Мсціслаў-2015

Рэканструкцыя Грунвальдскай бітвы пройдзе ў “Дудутках”

699
(абноўлена 10:54 27.07.2015)
Пра музычных хэдлайнераў, праграму мерапрыемства і арганізацыйныя моманты распавёў арганізатар фестывалю Аляксандр Рак.

Юлія Хвошч, Sputnik.

Праграма вялікага двухдзённага фестывалю будзе падзелена на тэматычныя блокі- ваенна-гістарычны, канцэртны і анімацыйна-забаўляльны. Па словах арганізатараў, яна будзе мець больш маштабны характар, чым у папярэднія гады.

Акрамя галоўнай падзеі фестывалю — рэканструкцыі Грунвальдскай бітвы — запланавана вялікая канцэртная праграма і відовішчныя рыцарскія спаборніцтвы.

Адной з адметнасцяў мерапрыемства стане тое, што яно цалкам будзе праходзіць на беларускай мове — два вядучых будуць весці канцэртную і гістарычную часткі праграмы.

Перадгісторыя

Асноўная мэта фестывалю — падняцце цікавасці да беларускай гісторыі — нарадзілася сем гадоў таму. Грунвальдская бітва адыграла вельмі важную ролю ў гісторыі краіны. У выніку адной з самых маштабных бітваў сярэднявечнага свету, цалкам змянілася расстаноўка сіл на сусветнай арэне — Беларусь (у тыя часы — Вялікае Княства Літоўскае) і Каралеўства Польскае выйшлі на дамінуючыя пазіцыі ў Еўропе. 15 ліпеня 1410 года аб'днаныя сілы Каралеўства польскага і Вялікага княства Літоўскага ўшчэнт разбілі галоўныя сілы Тэўтонскага ордэна, тым самым паклаўшы канец больш чым двухсотгадовай ваенным канфліктам і спыніўшы нямецкую агрэсію на шмат стагоддзяў наперад.

Картина Яна Матейко Грюнвальдская битва
карціна Яна мацейкі "грунвальдская бітва"

"У нашай краіне мы першыя, хто пачаў на сур'ёзным узроўні звяртаць увагу на гэтую падзею. Наша мэта — паказаць як адбывалася бітва насамрэч. Зразумела, што цікавей гэта пабачыць на ўласныя вочы, чым чытаць у кніжцы ці паслухаць на лекцыі па гісторыі. Тым больш зараз, калі нашыя суседзі спрабуюць змяняць гісторыю ў нейкі бок, педагагічны складнік мерапрыемства становіцца таксама вельмі важным",- распавялі арганізатары мерапрыемства.

"Мы спадзяемся, што акрамя відовішчнасці самаго фестывалю, людзі зацікавацца сапраўднай гісторыяй, зразумеюць яе і пачнуць шукаць інфармацыю пра тую ж Грунвальдскую бітву па прыездзе з мерапрыемства", — сказаў Рак.

Год ад года ўсё больш людзей цікавяцца гэтай гістарычнай падзеяй — Грунвальдская бітва была адной з найбуйнейшых бітваў сярэднявечнай Еўропы і з'яўляецца адной з найважнейшых перамог у гісторыі Беларусі і Польшчы. Вялікі ўплыў аказала бітва і на фарміраванне нашай нацыі. Гісторыкі кажуць, што на бітву ішлі палачане, віцебчукі, гарадзенцы, а з бітвы — ліцвіны.

Сёлета адзначаецца 605 год са дня вырашальнага для Еўропы супрацьстаяння з тэўтонцамі.

Падзеі на рысталішчы

Галоўны блок фестывалю- ваенна-гістарычны. У яго ўваходзіць шэраг асобных мерапрыемстваў — спаборніцтвы рыцараў на мячах, сякерах, алебардах, турніры лучнікаў, бітва пяцёрак, бугурты, штурм замку. Але ўсе яны групуюцца вакол асноўнай падзеі — рэканструкцыі Грунвальдскай бітвы.

"Рэканструкцыя самой Грунвальдскай бітвы — гэта асобная праграма, якая пачнецца каля 16.00. Бітва будзе прадстаўлена асобным блокам, які займае па працягласці гадзіну. Гледачы будуць назіраць, як адбываліся баявыя дзеянні ад пачатку і да канца бітвы. Усе іншыя блокі будуць ісці нон-стопам", — распавёў Рак.

Праграма распачнецца з прадстаўлення клубаў на адкрыцці фестывалю, адразу пасля чаго пачнецца турнір збраяносцаў, пасля пройдуць турніры рыцараў і алебардзістаў, потым — рэканструкцыя Грунвальдскай бітвы. Адначасова на галоўнай пляцоўцы будуць праходзіць адборачныя турніры лучнікаў.

Рэканструкцыя гістарычнай падзеі будзе ўяўляць сабой тэатралізаваную пастаноўку. Падзеі бітвы будуць адлюстраваны максімальна рэалістычна. "Усе тыя манёўры, якія будуць адбывацца падчас рэканструкцыі бітвы, мелі месца ў рэчаіснасці ў 1410 годзе".

Арганізатары паведамілі, што сёлета ў рэканструкцыі будзе прымаць удзел артылерыя. "На вынікі Грунвальдскай бітвы артылерыя не моцна паўплывала, але яна там была і ў нас таксама будзе".

Адзіным адрозненнем ад гістарычных падзей будзе тое, што з-за абмежаванасці і недахопу тэрыторыі музейнага комплексу ў рэканструкцыі не будзе ўдзельнічаць конніцца і ўсе перасоўванні войскаў па пляцоўцы будуць пешымі.

Рыцарский поединок
© Sputnik Дмитрий Карлюк
рыцарскі турнір

На нядзелю таксама запланавана шэраг відовішчных рыцарскіх турніраў. Так, 26 ліпеня адбудзецца "бітва пяцёрак", падчас якой воіны падзяляюцца на дзве каманды па пяць чалавек. У адрозненні ад рыцарскіх турніраў, у гэтым відзе спаборніцтваў не дзейнічае "кодэкс правілаў". Тут дазволена ўсё — рукапашны бой, кідовыя тэхнікі, удары шчытом. "Бітва пяцёрак" цягнецца да таго моманту, пакуль на нагах не застанецца стаяць адзін воін з двух каманд. Тая каманда, у якой засталося больш чалавек, атрымлівае перамогу. Гэта адна з самых відовішчных частак мерапрыемства і не для слабанервовых.

"Пасля "бітвы пяцёрак" распачнецца паўфінал лучнікаў і адначасова з ім — конны турнір. Потым адбудзецца фінал турніра лучнікаў. На гэтым баявая частка мерапрыемства будзе скончана", — распавялі арганізатары.

Пір пасля бітвы

Канцэртны блок мерапрыемства развіваецца вельмі хуткімі тэмпамі і ўжо выйшаў на ўзровень самастойнага фестывалю, які арганізатары назвалі "пір пасля бітвы".

Сёлета хэдлайнерамі фестывалю будуць гурты з трох краін — Беларусі, Расіі і Украіны. Беларусь прадстаўляе калектыў "Стары Ольса", расійскім хэдлайнерам выступіць гурт "Мельница", ад Украіны — Fram.

Акрамя заяўленых хэдлайнераў у фестывалі возьмуць удзел каля 15 іншых музычных гуртоў. Усе калектывы аб'яднаны адной тэматыкай — яны фолькавага ці каляфолькавага накірунку.

"Мы зрабілі так, каб фармат фестывалю адрозніваўся ад папярэдняга года. Калі летась фестываль характарызаваўся цяжкай музыкай, то сёлета мы зрабілі ўпор на фолк, на больш спакойную музыку, і таму хэдлайнерам у нас выступае расійскі гурт "Мельница",- распавёў Аляксандр Рак.

Упершыню на фестывалі будуць працаваць дзве сцэны. На першай мерапрыемствы пачнуцца ў суботу фактычна з моманту адкрыцця фестывалю і скончацца як раз перад выхадам хэдлайнераў на галоўную. Галоўная сцэна пачынае працаваць у 17:40 вечара.

беларускі неафолькавы гурт Rokash
© Photo : Rokash
гурт Rokash выступіць на грунвальдскім фэсце

"Музычаня частка займае не першае месца ў мерапрыемстве, але з'яўляецца адной з галоўных, таму тыя, хто жадае паслухаць беларускую музыку, ці музыку, якая тычыцца эпохі Сярэднявечча, зноўдуць шмат чаго цікавага ў "Дудутках",- падкрэслілі арганізатары.

Закрываць другі фестывальны дзень будзе беларускі гурт DZIECIUKI.

Арганізацыйныя моманты і забаўляльныя мерапрыемствы

Сёлета арганізатары змянілі час пачатку мерапрыемстваў на больш ранішні, каб зрабіць прагляд рэканструкцыі максімальна камфортным для гледачоў.

"Раней мерапрыемствы распачыналіся апоўдні, у самы сонцапёк. Усе змены, што мы рабілі ў арганізацыі сёлета, рабілі выключна для таго, каб палепшыць камфорт для гледачоў фестывалю", — сказаў Рак.

"У гэтым годзе плануем зрабіць трыбуны для гледачоў з сапраўднага сена, каб было спадручней назіраць за тым, што адбываецца на пляцоўцы", — распавялі арганізатары.

Акрамя канцэртнага і ваенна-гістарычнага блокаў у мерапрыемства ўваходзіць і анімацыйна-забаўляльны. "Гэта будуць разнастайныя кропкі, на якіх можна будзе навучыцца страляць з лука, арбалета, можна будзе паўдзельнічаць у разнайстайных майстар-класах па танцах".

Мсціслаў-2015
© Sputnik Юлія Хвошч
майстар-клас па сярэднявечных танцах

У забаўляльны блок уваходзіць і "горад майстроў", які размесціцца на тэрыторыі музейнага комплекса. Па словах арганізатараў, сёлета яны адмовіліся ад палатак з "кітайскім таварам", працаваць будуць толькі кропкі з адмысловай тэматыкай.

На выходныя абяцаюць спякотнае надвор'е, таму на тэрыторыю фестывалю будуць праведзены калонкі з вадой. Аматары ўсходняй культуры змогуць адпачыць у сапраўднай кальяннай.

Усе мерапрыемствы першага дня скончацца ў дзве гадзіны ночы.

"Як паказала "Купальскае кола", ноччу людзі таксама знайшлі чым займацца. Лагер не спаў фактычна да самай раніцы — ладзілі кастры, спявалі песні.Па афіцыйнай часцы ў 2 гадзіны ночы мы скончым усе мерапрыемствы і зробім перапынак да раніцы наступнага дня",- распавёў Рак.

Арганізатары паведамілі, што пранесці на фестываль нешта з алкаголю звонку будзе немагчыма. На мерапрыемстве будзе працваць ахова і міліцыя. "Але ў "Дудутках" працуюць кропкі з харчаваннем, ёсць рэстараны і знакаміты дудутскі самагон",- дадалі яны.

Намётавы лагер для наведвальнікаў размесціцца за тэрыторыяй музейнага комплекса. Ён будзе ўяўляць сабой агароджаную тэрыторыю з аднім уваходам. Месца ў лагеры бясплатнае, аднак арганізатары ўвялі для гасцей "экалагічны збор" у памеры 25 тыс. рублёў, які дазволіць пакрыць выдаткі на ўборку тэрыторыі намётавага лагера ад смецця.

Падрабязную праграму мерапрыемства можна паглядзець на адмысловым сайце.

699
Тэги:
Культурнае развіццё, культура і мастацтва, Культура і адпачынак, Культура, Гістарычная рэканструкцыя, Гісторыя, Фестываль, Музыка, Актыўны адпачынак, Культурна-масавыя мерапрыемствы, Грунвальдская бітва (1410), Мінская вобласць, Беларусь, Еўропа, Увесь свет
На беразе Бярэзіны знайшлі ўнікальны шлем

"Шлем Марзалюка" атрымаў статус гісторыка-культурнай каштоўнасці

11
(абноўлена 17:37 28.10.2020)
У красавіку мінулага года ў Бабруйску на беразе Бярэзіны знайшлі шлем X-XI стагоддзяў, які паспелі абвясціць шлемам полацкага князя Ізяслава. Што вядома пра артэфакт, разбіраўся Sputnik.

Нядаўна стала вядома, што ў кастрычніку на пасяджэнні Беларускага рэспубліканскага навукова-метадычнага савета было прынята рашэнне аб прысваенні шлему, знойдзенаму ў Бабруйску, статуса гісторыка-культурнай каштоўнасці.

Адразу пасля таго, як у красавіку ў ходзе работ па паглыбленні дна ракі ў затоцы правага берага Бярэзіны, быў знойдзены сярэднявечны шлем, да вывучэння знаходкі падключыўся дэпутат і па шчаслівым збегу абставінаў археолаг Ігар Марзалюк.

Дзякуючы яго намаганням шлем быў перададзены кваліфікаваным спецыялістам на рэстаўрацыю ў Беларускі дзяржаўны музей гісторыі Вялікай Айчыннай вайны. Гісторыкі прыйшлі да высновы, што дадзены артэфакт з'яўляецца нічым іншым, як помнікам зброевага мастацтва Х-ХІ стагоддзяў.

Ігар Марзалюк выказаў здагадку, што гэты статусны прадмет належаў Ізяславу, сыну полацкай князёўны Рагнеды і кіеўскага князя Уладзіміра.

Шлем, пячатка і экспедыцыя

"Менавіта такія шлемы называлі залатымі. Такія шлемы належалі, як правіла, менавіта тым, хто кіраваў дружынай, як правіла, першым у бой ішоў князь.

Усё гэта дазваляе казаць, што гэта ўнікальная рэч, якая, безумоўна, належала чалавеку з высокім сацыяльным статусам", - тлумачыў Ігар Марзалюк.

Па версіі беларускіх гісторыкаў, шлем, знойдзены ў Бабруйску, быў зроблены ў Скандынавіі, а затым ужо прывезены ў Беларусь па старажытным гандлёвым шляху "з варагаў у грэкі".

Родапачынальнік дынастыі полацкіх князёў Ізяслаў памёр прыблізна на пачатку XI стагоддзя, але інфармацыі пра месца яго пахавання няма. Адзінай вядомай археалагічнай знаходкай, якая пэўна звязана з яго імем, з'яўляецца пячатка з надпісам князь Ізяслаў і горад Полацак. У 1954 годзе яна была знойдзена на раскопках у Ноўгарадзе. Цікава, што на пячатцы таксама намаляваны трызубец - радавы знак Рурыкавічаў.

Князь Ізяслаў вядомы не толькі як палітык, які здолеў аднавіць разбураны яго бацькам Полацк, але і як дзед Усяслава Чарадзея. Пры кіраванні апошняга ў горадзе быў узведзены Сафійскі сабор як сімвал магутнасці княства.

Погляд з Кіева на бабруйскі шлем

У сваю чаргу кандыдат гістарычных навук, выкладчык кафедры гісторыі Цэнтральнай і Усходняй Еўропы Кіеўскага нацыянальнага універсітэта Арцём Папакін распавёў, што знаходка сапраўды унікальная для Беларусі, але ні пра якую сенсацыі не можа ісці і гаворкі.

"Вось так ствараюцца міфы. Цудоўнай захаванасці шлем тыпу "Чорная Магіла" (курган пад Чарнігавам, які, на думку даследчыкаў, з'яўляецца помнікам эпохі вікінгаў - Sputnik), знойдзены ў Бярэзіне каля Бабруйска - адзіная знаходка такога тыпу на тэрыторыі Беларусі - "спрытным рухам рукі" ператварылася ў шлем Ізяслава Уладзіміравіча і адначасова ў сімвал беларускай дзяржаўнасці. Разам з тым агучылі няправільную колькасць шлемаў гэтага тыпу (ужо вядома больш за 40 цэлых і фрагментаў), недарэчна параўналі з "шапкай Манамаха" і прыпісалі аўтарства выраба скандынавам", - лічыць украінскі гісторык.

Паводле яго слоў, "ні пра якую прывязку да гістарычных асобаў гаворкі быць не можа. Гэтыя шлемы разам з арабскім срэбрам і іншымі рэчамі ўсходняга паходжання распаўсюджваліся ў Х стагоддзі ў многіх рэгіёнах ваенна-гандлёвай актыўнасці ўсходніх вікінгаў: у Ноўгарадзе, Сярэднім Падняпроўі, Прусіі і Вялікай Польшчы".

Спецыяліст па гісторыі зброі упэўнены, што бабруйскі шлем варта разглядаць у кантэксце такіх знаходак, як Брылеўскі скарб (знойдзены ў Барысаўскім раёне і адносіцца да IX стагоддзя і эпохі вікінгаў - Sputnik), месца яго знаходкі паказвае не на цэнтр княжацкай улады, а на гандлёвы і ваенны шлях па Дняпры да Балтыкі.

Рэха ўнікальнай знаходкі

У маі бягучага года непадалёк ад таго месца, дзе быў знойдзены адзіны ў Беларусі шлем тыпу "Чорная магіла", атрымалася знайсці меч эпохі высокага Сярэднявечча.

Средневековый меч найден в Бобруйске на берегу Березины
© Photo : Николай Силков
Сярэднявечны меч знойдзены ў Бабруйску на беразе Бярэзіны

"Гэты меч датуецца XI-XIII стагоддзямі і адносіцца да поствікінгскай эпохі. На дзяржальні захаваліся сляды серабрэння. Стан для археалагічнага артэфакта ў яго добры", - распавёў гісторык Мікалай Сілкоў.

У цэлым меч захаваўся амаль цалкам і толькі часткова згублена лязо. Гэта дазваляе яго датаваць і аднесці да пэўнага тыпу.

Пры гэтым ён удакладніў, што цяпер меч пры захаванасці каля 80% адсоткаў важыць прыблізна 1,2 кілаграма і мае даўжыню ў 70 сантыметраў. На жаль, нельга вызначыць дакладна, дзе быў выраблены меч.

"Меч трэба чысціць і рэстаўраваць, тады можна будзе вызначыць ўсё больш дакладна. Пакуль можна казаць толькі пра тое, што ён належаў або князю ці дружынніку. Простыя воіны ў гэты час былі ўзброены дзідай і сякерай", - падкрэсліў гісторык.

Знойдзеныя ў Бабруйску шлем і меч, могуць быць паміж сабой звязаныя, таму што маглі існаваць у адзін час. Абедзве знаходкі вельмі статутныя, але сур'ёзных доказаў гэтаму пакуль няма.

11
Тэги:
Бабруйск
Салістка оперы Таццяна Траццяк і квінтэт Серэнада

Што адбываецца ў Оперным: Таццяна Траццяк аб новым канцэрце і "чужым" флэшмобе

9
(абноўлена 16:21 28.10.2020)
Сцены тэатра - не месца для палітычных акцый і флэшмобаў, адзначае салістка оперы Таццяна Траццяк, вечарам яна разам з калегамі прадставіць гледачам прэм'ерную праграму італьянскіх, іспанскіх і кубінскіх песень, канцэрт пройдзе ў камернай зале Вялікага тэатра.
Что происходит в Оперном: Татьяна Третьяк о новом концерте и "чужом" флешмобе

Суразмоўніца Sputnik з'яўляецца не толькі выканаўцам, але і аўтарам канцэрта пад назвай "Заўсёды ў маім сэрцы. Музыка Італіі, Іспаніі і Кубы", разам з самой Таццянай Траццяк на сцэну выйдуць народны артыст Беларусі Уладзімір Пятроў, лаўрэат міжнароднага конкурсу Аляксандр Міхнюк і квінтэт "Серэнада".

"Гэта будуць італьянскія песні, неапалітанскія - усімі любімыя, музыка кубінскіх кампазітараў, у першую чаргу, Эрнэста Лекоўна, і іспанская музыка. То бок, гэта будзе запал, гарачыя кубінскія мелодыі, натуральна, будуць гучаць інструментальныя творы і вакальныя. І будуць гучаць і сучасныя іспанскія мелодыі, якія добра ўсім знаёмыя, хоць гэта можа быць незвычайна ў выкананні оперных спевакоў ", - кажа Траццяк.

Прэм'ера vs пандэмія

Прэм'ерную праграму збіраліся паказаць публіцы яшчэ летам у Нясвіжы, але на тэатральныя планы паўплывала пандэмія каронавіруса. Абстаноўка з захворваннем COVID-19 у краіне па-ранейшаму пакідае жадаць лепшага, але ў тэатры прыняты ўсе магчымыя меры бяспекі, распавядае спявачка.

"Цяпер наш тэатр працуе. Вядома, сітуацыя няпростая, як і ў краіне і іншых установах, у нас хварэюць артысты - і оперы, і хору, і балета, але іх не занадта шмат, мы стараемся берагчыся і трымаемся меры бяспекі. І такім жа чынам выконваюцца меры для гледачоў, устаноўлены санітайзеры і тэатр усім рэкамендуе выкарыстоўваць маскі", - распавядае Траццяк.

Як адзначае артыстка, яна са здзіўленнем выявіла, што на канцэрце чакаецца амаль поўная зала - квіткі прададзеныя. Верагодна, гледачы засумавалі па тэатры за перыяд пандэміі.

"Мы - артысты - павінны займацца сваёй справай, а публіка, якая прыходзіць, яна ідзе паглядзець спектакль, атрымаць задавальненне і эмоцыі, а не для таго, каб ўцягвацца ў нейкія палітычныя акцыі", - разважае артыстка.

Гаворка ідзе аб інцыдэнце, які напярэдадні адбыўся ў Вялікім тэатры. Увечары ў аўторак перад паказам оперы "Царская нявеста" у глядзельнай зале загучаў гімн "Магутны Божа", на што гледачы адрэагавалі па-рознаму, хтосьці апладзіраваў, хтосьці выказваў незадаволенасць. Як распавядае суразмоўца Sputnik, "заслона была зачынена, асноўная частка артыстаў пра гэта ўвогуле не ведала, даведалася толькі потым".

"Мне б вельмі не хацелася каментаваць інцыдэнт, але без гэтага немагчыма прайсці. Тое, што я ўбачыла ў запісе відэа, я зразумела, што хор, які выконваў, гэта быў не наш хор. Хор знаходзіўся ў глядзельнай частцы, і я думаю, што гэта была спланаваная акцыя тыпу флэшмоба. Маё асабістае меркаванне, што тэатр - гэта не месца для флэшмоба, і я лічу, што палітыка не павінна быць у сценах тэатра", - перакананая артыстка.

Поўную версію размовы з салісткай беларускай оперы, ўладальніцай медаля Францыска Скарыны Таццянай Траццяк слухайце ў аўдыёзапісы.

9
Тэги:
Вялікі тэатр оперы і балета РБ