Лялька і яе насельнікі

Дом для лялек, які збудаваў Вецер

188
(абноўлена 12:11 06.06.2016)
Заслужаны калектыў Рэспублікі Беларусь беларускі тэатр “Лялька” даўно ўганараваны званнем сімвала культурнай прасторы Віцебска, а артысты-лялечнікі на чале з мастацкім кіраўніком Віктарам Клімчуком – стваральнікамі гэтай прасторы.

МІНСК, 3 чэр — Sputnik. 2016 год для тэатра адметны: "Лялька" адзначыла сваё 30-годдзе, а заслужаны дзеяч мастацтваў Рэспублікі Беларусь Віктар Клімчук рыхтуецца да 70-гадовага юбілею: разам з тэатрам ім 100! "Лялькай" пастаўлена каля 70-ці спектакляў. У актыўным рэпертуары — 36, з іх 8 — для дарослага гледача, астатнія для дзяцей рознага ўзросту.

"Вы з "Лялькі" — праезд бясплатны".

"Лялька можа ўсё! Гэта больш чым тэатр", — упэўнена кажа Віктар Клімчук, праводзячы па тэатры і пагружаючы ў гісторыю ўзнікнення не толькі свайго тэатра, а наогул лялечнага.

Беларускі тэатр Лялька (Віцебск)
© Photo : Прадастаўлена тэатрам "Лялька"

Ён — стваральнік свёй тэатральнай школы, трымаецца правіла: у тэатры павінна быць больш жорсткая дысцыпліна, чым у войску — гэты запавет Віктар Ігнатавіч пераняў ад сваіх настаўнікаў.

Сярод галоўных крытэрыяў тэатра ў першую чаргу мастацкі кіраўнік вылучае высокую эстэтыку, прафесіяналізм і адказнасць за сваю працу. Так штодзень рыхтуецца нараджэнне цуда — спектакляў "Лялькі".

"Ляльку" ведаюць далёка за межамі нашай краіны. Пастаноўкі тэатра з поспехам ідуць у Польшчы, Германіі, Францыі, Сербіі, Фінляндыі і іншых краінах свету.

Загадчык літаратурнай часткі тэатра Людміла Сіманёнак, мастацкі кіраўнік Віктар Клімчук і дырэктар тэатра Лялька Аляксандр Грыгор'еў
© Photo : прадстаўлена тэатрам "Лялька"
Загадчык літаратурнай часткі тэатра Людміла Сіманёнак, мастацкі кіраўнік Віктар Клімчук і дырэктар тэатра "Лялька" Аляксандр Грыгор'еў

А ўжо ў родным горадзе як тэатр шануюць! У акцёраў у грамадскім транспарце кандуктары нават грошы не бяруць: "Вы з "Лялькі" — праезд бясплатны".

Тэатр — уладальнік ганаровых узнагарод, сярод якіх пяць Гран-пры Міжнародных фестываляў, а сам Віктар Клімчук, заслужаны дзеяч культуры РБ, ганараваны адной з самых прэстыжных узнагарод міжнарднага форума тэатраў у Сербіі — статуэткай "Маленькі прынц", якая даецца самаму яркаму тэатральнаму дзеячу.

Адна з узнагарод, якой тэатр надзвычай ганарыцца, была здабыта восеню 2015-га, калі Міхась Клімчук атрымаў дыплом за лепшую акцёрскую работу — ролю Коўрына ў спектаклі "Спакуса" (Паводле А. Чэхава "Чорны манах") на фестывалі "Белгарадская забава" — лялечнікі віртуозна "абжылі" надзвычай складаны філасофскі твор, зрабілі яго незабыўным, адметным. З гэтым спектаклем, дарэчы, "Лялька" выступала на ІХ Міжнародным фестывалі тэатраў лялек у Мінску.

"Лялечны" дом

Беларускі тэатр "Лялька" знаходзіцца ў самым цэнтры Віцебска.

Тэатр Лялька увечары
© Photo : прадстаўлена тэатрам "Лялька"
Тэатр "Лялька" увечары

Побач — Беларускі акадэмічны тэатр імя Якуба Коласа, пры якім першапачаткова была заснавана лялечная трупа, якая пасля і вырасла ў самастойны тэатр "Лялька". Лялечны тэатр пераехаў ва ўласны дом, у будынак, які з'яўляецца помнікам гісторыі і культуры горада канца XIX стагоддзя, але шмат давялося працаваць, каб адбудаваць яго.

Як "Лялька" злавіла Вецер

"Я нарадзіўся ў бацькоўскай хаце на хутары ў Брэсцкай вобласці. У нас была заможная сялянская гаспадарка. А вакол — бярозавы гай. У бацькоў было 12 дзяцей, а я — самы малодшы. Калі пачалося "вялікае перасяленне" з хутароў, мы паехалі на Кубань. Там я зразумеў, што з маім беларускім маўленнем у тэатральнае вучылішча не паступіць. Але ж марыў стаць акцёрам. Давялося пайсці ў прафтэхвучэльню, папрацаваць ліцейшчыкам на Таганрогскім камбайнавым заводзе. І толькі потым паступіць у студыю пры драматычным тэатры", — распавядае Віктар Клімчук пра жыццё на шляху да прафесіі і пачатак жыцця ў тэатры.

Пасля Віктар Клімчук закончыў Вышэйшыя рэжысёрскія курсы ў Сяргея Абразцова і Самарскі інстытут мастацтва і культуры.

Не адно месца жыхарства і працы было зменена, пакуль апантаны прагай творчасці і дзеяння Вецер, з якім так і карціць параўнаць мэтанактраванага, напорыстага, імклівага і моцнага Віктара Клімчука, даляцеў да Віцебска — і тут яму прапанавалі заснаваць пры тэатры Якуба Коласа лялечную трупу.

Тэатр Лялька
© Photo : прадстаўлена тэатрам "Лялька"
Артысты "Лялькі" ладзяць для гледачоў прадстаўленне батлейкі

"Калі б я гэты тэатр не стварыў, магчыма, даўно б адсюль сышоў. У мяне ёсць выбар, стаўлю спектаклі ў Сербіі, Расіі, Польшчы, Балгарыі, Украіне. Ды толькі… як бацька можа кінуць сваіх дзяцей? Таму і не кідаю. Калі да нас прыехаў сусветна вядомы лялечнік Джым Гэмбал, ён казаў: "Як я табе зайздрошчу. Я зарабляю грошы, а ты займаешся творчасцю. У вас лепшы тэатр у свеце". Гэта ён так лічыць! Выбітны творца, які нават уласныя майстэрні мае, дзе лялькі вырабляюць", — сказаў Клімчук у адным са сваіх інтэрв'ю.

Тэатр Лялька
© Photo : прадстаўлена тэатрам "Лялька"
Сцэна са спектакля тэатра "Лялька"

Так "Лялька" ўтаймавала Вецер, а ён для яе збудаваў Дом, у якім сёлета справілі трыццацігоддзе.

За тэатр без "чарнухі"

Усе спектаклі "Лялькі" пастаўлены на беларускай мове. "А як інакш, мова — тое, што дадзена нам Богам і бацькамі, наш абавязак захаваць і перадаць яе тым, хто ідзе за намі", — кажа Віктар Ігнатавіч.

Ён таксама перакананы, што за лялечным тэатрам — будучыня.

Тэатр Лялька
© Photo : прадстаўлена тэатрам "Лялька"
Сцэна з новага спектакля "Умка"

"Згадайма гісторыю ўзнікнення тэатра: у глыбокай старажытнасці, калі людзям нельга было іграць у прадстаўленнях, іх замянялі лялькі. І зараз з дапамогай лялек можна не толькі з дзецьмі размаўляць, але ж і ставіць спектаклі для дарослых: лялькі даюць большую прастору для выяўлення характару, раскрыцця вобраза герояў", —лічыць Клімчук, а шэраг прафесійных узнагарод за пастаноўку спектакляў як дзіцячых, так і дарослых, падмацоўваюць гэтае перакананне.

Лялька ўмее заваяваць сэрцы гледачоў, маленькіх і дарослых. Сакрэты адвечныя і ці не таму — непарушныя: "Мне падабаецца, калі ў п'есе ёсць думка, ёсць мараль, калі казкі прыносяць свае добрыя плады", — кажа Клімчук.

Тэатр Лялька
© Photo : прадстаўлена тэатрам "Лялька"
Госця тэатра Святлана Бень - Бенька

Крытэр адбору твораў для рэпертуара просты і дзейсны: пусціў бы ці не на пастаўлены спектакль уласнае дзіця. "Калі на сцэне паказваюць штосьці бруднае, непатрэбнае, тое, што можна ўбачыць на вуліцы, — я гэтага не хачу. Я гэта адмаўляю. Тэатр мусіць быць святам! Не заўжды на ім выпадае весяліцца, дорыць ён і слёзы ачышчэння — вось да чаго мы імкнемся ў сваіх пастаноўках. Згадаць, да прыкладу, наш спектакль "Ладдзя роспачы" паводле аповесці Уладзіміра Караткевіча — гэта спектакль-ачышчэнне. Я за такі тэатр".  

Тэатр Лялька
© Photo : прадстаўлена тэатрам "Лялька"
Схема тэатральнай дысцыпліны паводле "Лялькі"

Тэатр "Лялька" — тэрыторыя, на якой нястомна даследуецца Дабро. Цемра застаецца па-за межамі тэатра, тут не ставяць "чарнушных" спектакляў. Для сцэнаграфічнага аздаблення абіраюцца пераважна светлыя, яскравыя фарбы. Мастак Алесь Сідараў, з якім створана мноства спектакляў "Лялькі", добра разумеў мастацкага кіраўніка і стварыў "прасветлы" твар тэатральнай "лялечнай" дзеі. Мастакі-сцэнографы, якія прыйшлі ўслед і ставяць спектаклі пасля яго, працягваюць гэтую жыццясцвярджальную традыцыю — а інакш ім і дарогі ў "Ляльку" няма.

Там, дзе заўжды – шчасце

"Лялька" – гэта дом, у якім, апроч спектакляў, ладзяцца балі, літаратурныя вечары, мастацкія выставы – дзеці і дарослыя, абы была ахвота, заўсёды могуць прыйсці сюды і атрымаць у падарунак добры настрой, сустрэчы і знаёмствы з цікавымі людзьмі: патрапіць на тэрыторыю Дабрыні і Дзяцінства, якія ў тэатры культывуюць і аберагаюць.

Тэатр Лялька
© Photo : прадстаўлена тэатрам "Лялька"
Коцік Банцік вядзе рэпартажы з закулісся

Ад нядаўняй пары пра тое, чым жыве тэатр "Лялька", можна даведацца ад коціка Банціка, які пасяліўся ў тэатры і вядзе рэпартажы пра яго жыццё.

А тэатр штодзень запрашае на свае спектаклі дзяцей, штовечар – дарослых і рыхтуецца да новых прэм'ер. "У планах – інтэрактыўны спектакль "Гусяня" для самых маленькіх, бо гадаваць свайго гледача, а таксама размаўляць з ім належыць адмалку", – падзяліўся планамі Віктар Клімчук.

188
Тэги:
Бацькі і дзеці, тэатр, Беларускі тэатр "Лялька", Віктар Клімчук, Віцебск
Тэмы:
Фарбамі па штодзённасці: свет беларускага мастацтва (12)
Дзяржаўны літаратурна-мемарыяльны музей Якуба Коласа

Што яднае Якуба Коласа і Амар Хайяма?

20
(абноўлена 15:28 14.05.2021)
18 траўня ў Дзяржаўным літаратурна-мемарыяльны музеі Якуба Коласа адкрыецца часовая эксапзіцыя "Якуб Колас і Амар Хайям: жыццёвая мудрасць у паэтычным слове".

Арганізатарам экспазіцыі разам з музеем з’яўляецца Пасольства Ісламскай Рэспублікі Іран у Рэспубліцы Беларусь.  

У кожнага народа ёсць свае паэты-апосталы, прадказальнікі, вяшчальнікі. У Расіі - А.С. Пушкін, у Англіі - Джордж Гордан Байран, у Іране - Амар Хайям, у Беларусі - Якуб Колас і Янка Купала. Якуб Колас і Амар Хайям - моцныя дамінанты беларускай і іранскай культур. Іх працы - гэта своеасаблівы зборнік філасофскіх думак і падыходаў да рэальнасці, які можа стаць свайго роду інструкцыяй для будучых пакаленняў.

Як адзначылі ў музкі, паэзія Якуба Коласа і Амара Хайяма - кульмінацыя іх доўгага і цяжкага шляху да ісціны. І хоць яны жылі ў розны час, у розных краінах, належалі да розных рэлігій, але цэнтрам іх творчасці быў Чалавек-Сусвет. Яны стварылі энцыклапедыю жыцця, мудры кодэкс жыцця ў паэтычнай форме.

Сімвалічна, што ў асабістай бібліятэцы Якуба Коласа знаходзілася кніга Алішэра Наваі - паэта і мысляра, які ствараў свае літаратурныя творы на пэрсідзкай, цюркскай, узбекскай і уйгурскай мовах. Гэтая кніга была прывезена з Ташкента, дзе Якуб Колас разам з сям'ёй быў ў эвакуацыі (1941-1943 гг.). Верагодна, што імя Амара Хайяма было знаёма беларускаму класіку. Больш за тое, філасофскай лірыкай персідскага паэта і філосафа цікавіўся малодшы сын Якуба Коласа Міцкевіч Міхаіл Канстанцінавіч. Ён любіў чытаць Амара Хайяма і адну з кніг персідскага аўтара, перакладзеную на рускую мову, прывёз з Ташкента ў 1970-х гадах.

Дзе: Дзяржаўны літаратурна-мемарыяльны музей Якуба Коласа

Калі: 18 траўня

20
Тэги:
музей, Якуб Колас

Не тое, што вы падумалі: дзіўную скульптуру ўсталявалі ў Германіі відэа

49
(абноўлена 14:22 13.05.2021)
Драўляная статуя, якую ўсталявалі на Рынкавай плошчы нямецкага горада Таргаў, абурыла многіх мясцовых жыхароў. Па задумцы кампазіцыя павінна быць падобная на спаржу. Але калі ўважліва паглядзець - то гэта не зусім "каралева гародніны". Глядзіце відэа.

Сродкі масавай інфармацыі звярнуліся за каментарамі да стваральніка скульптуры "Спаржа" Маркуса Шольца. Ён заявіў, што ў яго кампазіцыі нічога дзіўнага няма, яна павінна заахвоціць жыхароў Таргаў "заставацца ўстойлівымі і быць у добрым настроі" ў часы пандэміі каронавіруса.

Супярэчлівую па задумцы працу майстра прыбіраць з плошчы не сталі. Магчыма, улады гарадка паверылі мастаку. А можа, проста паставіліся да увасобленай ідэі з гумарам.

Ды і спаржа ў Германіі сапраўды вельмі папулярная. У краіне налічваецца амаль 2 тысячы фермерскіх гаспадарак, якія вырошчваюць гэту гародніну. У сярэднім кожны жыхар Германіі з'ядае каля 2 кг спаржы ў год.

Яе адварваюць ці рыхтуюць на пару. "Каралеву гародніны" немцы яшчэ і экспартуюць. Штогадовы абарот складае каля паўмільярда еўра.

Глядзіце таксама:

49
Тэги:
статуя, відэа, Германія, Скульптура
Прэм'ер-міністр Беларусі Раман Галоўчанка

Жорсткае цэнавое рэгуляванне пракаменціраваў прэм'ер Беларусі

9
(абноўлена 09:15 15.05.2021)
Змяненне цэн на сацыяльна-значныя тавары першай неабходнасці ў Беларусі з 1 сакавіка не павінна перавышаць 0,2% у месяц.

МІНСК, 15 тра - Sputnik. Беларускія ўлады пазітыўна ацэньваюць жорсткае рэгуляванне цэн на сацыяльна-значныя прадукты, заявіў прэм'ер-міністр Раман Галоўчанка.

"Уведзена дастаткова жорсткае цэнавае рэгуляванне, яно сябе апраўдала. Мы глядзім на мэтазгоднасць яго падаўжэння або спынення, гэтае пытанне цяпер абмяркоўваецца", - заявіў ён падчас рабочай паездкі ў Брэсцкую вобласць.

Відэа яго выступлення распаўсюдзіла прэс-служба Савета міністраў. Па словах прэм'ера, важнае рашэнне было прынята ў той момант, калі "сусветны рынак харчавання перажывае бум": кошты растуць амаль на ўсе віды прадукцыі.

"Каб гэтыя інфляцыйныя шокі ня пераносіліся ў поўнай меры на наша насельніцтва, мы не дапускаем росту цэн", - падкрэсліў Галоўчанка.

І дадаў, што на прадпрыемствах усіх форм уласнасці дастаткова запасаў мясной прадукцыі, каб цалкам забяспечыць унутраны рынак. Што тычыцца экспарту прадуктаў харчавання, то ён нарошчваецца толькі тады, калі задаволены патрэбнасці ўнутранага рынку.

Жорсткае цэнавое рэгуляванне ў Беларусі

Урад Беларусі ў лютым вырашыў, што з 1 сакавіка змяненне цэн на сацыяльна значныя тавары першай неабходнасці не можа перавышаць 0,2% у месяц. У пералік увайшлі 62 пазіцыі тавараў і прыкладна паўсотні лекаў.

Пастановай міністэрства антыманапольнага рэгулявання і гандлю таксама ўведзена цэнавае рэгуляванне на 18 груп сацыяльна значных тавараў з 1 студзеня па 29 чэрвеня ўключна.

Гэта датычыцца рыбы, мяса і каўбасных вырабаў, мяса курэй і курыных яек, сыроў, сметанковага, сланечнікавага і рапсавага алею, малочных прадуктаў. Таксама ў гэты пералік уваходзяць малако, кефір і смятана, пшанічная мука, хлеб, рыс, грэчка, аўсяныя шматкі, цукар, макароны, шэраг плодаагародніннай прадукцыі і дзіцячае харчаванне.

Чытайце таксама:

9
Тэги:
тавар, Беларусь, прэм'ер, цэны