Константин Симонов (справа) беседует с политруком 25-й стрелковой Чапаевской дивизии.

Канстанцін Сіманаў: маё поле там...

196
(абноўлена 14:22 16.11.2015)
Да стагоддзя з дня нараджэння Канстанціна Сіманава Sputnik распавядае пра месца на беларускай зямлі, з якім непарыўна звязаны лёс класіка рускай літаратуры ХХ стагоддзя і дзе ён завяшчаў развеяць свой прах. Дзякуючы ўспамінам відавочцаў, былі адноўлены абставіны пахавання пісьменніка і журналіста на Буйніцкім полі на Магілёўшчыне.

Ілля Куркоў

Стагоддзе з дня нараджэння Канстанціна Сіманава адзначаецца ў гэтым годзе. Рускі паэт, драматург, празаік нарадзіўся 15 лістапада 2015 года (28 лістапада — па новым стылі) у Петраградзе (Санкт-Пецярбург) і стаў адным з сімвалаў пакалення, якое перамагло у ХХ стагоддзі фашызм. Нягледзячы на ​​воінскае званне, Сіманаў не лічыў сябе салдатам. Але менавіта падзеі лета 1941 года на Магілёўшчыне шмат у чым сфарміравалі будучага класіка і тэматыку яго твораў.

Калі ехаць па Бабруйскай шашы прыкладна на шостым кіламетры прама з дарогі бачны вялікі валун ледавіковага паходжання. У нашы дні камень здабыў імя. Здалёк бачная надпіс: "Канстанцін Сіманаў". З тыльнага боку ўмацавана дошка: "Усё жыццё ён памятаў гэта поле бою 1941 года і завяшчаў развеяць тут свой прах".

У 1941 годзе Канстанцін Сіманаў працаваў у газеце "Весткі", і на адно з першых заданняў выехаў да лініі фронту, якая ў гэты час праходзіла на тэрыторыі Беларусі. 11 ліпеня ў раёне Прапойска (цяпер — Слаўгарад) дваццаціпяцігадовы франтавы карэспандэнт ледзь не трапіў у палон. Пустынная дарога, па якой ён ехаў раніцай, праз пару гадзін была перарэзана перадавымі часткамі вермахта. Аднак пад вечар у яго ўсё-такі атрымалася дабрацца да Магілёва. "Мы перабраліся праз мост і ноччу праехалі па абсалютна пустым і маўклівым горадзе. У двары аднаго дома стаяў грузавік, з яго ціха выносілі насілкі з параненымі", — успамінаў пазней Сіманаў.

Напарнік Сіманава, фатограф Трошкин, даведаўся, што непадалёк ад горада артылерысты палкоўніка Куцепава падбілі і спалілі фашысцкія танкі — 39 штук! Зняць тэхніку патрабавалася абавязкова: з самага пачатку вайны савецкая прэса пісала пра сотні знішчаных варожых танкаў, але здымкі не публікаваліся. Дзеля сенсацыйнага рэпартажу варта было рызыкнуць, і газетчыкі выехалі на перадавую. Здымка ішла пад прыкрыццём узвода аўтаматчыкаў, з блізкага ляска ў любую хвіліну праціўнік мог адкрыць агонь. Але ўсё абышлося.

З'язджалі з цяжкім сэрцам. Куцепаў і яго людзі застацца ў жывых не маглі — гэта карэспандэнты адчулі, калі пакідалі лінію абароны. Яны і самі на аўтамабілі цудам праскочылі кольцы асяроддзя Магілёва. Гналі на поўнай хуткасці зусім не з-за страху перад ворагам — спяшаліся ў Маскву з найкаштоўнейшай на той момант інфармацыяй.

Панарама падбітых танкаў была лепшай агітацыяй за тое, што фашыстаў можна біць і вельмі паспяхова. Абаронцы Магілёва сталі для Сіманава эталонам сапраўднай мужнасці. Ад яго не раз чулі словы: "Маё поле там…". Гісторыя Буйніцкае абароны пасля легла ў аснову самага вядомага твора Сіманава — рамана "Жывыя і мёртвыя".

На месцы гібелі Сямёна Куцепава і яго баявых таварышаў былы рэпарцёр завяшчаў пахаваць сябе. Але задача апынулася складанай. Для савецкіх людзей Канстанцін Сіманаў быў культавай фігурай і, вядома, яго пахаванне не магло прайсці незаўважана. Пасля смерці пісьменніка ў 1979 годзе было абвешчана, што ён будзе пахаваны на Новадзявочых могілках у Маскве, аднак сям'я вырашыла інакш — выканаць волю Канстанціна Міхайлавіча, перавезці яго прах на Буйніцкае поле пад Магілёвам. Зразумела, што зрабіць гэта было неабходна ў строгай таямніцы.

У 2004 годзе мне ўдалося пагутарыць з ветэранам магілёўскага абласнога краязнаўчага музея Тамарай Фёдараўнай Палажэнцавай, удзельніцай тых падзей. Вось яе аповяд пра тое, як усё было на самай справе.

"8 верасня 1979 года ўдава Сіманава Ларыса Жадова патэлефанавала ў наш музей, папрасіла тэрмінова знайсці ўдзельнікаў абароны горада 1941-га, сказала, што хутка прыедзе разам з дзецьмі. Прычыну не назвала", — аднавіла ў памяці падзеі тых дзён непасрэдная іх удзельніца.

Палажэнцава адшукала Васіля Пяткова, які служыў радавым у 388 годзе паліцу палкоўніка Куцепава, і былога аблваенкома Івана Ціханава. Масквічы прыехалі разам з дырэктарам Крычаўскага музея, гісторыкам Міхаілам Мельнікавым. Гэты чалавек шмат гадоў сябраваў з Сіманавым, дапамагаў яму збіраць інфармацыю для кніг.

Пры сустрэчы госці паведамілі, што маюць намер выехаць на Буйніцкае поле, ізноў не назваўшы прычыну сваёй цікавасці. Калі прыбылі на месца, Пяткоў адлічыў 80 крокаў на поўдзень ад прасёлкавай дарогі і 80 — ад чыгуначных шляхоў: тут знаходзіўся пярэдні край абароны. Потым — бралі па жмені з урны і кідалі па ветры.

Пасля — сціплая памінальная вячэра ў нумары гасцініцы "Магілёў".

На нашыя пытанні сваякі адказвалі, што ўсё, што адбываецца — іх прыватная справа.

Неўзабаве высветлілася, што ў афіцыйных уладаў на гэты конт было іншае меркаванне. "Самавольшчыкаў" пакаралі… маўчаннем. Толькі праз год у прэсе з'явілася першая публікацыя пра Сіманава. Рызыкнуў парушыць забарону журналіст В. Пяскоў у газеце "Советская Россия".

196
Тэги:
Канстанцін Сіманаў, Буйніцкае поле, Магілёў, Беларусь

Як жыве сядзіба Бохвіцаў у вёсцы Флер'янава - фота

12
(абноўлена 18:05 07.08.2020)
  • Невялічкая вёска Флер'янава знаходзіцца ў Ляхавіцкім раёне Брэсцкай вобласці.
  • Менавіта тут у свае часы квітнела сядзіба Бохвіцаў.
  • Гэтая сядзіба - адна з нямногіх, што захаваліся на Беларусі ў добрым стане.
  • Гісторыя сядзібы пачалася ў 60-ых гадах XIX стагоддзя, калі Ян Атон Бохвіц прыехаў сюды пасла года ў астрогу, які атрымаў за ўдзел у паўстанні Кастуся Каліноўскага.
  • Ён вельмі паважаў свайго бацьку Фларыяна, таму змяніў назву маёнтка з Новых Вошкаўцаў на Фларыянава, якое з цягам часу стала Флер'янавым.
  • Развіццём сядзібы ўвесь час займаўся Ян: у лепшыя часы тут налічвалася 19 пакояў, а асаблівай гордасцю была крокетная пляцоўка і вялікая колькасць экзатычных раслін.
  • У летнія часы Ян запрашаў сюды тых, хто хоча адпачыць: за грошы можна было пажыць у адным з пакояў.
  • На пачатку XX стагоддзя тут бывалі пісьменнік і будучы Нобелеўскі лаўрэат Уладзіслаў Рэймант, Рэйтаны, Радзівілы і пісьменніца Алаіза Ажэшка.
  • Дарэчы, Алаіза Ажэшка прыехала ў сядзібу ўлетку 1908 года і засталася тут на год. Яна сябравала з сынам Яна Тадэўшам.
  •  Каханыя пісалі адзін аднаму кранальныя лісты, якія пасля смерці пісьменніцы былі надрукаваныя ў адным томе з 300 старонак.
  • Сёння флер'янаўская сядзіба - гэта цагляны франтон з неагатычнымі вокнамі, які хавае драўляны будынак.
  • У 2012 годзе гэтае месца выкупіў пенсіянер і былы старшыня Генрых Міхайлавіч Траццяк. Зараз разам са сваёй жонкай Ларысай Паўлаўнай ён за ўласныя сродкі аднаўляе сядзібу...
  • ... і праводзіць экскрусіі для рэдкіх гасцей.
  • Сядзіба захавалася дастаткова добра.
  • Траццякі аднаўляюць усё за ўласныя сродкі.
  • Турыстаў тут пакуль няшмат, але ўсіх сустракаюць з радасцю.
  • Сядзіба Бохвіцаў у вёсцы Флер'янава Ляхавіцкага раёна
Зараз сядзібу ў добрым стане за ўласныя сродкі падтрымлівае былы старшыня мясцовага калгаса Генрых Траццяк разам з жонкай. Яны і правялі экскурсію для фотакарэспандэнта Sputnik Альфрэда Мікуса.

Невялічкая вёска Флер'янава знаходзіцца ў Ляхавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Менавіта тут у свае часы квітнела сядзіба Бохвіцаў, куды на мяжы XIX-XX стагоддзя з'язджаліся беларускія і польскія літаратары. Наведваўся сюды і будучы лаўрэат Нобелеўскай прэміі па літаратуры Уладзіслаў Рэймант і пісьменніца Элаіза Ажэшка. Магчыма, гэта і выратавала сядзібу ад разбурэння, якое стала лёсам для шматлікіх гістарычных помнікаў краіны.

Гісторыя сядзібы пачалася ў 60-ых гадах XIX стагоддзя, калі Ян Атон Бохвіц прыехаў сюды пасла года ў астрогу, які атрымаў за ўдзел у паўстанні Кастуся Каліноўскага. Ён вельмі паважаў свайго бацьку Фларыяна, таму змяніў назву маёнтка з Новых Вошкаўцаў на Фларыянава, якое з цягам часу стала Флер'янавым.

Развіццём сядзібы ўвесь час займаўся Ян: у лепшыя часы тут налічвалася 19 пакояў, а асаблівай гордасцю была крокетная пляцоўка і вялікая колькасць экзатычных раслін.

Сёння флер'янаўская сядзіба - гэта цагляны франтон з неагатычнымі вокнамі, які хавае драўляны будынак. У 2012 годзе гэтае месца выкупіў пенсіянер і былы старшыня Генрых Міхайлавіч Траццяк. Зараз разам са сваёй жонкай Ларысай Паўлаўнай ён за ўласныя сродкі аднаўляе сядзібу і праводзіць экскрусіі для рэдкіх гасцей.

У спісе наведвальнікаў аказаўся фотакарэспандэнт Sputnik Альфрэд Мікус. Як зараз выглядае сядзіба Бохвіцаў, глядзіце ў фотастужцы Sputnik.

Глядзіце таксама:

  • Як аднаўляюць сядзібу Наркевічаў-Ёдкаў - фота
  • Ад знакамітага малочнага брэнда да руінаў: як развальваецца Старая Беліца
  • Святыня, якой пашанцавала? Чым зараз жыве Юравіцкі манастыр
12
  • Невялічкая вёска Флер'янава знаходзіцца ў Ляхавіцкім раёне Брэсцкай вобласці.
    © Sputnik Альфред Микус

    Невялічкая вёска Флер'янава знаходзіцца ў Ляхавіцкім раёне Брэсцкай вобласці.

  • Менавіта тут у свае часы квітнела сядзіба Бохвіцаў.
    © Sputnik Альфред Микус

    Менавіта тут у свае часы квітнела сядзіба Бохвіцаў.

  • Гэтая сядзіба - адна з нямногіх, што захаваліся на Беларусі ў добрым стане.
    © Sputnik Альфред Микус

    Гэтая сядзіба - адна з нямногіх, што захаваліся на Беларусі ў добрым стане.

  • Гісторыя сядзібы пачалася ў 60-ых гадах XIX стагоддзя, калі Ян Атон Бохвіц прыехаў сюды пасла года ў астрогу, які атрымаў за ўдзел у паўстанні Кастуся Каліноўскага.
    © Sputnik Альфред Микус

    Гісторыя сядзібы пачалася ў 60-ых гадах XIX стагоддзя, калі Ян Атон Бохвіц прыехаў сюды пасла года ў астрогу, які атрымаў за ўдзел у паўстанні Кастуся Каліноўскага.

  • Ён вельмі паважаў свайго бацьку Фларыяна, таму змяніў назву маёнтка з Новых Вошкаўцаў на Фларыянава, якое з цягам часу стала Флер'янавым.
    © Sputnik Альфред Микус

    Ён вельмі паважаў свайго бацьку Фларыяна, таму змяніў назву маёнтка з Новых Вошкаўцаў на Фларыянава, якое з цягам часу стала Флер'янавым.

  • Развіццём сядзібы ўвесь час займаўся Ян: у лепшыя часы тут налічвалася 19 пакояў, а асаблівай гордасцю была крокетная пляцоўка і вялікая колькасць экзатычных раслін.
    © Sputnik Альфред Микус

    Развіццём сядзібы ўвесь час займаўся Ян: у лепшыя часы тут налічвалася 19 пакояў, а асаблівай гордасцю была крокетная пляцоўка і вялікая колькасць экзатычных раслін.

  • У летнія часы Ян запрашаў сюды тых, хто хоча адпачыць: за грошы можна было пажыць у адным з пакояў.
    © Sputnik Альфред Микус

    У летнія часы Ян запрашаў сюды тых, хто хоча адпачыць: за грошы можна было пажыць у адным з пакояў.

  • На пачатку XX стагоддзя тут бывалі пісьменнік і будучы Нобелеўскі лаўрэат Уладзіслаў Рэймант, Рэйтаны, Радзівілы і пісьменніца Алаіза Ажэшка.
    © Sputnik Альфред Микус

    На пачатку XX стагоддзя тут бывалі пісьменнік і будучы Нобелеўскі лаўрэат Уладзіслаў Рэймант, Рэйтаны, Радзівілы і пісьменніца Алаіза Ажэшка.

  • Дарэчы, Алаіза Ажэшка прыехала ў сядзібу ўлетку 1908 года і засталася тут на год. Яна сябравала з сынам Яна Тадэўшам.
    © Sputnik Альфред Микус

    Дарэчы, Алаіза Ажэшка прыехала ў сядзібу ўлетку 1908 года і засталася тут на год. Яна сябравала з сынам Яна Тадэўшам.

  •  Каханыя пісалі адзін аднаму кранальныя лісты, якія пасля смерці пісьменніцы былі надрукаваныя ў адным томе з 300 старонак.
    © Sputnik Альфред Микус

    Каханыя пісалі адзін аднаму кранальныя лісты, якія пасля смерці пісьменніцы былі надрукаваныя ў адным томе з 300 старонак.

  • Сёння флер'янаўская сядзіба - гэта цагляны франтон з неагатычнымі вокнамі, які хавае драўляны будынак.
    © Sputnik Альфред Микус

    Сёння флер'янаўская сядзіба - гэта цагляны франтон з неагатычнымі вокнамі, які хавае драўляны будынак.

  • У 2012 годзе гэтае месца выкупіў пенсіянер і былы старшыня Генрых Міхайлавіч Траццяк. Зараз разам са сваёй жонкай Ларысай Паўлаўнай ён за ўласныя сродкі аднаўляе сядзібу...
    © Sputnik Альфред Микус

    У 2012 годзе гэтае месца выкупіў пенсіянер і былы старшыня Генрых Міхайлавіч Траццяк. Зараз разам са сваёй жонкай Ларысай Паўлаўнай ён за ўласныя сродкі аднаўляе сядзібу...

  • ... і праводзіць экскрусіі для рэдкіх гасцей.
    © Sputnik Альфред Микус

    ... і праводзіць экскрусіі для рэдкіх гасцей.

  • Сядзіба захавалася дастаткова добра.
    © Sputnik Альфред Микус

    Сядзіба захавалася дастаткова добра.

  • Траццякі аднаўляюць усё за ўласныя сродкі.
    © Sputnik Альфред Микус

    Траццякі аднаўляюць усё за ўласныя сродкі.

  • Турыстаў тут пакуль няшмат, але ўсіх сустракаюць з радасцю.
    © Sputnik Альфред Микус

    Турыстаў тут пакуль няшмат, але ўсіх сустракаюць з радасцю.

  • Сядзіба Бохвіцаў у вёсцы Флер'янава Ляхавіцкага раёна
    © Sputnik Альфред Микус

    Сустракаюць і распавядаюць таямнічыя гісторыі сядзібы.

Тэмы:
Забытыя і знакамітыя: самыя цікавыя славутасці Беларусі
Зажынкі ў Жораўке 2019

Тэст: ці добра вы ведаеце беларускія фразеалагізмы?

4859
(абноўлена 17:19 06.08.2020)
Прайдзіце тэст Sputnik і даведайцеся, наколькі добра вы ведаеце фразеалагізмы на беларускай мове.

Кожная мова мае свой адметны склад устойлівых выразаў, якія яскрава характэрызуюць яе носьбітаў, іх побыт, звычкі і тое, як яны бачылі навакольны свет. Беларускія фразеалагізмы ўвабралі ў сябе трапныя параўнанні, якія часам здаюцца смешнымі, але заўсёды прыводзяць да роздумаў: як узнік той ці іншы выраз. Некаторыя фразеалагізмы траплялі ў гутарку со старонак літаратурных твораў, але большая іх частка – калектыўная творчасць народа, якая перадавалася з вуснаў у вусны на працягу пакаленняў.

Шмат фразеалагізмаў агульныя для ўсіх славянскіх народаў: напэўна, кожны зразумее, што значыць "вісець на валаску" або "Мамаева пабоішча". Вялікая колькасць выразаў трапіла ў беларускую мову з Бібліі – яны амаль слова ў слова перакладаюць лацінскі або грэчаскі тэкст. Але ёсць у беларускага народа і своеасаблівыя, адметныя фразеалагізмы, якія часам могуць не толькі выклікаць неўразуменне, але і здзівіць сваёй вобразнасцю. Прайдзіце тэст, каб даведацца, ці добра вы ведаеце беларускую фразеалогію або ці здольныя адгадаць, што значыць той ці іншы незнаёмы выраз.

Чытайце таксама:

4859
Тэги:
фразеалагізмы, тэст, Беларуская мова, Беларусь
Тэмы:
Вучым беларускую мову
Афіцыйны прадстаўнік Міністэрства замежных спраў Расіі Марыя Захарава

МЗС РФ: журналістаў тэлеканала "Дождь" затрымалі з-за адсутнасці акрэдытацыі

12
Удзень у нядзелю ў цэнтры Мінска затрымалі двух карэспандэнтаў і відэааператара расійскага тэлеканала.

МІНСК, 9 жні – Sputnik. Журналістаў расійскага тэлеканала "Дождь" затрымалі ў Мінску ў дзень выбараў прэзідэнта з-за адсутнасці ў іх акрэдытацыі, пра гэта паведаміла афіцыйны прадстаўнік МЗС Расіі Марыя Захарава.

Удзень у нядзелю з'явілася інфармацыя аб тым, што ў цэнтры беларускай сталіцы затрымалі супрацоўнікаў расійскага тэлеканала – двух карэспандэнтаў і відэааператара. Іх забралі і павезлі пасля таго, як яны пагаварылі на вуліцы з прадстаўніцай аб'яднанага штаба Святланы Ціханоўскай Марыяй Калеснікавай.

"Прычына інцыдэнту - адсутнасць неабходнай акрэдытацыі", - цытуе Захараву РІА "Новости".

У дадзены момант затрыманым журналістам аказваецца консульская дапамога. "Пасольства Расіі ў Рэспубліцы Беларусь падключылася да вырашэння сітуацыі ў сувязі з затрыманнем журналістаў "Дождя" ў Мінску і знаходзіцца ў кантакце з беларускім бокам. Устаноўлена іх месцазнаходжанне", – адзначыла афіцыйны прадстаўнік МЗС РФ.

Паводле яе слоў, сітуацыю асабіста кантралюе пасол Расіі ў Беларусі Дзмітрый Мезенцаў. "Толькі што я гаварыла з Дзмітрыем Фёдаравічам Мезенцавым, з нашым паслом, які ўсю гэтую сітуацыю абмаляваў, і ён сказаў, што асабіста трымае гэта на кантролі", - распавяла Захарава.

12
Тэги:
МЗС РФ, Марыя Захарава