Белавежская пушча

Фільм пра Белавежскую пушчу зняў тэлеканал Discovery

177
(абноўлена 21:26 12.10.2015)
Сусветная прэм’ера прызначана на 27 верасня, трансляцыя фільма пройдзе адначасова ва ўсіх краінах Еўропы.

МІНСК, 24 вер — Sputnik. Міністэрства інфармацыі і тэлеканал Animal Planet (Europe) Discovery стварылі фільм пра прыроду і турыстычным патэнцыяле парку "Белавежская пушча".

Перадпрэм'ерны паказ карціны пройдзе ў пятніцу ў Палацы Рэспублікі. Першымі стужку аб нацыянальным парку змогуць паглядзець дыпламаты, замежныя і беларускія журналісты і чыноўнікі.

Тэлеканал Animal Planet (Europe) Discovery зняў фільм па ініцыятыве Мінінфарма і падтрымцы Упраўлення справамі Прэзідэнта.

У Беларусі змогуць паглядзець фільм абаненты сетак кабельнага тэлебачання шасці аператараў электрасувязі, у тым ліку "Космас ТБ". Карціна агучана на англійскай, балгарскай, польскай, румынскай, рускай і чэшскай мовах.

Называецца фільм "Белавежская пушча. Першапачатковы лес", ён доўжыцца 45 хвілін.

177
Тэги:
культура і мастацтва, Культура, Кіно, Discovery, Беларусь, Еўропа, Увесь свет
Гасцёўня ў мінскім музей Янкі Купалы

Гасцей пільнаваў сабака: як праходзілі застоллі ў Янкі Купалы

540
(абноўлена 12:17 07.07.2020)
Чым частавалі сяброў і сваякоў у купалаўскім доме і навошта ў сенцах іх чакала нямецкая аўчарка, карэспандэнту Sputnik Алесі Шаршнёвай паведамілі ў Дзяржаўным літаратурным музеі Янкі Купалы.

Адной з любімых простых страў класіка беларускай літаратуры былі крышаны — так называлі бульбяны суп са шкваркамі. Сябры пісьменніка ўзгадваюць, што маці "крышыла крышаны", седзячы на парозе мінскага дома, куды сын перавёз яе, ратуючы ад раскулачвання.

Любіў піць квас прама з дзежкі

Многія сучаснікі лічылі Купалу гурманам, але на самой справе класік беларускай літаратуры не любіў вылучацца сярод астатніх. Напрыклад, сяляне, якія жылі ў мястэчку Ляўкі Аршанскага раёна (зараз там знаходзіцца аднаіменны мемарыяльны запаведнік, а раней было лецішча — Sputnik), узгадвалі, што аднойчы пасля працы на ўчастку паэту паднеслі кіслы бярозавы квас у крышталёвым графіне. Ён адмовіўся ад пачастунку, які вельмі любіў, і сам адправіўся ў студню, прыгаворваючы: "Люблю піць квас прама з дзежкі ".

Макет лецішча Купалы ў Ляўках
© Sputnik / Виктор Толочко
Макет лецішча Купалы ў Ляўках

Купалу хацелася быць бліжэй да народа, таму ён заўсёды запрашаў за стол усіх сялян, што дапамагалі яму ці проста працавалі побач з домам.

Самастойна літаратар хадзіў на кірмаш: не даручаў гэту справу ні жонцы, ні слугам. Яшчэ ў дзяцінстве ён напаткаў там бабулю-прадаўшчыцу зёлак, якой пасля прысвяціў адзін з вершаў.

"Сапраўдны" рыбак

Шмат часу Купала праводзіў на прыродзе — любіў паляванне, у тым ліку і "ціхае", і рыбалку. Ляснік Шыманскі ўспамінаў, што часцей за ўсё на паляванні паэт страляў трусоў, мяса якіх вельмі любіў есці з падлівай.

"Успамінаю дзядзьку Янку — вельмі любіў ён пагрызі заячую лапку ", — казаў ляснік.

Купала як прафесійны рыбак лавіў рыбу без вудаў ці рагулек, а з дапамогай спецыяльных шнуроў ці закідушак. У якасці жыўца выкарыстоўваў маленькіх яшчарак — верацяніцаў. Улоў не заўсёды быў удалым, таму, вяртаючыся дадому, ён мог набыць на кірмашы свежай рыбы. Жонка Уладзіслава Францаўна заўсёды заўважала падман, але ніколі не падавала віду.

Вясельны здымак
© Sputnik / Виктор Толочко
Вясельны здымак

У Мінску разам з Купалам на рыбалку хадзілі і іншыя пісьменнікі: рыбачылі звычайна ў пасёлку Ждановічы на Свіслачы. Абавязковым патрабаваннем для гэтага мерапрыемства былі аловак і лісток паперкі. Купала не разумеў, як сапраўдны паэт ці пісьменнік можа ісці на прыроду без гэтых прыладаў — у галаве могуць з'явіцца нейкія цікавыя думкі ці нават радкі, а запісаць іх будзе няма куды.

На варце гасціннасці — Рэкс

Купалаўскі дом славіўся на ўсю сталіцу як адзін з самых гасцінных. Многія беларускія аўтары не аднойчы ўспаміналі застоллі і казалі, што "гэта немагчыма апісаць словамі".

Пісьменнік Іларыён Барашка ўзгадваў, што як толькі з'яўляўся госць, яго настойліва ўсаджвалі за стол і абавязкова частавалі вяндлінкай. Па ўспамінах іншых наведвальнікаў, нават у небагатыя часы Купала частаваў дранікамі, блінамі з мачанкай, вэнджанымі кілбаскамі, падсушанымі сырамі, яечняй са скваркамі і гарачай бульба. Яго маці і сёстры некаторы час жылі на вёсцы, таму многія прадукты траплялі на стол прама з грады.

Пасадзіць госця за стол было цэлым абрадам. Паэт абавязкова даставаў бутэлечку шампанскага, бо з'яўленне сяброў і сваякоў у хаце лічылася сапраўдным святам.

Фотапартрэт Янкі Купалы
© Sputnik / Виктор Толочко
Фотапартрэт Янкі Купалы

На стражы гасціннасці ў мінскім доме Янкі Купалі заўсёды знаходзіўся сабака — нямецкая аўчарка Рэкс. Ён пільнаваў у сенцах, і калі хто-небудзь з гасцей спрабаваў непрыкметна сыйсці з-за стала і адправіцца па сваіх справах, сабака пачынаў брахаць на ўсю хату.

Гаспадар лавіў уцекача са словамі: "Куды сабраўся, паночку? Ты так мне гасцей да пары параспускаешь. Талеркі яшчэ стаяць на стале, вось і ты вяртайся".

Пісьменнік Міхась Лынькоў пісаў, што сапраўднае беларускае хлебасольства гаспадароў купалаўскага дома ледзь не ўвайшло ў прымаўку.

Кубак для кавы, знойдзены на папялішчы дома. Тое, што кубак належаў Купале пацвердзіла жонка
© Sputnik Алеся Шаршнёва
Кубак для кавы, знойдзены на папялішчы дома. Тое, што кубак належаў Купале пацвердзіла жонка

Кармілі тут і бедных студэнтаў. У 1909-1913 гадах Купала быў у ліку студэнтаў, якія наведвалі ў Санкт-Пецярбургу так званыя суботнікі прафесара Браніслава Эпімах-Шыпілы — яго называлі патрыярхам беларускага адраджэння. Купала добра памятаў галодныя студэнцкія часы і пачастункі на суботніках, таму і арганізаваў такую ж гасцёўню ў сваім мінскім доме.

Дарэчы, менавіты гэтыя сустрэчы ўвайшлі ў спіс абвінавачванняў у адрас Купалы падчас рэпрэсій.

540
Тэги:
Дзяржаўны літаратурны музей Янкі Купалы, Янка Купала, Беларусь
Тэмы:
Класічная кухня: што елі і чым частавалі знакамітыя беларусы
По теме
Прывітанне са "Смалявуда": пад Мінскам пачаліся здымкі фільма пра Купалу
З-за крытыкі гледачоў новы спектакль пра Купалу зменіць назву
Як мылі помнік Янку Купалу напярэдадні яго дня нараджэння
А хто там ідзе: знакаміты верш Купалы выйшаў у перакладзе на 101 мову свету
Brutto выпусцілі кліп на верш Янкі Купалы
Бульба з кіслым малаком і бланманжэ: якім было меню Якуба Коласа
Купальскія песні: на Купала сонца гуляла

Купальскія песні: на Купала сонца гуляла

919
(абноўлена 16:11 06.07.2020)
У таямнічую купальскую ноч вясковая моладзь збіралася вакол вогнішча і спявала традыцыйныя купальскія песні.

Песні – неад'емная частка не толькі жыцця беларуса, але і абрадавага цыклу. З адмысловымі спевамі дзяўчыны збіралі зёлкі, звівалі іх у вяночкі, варажылі і вадзілі карагод вакол вогнішча.  

Купальскае вогнішча звычайна ладзілі каля ракі або поля, на выгане або нават на галоўнай плошчы мястэчка. Хлопцы збіралі галлё, салому і складвалі высокае вогнішча. Лічылася, што калі пераскочыць праз яго, агонь ачысціць усё дрэннае, што было дагэтуль, і прынясе ўдачу.

Галоўныя матывы купальскіх песень – будучы ўраджай і, зразумела, каханне. Жыта ўжо стаіць высокае, наліваюцца каласы, а кароткія ночы – самыя цёплыя ў годзе. Спавалі на Купалле і жартаўлівыя песні, у якіх можна заўважыць не толькі абрадавыя матывы, але і звесткі пра штодзённае жыццё і зносіны беларусаў.

Купальскія песні сабраў у сваёй манаграфіі беларускі фалькларыст Арсень Ліс. Sputnik прыводзіць некаторыя з гэтых песень – мабыць, вы нават ведаеце матыў?

919
Тэги:
Традыцыі і абрады, песні, Купалле
Кузьміна: якія галіны эканомікі могуць выйграць ад сітуацыі з COVID-19

Кузьміна: якія галіны эканомікі могуць выйграць ад сітуацыі з COVID-19

0
(абноўлена 08:56 10.07.2020)
Пасля пандэміі каронавіруса адназначна застануцца ў выйгрышы сельская гаспадарка і аграпрамысловы комплекс у цэлым, лічыць палітолаг, загадчыца сектарам Беларусі, Малдовы і Украіны Цэнтра постсавецкіх даследаванняў НДІ ІМЭМА РАН Алена Кузьміна.
Кузьмина: какие отрасли экономики могут выиграть от ситуации с COVID-19

Аб эканамічных выкліках у перыяд пандэміі, магчымасцях і цяжкасцях выхаду з крызісу ішла размова падчас відэамоста "Масква - Мінск - Бішкек - Ерэван - Нур-Султан" у ММПЦ МІА "Россия сегодня". Як адзначыла Алена Кузьміна, у выйгрышы ад гэтай сітуацыі застанецца не толькі сельская гаспадарка, але і IT-сфера.

"Можа выйграць (ад сітуацыі з COVID-19 - Sputnik) сектар IT-тэхналогій, гэта бачна па дадзеных за пяць месяцаў 2020 года, у тым ліку электронны гандаль, некаторыя тэхналагічныя галіны, у іх ёсць інвестыцыйныя праграмы, ёсць магчымасці не задзейнічаць некаторыя з відаў прыродных рэсурсаў. Вось гэтыя галіны будуць развівацца", - адзначыла Кузьміна.

Яна нагадала, што Вышэйшы Еўразійскі савет прыняў асноўныя арыенціры макраэканамічнай палітыкі на 2020-ы год. Акрамя таго, у верасні будзе разгледжана праграма да 2025 года. Гаворка пра неабходнасць інвестыцый, у першую чаргу ўнутраных, так як знешніх "шмат не дачакаемся".

"Яшчэ адно важнае пытанне - гэта ўмовы для падтрымання стабільнага попыту. Неабходна падтрымліваць яго ў сваіх грамадзян і пашыраць экспартныя магчымасці. Прымаюцца эканамічныя меры: зялёны калідор для крытычна важных тавараў да абнулення ставак увазных мытных пошлін (у першую чаргу гаворка аб леках), а таксама сур'ёзны кантроль за імпартам і экспартам тавараў па ўсіх пунктах, якія неабходныя", - адзначыла Кузьміна.

Фрагмент выступу загадчыцы сектарам Беларусі, Малдовы і Украіны Цэнтра постсавецкіх даследаванняў НДІ ІМЭМА РАН Алены Кузьміной падчас тэлемосту "Масква - Мінск - Бішкек - Ерэван - Нур-Султан" у ММПЦ МІА "Россия сегодня" слухайце ў аўдыёзапісы на радыё Sputnik Беларусь.

0
Тэги:
каронавірус
Тэмы:
Каронавірус COVID-19