Мастачка Ірына Кузняцова

Кузняцова: у сапраўднага мастацтва няма нацыянальнасці

203
(абноўлена 15:10 03.02.2016)
Беларуская мастачка распавяла карэспандэнту Sputnik пра кругазварот у сусветнай творчасці і пра тое, што ў мастацтва няма нацыянальных межаў.

Юлія Хвошч, Sputnik. 

У мінскім Цэнтры сучасных мастацтваў адкрылася выстава беларускіх мастакоў Анатоля і Ірыны Кузняцовых "Privet Picasso & Viva Barselona!", прысвечаная творчасці выбітных іспанскіх мастакоў ХХ стагоддзя — Далі, Пікаса, Гаўдзі, Міро, Тапіеса. Пасля ўрачыстага адкрыцця выставы карэспандэнт Sputnik задаў аўтару Ірыне Кузняцовай некалькі пытанняў.

Энергетыка Іспаніі

Выстава была зладжана па выніках падарожжа Кузняцовых у Іспанію. Сваёй творчасцю яны імкнуліся перадаць беларускаму гледачу іспанскую энергетыку, а магчыма, і выклікаць жаданне самім наведаць Барселону.

"Справа ў тым, што зараз беларусы маюць магчымасць наведваць Іспанію. Але кожны едзе ў гэтую краіну па асабістых прычынах — нехта пагрэцца на сонейку, нехта паглядзець архітэктуру, нехта проста адзначыцца. Мы ж паехалі мэтанакіравана ў музей, каб паглядзець на працы вялікіх мастакоў", — распавядае Кузняцова.

"Калі ты ўжо адбыўся як мастак, то гэта проста неяк няёмка — жыць з тым, што ты яшчэ не бачыў арыгіналы твораў тых, чыёй творчасцю ты захапляўся ўсё жыццё", — дадае мастачка.

Мастакі імкнуліся ў Іспанію, тым больш што ў Анатоля Кузняцова з'явілася праца "Размаўляючы з Міро", а творчасць іспанскіх мастакоў ХХ стагоддзя ўжо даўно стала для іх эталонам.

"У мастацтве ёсць нейкая вышэйшая планка, да якой павінен імкнуцца кожны мастак. Для нас гэта іспанскія мастакі ХХ стагоддзя. І гэта вельмі высокая планка, таму мы не маглі не пабачыць іх у арыгінале".

Кузняцова адзначае, што энергетыка ў Іспаніі настолькі моцная, што там проста адчуваеш як усё сусветнае мастацтва ператвараецца ў адзіны кругазварот.

Адкрыццё выставы Privet Picasso!
© Sputnik Юлія Хвошч
Адкрыццё выставы "Privet Picasso!"

"Ведаючы гісторыю мастацтваў і знаходзячыся ў Іспаніі, пачынаеш разумець, адкуль растуць карані выяўленчага мастацтва", — распавядае мастачка.

Той жа Пікаса імкнуўся да ведаў, імкнуўся трапіць у розныя майстэрні, але яго не пускалі. Калі ў мастака не было настаўніка, то адкуль ён браў ідэі для творчасці? "Толькі з прыроды, — мяркуе Кузняцова. — Тым не менш Пікаса застаўся Пікаса".

Энергетыка іспанскага мастацтва настолькі захапіла Кузняцовых, што яны вырашылі стаць часткай гэтага творчага асяроддзя. Праект Кузняцовых быў задуманы такім чынам, каб, распавядаючы пра іспанскіх мастакоў, беларускія аўтары маглі зрабіць уласную эстэтычную прастору.

"То бок мы аўтары той ідэі, якая б магла натхніць іншых мастакоў, якія скажуць: "Ага! Ужо можна гэта рабіць не толькі ў класічным стылі!"

Мастак і нацыянальнасць

Кузняцова ўпэўнена, што ў сапраўднага мастацтва няма нацыянальнасці, але яго карані ляжаць у той зямлі, на якой ён вырас.

"Справа ў тым, што калі мастак жыве ў Беларусі, ён ніколі не створыць ні рускага, ні ўкраінскага, ні іспанскага — ніякага іншага мастацтва. Таму што ён нідзе не знойдзе фарбаў, акрамя як у прыродзе. Ён жыве і дыхае гэтым асяроддзем, і ён усё роўна застанецца беларускім мастаком", — тлумачыць мастачка.

На пытанне Sputnik, ці спрабавалі Кузняцовы падчас стварэння выставы прыўнесці ў экспазіцыю беларускі акцэнт, мастачка патлумачыла, што гэта амаль немагчыма.

"Іспанскае мастацтва значна больш яскравае, чым славянскае. Але ва ўсялякім выпадку ўсё мастацтва, ва ўсім свеце звязана паміж сабой. Напрыклад, крыжыкі, якія рабіў Тапіес, пайшлі па ўсяму свету. Гэтыя крыжыкі ёсць і на нашай працоўнай вопратцы, у якой мы пішам свае творы. Вось гэта і ёсць кругазварот", — распавядае Кузняцова.

Так, для арт-аб'екта "Парк Гуэль" зноў-такі выкарыстоўвалі беларускую прамысловасць, якая займаецца выпускам падставак пад яйкі. І нават роспіс велікодных яек, якія прысутнічаюць у экспазіцыі, таксама беларускі.

Адкрыццё выставы Privet Picasso & Viva la Barcelona! у Цэнтры сучасных мастацтваў
© Sputnik Юлія Хвошч
Адкрыццё выставы "Privet Picasso & Viva la Barcelona!" у Цэнтры сучасных мастацтваў

"То бок ёсць такія моманты, якія спалучаюць тое, што мы пабачылі, і нашае разуменне, нашае з пункту гледжання беларусаў. Пры гэтым не варта забываць, што Беларусь існуе ў Еўрапейскай прасторы", — адзначае Кузняцова.

"Няма такога абмежавання: гэта беларускае мастацтва, а гэта — не. Гэта вельмі шкодная пазіцыя".

"Дарэчы, той жа Пікаса казаў, што яго карані — гэта афрыканская скульптура. Але калі вы паглядзіце на старажытныя драўляныя беларускія скульптуры, то пабачыце, што яны вельмі падобныя да афрыканскіх. Гэта ж нашае вясковае дрэва, але абпаленае ў нашым вясковым вогнішчы. Вось такая сувязь".

Энергетыка як сувязь паміж мастацтвамі

На думку мастачкі, усё мастацтва ў свеце аб'ядноўвае энергетыка.

"Гэтая творчая энергетыка не ведае межаў! І ў ніякім разе нельга абмяжоўваць творчасць нацыянальнасцю. Мастацтва і творчасць — гэта вельмі глыбокі працэс, усе складнікі якога ўзаемазвязаныя", — упэўнена Кузняцова.

Выстава "Privet Picasso & Viva Barselona!" працуе ў Цэнтры сучасных мастацтваў да 14 лістапада, кошт квіткоў — 30 тысяч рублёў. 

203
Тэги:
Выстава, Выяўленчае мастацтва, Культурнае развіццё, Культура, Мастацтва, культура і мастацтва, Цэнтр сучасных мастацтваў, Анатоль Кузняцоў, Ірына Кузняцова, Увесь свет, Еўропа, Беларусь
Тэмы:
Фарбамі па штодзённасці: свет беларускага мастацтва (12)
По теме
Выстава "Privet Picasso & Viva Barselona!" адкрылася ў Мінску
Траецкая закусачка

Гуляй, вёска, сёння Кірмаш!

18
(абноўлена 19:00 18.06.2021)
Этнограф Ларыса Мятлеўская нанава адкрывае даўняе свята пэўнай вёскі і дае кулінарныя парады да "кірмашовага" стала.

Абы была добрая нагода, а нашы продкі ўмелі скарыстаць яе для добрага адпачынку. Асабліва калі надыходзіў час "кірмашу" або "фэсту". Так у розных мясцовасцях Беларусі называлі свята пэўнай вёскі. Шматлікія моўныя сведчанні аб гэтым храмавым свяце захаваліся і па сёння: "Фэсты былі, з’язджаўся народ. У суседняй вёсцы фэст быў. На Спожку фэст у вёсцы. Фэст – прастольны празьнік у чэсць Пятра і Паўла. На фэсце была – фэст бальшой празьнік".

Але ж часцей за ўсё свята вёскі называлі "кірмашом". Бабуля ўзгадвала, што калісьці ў гэты дзень зранку "бацюшка" перш служыў малебен, пасля хадзіў па падворках і асвячаў хаты, хлявы, агароды. За ім ішлі ўсе вяскоўцы, таму гаспадыні імкнуліся добра прыбраць у двары, пабяліць печ у хаце, каб мець добрую славу. У гэты дзень у вёсцы адбываўся гандаль, "кірмаш". Адсюль і пайшла агульная назва свята, якой карыстаюцца і цяпер.

Слова "кірмаш" заўсёды выклікае ў мяне светлы і радасны ўспамін аб шчаслівых гадзінах майго вясковага дзяцінства. У вёсцы, дзе жылі мае дзяды, "спраўлялі кірмаш" на наступнай пасля Сёмухі нядзелі. Зранку ў хаце пачыналася перадсвяточная мітусня. Бясконца ляскала жалезная клямка дзвярэй, паколькі бабуля літаральна лётала з кухні ў клець па прысмакі. Дзед і дзядзькі даставалі з паветкі сталы і лавы, абкашвалі двор. У падпаленай печы пякліся вялікія, румяныя бліны і шкварчэла сала. Сон знікаў адразу, як толькі ў галаву ўлятала думка пра кірмаш і гасцінцы, якія павінны прывезці госці. Дзеці таксама не заставаліся без працы. Пасля сняданку маім абавязкам было збіванне масла ў драўлянай маслабойцы. Пасля трэба было сабраць у гнёздах свежыя, яшчэ цёплыя яйкі, наршчыпаць на агародзе зялёнага пер’я цыбулі. Прымаць удзел у супольным клопаце было за шчасце.

Даўняя традыцыя збірацца разам у гонар пэўнага рэлігійнага свята і святкаваць дзень вёскі ўзнікла яшчэ ў дарэвалюцыйныя часы. Непадалёк ад Мінска "кірмашы" і цяпер святкуюць толькі ў старадаўніх вёсках, у якіх прытрымваюцца старых дат іх правядзення. Хутчэй за ўсё іх замацавалі за кожным паселішчам яшчэ ў пачатку ХХ стагоддзя праз царкоўныя прыходы. Так, у вёсцы з прыгожай назвай Дубіцкая Слабада "кірмаш" калісьці ладзіўся на Троіцу, следам праз тыдзень на Граной нядзелі святкавала іншая вёска і гэтак далей. Большасць вядомых мне кірмашоў прыпадалі на лета і пачатак восені. Гэта было зручна, паколькі важныя палявыя работы былі завершаны і быў час для кароткага адпачынку.

На кірмашах прадаваліся ганчарныя, бандарныя вырабы, тканыя рушнікі і посцілкі, гародніна, мёд, яйкі, птушка, рыба і  малочныя прадукты. Тут заўсёды было весела, гучала музыка і смех, жартаўлівыя спрэчкі. Смешныя кірмашовыя здарэнні любілі пераказваць, асабліва ўвечары, седзячы за святочным сталом. Вось што падымала настрой нашым продкам.

Кірмашовыя жарты

Свежая капейка

Мужык дорага купіў карову і адразу ж яе прадаў значна танней. На пытанне навошта ён так зрабіў, адказаў: "Абы ў руцэ капейка свежая была".

На дарозе

- Сядай, дзядзька, паедзем.

- Няма часу: трэба ісці.

Не прызнаў

Варочаючыся з кірмашу, чалавечак, прыкуцнуў на дарозе і заснуў, дый так моцна, што не чуў, як і боты нехта з яго ног сцягнуў. Ажно едзе нейкі чалавек і крычыць: "Прыймай ногі!" заспаны мужык, глянуўшы на свае босыя ногі, кажэ: "Едзь! Гэта не мае: мае ў ботах".

На судзе

- Ты што ўкраў? - пытае суддзя злодзея.
- Вяроўку, - кажа, - з рагамі.
- З якімі  рагамі?
- З кароўімі.
- А дзе ж тая карова?

- Цягнулася і яна, падла, за гэтымі рагамі.

Сон

Мужык кажа да жонкі:
- Ведаеш, Тэкля, вельмі нешта добрае я сягоняшняй ночы прысніў.
Жонка:

- Я такі здагадалася. Праз сон ты крыкнуў: "Дай, Моўша яшчэ кварту".

Дагадзіў

- Слухай, цыгане, ты прадаў мне сляпую кабылу.

- Табе ж лепей, бо будзе яна есці салому, а думаць, што сена.

Добры конь

Адзін селянін прадаваў на кірмашы свайго каня. А конь той быў худы-худы, ад ветру падаў. Селянін усё хваліў яго і выгукваў:
- Купляйце каня, не здзіўляйцеся, што ён такі худы, ён як разбяжыцца, дык бяжыць пятнаццаць вёрст і не спыняецца.

- Я б яго купіў, - кажа адзін чалавек, - але ж мне да дому ўсяго дзесяць вёрст, то ён перабяжыць маю хату.

Каля магазіна

- Што так прыглядаешся на выставу, Амілька?
- Аглядаю панчохі і не ведаю, які сабе выбраць колер.

- Вось дурная, вазьмі чорныя, бо як зробіцца дзірка, дык не будзе відаць ног.

З цягам часу і набажэнства, і гандлёвы кірмаш у гонар свята зніклі, але традыцыя запрашаць у пэўны дзень у госці далёкіх сваякоў і паважаных людзей з суседніх вёсак засталася. Да сярэдзіны 1980-х у вёсках Загацце, Паздзіркі, Дубінкі, Дубіцкая Слабада, Пагуляйка, што ў Мінскім раёне кірмашы адбываліся аднолькава. Раніцай  хлопцы ішлі да брыгадзіра і прасілі каня з вазом, каб паехаць у лес па маладыя бярозкі. З іх на выгане рабілі кола для танцаў. У сярэдзіне майстравалі лаўкі, каб, натанцаваўшыся, было дзе прысесці. У складчыну наймалі музыкаў і танцавалі цэлую ноч пасля ўрачыстай вячэры. На такія танцы сцякалася моладзь з усёй ваколіцы. Пазней, калі з’явіліся магнітафоны і гукаўзмацняльная апаратура, ёй пачалі замяняць музыкаў.

Вячэра

Вячэра ў дзень кірмаша – асаблівы клопат для гаспадыні. Ад самага рання, а часам і за дзень пачыналі гатаваць святочную вячэру. Ежы гатавалі шмат паколькі, як казалі "ладзіліся вялікія госці". У гэтай справе маці дапамагалі дарослыя дочкі, нявесткі і нават, калі мелі час, суседкі. Апрануўшыся ў "чыстае" (святочнае адзенне) усе знаходзіліся ва ўзрушаным, святочным настроі, жартавалі, прыветна віталі адзін аднаго, чакаючы вечара. Да глыбокай ночы ў хатах не гасілі святла. Вёска гула, як пчолы ў вуллі, а на наступны дзень пасля абеду свята працягвалася. На танцавальнай пляцоўцы моладзь саступала месца старэйшым, якія з асалодай круціліся ў вальсах, "кракавяках" і польках.

Існавала прыкмета, што калі харошы стол на Троіцу, то будзе хапаць усяго, увесь год будзеш добра жыць. Вось і імкнуліся застолле зрабіць багатым і разнастайным на стравы.

На стале прысутнічала ўсё, што было прыпасена гаспадыняй і засталося ад зімы: салёныя агуркі і грыбы, квашаная галоўкамі капуста, яшчэ старая бульба і буракі. Са свежай агародніны да гэтага часу на градах паспелі падняцца толькі зялёная цыбуля і кроп. Абавязкова загадзя рабілі сыр і збівалі масла, даставалі з сальніцы салёнае сала, якое наразалі скрылікамі не вельмі тонкімі, каб было што падчапіць на відэлец, а таксама з гарышча, з вялікага каша з вечкам даставалі вялены кумпяк, каўбасы пальцам тыканыя, каўбух і іншыя мясныя прысмакі, якія яшчэ засталіся пасля Вялікадня і сенакосу. Калі было з чаго, варылі халадзец, смажылі курыцу.

У Мінск ехалі па "купляную рыбу": селядцы, траску і хек. Гадоў 40 таму ў крамах інакшай рыбы амаль не было. Стараліся налавіць у мясцовай сажалцы ляшчоў, карасёў ды плотак. Шчупакі былі рэдкасцю ў гэтым калісьці балоцістым краі. На радасць дзецям пяклі салодкія "грыбкі" (від бісквітнага пірага). З сухіх яблыкаў і груш варылі ўзвар з дадаткам мяты і чабарку. Ну, і пэўна ж, была свая і купляная гарэлка, хатняе вінцо са смародзіны для жанчын.

Салата з квашанай капусты

З чаго гатаваць:

  • галоўка квашанай капусты,
  • пучок пёрак зялёнай цыбулі,
  • крыху зялёнага кропу,
  • 100 г смятаны або алею,
  • 1 ст лыжка цукру.

Як гатаваць. Квашаную галоўкамі капусту дастаць з расолу і абмыць. Тонка нашаткаваць капусту, дадаць дробна сечанае пер’е зялёнай цыбулі, зусім трошкі зялёнага кропу, пасаладзіць і заправіць смятанай або алеям. Смаката - не ад’есціся!

Смажанка па-сялянску

З чаго гатаваць:

  • 600 г мяса,
  • 6-8 бульбін,
  • 1-2 цыбуліны,
  • 1 морква,
  • 1,5 ст лыжкі мукі,
  • 0,5 ст лыжкі здору,
  • 100 г смятаны,
  • соль, перац, лаўровы ліст.

Як гатаваць. Мяса прамыць, нарэзаць кавалкамі па 30-40 г, злёгку адбіць, пасаліць, паперчыць, укачаць у муку і абсмажыць на здоры да ўтварэння румянай скарынкі. Пакласці мяса ў чыгунок або каструлю, дадаць ачышчаныя і нарэзаныя цыбулю, моркву, бульбу, уліць булён або ваду і тушыць на слабым агні. Калі мяса будзе амаль гатова, дадаць лаўровы ліст, соль, уліць смятану і патушыць усё разам.

На жаль у канцы 1990-х святкаванне кірмашоў амаль сышло. Але прайшло колькі часу і гэта цудоўная традыцыя паціху пачала адраджацца.

Вось і сёння, атрымала ад суседзяў запрашэнне на кірмаш, то пачну рыхтавацца, а вам святочнай нядзелі і смачна есці!

18
Тэги:
кулінарныя парады, Ларыса Мятлеўская, этнограф, Кірмаш, вёска
Тэмы:
Спадчына: традыцыі і вераванні нашых продкаў
Марат Башараў у спектаклі Граф Люксембург

Марат Башараў стане салістам мінскай Музкамедыі

13
(абноўлена 16:19 15.06.2021)
Заслужаны артыст Татарстана, лаўрэат дзяржаўнай прэміі Расіі Марат Башараў выйдзе на сцэну Беларускага дзяржаўнага акадэмічнага музычнага тэатра ў ролі Князя Базінэлі ў аперэце Ферэнца Легара "Граф Люксембург".

Вядомы акцёр і тэлевядучы стане салістам мінскага тэатра. Праўда, толькі на два дні. На сцэну Музкамедыі ён выйдзе 22 чэрвеня і 11 ліпеня. У гэтым годзе Беларускі дзяржаўны акадэмічны музычны тэатр адзначае 50-годдзе. Удзел медыйнай персоны ў аперэце "Граф Люксембург" - своеасаблівы падарунак верным прыхільнікам гэтай культурнай установы. Дарэчы, за паўстагоддзя на гэтай сцэне было пастаўлена больш за 300 разнажанравых спектакляў.

Марат Башаров в спектакле Граф Люксембург
© Photo : БГАМТ
Марат Башараў у ролі Князя Базінэлі ў аперэце Ферэнца Легара "Граф Люксембург".

Прэм'ера "Графа Люксембурга" там адбылася 25 сакавіка 2012 года. Хоць упершыню гэта аперэта была пастаўлена ў далекім 1909 у Вене. Новае тварэнне Ферэнца Легара мела вялікі поспех у сучаснікаў, не страціў сваёй актуальнасці твор і праз стагоддзе. Дзеянне ў аперэце адбываецца ў Парыжы. Менавіта ў сталіцы кахання і весялосці сустрэліся і пакахалі адзін аднаго збяднелы арыстакрат і таленавітая актрыса…

Дзе: Беларускі дзяржаўны акадэмічны музычны тэатр (г.Мінск, вул Мяснікова, 44).

Калі: 22 чэрвеня, 11 ліпеня.

Кошт квіткоў: ад 40 да 100 рублёў.

13
Тэги:
артыст, тэатр, Марат Башараў
Фантан - любімае месца ўсіх дзяцей

Зноў аранжавы ўзровень: спёка ў Беларусі захоўваецца

13
(абноўлена 16:19 20.06.2021)
Дажджоў сіноптыкі па-ранейшаму не прагназуюць, у некаторых раёнах з-за спякоты забаронена наведванне лясоў.

МІНСК, 20 чэр - Sputnik. У дзённы час у пачатку тыдня на большай частцы Беларусі максімальная тэмпература паветра дасягне +33 градусаў.

Захаваецца спякота 22-23 чэрвеня, чакаецца малавоблачнае надвор'е, пераважна без ападкаў, вецер будзе дзьмуць умераны і паўднёва-ўсходні, паведамілі ў Белгідрамеце.

Сіноптыкі раяць не забываць асноўныя правілы паводзін у спякоту, асабліва для пажылых людзей: не выходзіць з дому без патрэбы падчас максімальнай сонечнай актыўнасці, абавязкова апранаць галаўны ўбор і браць з сабой ваду. Знаходзячыся на вуліцы, можна часам заходзіць у крамы або гандлёвыя цэнтры з кандыцыянерамі.

Надвор'е ў Беларусі ў пачатку тыдня

У Мінску ў панядзелак ападкаў не чакаецца, тэмпература паветра ноччу да +18, днём паветра прагрэецца да +32C.

У Брэсце невялікая воблачнасць, могуць прайсці кароткачасовыя дажджы (іх верагоднасць сіноптыкі ацэньваюць у 5-10%, тэмпература паветра да +32C, такое ж надвор'е чакаецца і ў Гродне.

У Віцебску без ападкаў і да +33C, а вось у Гомелі сіноптыкі не выключаюць дождж, тэмпература паветра да + 32C. У Магілёве невялікая воблачнасць, таксама магчымы кароткачасовы дождж.

Чытайце таксама:

13
Тэги:
Дождж, сіноптыкі, Беларусь, Аранжавы ўзровень небяспекі