Наш Грунвальд-2015

Як прайшоў фестываль “Наш Грунвальд-2015”

412
(абноўлена 22:29 05.07.2017)
Вялікі двухдзённы фестываль, прысвечаны 605-годдзю адной з самых знакавых бітваў у еўрапейскай гісторыі, адбыўся ў музейным комплексе “Дудуткі”.

Юлія Хвошч, Sputnik.

Сёмы фестываль гістарычнай рэканструкцыі "Наш Грунвальд-2015" прайшоў у "Дудутках" 25-га і 26-га ліпеня. Год ад году мерапрыемства становіцца ўсё больш маштабным і на сёняшні дзень з'яўляецца, бадай, галоўным фэстам сярэднавечнай культуры ў Беларусі.

Сёлета ў межах мерапрыемства на адной пляцоўцы было зладжана два самастойных фестывалі — рыцарскі фэст і вялікі музычны марафон "Пір пасля бітвы". "Дудуткі" наведала шмат гасцей з Беларусі і замежжа.

Ушанаванне гісторыі

"Грунвальдскі фэст" прымеркаваны да вызначальных для гісторыі падзей 1410 года, арганізатарамі мерапрыемства традыцыйна выступілі экстрым тэатр "Берсек" і музейны комплекс "Дудуткі".

У фестываль было заяўлена шмат клубаў гістарычнай рэканструкцыі з Беларусі і краін бліжэйшага замежжа. Нажаль, прадстаўнікі з Украіны, Польшчы і Літвы так і не даехалі да мерапрыемства па розных прычынах.

Тым не меньш, на фэсце сваё майстэрства прадэманстравала больш за 600 рэканструктараў з Беларусі і Расіі.

Наш Грунвальд-2015
© Sputnik Юлія Хвошч
"Наш Грунвальд-2015"
Свята наведала вялікая колькасць людзей, каб на свае вочы пабачыць сапраўдную гісторыю. Былі заўважаны і госці з далёкага замежжа.

"Я прыехаў у Беларусь на навуковы семінар і мяне прывезлі сёння сюды. Гэты гістарычны музей сапраўды жывы, мне тут вельмі падабаецца. Што тычыцца мерапрыемства, то яно паказвае, што ўсходнія славяне былі вельмі мужным, гераічным народам. Мы паважаем вас за імкненне захаваць гісторыю",- распавёў госць з В'етнама.

Сёлета арганізатарам спатрэбілася дапамога валанцёраў. Па словах навуковага супрацоўніка музейнага комплекса "Дудуткі" Канстанціна Чармошэнцава, калі фестываль будзе развівацца такімі тэмпамі і далей, ёсць верагоднасць, што ў будучыні галоўную пляцоўку фэсту трэба будзе вынесці за тэрыторыю музейнага комплекса на поле, дзе звычайна размяшчаецца намётавы лагер.

"Мерапрыемства ўжо дасягае той крытычнай колькасці гасцей, якая не ўмяшчаецца ў межы музейнага комплексу. Канешне, для такіх маштабаў трэба больш прасторы. Аднак для рэканструктараў ужо стала своеасабівай традыцыяй збірацца менавіта ў "Дудутках", — адзначыў Чармошэнцаў.

Галоўная падзея мерапрыемства — рэканструкцыя Грундвальскай бітвы — адзначылася відовішчнасцю і набліжанасцю да рэчаіснасці. Паўсюль грукаталі гарматы, ляцелі стрэлы і дзіды. Аднак гледачы знаходзіліся ў бяспецы — з саміх гармат нічога не вылятала, антураж па большай ствараў гук, лучнікі падчас рэканструкцыі бітвы выкарыстоўвалі стрэлы з бяспечнымі наканечнікамі. Аднак рыцарі падалі так натуральна, што маленкія гледачы час ад часу пыталіся ў бацькоў, ці засталіся воіны ў жывых.

Наш Грунвальд-2015
© Sputnik Юлія Хвошч
"Наш Грунвальд-2015"

"Наш Грунвальд" прайшоў у "Дудутках" — фотастужка —>>

Адзіным адрозненнем рэканструкцыі ад сапраўдных падзей стала адсутнасць конніцы — некалькі дзесяткаў коней і некалькі тысяч наведвальнікаў у спалучэнні маглі мець не самыя бяспечныя вынікі. Аднак гэты недахоп быў кампенсаваны ў другі дзень мерапрыемства відовішчным турнірам вершнікаў.

Пір пасля бітвы

Сёлета музычная частка "Грунвальду" была вылучана ў асобную праграму, якую арганізатары мерапрыемства назвалі "Пір пасля бітвы".Паколькі перамога ў Грунвальдскай бітве — справа агульнаславянская, то і ў музычную праграму было вырашана запрасіць хэдлайнераў з Беларусі, Украіны і Расіі.

Упершыню на фестывалі працавала адразу дзве сцэны. На першай выступленні пачыналіся амаль з раніцы, на другой (галоўнай) — толькі пасля рыцарскіх турніраў і доўжыліся ўсю ноч.

"Малую" сцэну наведала зусім невялікая колькасць гледачоў. І дарма. На ёй выступалі сапраўды вартыя ўвагі калектывы. У суботу — By Cry, Celidh Ceol,  By Effect, Fabiant, "Кліч", у нядзелю — "Восьмы дзень", гучныя Unia і Nevrida і беларускі калектыў сярэднявечнай музыкі Lity Taler.

"ПІР ПАСЛЯ БІТВЫ" — фотастужка — >>

Наш Грунвальд-2015
© Sputnik Юлія Хвошч
Лявон Казакоў абвяшчае наступны гурт

Кіраваў музычнай часткай фестывалю "Наш Грунвальд-2015" музыкант, гісторык, басіст гурта Rokash Лявон Казакоў.

"Вельмі радуе тое, што фестываль расце і мае ўсе перспектывы стаць гэтакім беларускім "вудстокам". Асабліва прыемна, што ён прысвечаны такой знакавай даце беларускай гісторыі", — распавёў Казакоў карэспандэнту Sputnik.

Выступленні на галоўнай сцэне распачаліся адразу пасля рэканструкцыі Грунвальдскай бітвы. Адзін за другім да гледачоў выходзілі "Адарвірог", Gad Goddeu, Rokash і Forodwaith. З-за тэхнічных накладак час выступлення некаторых гуртоў быў скарочаны.

Потым настаў час хэдлайнераў. Ад Беларусі выступіў гурт сярэднявечнай музыкі "Стары Ольса". Па-сапраўднаму завёў гасцей украінскі гурт Fram. Чароўны голас вакалісткі, ірландскія матывы і дуда, якія палюбіліся беларусам яшчэ на "Купальскім коле" (праходзіў таксама ў "Дудутках" у чэрвені), прымусілі плясаць гасцей фестывалю амаль без перапынку. Хэдлайнерам ад Расіі быў заяўлены гурт "Мельница", які, дарэчы, ужо ў другі раз за гэты год наведаў Беларусь. Гурт выступаў амаль дзве гадзіны.

"Усе артысты, якія выходзілі на сцэну не скардзіліся ні на гук, ні на святло. Нават музыканты "Мельницы" ў якіх вельмі наравісты райдар па гуку (электраарфа і электрафлейта, якія павінны гучаць у унісон), засталіся задаволеныя", — распавялі арганізатары мерапрыемства.

"Мельница" двойчы выходзіў "на біс". Напрыканцы выступлення вакалістка Хілавіса толькі і мовіла са сцэны: "Дзякуй Грунвальд, мы ў шоку".

У тры гадзіны раніцы над "Дудуткамі" праляцеў гучны голас Алеся Таболіча — беларускі гурт Znich выйшаў закрываць першы фестывальны дзень. Як адзначыў са сцэны вядоўца мерапрыемства, "гэта была лепшая ноч лета-2015", з чым нельга было не пагадзіцца. У намётавым лагеры да самай раніцы не спыняліся песні, гукі гітары і перкусіі.

У нядзелю пасля рыцарскіх турніраў на галоўнай сцэне выстулі этна-панкі Dzieciuki. Усе — ад малога да старога — танчылі пад дажджом пад завадныя рыфы беларускага гурта.

Надвор'е не перашкодзіла

Амаль з самой раніцы нядзелі надвор'е пачало схіляцца ў бок не вельмі ўстойлівага — дзесяць хвілін музейны комплекс залівала, потым зноў выходзіла сонейка, потым зноў ішоў дождж. І так цягам усяго дня. Замежныя госці фестывалю такім чынам зразумелі, што значыць "сапраўднае беларускае лета".

Наш Грунвальд-2015
© Sputnik Юлія Хвошч
напярэдадні мерапрыемства сіноптыкі абвесцілі караткачасовы дождж

У другі дзень адбыўся фінал турніру лучнікаў, бітвы пяцёрак і конны турнір. Перад выступленнем коннага турніра з-за дажджу арганізатары былі вымушаны прыпыніць мерапрыемства, але калі вершнікі ўсё ж-такі выйшлі на пляцоўку, вядоўца турніру адзначыў, што дождж наадварот добра спрыяе на разгарачаных коней перад спаборніцтвамі і бласлаўляе вершнікаў на перамогу.

Па словах удзельнікаў турніраў, у гэтым годзе арганізацыя мерапрыемства была значна лепей.

"У параўнанні з леташнім "Грунвальдам" фестываль наведала значна больш рэканструктараў — недзе на 200 болей. Нажаль, на гэты "Грунвальд" не прыехала шмат расіян (толькі два клубы рэканструкцыі) і заяўленых раней клубаў з Украіны і Польшчы, аднак мерапрыемства прайшло на ўзроўні", — распавёў прадстаўнік мінскага клуба гістарычнай рэканструкцыі "Тотэнтанс".

Па словах валанцёраў, якія дапамагалі забяспечваць парадак на мерапрыемстве, свята прайшло спакойна, згубленыя рэчы знаходзілі сваіх уладальнікаў, а дзеці — бацькоў дастаткова аператыўна праз абвяшэнне са сцэны.

"Грунвальдскі фэст" паказаў, што ў беларускай гісторыі есць вельмі шмат слаўных старонак, а Грунвальдская бітва стала вельмі знакавай падзеяй для Сярэднявечча ўвогуле.

  • Наш Грунвальд-2015
    "Наш Грунвальд-2015"
    © Sputnik Юлія Хвошч
  • Наш Грунвальд-2015
    "Наш Грунвальд-2015"
    © Sputnik Юлія Хвошч
  • Наш Грунвальд-2015
    "Наш Грунвальд-2015"
    © Sputnik Юлія Хвошч
  • Наш Грунвальд-2015
    "Наш Грунвальд-2015"
    © Sputnik Юлія Хвошч
  • Наш Грунвальд-2015
    "Наш Грунвальд-2015"
    © Sputnik Юлія Хвошч
  • Наш Грунвальд-2015
    "Наш Грунвальд-2015"
    © Sputnik Юлія Хвошч
  • Наш Грунвальд-2015
    "Наш Грунвальд-2015"
    © Sputnik Юлія Хвошч
  • Наш Грунвальд-2015
    "Наш Грунвальд-2015"
    © Sputnik Юлія Хвошч
1 / 8
© Sputnik Юлія Хвошч
"Наш Грунвальд-2015"

"Менавіта ў Грунвальдскай бітве беларускі народ разам з іншымі народамі Усходняй Еўропы заваяваў сваю незалежнасць, сваё права "людзьмі звацца" і таму я вельмі падтрымліваю ідэю таго, каб ушаноўваць гэтае свята і найдалей. Гэта наша гісторыя, гэта нашае свята", — сказаў вядоўца мерапрыемства Лявон Казакоў.

412
Тэги:
Гістарычная рэканструкцыя, Культурна-масавыя мерапрыемствы, Фестываль, Стыль жыцця, Культура і адпачынак, Культурнае развіццё, Стыль жыцця і адпачынак, Гісторыя, Музыка, Грунвальдская бітва (1410), Увесь свет, Мінская вобласць, Беларусь, Еўропа
Тэмы:
Беларусь эпохі Сярэднявечча (13)
На беразе Бярэзіны знайшлі ўнікальны шлем

"Шлем Марзалюка" атрымаў статус гісторыка-культурнай каштоўнасці

11
(абноўлена 17:37 28.10.2020)
У красавіку мінулага года ў Бабруйску на беразе Бярэзіны знайшлі шлем X-XI стагоддзяў, які паспелі абвясціць шлемам полацкага князя Ізяслава. Што вядома пра артэфакт, разбіраўся Sputnik.

Нядаўна стала вядома, што ў кастрычніку на пасяджэнні Беларускага рэспубліканскага навукова-метадычнага савета было прынята рашэнне аб прысваенні шлему, знойдзенаму ў Бабруйску, статуса гісторыка-культурнай каштоўнасці.

Адразу пасля таго, як у красавіку ў ходзе работ па паглыбленні дна ракі ў затоцы правага берага Бярэзіны, быў знойдзены сярэднявечны шлем, да вывучэння знаходкі падключыўся дэпутат і па шчаслівым збегу абставінаў археолаг Ігар Марзалюк.

Дзякуючы яго намаганням шлем быў перададзены кваліфікаваным спецыялістам на рэстаўрацыю ў Беларускі дзяржаўны музей гісторыі Вялікай Айчыннай вайны. Гісторыкі прыйшлі да высновы, што дадзены артэфакт з'яўляецца нічым іншым, як помнікам зброевага мастацтва Х-ХІ стагоддзяў.

Ігар Марзалюк выказаў здагадку, што гэты статусны прадмет належаў Ізяславу, сыну полацкай князёўны Рагнеды і кіеўскага князя Уладзіміра.

Шлем, пячатка і экспедыцыя

"Менавіта такія шлемы называлі залатымі. Такія шлемы належалі, як правіла, менавіта тым, хто кіраваў дружынай, як правіла, першым у бой ішоў князь.

Усё гэта дазваляе казаць, што гэта ўнікальная рэч, якая, безумоўна, належала чалавеку з высокім сацыяльным статусам", - тлумачыў Ігар Марзалюк.

Па версіі беларускіх гісторыкаў, шлем, знойдзены ў Бабруйску, быў зроблены ў Скандынавіі, а затым ужо прывезены ў Беларусь па старажытным гандлёвым шляху "з варагаў у грэкі".

Родапачынальнік дынастыі полацкіх князёў Ізяслаў памёр прыблізна на пачатку XI стагоддзя, але інфармацыі пра месца яго пахавання няма. Адзінай вядомай археалагічнай знаходкай, якая пэўна звязана з яго імем, з'яўляецца пячатка з надпісам князь Ізяслаў і горад Полацак. У 1954 годзе яна была знойдзена на раскопках у Ноўгарадзе. Цікава, што на пячатцы таксама намаляваны трызубец - радавы знак Рурыкавічаў.

Князь Ізяслаў вядомы не толькі як палітык, які здолеў аднавіць разбураны яго бацькам Полацк, але і як дзед Усяслава Чарадзея. Пры кіраванні апошняга ў горадзе быў узведзены Сафійскі сабор як сімвал магутнасці княства.

Погляд з Кіева на бабруйскі шлем

У сваю чаргу кандыдат гістарычных навук, выкладчык кафедры гісторыі Цэнтральнай і Усходняй Еўропы Кіеўскага нацыянальнага універсітэта Арцём Папакін распавёў, што знаходка сапраўды унікальная для Беларусі, але ні пра якую сенсацыі не можа ісці і гаворкі.

"Вось так ствараюцца міфы. Цудоўнай захаванасці шлем тыпу "Чорная Магіла" (курган пад Чарнігавам, які, на думку даследчыкаў, з'яўляецца помнікам эпохі вікінгаў - Sputnik), знойдзены ў Бярэзіне каля Бабруйска - адзіная знаходка такога тыпу на тэрыторыі Беларусі - "спрытным рухам рукі" ператварылася ў шлем Ізяслава Уладзіміравіча і адначасова ў сімвал беларускай дзяржаўнасці. Разам з тым агучылі няправільную колькасць шлемаў гэтага тыпу (ужо вядома больш за 40 цэлых і фрагментаў), недарэчна параўналі з "шапкай Манамаха" і прыпісалі аўтарства выраба скандынавам", - лічыць украінскі гісторык.

Паводле яго слоў, "ні пра якую прывязку да гістарычных асобаў гаворкі быць не можа. Гэтыя шлемы разам з арабскім срэбрам і іншымі рэчамі ўсходняга паходжання распаўсюджваліся ў Х стагоддзі ў многіх рэгіёнах ваенна-гандлёвай актыўнасці ўсходніх вікінгаў: у Ноўгарадзе, Сярэднім Падняпроўі, Прусіі і Вялікай Польшчы".

Спецыяліст па гісторыі зброі упэўнены, што бабруйскі шлем варта разглядаць у кантэксце такіх знаходак, як Брылеўскі скарб (знойдзены ў Барысаўскім раёне і адносіцца да IX стагоддзя і эпохі вікінгаў - Sputnik), месца яго знаходкі паказвае не на цэнтр княжацкай улады, а на гандлёвы і ваенны шлях па Дняпры да Балтыкі.

Рэха ўнікальнай знаходкі

У маі бягучага года непадалёк ад таго месца, дзе быў знойдзены адзіны ў Беларусі шлем тыпу "Чорная магіла", атрымалася знайсці меч эпохі высокага Сярэднявечча.

Средневековый меч найден в Бобруйске на берегу Березины
© Photo : Николай Силков
Сярэднявечны меч знойдзены ў Бабруйску на беразе Бярэзіны

"Гэты меч датуецца XI-XIII стагоддзямі і адносіцца да поствікінгскай эпохі. На дзяржальні захаваліся сляды серабрэння. Стан для археалагічнага артэфакта ў яго добры", - распавёў гісторык Мікалай Сілкоў.

У цэлым меч захаваўся амаль цалкам і толькі часткова згублена лязо. Гэта дазваляе яго датаваць і аднесці да пэўнага тыпу.

Пры гэтым ён удакладніў, што цяпер меч пры захаванасці каля 80% адсоткаў важыць прыблізна 1,2 кілаграма і мае даўжыню ў 70 сантыметраў. На жаль, нельга вызначыць дакладна, дзе быў выраблены меч.

"Меч трэба чысціць і рэстаўраваць, тады можна будзе вызначыць ўсё больш дакладна. Пакуль можна казаць толькі пра тое, што ён належаў або князю ці дружынніку. Простыя воіны ў гэты час былі ўзброены дзідай і сякерай", - падкрэсліў гісторык.

Знойдзеныя ў Бабруйску шлем і меч, могуць быць паміж сабой звязаныя, таму што маглі існаваць у адзін час. Абедзве знаходкі вельмі статутныя, але сур'ёзных доказаў гэтаму пакуль няма.

11
Тэги:
Бабруйск
Салістка оперы Таццяна Траццяк і квінтэт Серэнада

Што адбываецца ў Оперным: Таццяна Траццяк аб новым канцэрце і "чужым" флэшмобе

9
(абноўлена 16:21 28.10.2020)
Сцены тэатра - не месца для палітычных акцый і флэшмобаў, адзначае салістка оперы Таццяна Траццяк, вечарам яна разам з калегамі прадставіць гледачам прэм'ерную праграму італьянскіх, іспанскіх і кубінскіх песень, канцэрт пройдзе ў камернай зале Вялікага тэатра.
Что происходит в Оперном: Татьяна Третьяк о новом концерте и "чужом" флешмобе

Суразмоўніца Sputnik з'яўляецца не толькі выканаўцам, але і аўтарам канцэрта пад назвай "Заўсёды ў маім сэрцы. Музыка Італіі, Іспаніі і Кубы", разам з самой Таццянай Траццяк на сцэну выйдуць народны артыст Беларусі Уладзімір Пятроў, лаўрэат міжнароднага конкурсу Аляксандр Міхнюк і квінтэт "Серэнада".

"Гэта будуць італьянскія песні, неапалітанскія - усімі любімыя, музыка кубінскіх кампазітараў, у першую чаргу, Эрнэста Лекоўна, і іспанская музыка. То бок, гэта будзе запал, гарачыя кубінскія мелодыі, натуральна, будуць гучаць інструментальныя творы і вакальныя. І будуць гучаць і сучасныя іспанскія мелодыі, якія добра ўсім знаёмыя, хоць гэта можа быць незвычайна ў выкананні оперных спевакоў ", - кажа Траццяк.

Прэм'ера vs пандэмія

Прэм'ерную праграму збіраліся паказаць публіцы яшчэ летам у Нясвіжы, але на тэатральныя планы паўплывала пандэмія каронавіруса. Абстаноўка з захворваннем COVID-19 у краіне па-ранейшаму пакідае жадаць лепшага, але ў тэатры прыняты ўсе магчымыя меры бяспекі, распавядае спявачка.

"Цяпер наш тэатр працуе. Вядома, сітуацыя няпростая, як і ў краіне і іншых установах, у нас хварэюць артысты - і оперы, і хору, і балета, але іх не занадта шмат, мы стараемся берагчыся і трымаемся меры бяспекі. І такім жа чынам выконваюцца меры для гледачоў, устаноўлены санітайзеры і тэатр усім рэкамендуе выкарыстоўваць маскі", - распавядае Траццяк.

Як адзначае артыстка, яна са здзіўленнем выявіла, што на канцэрце чакаецца амаль поўная зала - квіткі прададзеныя. Верагодна, гледачы засумавалі па тэатры за перыяд пандэміі.

"Мы - артысты - павінны займацца сваёй справай, а публіка, якая прыходзіць, яна ідзе паглядзець спектакль, атрымаць задавальненне і эмоцыі, а не для таго, каб ўцягвацца ў нейкія палітычныя акцыі", - разважае артыстка.

Гаворка ідзе аб інцыдэнце, які напярэдадні адбыўся ў Вялікім тэатры. Увечары ў аўторак перад паказам оперы "Царская нявеста" у глядзельнай зале загучаў гімн "Магутны Божа", на што гледачы адрэагавалі па-рознаму, хтосьці апладзіраваў, хтосьці выказваў незадаволенасць. Як распавядае суразмоўца Sputnik, "заслона была зачынена, асноўная частка артыстаў пра гэта ўвогуле не ведала, даведалася толькі потым".

"Мне б вельмі не хацелася каментаваць інцыдэнт, але без гэтага немагчыма прайсці. Тое, што я ўбачыла ў запісе відэа, я зразумела, што хор, які выконваў, гэта быў не наш хор. Хор знаходзіўся ў глядзельнай частцы, і я думаю, што гэта была спланаваная акцыя тыпу флэшмоба. Маё асабістае меркаванне, што тэатр - гэта не месца для флэшмоба, і я лічу, што палітыка не павінна быць у сценах тэатра", - перакананая артыстка.

Поўную версію размовы з салісткай беларускай оперы, ўладальніцай медаля Францыска Скарыны Таццянай Траццяк слухайце ў аўдыёзапісы.

9
Тэги:
Вялікі тэатр оперы і балета РБ