Галоўны рэдактар і заснавальнік Макулатуры Сяргей Календа

Календа: літаратуру трэба падтрымліваць на дзяржаўным узроўні

186
Беларускім аўтарам патрэбна больш конкурсаў, а чытаць і ацэньваць маладых пісьменнікаў павінны маладыя крытыкі.

МІНСК, 4 вер — Sputnik. У Беларусі шмат таленавітых перспектыўных аўтараў, але іх трэба падтрымліваць і развіваць, лічыць заснавальнік і рэдактар незалежнага беларускага альманаха "Макулатура" Сяргей Календа.

На думку Календы беларускім пісьменнікам не хапае творчых конкурсаў і падрымкі на дзяржаўным узроўні.

"У нас ёсць перспектыўныя аўтары, але калі таленту своечасова не дапамагчы, не падтрымаць і не равзвіць яго, то ён можа загаснуць. Нам вельмі не хапае праграм па развіццю маладых талентаў і падтрымкі на дзярж-узроўні", — распавёў Календа.

Ён таксама адзначыў, што сучасную літаратуру павінны ацэньваць і чытаць сучасныя пісьменнікі і крытыкі, а не прадстаўнікі старэйшага пакалення.

"Калі пачнуць з'яўвяцца сапраўды добрыя конкурсы, то ў журы, на мой погляд, павінны ўваходзіць прадстаўнікі сучаснай літаратуры, а не тыя, каму ўсё яшчэ патрэбны творы пра буслоў і пра радзіму. Я бы наогул увёў бы абмежаванні па ўзросту для журы", — сказаў рэдактар "Макулатуры".

Календа дадаў, што беларуская сучасная літаратура адыйшла ад стандартных класічных канонаў і шмат у чым мае поспех.

Рэдактар адзначыў, што зараз Еўропа вельмі цікавіцца ўсходнеславянскай літаратурай, асабліва — беларускай і ўкраінскай.

"Там кажуць, што мы жывем у вельмі цікавы час, у нас шмат чаго адбываецца і пісьменнікі пішуць пра гэта шчыра і нават з надрывам, а нейкага драйва ў літаратуры еўрапейцам як раз і не хапае", — сказаў Календа.

Першы нумар часопіса "Макулатура" выйшаў у снежні 2012 года. За тры гады было выдадзена восем нумароў. Асаблівасць часопіса — арыгінальны падыход да падбору і афармлення тэкстаў. Над выданнем працуюць пісьменнік Сяргей Календа і яго жонка — мастачка Васіліса Паляніна-Календа.

186
Тэги:
Стыль жыцця, Культурнае развіццё, Мастацкая літаратура, Літаратура, Сяргей Календа, Мінск, Беларусь, Еўропа, Увесь свет
Тэмы:
"Макулатура"- незалежны беларускі альманах (8)
На беразе Бярэзіны знайшлі ўнікальны шлем

"Шлем Марзалюка" атрымаў статус гісторыка-культурнай каштоўнасці

11
(абноўлена 17:37 28.10.2020)
У красавіку мінулага года ў Бабруйску на беразе Бярэзіны знайшлі шлем X-XI стагоддзяў, які паспелі абвясціць шлемам полацкага князя Ізяслава. Што вядома пра артэфакт, разбіраўся Sputnik.

Нядаўна стала вядома, што ў кастрычніку на пасяджэнні Беларускага рэспубліканскага навукова-метадычнага савета было прынята рашэнне аб прысваенні шлему, знойдзенаму ў Бабруйску, статуса гісторыка-культурнай каштоўнасці.

Адразу пасля таго, як у красавіку ў ходзе работ па паглыбленні дна ракі ў затоцы правага берага Бярэзіны, быў знойдзены сярэднявечны шлем, да вывучэння знаходкі падключыўся дэпутат і па шчаслівым збегу абставінаў археолаг Ігар Марзалюк.

Дзякуючы яго намаганням шлем быў перададзены кваліфікаваным спецыялістам на рэстаўрацыю ў Беларускі дзяржаўны музей гісторыі Вялікай Айчыннай вайны. Гісторыкі прыйшлі да высновы, што дадзены артэфакт з'яўляецца нічым іншым, як помнікам зброевага мастацтва Х-ХІ стагоддзяў.

Ігар Марзалюк выказаў здагадку, што гэты статусны прадмет належаў Ізяславу, сыну полацкай князёўны Рагнеды і кіеўскага князя Уладзіміра.

Шлем, пячатка і экспедыцыя

"Менавіта такія шлемы называлі залатымі. Такія шлемы належалі, як правіла, менавіта тым, хто кіраваў дружынай, як правіла, першым у бой ішоў князь.

Усё гэта дазваляе казаць, што гэта ўнікальная рэч, якая, безумоўна, належала чалавеку з высокім сацыяльным статусам", - тлумачыў Ігар Марзалюк.

Па версіі беларускіх гісторыкаў, шлем, знойдзены ў Бабруйску, быў зроблены ў Скандынавіі, а затым ужо прывезены ў Беларусь па старажытным гандлёвым шляху "з варагаў у грэкі".

Родапачынальнік дынастыі полацкіх князёў Ізяслаў памёр прыблізна на пачатку XI стагоддзя, але інфармацыі пра месца яго пахавання няма. Адзінай вядомай археалагічнай знаходкай, якая пэўна звязана з яго імем, з'яўляецца пячатка з надпісам князь Ізяслаў і горад Полацак. У 1954 годзе яна была знойдзена на раскопках у Ноўгарадзе. Цікава, што на пячатцы таксама намаляваны трызубец - радавы знак Рурыкавічаў.

Князь Ізяслаў вядомы не толькі як палітык, які здолеў аднавіць разбураны яго бацькам Полацк, але і як дзед Усяслава Чарадзея. Пры кіраванні апошняга ў горадзе быў узведзены Сафійскі сабор як сімвал магутнасці княства.

Погляд з Кіева на бабруйскі шлем

У сваю чаргу кандыдат гістарычных навук, выкладчык кафедры гісторыі Цэнтральнай і Усходняй Еўропы Кіеўскага нацыянальнага універсітэта Арцём Папакін распавёў, што знаходка сапраўды унікальная для Беларусі, але ні пра якую сенсацыі не можа ісці і гаворкі.

"Вось так ствараюцца міфы. Цудоўнай захаванасці шлем тыпу "Чорная Магіла" (курган пад Чарнігавам, які, на думку даследчыкаў, з'яўляецца помнікам эпохі вікінгаў - Sputnik), знойдзены ў Бярэзіне каля Бабруйска - адзіная знаходка такога тыпу на тэрыторыі Беларусі - "спрытным рухам рукі" ператварылася ў шлем Ізяслава Уладзіміравіча і адначасова ў сімвал беларускай дзяржаўнасці. Разам з тым агучылі няправільную колькасць шлемаў гэтага тыпу (ужо вядома больш за 40 цэлых і фрагментаў), недарэчна параўналі з "шапкай Манамаха" і прыпісалі аўтарства выраба скандынавам", - лічыць украінскі гісторык.

Паводле яго слоў, "ні пра якую прывязку да гістарычных асобаў гаворкі быць не можа. Гэтыя шлемы разам з арабскім срэбрам і іншымі рэчамі ўсходняга паходжання распаўсюджваліся ў Х стагоддзі ў многіх рэгіёнах ваенна-гандлёвай актыўнасці ўсходніх вікінгаў: у Ноўгарадзе, Сярэднім Падняпроўі, Прусіі і Вялікай Польшчы".

Спецыяліст па гісторыі зброі упэўнены, што бабруйскі шлем варта разглядаць у кантэксце такіх знаходак, як Брылеўскі скарб (знойдзены ў Барысаўскім раёне і адносіцца да IX стагоддзя і эпохі вікінгаў - Sputnik), месца яго знаходкі паказвае не на цэнтр княжацкай улады, а на гандлёвы і ваенны шлях па Дняпры да Балтыкі.

Рэха ўнікальнай знаходкі

У маі бягучага года непадалёк ад таго месца, дзе быў знойдзены адзіны ў Беларусі шлем тыпу "Чорная магіла", атрымалася знайсці меч эпохі высокага Сярэднявечча.

Средневековый меч найден в Бобруйске на берегу Березины
© Photo : Николай Силков
Сярэднявечны меч знойдзены ў Бабруйску на беразе Бярэзіны

"Гэты меч датуецца XI-XIII стагоддзямі і адносіцца да поствікінгскай эпохі. На дзяржальні захаваліся сляды серабрэння. Стан для археалагічнага артэфакта ў яго добры", - распавёў гісторык Мікалай Сілкоў.

У цэлым меч захаваўся амаль цалкам і толькі часткова згублена лязо. Гэта дазваляе яго датаваць і аднесці да пэўнага тыпу.

Пры гэтым ён удакладніў, што цяпер меч пры захаванасці каля 80% адсоткаў важыць прыблізна 1,2 кілаграма і мае даўжыню ў 70 сантыметраў. На жаль, нельга вызначыць дакладна, дзе быў выраблены меч.

"Меч трэба чысціць і рэстаўраваць, тады можна будзе вызначыць ўсё больш дакладна. Пакуль можна казаць толькі пра тое, што ён належаў або князю ці дружынніку. Простыя воіны ў гэты час былі ўзброены дзідай і сякерай", - падкрэсліў гісторык.

Знойдзеныя ў Бабруйску шлем і меч, могуць быць паміж сабой звязаныя, таму што маглі існаваць у адзін час. Абедзве знаходкі вельмі статутныя, але сур'ёзных доказаў гэтаму пакуль няма.

11
Тэги:
Бабруйск
Прэм'ер-міністр Беларусі Раман Галоўчанка

Прэм'ер Беларусі адказаў на парады незалежных эканамістаў

18
(абноўлена 16:33 28.10.2020)
Беларускія ўлады атрымліваюць шмат саветаў ад экспертаў, але хацелі б атрымліваць прызямлёныя рэкамендацыі, як будаваць нацыянальную эканоміку.

МІНСК, 28 кас - Sputnik. Ва ўрадзе рады парадам экспертаў па развіцці эканомікі, сказаў прэм'ер-міністр Беларусі Раман Галоўчанка ў ходзе рабочага візіту на прадпрыемства "Белшына".

Раней беларускія эканамісты апублікавалі адкрыты ліст, які ўтрымліваў адзінаццаць прынцыпаў рэформаў, неабходных рэспубліцы. Пры гэтым яны выказалі намер кансультаваць улады пры іх правядзенні.

"Мы чуем вельмі шмат саветаў ад эканамістаў, незалежных эканамістаў, як будаваць эканоміку Беларусі. Мы рады ўсім парадам, толькі галоўнае, каб яны былі канкрэтныя і прызямлёныя, а агульныя рэцэпты з падручнікаў для першага-другога курсу эканамічных вну, прабачце, не трэба" , - пракаментаваў кіраўнік урада.

Пасля чаго запэўніў, што ў яго прыездзе на бабруйскае прадпрыемства няма "ніякай надзвычайшчыны". Проста прадпрыемства з'яўляецца знакавым для рэспублікі.

Галоўчанка заўважыў, што ў апошні час шырока распаўсюджваецца зман, што ўлады дыктуюць прадпрыемствам, якую прадукцыю вырабляць і дзе прадаваць.

"Мы не ўмешваемся, але маніторам, глядзім за тым, каб якасна планавалася праца", - растлумачыў беларускі прэм'ер.

Пры гэтым ён нагадаў, што "Белшына" з'яўляецца адным з "найбуйнейшых вытворцаў шын, не толькі ў СНД, але і свеце па шэрагу тыпаразмераў". "Таму цалкам натуральна, што да гэтага прадпрыемства асаблівую ўвагу, і мы вельмі сур'ёзна глядзім за тым, каб прадпрыемства мела выразныя зразумелыя прагнозы сваёй працы на бліжэйшы год", - сказаў ён.

Пільную ўвагу ўрада да працы вытворцы шын Галоўчанка патлумачыў тым, што "гэта адна з тых шматлікіх калон або слупоў, на якіх стаіць эканоміка нашай краіны".

18
Тэги:
Раман Галоўчанка, Эканоміка, Беларусь