Беларускі драматург, рэжысёр, акцёр Дзмітрый Багаслаўскі

Разважанні драматурга пра беларускі тэатр

350
(абноўлена 09:32 11.12.2015)
Драматург Дзмітрый Багаслаўскі распавёў пра стан сучаснай беларускай драматургіі.

Юлія Хвошч, Sputnik.

Што зараз адбываецца з беларускай драматургіяй, чаму драматычны тэатр адстае ад лялечнага амаль на 30 год, навошта рэжысёры абіраюць для сябе такую прафесію — на гэтыя і іншыя тэмы карэспандэнт Sputnik пагутарыў з маладым перспектыўным беларускім драматургам, рэжысёрам-пастаноўшчыкамі, акцёрам Дзмітрыем Багаслаўскім.

Беларускі тэатр сёння

Адно з асноўных пытанняў, якія мы хацелі закрануць у размове з Багаслаўскім — гэта цяперашні стан беларускага тэатра. На думку драматурга, зараз беларускі тэатр знаходзіцца ў нейкім заціску і не можа быць цалкам свабодным і натуральным, а драматургі і рэжысёры не заўжды могуць займацца тым, што ім падабаецца.

"Апошнім часам беларускі тэатр жыве як быццам з аглядкай, прычым гэта праяўляецца ў вельмі многіх момантах. З аглядкай, напрыклад, на Расію, з аглядкай на Еўропу. Нават з аглядкай на акцёрскае існаванне — давайце паспрабуем так, давайце паспрабуем гэдак..", — разважае Багаслаўскі.

"У нас проста застаўся яшчэ з савецкіх часоў такі момант як жаданне выслужыцца".

На думку драматурга, гэта адзін з тых момантаў, якія перашкаджаюць беларускаму тэатру быць сучасным і свабодным. "Паказаць некаму, хто крыху вышэй, што ён годны, каб яго па галаве пагладзілі. Мне здаецца, тэатр гэтага не прымае. Так не павінна адбывацца".

Дзмітрый Багаслаўскі на сцэне
© Photo : Яўген Люлюкін
Дзмітрый Багаслаўскі на сцэне

"Таму што тэатр — гэта ў першую чаргу выказванне. Мы хочам пагутарыць і запытацца ў гледача. Самі. Гэта нас хвалюе. І мы ў першую чаргу хочам запытацца, што адбываецца, а не паказаць некаму, якія мы годныя", — тлумачыць сваю пазіцыю Багаслаўскі.

"Кажуць, што беларускі драматычны тэатр адстае на 30 гадоў, нягледзячы на тое, што ў нас ёсць рэжысёры, вядомыя на ўвесь свет. Але драма чамусьці адстае ад тэатра лялек. Неяк дзіўна атрымоўваецца".

Багаслаўскі з сумам адзначае, што ў кожным беларускім тэатры ёсць ідэалагічны складнік. "У беларускага рэжысёра проста звязаны рукі. Замест таго, каб рабіць тое, што хочацца, ён павінен думаць пра рэпертуарную палітыку і пра запаўняльнасць залы. Гэта вельмі шкодная для тэатра з'ява, якой не павінна быць".

Падводзячы вынік, драматург адзначыў, што менавіта з-за гэтай прычыны вельмі шмат спектакляў робяцца на ўгоду гледача і менавіта таму драматычны тэатр адстае ад лялечнага на 30 гадоў.

Пра сучасную драматургію

А яшчэ сучасная драматургія практычна не ідзе ў беларускіх тэатрах.

"Так адбылося, што сучасныя беларускія драматургі прадстаўлены на сусветнай арэне значна больш, чым рэжысёры і нават тэатры".

І калі сучасная драматургія ўвогуле прадстаўлена вельмі слаба ў Беларусі, то пра беларускую драматургію няма чаго і казаць.

"Я, канешне, разумею, што ў нас тэатраў "далічы да 30" завецца. Але калі ты ведаеш, што п'есы тваіх калег ідуць па ўсёй Расіі, ва Францыі, у Італіі ды ЗША, але яны не ідуць дома, у іх на радзіме, гэта дзіўна".

Што датычыцца п'ес на беларускай мове, то тут справы складаюцца яшчэ горш, хаця б здавалася куды ўжо…

"Ва ўсялякім выпадку наша драматургія вельмі арыентаваная на расійскі рынак. Менавіта рынак. Таму што беларускія драматургі разумеюць, што іх тут не ставяць, а якому аўтару хочацца пісаць у стол? Табе ж хочацца, каб цябе пачулі, каб нехта прыходзіў на твае спектаклі, каб нехта іх потым ацэньваў, казаў пра нешта, каб выходзілі рэцэнзіі, водгукі… Рынак — вельмі непрыемнае слова, але гэта так", — распавядае Багаслаўскі.  

Дзмітрый Багаслаўскі ў грымёрцы Беларускага маладзёжнага тэатра
© Photo : предоставлено Д. Богославским
Дзмітрый Багаслаўскі ў грымёрцы Беларускага маладзёжнага тэатра

Драматург таксама адзначыў, што драматургію на беларускай мове ва ўсялякім выпадку трэба падымаць, але гэта рызыка застацца не пачутым.

"Я ведаю, што калі напішу на рускай мове, то мяне пачуюць у 10 гарадах Расіі і пачуюць каля 50 тыс. чалавек. Калі напішу на беларускай, то апублікую п'есу на сваёй старонцы ў сацсетках і 15 чалавек гэта прачытае — я жадаю не зусім гэтага".

"І нават калі ў цябе "набалела", то ты, канешне, будзеш пра гэта пісаць. Але перад табой паўстае выбар: пісаць на рускай ці на беларускай", — падводзіць сумны вынік Багаслаўскі.

Мастацтва — гэта эгаізм

Паразмаўлялі з драматургам і на больш філасофскія пытанні. Напрыклад, чаму і для чаго творцы займаюцца мастацтвам, ці ёсць у іх нейкая звыш-ідэя. Багаслаўскі лічыць, што мастацтва — гэта толькі адзін з відаў эгаізму. Ён не адмаўляе наяўнасці ў творчых людзей звыш-ідэй і звышмэтаў, але ўпэўнены, што калі быць па-сапраўднаму шчырым з сабой, то імкненне тварыць і несці мастацтва ў масы вынікае з жадання задаволіць уласныя амбіцыі.

"Мастацтва — гэта сапраўдны эгаізм. Няхай я гэта скажу і супакоюся. І нават зараз з майго боку гэта эгаізм. Таму што зараз я скінуў гэты цяжар на чытача — і ўсё. Вось так, хлопцы".

"Творца сцвярджае, што быццам задае пытанні ў космас і хоча, каб яго пачулі, — канешне, гэта ўсё ёсць, але ў падкорцы… Калі быць шчырым, то ў падкорцы гэта проста момант самалюбавання", — тлумачыць Багаслаўскі.

Па сутнасці, нават абіраючы падзею ў якасці творчага аб'екта, большасць творцаў прадумвае, якую менавіта падзею ўзяць для апісання, каб атрымаць максімальны фід-бэк ад гледача. Няма цалкам спантаннага мастацтва. Аўтар, як правіла, абірае менавіта тую падзею, якая знойдзе водгук у як мага большай колькасці слухачоў.

"Для чаго ты бярэш гэтую падзею? Ты можаш абраць зусім іншую, але абіраеш менавіта гэтую і менавіта сёння. Таму што ты ведаеш, што на гэтую падзею адгукнецца больш людзей і яна прынясе табе больш славы. Менавіта таму мастацтва — гэта эгаізм", — разважае Багаслаўскі.

І тут жа дадае, што, канешне, ёсць і такія цудоўныя п'есы, якія заведама не збяруць аншлагаў. "Ёсць і аўтары, і рэжысёры, і артысты, якія ведаюць, што спектакль не будзе мець поспеху, што на гэта людзі не прыйдуць, але ёсць прафесійная рыса — я не магу рабіць дрэнна, таму я зраблю вось так".

"Але ва ўсялякім выпадку ў падкорцы сядзіць самалюбаванне. Нажаль. І дзецца мы ад гэтага пакуль нікуды не можам", — засмяяўся драматург.

350
Тэги:
Культура, культура і мастацтва, Тэатр, Еўропа, Беларусь, Увесь свет
Тэмы:
Сучасны беларускі тэатр (27)
По теме
“Любоў людзей” нарэшце і ў Беларусі

Пад Маладзечна адрадзілі старажытны беларускі абрад "Лука" відэа

34
(абноўлена 12:59 05.05.2021)
Як кажуць жыхары вёскі Маркава, калі сайт знаёмстваў не дапамагае знайсці спадарожніка - дапаможа іх абрад. Прычым не толькі дзяўчатам, але і мужчынам. Глядзіце на відэа Sputnik, як праводзяць старадаўні абрад.

Калі менавіта ў вёсцы Маркава Маладзечанскага раёна пачалі вадзіць карагоды - ніхто толкам не ведае. Але адрадзілі абрад "Лука" у аграгарадку адносна нядаўна, у пачатку 2000-х. Хоць некаторыя мясцовыя жыхары яшчэ памятаюць, як у 70-х гадах мінулага стагоддзя старажылы праводзілі абрад па ўсіх канонах.

Спачатку вадзілі карагод толькі ў вёсцы Маркава. А потым пра традыцыю даведаліся і жыхары іншых вёсак. Цяпер штогод на правядзенне культурнага звычаю прыязджаюць сотні людзей з наваколля і Маладзечна.

Як правіла, абрад здзяйсняюць у першы дзень Вялікадня. Першапачаткова месцам правядзення былі "лукі" - так называлі пойму мясцовай ракі Гарадзея. Але потым пляцоўку пераносілі не раз: то да царквы, то на рынак.

Самая старэйшая па ўзросце жанчына заводзіла карагод. А ў цэнтр ставілі траіх дзяцей. Лічылася, гэта сімвал жыцця. А дзеці потым будуць шчаслівымі. У цэнтр можна ставіць і дарослага мужчыну, калі ён хоча ажаніцца. Кажуць, пасля такога рытуалу гарантавана сустрэнеш свой лёс.

Характэрна, што песні ў крузе спявалі толькі жанчыны. Але цяпер вясковыя жыхары параіліся і вырашылі: чаму б не спяваць усім жадаючым?

Пасля карагода і застолля ўдзельнікі адпраўляюцца да вялізнага старажытнага вяза. Там пачынаюцца народныя танцы і скокі, якія могуць доўжыцца да позняга вечара.

Глядзіце таксама:

34
Тэги:
відэа, абрады Беларусі, абрады, Маладзечна

Больш не манахромная: нейрасеткі размалявалі ваенную кінахроніку

41
(абноўлена 17:57 04.05.2021)
Парад у Берліне, дарога дадому і сустрэча ля парога - гістарычныя кадры заканчэння Вялікай Айчыннай вайны сталі даступныя ў каляровай версіі. Глядзіце на відэа, як ваенная хроніка выглядае ў колеры.

Урачысты марш каля Рэйхстага і Брандэнбурскай Брамы дапрацавалі тэхналогіяй каларызацыі. Эксклюзіўнае відэа да 9 Траўня апублікаваў тэлеканал RT.

Страявым крокам і калонамі бронетэхнікі адразу пасля капітуляцыі войскі Чырвонай арміі прайшлі па вуліцах Берліна 4 траўня 1945-га. Гэтыя кадры доўгі час заставаліся чорна-белымі, але электронныя прылады і праграмы дазваляюць зірнуць на падзеі таго часу па-новаму. Як бачна, на байцах - палявая форма, гэта значыць тая самая, у якой яшчэ некалькі тыдняў таму яны штурмавалі нямецкую сталіцу. А маршыраваць прыходзіцца па маставых, зусім нядаўна заблакаваных знішчанай тэхнікай і выбудаванымі барыкадамі.

Такая карцінка стала магчымай пры дапамозе сучаснага абсталявання і штучнага інтэлекту. Што характэрна, нейрасеткі не наладжаныя так, каб рэстаўраваць кінахроніку. Хутчэй, як тлумачаць эксперты, машыны "заточаныя", каб прадугледжваць "як бы гэта магло быць". Дакладнасць залежыць толькі ад "навучанасці" робатаў-аналітыкаў.

Хвалюючай для воінаў-пераможцаў стала і дарога дадому. Гэта чытаецца на тварах. Многія едуць у невядомасць. Ніколі не вярнуліся з вайны больш за 26 мільёнаў байцоў. А для тых, хто выжыў застаецца загадкай - дачакаўся ці іх хто-небудзь з родных. Таму нават на пастановачных кадрах прыкметна непадробная радасць ад сустрэчы. У Дзень Перамогі RT пакажа поўную версію ваеннай кінахронікі ў колеры.

Загад аб святкаванні 9 траўня 1945 года гістарычна атрымаў нумар 369. У той жа дзень па распараджэнні Сталіна быў зацверджаны ўказ пра ўзнагароду "За Перамогу над Германіяй". У Маскве з нагоды свята салют з 30 артылерыйскіх залпаў далі з адной тысячы гармат. Грымоты і ўспышкі суправаджалі прамяні 160 пражэктараў, а таксама рознакаляровыя ракеты.

Глядзіце таксама:

41
Тэги:
кадры, Вялікая Айчынная вайна, Берлін, парад, кіно
МЗС Беларусі

МЗС адказала на заклік "Вялікай сямёркі" правесці новыя выбары ў Беларусі

17
(абноўлена 17:59 06.05.2021)
Па словах афіцыйнага прадстаўніка ведамства, у сваім афіцыйным паведамленні краіны G7 выкарыстоўвалі ў дачыненні да сітуацыі ў краіне "стандартны набор заезджаных клішэ".

МІНСК, 6 тра - Sputnik. Беларусь сама будзе вырашаць, калі і якія электаральныя кампаніі праводзіць, заявіў у чацвер афіцыйны прадстаўнік міністэрства замежных спраў рэспублікі Анатоль Глаз.

Сустрэча G7 ў Лондане

Напярэдадні ў Лондане адбылася сустрэча міністраў замежных спраў краін "Вялікай сямёркі" (G7) пад старшынствам Злучанага Каралеўства. У ёй бралі ўдзел кіраўнікі МЗС Вялікабрытаніі, Германіі, Італіі, Канады, ЗША, Францыі, Японіі, у сустрэчы ўдзельнічаў вярхоўны прадстаўнік ЕС па замежных справах і палітыцы бяспекі.

На сустрэчы міністры прынялі камюніке, у якім, у тым ліку, заклікаюць улады Беларусі адпусціць палітвязняў і правесці новыя выбары пры міжнародным назіранні.

Набор заезджаных клішэ

"Што тычыцца абзаца, якога "удастоілася" Беларусь. Гэта стандартны набор заезджаных клішэ. Такія мантры фактычна без змен вандруюць з пляцоўкі на пляцоўку, дэманструючы, на жаль, глыбокае неразуменне і нежаданне разумець сітуацыю ў нашай краіне іх аўтарамі, антыбеларускую ангажаванасць іх ініцыятараў" , - растлумачыў Глаз.

Паводле яго слоў, у Беларусі самі будуць вырашаць, калі і якія электаральныя кампаніі праводзіць. Для гэтага краіне не патрэбныя "ніякія заклікі, пануканні або ўказанні звонку".

Ён адзначыў, што любое ўмяшанне ва ўнутраныя справы суверэнных дзяржаў супярэчыць асноватворным нормам і прынцыпам міжнароднага права.

"Усе выбары ў нашай краіне праходзілі пад міжнародным назіраннем. Ну, а калі нейкія міжнародныя структуры не змаглі арганізаваць сваю працу, маючы наша запрашэнне, то не трэба спрабаваць перакласці віну", - падкрэсліў Глаз.

Чытайце таксама:

17
Тэги:
ведамства, краіна, Беларусь, Выбары, МЗС