Галодныя гульні

“Галодныя гульні”: Кітнес Эвердзін ў вышыванцы

240
(абноўлена 12:20 20.11.2015)
Пакуль прыхільнікаў Кітнес Эвердзін па ўсім свеце запрашаюць на 76-я “Галодныя гульні”, Sputnik высветліў, што беларусы таксама здатныя на антыўтопію.

МІНСК, 20 ліс — Sputnik. Беларускія пісьменнікі хоць і не надта здатныя на антыўтопіі і фантастычныя сюжэты, але ж таксама стварылі колькі твораў, якія можа і не заменяць прыхільнікам гісторыю пра Кітнес Эвердзін, але ж няблага яе дапоўняць.

Галодныя гульні
© Photo : pixabay.com
"Галодныя гульні"

"Мова 墨瓦" Віктара Марціновіча

Чацвёрты раман Віктара Марціновіча — "Мова 墨瓦" — выйшаў у верасні 2014 года. Сам аўтар характарызуе жанр "лінгвістычны баявік". Раман стаў амаль ці не галоўнай сучаснай беларускай антыўтопіяй, інтэлектуальным гумарыстычным перакладам сучасных падзей у стылістыцы галівудскага блакбастэра.

Як тлумачыць аўтар, назвай кнігі прынцыпова было абрана слова "мова", якое для кожнага беларуса этычна зараджаным маркерам: тых, хто роўна дыхае да "мовы", у грамадстве няма зусім.

Аўтар анансаваў раман так: "Дзеянне "Мова 墨 瓦" адбываецца ў фантастычнай будучыні. Адлучыўшыся сцяной ад згубіўшай веліч Еўропы, Кітай і Расія ўтварылі квітнеючую саюзную дзяржаву, а цэнтр Мінска ператварыўся ў густанаселены кітайскі квартал. Сюжэт "Мовы" разгортваецца вакол загадкавых каштоўнасцяў — скруткаў, абвешчаных па-за законам. Для адных скруткi — магчымасць атрымаць вострыя адчуванні ў свеце "шопінг-духоўнасці", дзе даступныя амаль любыя задавальненні. Але для іншых яны — сэнс жыцця, нагода для барацьбы і апошняя надзея на выратаванне".

"Карабель" Васіля Гігевіча

Герой аповесці "Карабель" капітан Ёх, што імкнуўся заняць гэтую пасаду, каб даведацца пра галоўную таямніцу Карабля, разумее, што за валоданне гэтым сакрэтам ён заплаціў не толькі здрадай бацькам і каханню, але і ўласнай свабодай. Цяпер Закон Карабля пануе і над ім. У фінале герой, які меў магчымасці стаць бессмяротным, усвядоміў, што яму хочацца іншай бессмяротнасці, не фізічнай.

"Таемны савет будзе ўвесь час кантраляваць тваю работу. Як толькі ты парушыш Закон карабля, ты адразу загінеш. Нябачныя, мы ёсць усюды. Запомні апошняе: ніхто не павінны ведаць таямніцы карабля. Ніхто…" Ну і чым горш за "Запрашаем прыняць удзел у 76-ых "Галодных гульнях"?

Аповесць аформлена ў фармаце дзённіка капітана, пасля прачытання, зразумела, спаліць.

У 2011 годзе Васіль Гігевіч апублікаваў аповесць-утопію — "Страчанае шчасце". "Залаты век" ў аповесці Гігевіча — гэта стан першабытнасці. Аўтар апісвае тыя дні, калі адносіны паміж людзьмі былі немудрагелістыя, пачуцці і вера — моцныя, і прырода была маці, а не матэрыялам для перапрацоўкі. Ідэалам аўтара выступае палеалітычны род, па сутнасці, вялікая сям'я, заснаваная на прынцыпах альтруізму і рэцыпракацыі. Наш час, з пункту гледжання аўтара, характарызуецца маральнай дэградацыяй грамадства і распадам міжчалавечых сувязяў.

"Апошняя павстараль" Алеся Адамовіча

Часам росквіту беларускай антыўтопіі былі 80-я — людзі жылі ў прадчуванні зменаў, то бок, поле для стварэння антыўтопіі склалася надта спрыяльнае.

Алесь Адамовіч піша "Апошнюю пастараль" (1986), ядзерную антыўтопію, у якой здзяйсняе свой праект — узарваць ядзерную бомбу ў літаратуры раней, чым гэта адбылося ў рэальнасці. Свет, паказаны Адамовічам, гіне ў полымі Трэцяй сусветнай вайны. Дажываюць апошнія дні чалавечай цывілізацыі тры яе прадстаўнікі. Перад абліччам немінучае смерці Мужчына і Жанчына, да якіх пазней далучаецца амерыканскі лётчык, не могуць жыць інакш, чым раней: кахаюцца, ствараюць любоўны трохкутнік, мужчыны ўступаюць у бойку з-за жанчыны, у выніку гінуць усе. Праўда, тэатральная версія "Апошняй пастаралі", створаная рэжысёрам Дзінавым і паказаная на сцэне Рэсубліканскага тэатра нацыянальнай драматургіі "Вольная сцэна", больш аптымістычная, споўненая верай у стваральныя магчымасці чалавека і яго міралюбчую прыроду.

Драма "Соль" Алеся Петрашкевіча

Для аматараў канца свету ў лакальным масштабе. Гіганцкія тэрыконы адпрацаванай пароды, атручаныя вадазборы і грунтовыя воды, салёныя яблыкі і грушы ў вясковым садзе і пагроза прарыву дамбы, якая і спраўджваецца, — вось кошт дабрабыту, які спрабуе здабыць чалавек у бяздумным змаганні з прыродай. За ўмоўнымі дэкарацыямі Любаградчыны праглядаецца рэальны аб'ект, які і меў на ўвазе аўтар, — Салігорскі калійны камбінат.

"Выратуй і памілуй нас, чорны бусел", у якой побыт разбуранага Эдэма паказваецца як жыццё пасля смерці, як пра нараджэнне кволай надзеі пасля таго, як усялякая надзея, здаецца, была незваротна страчаная.

"Да сустрэчы" Віктара Казько

У аповесці "Да сустрэчы…" — гісторыя смерці Майстра. Апроч відавочнай рэмінісцэнцыі з раманам М.Булгакава "Майстар і Маргарыта", твор мае выразную жыццёвую паралель: ён прысвячаецца памяці знакамітага кінарэжысёра Турава. Мастак кажа пра недасканаласць і, магчыма, заганнасць шляху развіцця, абранага цывілізацыяй.

Тут шмат рэалій, якія ўварваліся ў яе проста "з вуліцы": хлопчыка-нямка абвінавачваюць у пастарунку ў выкрыкванні антыўрадавых лозунгаў; дзяўчынка марыць стаць прастытуткай… Прысуд Майстра сучаснікам і свайму часу жорсткі: чалавецтва таксама канае, знаходзіцца ў апошняй стадыі распаду. Ідэал мастацтва — адзінае, што процістаіць у гэтым смутным творы татальнаму бязладдзю.

Адным словам, каб часы суму па Кітнес Эвердзін даліся прасцей, чытайма беларускую антыўтопію. І ды не згасне полымя.

240
Тэги:
Галодныя гульні, Джэніфер Лоўрэнс, Алесь Петрашкевіч, Алесь Адамовіч, Віктар Казько, Васіль Гігевіч, Віктар Марціновіч, Беларусь, Увесь свет
Пасол Дзмітрый Мезенцаў на адкрыцці выставы

Пасол РФ: чым далей Перамога, тым складаней усведамляецца маштаб подзвігу

18
(абноўлена 17:25 27.11.2020)
У беларускай сталіцы адкрылася выстава легендарнага савецкага фотакарэспандэнта Яўгена Халдзея.

МІНСК, 27 ліс - Sputnik. Стварэнне ў Мінску Музея гісторыі Вялікай Айчыннай вайны ў 1944 годзе сведчыць аб тым, што ніхто ў перамозе не сумняваўся, сказаў пасол РФ Дзмітрый Мезенцаў, перадае карэспандэнт Sputnik.

У пятніцу ў Мінску адкрылася выстава, прысвечаная фотаработам савецкага карэспандэнта Яўгена Халдзея. Вядомы фотамайстар праславіўся дзякуючы сваім рэпартажам з франтоў Вялікай Айчыннай. Менавіта яго аўтарству належыць фота з чырвоным сцягам, устаноўленым над Рэйхстагам.

Посол Дмитрий Мезенцев на открытии выставки
© Sputnik / Виктор Толочко
Пасол Дзмітрый Мезенцаў на адкрыцці выставы

Па словах кіраўніка расійскай дыпмісіі да Перамогі ў Расіі, Беларусі і краінах Садружнасці ставяцца з асаблівым хваляваннем.

"Чым далей Перамога, тым складаней усведамляецца маштаб зробленага салдатам, савецкім народам подзвігу", - сказаў Мезенцаў.

Расійскі дыпламат адзначыў, што "зірнуўшы на фатаграфіі Яўгена Халдзея здзіўляе падзейны шэраг унікальнага фотамайстра".

Пры гэтым ён звярнуў увагу, што бягучы год асаблівы ў адносінах Беларусі і Расіі, калі мы пераасэнсоўваем іх гісторыю і значэнне.

"Калі мы знаходзім мужнасць і мудрасць за кефірнымі і мяснымі спрэчкамі, якіх на шчасце становіцца ўсё менш. Я ўпэўнены, што іх будзе так мала, што мы забудзем пра гэта", - падкрэсліў Дзмітрый Мезенцаў.

Пасля чаго дадаў, што "сёння ўзіраючыся ў фатаграфіі Яўгена Халдзея, мы не можам вылучыць, дзе этнічны беларус, дзе рускі, украінец, паляк, яўрэй, азербайджанец, эстонец. І мы не павінны гэтага рабіць, таму што Перамога адзіная - Перамога ўсяго народа, а памяць пра яе непадзельная ў тым ліку дзяржаўнымі межамі і тымі, хто хоча забыцца. А хочуць забыцца тыя, каму сорамна за подласць сваіх продкаў".

Майстар і мастак

У сваю чаргу намеснік міністра культуры РФ Мікалай Аўсіенка заявіў, што для яго вялікі гонар прадстаўляць у Мінску выставу сусветна вядомага майстра Яўгена Халдзея.

На октрытии выставки в музее
© Sputnik / Виктор Толочко
На адкрыцці выставы ў музеі

"Калі б ён жыў сёння, яго б называлі фотамастаком, таму што яго погляд - гэта не рэпарцёр, гэта мастак. Кожная яго фатаграфія - гэта карціна: ёсць свая драматургія, ёсць дзіўная пабудова. Так і хочацца сказаць, што гэта карціна", - асабліва адзначыў намеснік міністра культуры.

Мікалай Аўсіенка шчыра прызнаўся, што немагчыма зразумець, як гэта атрымлівалася ў Яўгена Халдзея.

"Яўген Ананьевіч пражыў 80 гадоў, з якіх 67 гадоў ён прысвяціў фатаграфіі, пачынаючы са свайго самаробнага фотаапарата і заканчваючы вядомай лейкай. Ён прайшоў усімі франтавымі дарогамі. І не толькі сваім сучаснікам, але і нашчадкам даў ўгледзецца ў гэтыя твары", - падкрэсліў прадстаўнік Мінкульта Расіі.

"Выстава дае нам эфект прысутнасці і драматургічна дакладна пабудавана ад першых хвілін вайны 22 чэрвеня 1941 года і да парада Перамогі. Гэта наша з вамі агульная гісторыя", - падсумаваў ён.

18
Тэги:
Вялікая Айчынная вайна (1941-1945), Дзмітрый Мезенцаў
Партрэт Уладзіміра Караткевіча ў музеі ў Оршы

Дзень нараджэння Караткевіча: 6 кніг, якія павінен прачытаць кожны

575
(абноўлена 14:39 25.11.2020)
Імя Уладзіміра Караткевіча звязана не толькі з літаратурай, але і гісторыяй Беларусі, якая знайшла сваё адлюстраванне ў яго творах.

Самы рамантычны беларускі пісьменнік і паэт нарадзіўся 26 лістапада 1930 года ў Оршы. Адукацыю ён атрымаў у Кіеўскім універсітэце і на Вышэйшых літаратурных курсах у Маскве.

Творчасць Уладзіміра Караткевіча прсякнута духам рамантызма і любоўю да беларускай гісторыі. Сярод найбольш вядомых яго твораў "Каласы пад сярпом тваім", "Чорны замак Альшанскі", дзікае паляванне караля Стаха" і "Ладдзя роспачы".

Галоўная заслуга Караткевіча ў тым, што ён падняў у сваіх творах шырокія пласты нацыянальнай гісторыі.

У дзень нараджэння Уладзіміра Караткевіча Sputnik абраў шэсць кніг, якія павінен прачытаць кожны чалавек.

Чытайце таксама: 

575
Тэги:
Жыццё знакамітых людзей, Уладзімір Караткевіч, Орша Віцебскай вобласці, Беларусь
Тэмы:
Беларуская літаратура
Паэт Якуб Колас - Народны паэт Беларускай ССР

Тэст: ці пазнаеце вы беларускіх паэтаў і пісьменнікаў па вачах?

349
(абноўлена 16:49 27.11.2020)
Кажуць, што вочы - люстэрка душы. Прайдзіце тэст і даведайцеся, наколькі добра ведаеце вы беларускіх літаратараў у твар.

Упэўненыя, што беларускую літаратуру вы ведаеце добра, а вось ці пазнаеце вы аўтараў родных твораў па іх позірках? Sputnik прапануе ўважліва зазірнуць у вочы знакамітых літаратурных дзеячаў Беларусі і паспрабаваць успомніць, хто намаляваны на фотаздымку. 

Чытайце таксама:

349
Тэги:
тэст, Беларуская літаратура