Кнігарні

Кнігу пра Коласа, Купалу, Іваноўскага выдалі ў “Лімарыус”

126
(абноўлена 15:16 16.11.2015)
Выдавецтва “Лімарыус” прэзентавала кнігу з успамінамі найстарэйшага беларускага мастака Яўгена Ціхановіча пра галоўных дзеячаў нашай культуры ХХ стагоддзя.

МІНСК, 16 ліс — Sputnik. "Партрэт стагоддзя" — кніга, у якой аб'ядналіся ўспаміны беларускага мастака Яўгена Ціхановіча пра класікаў беларускага мастацтва. Сам Ціхановіч удзельнічае ў мастацкіх выставах з 30-х гадоў, яго старэйшы брат — славуты мастак-графік Валянцін Ціхановіч, жонка Люся — дачка Уладзіслава Галубка. Успаміны гэтага дзеяча беларускай культуры пра Купалу, Іваноўскага, Азгура, Коласа запісаў культуролаг Сяргей Харэўскі. Кніга ўжо стаіць на паліцах кнігарні "ЛогвінаЎ" і "Акадэмкнігі".

З дазволу Сяргея Харэўскага, укладальніка кнігі, друкуем урывак з успамінаў спадара Ціхановіча пра Якуба Коласа і Заіра Азгура.

"Жонка Коласа была вельмі прыемнай жанчынай, мы адразу яе палюбілі і зусім не саромеліся да яе звяртацца. Яна ў часы абеду прыносіла нам на другі паверх паесці нешта смачнае і ласкава прапаноўвала хутчэй садзіцца за стол, пакуль гарачая ежа. Іншы раз прыносіла яна са свайго саду міску агрэсту ці вішняў, а часам і яблыкі.

Усё рабілася так, быццам бы мы былі ейныя сваякі.

На ніжняй верандзе працаваў скульптар Заір Азгур. Гэта быў сярэдняга росту, з кучаравай галавой юнак. На ім была талстоўка, а замест гальштука — вялікі чорны бант. Гэтае адзенне ды яшчэ нейкая смуглаватасць надавалі яму падабенства да Пушкіна. Ён, відаць, чуў гэта, можа, і не адзін раз, таму адпусціў яшчэ бакенбарды. А тая напускная важнасць перад намі рабіла яго быццам бы больш значным, бо ён — мастак, а мы — маляры, рабочыя. З другога боку, ён ведаў, што быць рабочым у той час было важнай справай. Таму ён часта пускаўся ў разважанні, што, маўляў, мы таксама рабочыя, бо іншы раз працуем молатам і зубілам, калі прыходзіцца высякаць з каменя фігуру чалавека.

Ляпіў ён тады па нейкім заказе першы раз бюст дзядзькі Коласа. Вакол станка былі разложаны фота, дзе Якуб Колас глядзеўся з анфасу, з профілю, нават амаль з патыліцы. Як потым я зразумеў, гэта быў азгураўскі метад рабіць бюсты людзей, якія не маюць часу сядзець ды пазіраваць, бо важныя пасады абсалютна не пакідаюць ім вольнага часу.

Калі прыходзіў на абед Колас, яго жонка запрашала Азгура за агульны стол, бо Азгур пасля тэхнікума заўсёды быў галодны. Быў час, калі Азгур зарабляў у Белдзяжвыдавецтве, як і ўсе мастакі, што скончылі мастацкі тэхнікум. Але мы ніколі не бачылі яго малюнкаў. Гэта здавалася дзіўным, бо школа вучыць маляваць адразу, а такога, каб нехта пасля заканчэння аддзялення скульптуры ці графікі не мог маляваць, амаль што не бывае.

Можа, па 15 хвілін у дзень перад абедам Якуб Колас сядзеў нерухома ў крэсле, а вакол яго бегаў, мітусіўся Азгур, каб ухапіць нешта з боку ці са спіны. Звычайна натуршчык сядзіць на круглым станку, які можна круціць на той бок, які патрэбен скульптару. Але тады яшчэ ніхто не меў такіх станкоў, бо ўсё толькі пачыналася і ўсё было ўпершыню. Тады ў Мінску яшчэ ніхто не ўмеў рабіць кускавую форму, каб можна было адфармаваць пяць ці дзесяць адлівак. Рабілі так званую чорную форму і толькі на адзін адлівак. Дык вось аднойчы да Коласаўскага дома фарматор Гельгіс са сваім памочнікам Левіным прывезлі на тачцы гліну, каб здымаць гліняную форму — партрэт Якуба Коласа.

Той прымітыўны спосаб атрымаць чорную форму заўсёды быў рызыкоўны, бо гліну (інакш кажучы, партрэт з гліны) кавалкамі здымаеш з формы. Партрэта ўжо няма, а ці атрымаецца хоць адна адліўка — невядома, бо і форма гіпсавая збіваецца стамескай з гіпсавага партрэта.

Трэба было паглядзець, як хваляваўся Азгур ды тыя фарматоры, што гучна ўголас адзін аднаго пераконвалі ў сваёй праваце. Шуму i гвалту нарабілі шмат, і цяжка было зразумець, хто чаго хацеў. Адразу запаскудзілі ўсю веранду гіпсам, нават сцежкі да яе быццам у снезе былі. Усё сціхла тады, калі апошнія кавалкі гіпсу ўпалі на падлогу. Адлівак быў добры.

Пасля Азгур зрабіў партрэт дзядзькі Купалы такога ж памеру, як i Коласаўскі.

На фасадзе першага БДТ былі дзве круглыя нішы (па абодва бакі ад увахода ў тэатр). У нішы з левага боку стаяў бюст Пушкіна, а з правага — бюст Гогаля. Абодва бюсты былі выкананы ў бронзе невядомым нам скульптарам. Дык вось замест Пушкіна паставілі бюст Янкі Купалы, а замест Гогаля — бюст Якуба Коласа. У гэтай акцыі нічога дзіўнага не было, бо ўсё гэта адбывалася ў часы першай беларусізацыі нашай краіны.

На вялікі жаль, абодва бюсты нашых вялікіх песняроў не захаваліся, бо яны былі не ў бронзе, а ў гіпсавым выкананні, — не вытрымалі на вольным паветры дажджу, марозу, спякоты — разбураліся самі па сабе."

126
Тэги:
Яўген Ціхановіч, Сяргей Харэўскі, Беларусь, Увесь свет
По теме
“Хэлоуін” па-беларуску: Харэўскі пра беларускія жахі
Ех-арыстакраты: як вярнуцца да шляхецкіх каранёў
На сцэне Еўрабачання у Ратэрдаме ў 2021 годзе будзе ўсталяваны напаўпразрысты святлодыёдны экран

Новы фармат "Еўрабачання-2021": што чакаць ад конкурсу ў гэтым годзе

7
(абноўлена 11:23 03.03.2021)
Арганізатары пакуль не вырашылі, ці будуць гледачы прысутнічаць на шоу, аднак ужо вядома, што конкурс пройдзе ў "пандэмійным" фармаце.

МІНСК, 3 сак – Sputnik. Міжнародны песенны конкурс "Еўрабачанне" пройдзе ў гэтым годзе ў афлайн-фармаце, пры гэтым рашэнне аб тым, ці будуць прысутнічаць гледачы на ​​шоу пакуль не прынята, аб гэтым паведамляецца на афіцыйным сайце конкурсу ў аўторак.

Яшчэ ў лютым арганізатары паведамілі, што пры сітуацыі, што склалася ў сувязі з пандэміяй каронавіруса, "нармальны" фармат конкурсу праводзіць не ўяўляецца магчымым. Аднак было вырашана, што ён адбудзецца, як і планавалася, у траўні, і прапанавана некалькі версій правядзення шоу.

Арганізатары спадзяваліся, што конкурс можа прайсці па "сцэнарыю B", які прадугледжваў паменшаны фармат са строгімі супрацьэпідэмічнымі мерамі.

"Гэта рашэнне было нядаўна пацверджана рэферэнс-гуртом "Еўрабачання", кіруючым органам мерапрыемствы, і выканаўчым саветам Еўрапейскага вяшчальнага саюза", - гаворыцца ў паведамленні.

Сцэнарый прадугледжвае скарачэнне, у параўнанні з мінулым годам, складу дэлегацый, а таксама колькасці журналістаў. На шоу ў гэтым годзе змогуць прысутнічаць да 500 прадстаўнікоў СМІ, а яшчэ тысяча будзе мець магчымасць асвятляць шоу ў новым анлайн-прэс-цэнтры.

Рашэнне аб тым, ці можа публіка прысутнічаць на шоу і якія грамадскія мерапрыемствы могуць праводзіцца ў рамках "Еўрабачання" у Ратэрдаме, будзе прынята пазней.

"Еўрабачанне 2021", арганізаванае Еўрапейскім вяшчальным саюзам (EBU) і нідэрландскімі кампаніямі NPO, NOS і AVROTROS, пройдзе ў зале Ahoy у Ратэрдаме 18, 20 і 22 траўня. У конкурсе прымуць удзел выканаўцы з 41 краіны. Слоган музычнага спаборніцтва застаўся ранейшым: ​​"Open up!" ("Адкрыйся!")

Усе ўдзельнікі конкурсу песні "Еўрабачанне" з-за мяжы павінны будуць прайсці каранцін за пяць дзён да вылету ў Нідэрланды. Яны таксама павінны здаць тэст на каронавірус не пазней, чым за 72 гадзіны да вылету - і атрымаць адмоўны вынік. У Нідэрляндах дэлегацыі павінны будуць заставацца ў сваіх гатэлях, за выключэннем выпадкаў, калі яны едуць на рэпетыцыі шоу, жывыя выступленні і іншыя мерапрыемствы, звязаныя з праграмай конкурсу.

Нагадаем, што Ратэрдам павінен быў прыняць конкурс "Еўрабачанне" яшчэ ў мінулым годзе, аднак з-за пандэміі каронавіруса мерапрыемства прайшло ў анлайн-фармаце. Пасля выступленняў не было традыцыйнага галасавання, такім чынам, не было і пераможцаў.

Чытайце таксама:

7
Тэги:
шоу, конкурс, Еўрабачанне
Кнігі

Алесь Бачыла: мне лепей ад роднага краю нічога на свеце няма

606
(абноўлена 18:12 01.03.2021)
У сто трэці дзень нараджэння беларускага паэта, драматурга і перакладчыка Sputnik успамінае яго вершы.

Алесь Бачыла нарадзіўся 2 сакавіка 1918 года ў вёсцы Лешніца, непадалёк ад Мінска, у сялянскай сям'і. Пачаў друкавацца яшчэ ў 1934 годзе, але першы зборнік убачыў свет толькі ў 1947 годзе. Вышэйшую адукацыю Алесь Бачыла атрымаў у Мінскім настаўніцкім інстытуце, пасля яго заканчэння быў прызваны ў армію і служыў да 1945 года.

Пасля заканчэння вайны Алесь Бачыла працаваў у "Настаўніцкай газеце", а потым – у газеце "Літаратура і мастацтва", дзе ў 1952 годзе стаў намеснікам галоўнага рэдактара.  

Алесь Бачыла – аўтар шматлікіх зборнікаў паэзіі: "Шляхі", "Зоры вясеннія", "Юнацтва", "Тры багіні", "Паэмы тугі" і іншых. Шматлікія яго вершы пакладзены на музыку. Акрамя таго, Бачыла напісаў лібрэта для опер "Яснае світанне", "Калючая ружа", "Зорка Венера" і іншых, а таксама аперэты "Паўлінка". Звяртаўся паэт і да жанра сатыры. Ведаў некалькі моў, перакладаў на беларускую творы рускіх, украінскіх, латышскіх паэтаў.

Пайшоў з жыцця Алесь Бачыла 3 студзеня 1983 года, калі яму было ўсяго 64 гады, і быў пахаваны ў Мінску на Усходніх могілках.

У дзень нараджэння славутага паэта Sputnik прапануе ўспомніць яго творы, а мабыць нават і праспяваць іх.

Чытайце таксама:

606
Тэги:
Беларуская мова, Вершы, Алесь Бачыла
Тэмы:
Беларуская літаратура

Піцерскія майстры ўзяліся за рэстаўрацыю гадзінніка Нотр-Дама - відэа

0
(абноўлена 11:00 03.03.2021)
Спецыялісты гадзіннікавага завода "Ракета", які знаходзіцца ў Санкт-Пецярбургу, рамантуюць гадзіннік сабора Парыжскай Божай Маці, пацярпелы ў выніку моцнага пажару. Як гэта адбываецца - глядзіце на відэа.

Аб'ём работ, які неабходна выканаць піцерскім майстрам, на заводзе назвалі даволі значным - гадзіннікавым майстрам трэба будзе вырабіць каля двух тысяч дэталяў.

"Мы думаем у нас у кампаніі вырабляць колы для механізма", - распавёў інжынер-канструктар прадпрыемства Віталь Камароў.

Ён адзначыў, што завод ужо вырабіў сігнальную прыладу, якая ўнутры будынка будзе паказваць час вялікага гадзінніка на фасадзе Нотр-Дама.

Раней на прадпрыемстве адзначылі, што ў Францыі цяпер няма тэхналогій для выпуску манументальных гадзіннікаў, а піцерскі завод мае такі вопыт - прыкладам гэтаму механізм у атрыуме ЦДМ у Маскве. Гадзіннік памерам шэсць на сем метраў важыць больш за чатыры тоны і складаецца з тысяч дэталяў, выкананых з розных матэрыялаў.

Пажар у саборы Парыжскай Божай Маці адбыўся 15 красавіка 2019 года. Абрынуўся шпіль сабора, полымем была агорнутая апорная канструкцыя. Як паведамілі пажарныя, структура Нотр-Дама і галоўныя творы мастацтва, рэліквіі, якія захоўваліся ў саборы, ацалелі. Пракуратура Парыжа выключае крымінальную версію ўзгарання. У якасці магчымых прычын пажару разглядаюцца непатушаная цыгарэта ці праблемы з электрычнасцю.

Прэзідэнт Францыі Эмануэль Макрон раней заявіў пра амбіцыйную мэту аднавіць Нотр-Дам за пяць гадоў, хоць многія эксперты кажуць, што на рэканструкцыю можа сысці да 15 гадоў.

0
Тэги:
гадзіннік, Санкт-Пецярбург, Францыя