Старшыня СбП Барыс Пятровіч на ўручэнні прэміі

Наш маленькі "Нобель": літаратарам уручылі самую скандальную прэмію

43
(абноўлена 14:41 13.10.2016)
У банкетнай зале гасцініцы "Рэнесанс" беларускім пісьменнікам у пяты раз уручылі прэмію Ежы Гедройца. Крыштальныя люстры "Рэнесансу" і неадназначнасць выбару журы ператварылі "Гедройца" у нашага маленькага "Нобеля".

Алена Васільева, Sputnik.

За дзень да абвяшчэння вынікаў Нобелеўскай прэміі па літаратуры беларусам абвясцілі вынікі прэміі Гедройца. Летась нават уручэнне Святлане Алексіевіч прэміі ад Шведскай каралеўскай акадэміі было ахутана дурманам скандалу, характэрным хутчэй "Гедройцу", ​​чым "Нобелю".

У выніку дзве гэтыя з'явы так цесна спляліся ў свядомасці карэспандэнта Sputnik, што на цырымоніі ўручэння "Гедройца" ў бальнай зале гатэля "Рэнесанс" была поўная дэзарыентацыя. Усё тут — і афармленне залы, і няўхільнасць скандалу ("зноў Бахарэвіча не далі") — усё было ад Вялікай Літаратуры.

Муракамі зноў другі

Альгерд Бахарэвіч для "Гедройца", як Муракамі для "Нобеля". Японскі раманіст чакае сваёй "Нобелеўкі" ўжо шэсць гадоў запар, і кожны раз прэмія сыходзіць у іншыя рукі.

Бахарэвіч ужо двойчы станавіўся лаўрэатам другой прэміі "Гедройца" і яшчэ адзін раз браў трэцяе месца. І сёлета аўтару рамана "Белая муха, забойца мужчын" зноў не ўдалося дабрацца да перамогі. Калі Муракамі проста раздражняецца, калі з ім размаўляюць пра "Нобелеўскую прэмію", то "Гедройц", здаецца, раздражняе Бахарэвіча ўжо так моцна, што той нават не з'явіўся на цырымонію ўручэння.

Калі аб'яўлялі другое месца, лаўрэату якога давалася права тварыць у рэзідэнцыі на шведскім востраве Готланд, зала замерла. Здаецца, добрая палова прысутных спадзявалася, што Альгерд Бахарэвіч у чацвёрты раз дастанецца другі прыз, інакш усё нарыхтаваныя жарты пра Бахарэвіча і востраў Готланд застануцца незапатрабаванымі.

Журы апраўдала чаканні, і Бахарэвіч у трэці раз стаў другім.

"Ды ён ужо як спасылку ўспрымае гэты востраў", — абурыліся прыхільнікі пісьменніка, а прадстаўнікі ПЭН-цэнтра паабяцалі забраць дыплом сабе. Кажуць, у Альгерда ўжо не стае месца на сценах, каб развешваць "другія" дыпломы, а ў арганізацыі сцены пустыя, там месца знойдуць.

Бальная зала і пяць тысяч долараў

Уважліва прасачыўшы за ходам анлайн-трансляцыі ўручэння Нобелеўскай прэміі Каралеўскай акадэміяй летась, сёлета арганізатары "Гедройца" пастараліся і даказалі права беларускай літаратуры на крышталь і белыя абрусы. Прысутныя з'явіліся сходу ў касцюмах, вытрымалі негалосны дрэс-код, прыгубілі белае віно, арыстакратычна прайшліся ўздоўж фуршэтных сталоў і ў цэлым паводзіліся паважна і высакародна.

Вручение литературной премии Ежи Гедройца
© Sputnik
На цырымоніі ўручэння літаратурнай прэміі імя Ежы Гедройца

Як і ў выпадку з "Нобелеўскай прэміяй", лаўрэату прэміі Гедройца належыць грашовая прэмія. Праўда, калі ў мінулыя гады пераможца забіраў 10 тысяч даляраў, то сёлета — усяго пяць тысяч. Кватэр у дамах з дрэннай рэпутацыяй не купіш, але ўсё роўна прыемна.

Не чытаў, але заўзею

"А ёсць тут тыя, хто не чытаў намінаваных кніжак?" — пацікавіўся вядучы прэміі Андрэй Хадановіч, прысутныя сціпла апусцiлi вочы долу, але рук не паднялі. Пасля заканчэння цырымоніі ўзнагароджання пераможцаў хтосьці пацягнуўся да стэнда "кнігарні Логвінаў", дзе можна было набыць кнігі намінантаў і Ралана Барта ў дадатак.

"Усіх купляюць роўна, лідэраў продажаў няма", — добразычліва пракаментавала дзяўчына за прылаўкам і прадала карэспандэнту Sputnik Акудовіча: добрая частка залы была нямала абураная тым, што беларускаму філосафу не дасталося прэміі.

Перш Нобелеўская прэмія па літаратуры была ўнікальная тым, што шырокія масы не ведалі твораў лаўрэата да таго, як шведскі кароль ціснуў яму руку і называў лепшым. Па выніках прэміі, якую абвінавачваюць у палітычнай ангажаванасці (заснавана пасольствам Польшчы), кнігі прачытаць даводзіцца хаця б дзеля таго, каб падтрымліваць свецкія гутаркі і матывавана разважаць пра тое, чаму "зноў далі не таму".

Пераможцам пятай літаратурнай прэміі Ежы Гедройца стаў Макс Шчур (раман "Завяршыць гештальт"), другое месца ў Альгерда Бахарэвіча (раман "Белая муха, забойца мужчын"), трэцім уганараваны Андрэй Адамовіч (раман "Таўсціла і лешч").

43
Тэги:
літаратурная прэмія, Літаратура, ГА "Саюз беларускіх пісьменнікаў", Беларускі ПЭН-цэнтр, Беларусь
Пасол Дзмітрый Мезенцаў на адкрыцці выставы

Пасол РФ: чым далей Перамога, тым складаней усведамляецца маштаб подзвігу

17
(абноўлена 17:25 27.11.2020)
У беларускай сталіцы адкрылася выстава легендарнага савецкага фотакарэспандэнта Яўгена Халдзея.

МІНСК, 27 ліс - Sputnik. Стварэнне ў Мінску Музея гісторыі Вялікай Айчыннай вайны ў 1944 годзе сведчыць аб тым, што ніхто ў перамозе не сумняваўся, сказаў пасол РФ Дзмітрый Мезенцаў, перадае карэспандэнт Sputnik.

У пятніцу ў Мінску адкрылася выстава, прысвечаная фотаработам савецкага карэспандэнта Яўгена Халдзея. Вядомы фотамайстар праславіўся дзякуючы сваім рэпартажам з франтоў Вялікай Айчыннай. Менавіта яго аўтарству належыць фота з чырвоным сцягам, устаноўленым над Рэйхстагам.

Посол Дмитрий Мезенцев на открытии выставки
© Sputnik / Виктор Толочко
Пасол Дзмітрый Мезенцаў на адкрыцці выставы

Па словах кіраўніка расійскай дыпмісіі да Перамогі ў Расіі, Беларусі і краінах Садружнасці ставяцца з асаблівым хваляваннем.

"Чым далей Перамога, тым складаней усведамляецца маштаб зробленага салдатам, савецкім народам подзвігу", - сказаў Мезенцаў.

Расійскі дыпламат адзначыў, што "зірнуўшы на фатаграфіі Яўгена Халдзея здзіўляе падзейны шэраг унікальнага фотамайстра".

Пры гэтым ён звярнуў увагу, што бягучы год асаблівы ў адносінах Беларусі і Расіі, калі мы пераасэнсоўваем іх гісторыю і значэнне.

"Калі мы знаходзім мужнасць і мудрасць за кефірнымі і мяснымі спрэчкамі, якіх на шчасце становіцца ўсё менш. Я ўпэўнены, што іх будзе так мала, што мы забудзем пра гэта", - падкрэсліў Дзмітрый Мезенцаў.

Пасля чаго дадаў, што "сёння ўзіраючыся ў фатаграфіі Яўгена Халдзея, мы не можам вылучыць, дзе этнічны беларус, дзе рускі, украінец, паляк, яўрэй, азербайджанец, эстонец. І мы не павінны гэтага рабіць, таму што Перамога адзіная - Перамога ўсяго народа, а памяць пра яе непадзельная ў тым ліку дзяржаўнымі межамі і тымі, хто хоча забыцца. А хочуць забыцца тыя, каму сорамна за подласць сваіх продкаў".

Майстар і мастак

У сваю чаргу намеснік міністра культуры РФ Мікалай Аўсіенка заявіў, што для яго вялікі гонар прадстаўляць у Мінску выставу сусветна вядомага майстра Яўгена Халдзея.

На октрытии выставки в музее
© Sputnik / Виктор Толочко
На адкрыцці выставы ў музеі

"Калі б ён жыў сёння, яго б называлі фотамастаком, таму што яго погляд - гэта не рэпарцёр, гэта мастак. Кожная яго фатаграфія - гэта карціна: ёсць свая драматургія, ёсць дзіўная пабудова. Так і хочацца сказаць, што гэта карціна", - асабліва адзначыў намеснік міністра культуры.

Мікалай Аўсіенка шчыра прызнаўся, што немагчыма зразумець, як гэта атрымлівалася ў Яўгена Халдзея.

"Яўген Ананьевіч пражыў 80 гадоў, з якіх 67 гадоў ён прысвяціў фатаграфіі, пачынаючы са свайго самаробнага фотаапарата і заканчваючы вядомай лейкай. Ён прайшоў усімі франтавымі дарогамі. І не толькі сваім сучаснікам, але і нашчадкам даў ўгледзецца ў гэтыя твары", - падкрэсліў прадстаўнік Мінкульта Расіі.

"Выстава дае нам эфект прысутнасці і драматургічна дакладна пабудавана ад першых хвілін вайны 22 чэрвеня 1941 года і да парада Перамогі. Гэта наша з вамі агульная гісторыя", - падсумаваў ён.

17
Тэги:
Вялікая Айчынная вайна (1941-1945), Дзмітрый Мезенцаў
Партрэт Уладзіміра Караткевіча ў музеі ў Оршы

Дзень нараджэння Караткевіча: 6 кніг, якія павінен прачытаць кожны

571
(абноўлена 14:39 25.11.2020)
Імя Уладзіміра Караткевіча звязана не толькі з літаратурай, але і гісторыяй Беларусі, якая знайшла сваё адлюстраванне ў яго творах.

Самы рамантычны беларускі пісьменнік і паэт нарадзіўся 26 лістапада 1930 года ў Оршы. Адукацыю ён атрымаў у Кіеўскім універсітэце і на Вышэйшых літаратурных курсах у Маскве.

Творчасць Уладзіміра Караткевіча прсякнута духам рамантызма і любоўю да беларускай гісторыі. Сярод найбольш вядомых яго твораў "Каласы пад сярпом тваім", "Чорны замак Альшанскі", дзікае паляванне караля Стаха" і "Ладдзя роспачы".

Галоўная заслуга Караткевіча ў тым, што ён падняў у сваіх творах шырокія пласты нацыянальнай гісторыі.

У дзень нараджэння Уладзіміра Караткевіча Sputnik абраў шэсць кніг, якія павінен прачытаць кожны чалавек.

Чытайце таксама: 

571
Тэги:
Жыццё знакамітых людзей, Уладзімір Караткевіч, Орша Віцебскай вобласці, Беларусь
Тэмы:
Беларуская літаратура
Нараджэнне Хрыстова

Калядны пост: да пуцяводнай Каляднай зоркі засталося 40 дзён

154
(абноўлена 16:51 27.11.2020)
Народная прыкмета - не шкадуйце грошай на падарункі родным, блізкім і знаёмым падчас Каляднага посту.

МІНСК, 28 ліс — Sputnik. Праваслаўныя вернікі 28 лістапада ўступяць у Калядны пост або Піліпаўку, які доўжыцца роўна 40 дзён і завершыцца 6 студзеня наступнага года.

У народзе гэты пост называюць Піліпаўка, таму што ён наступае заўсёды 28 лістапада, адразу ж пасля дня шанавання апостала Піліпа. 27 лістапада вернікі маліліся апосталу пры розных хваробах, але асабліва пры хваробах вачэй, а таксама ў смутку.

Пост перад Калядамі — гэта апошні шматдзённы пост у годзе. У іерархіі праваслаўных святаў Божае Нараджэнне займае другое месца пасля Вялікадня, яму папярэднічае 40-дзённы пост.

Там нагадалі, што праваслаўная царква выконвае 4 шматдзённыя пасты — Калядны, Вялікі перад Вялікаднем, Пятроў пост пасля Тройцы і Успенскі пост у жніўні. Акрамя гэтага ёсць у годзе тры аднадзённых. Таксама праваслаўныя павінны пасціцца ў сераду і пятніцу. У выніку — больш за 280 посных дзён у годзе.

Рыба дазваляецца

Па словах святароў, пост Каляднай Чатырохдзесятніцы не такі строгі, як пост перад Вялікаднём і ў суботу і ў нядзелю, аж да 2 студзеня можна есці рыбу.

Таксама можна есці рыбу ў вялікія святы — Увядзенне ў храм Прасвятой Багародзіцы (4 снежня), на Мікалая (19 снежня) на апосталаў Мацвея (29 лістапада) і Андрэя Першазванага (13 снежня), Аляксандра Неўскага (6 снежня).

Распавядаючы пра патрабаванні паста ў дачыненні да ежы, святары падкрэслілі, што "важней пасціцца не проста цялесна, але духоўна. У сувязі з гэтым святары нагадалі словы старцаў: "Ешце ўсё, адзін аднаго не ешце".

Для маленькіх дзетак, пажылых і хворых людзей, а таксама жанчын, якія чакаюць нараджэння дзяцей і якія кормяць, пост, як правіла, не такі строгі, як для астатніх вернікаў.

Святары нагадалі, што пяць узроўняў строгасці посту — ёсць поўнае ўстрыманне ад ежы; сухаядзенне; гарачая ежа без алею; гарачая ежа з маслам (раслінным); ужыванне рыбы.

Святы падчас паста

На час каляднага посту прыпадае сустрэча Новага года. Па словах святароў, у апошні дзень адыходзячага года ў праваслаўных храмах служаць Навагодні малебен. У апошні час у многіх прыходах з'явілася традыцыя служыць у навагоднюю ноч літургію — што дазваляе правесці свецкае свята радасна.

У другі дзень новага года 2 студзеня заўсёды адзначаецца прадсвята Божага Нараджэння і на наступны дзень пачынаецца больш строгі пост — у суботу і нядзелю нельга есці рыбу.

На 6 студзеня прыходзіцца Калядная Куцця. На небе з'яўляецца Віфлеемская зорка — самая першая і яркая ў гэтую ноч. У храмах чытаюцца Царскія гадзіны, сказалі святары. Яны нагадалі, што служба Царскія гадзіны чытаецца тры разы на год — перад Калядамі, у Вялікую Пятніцу перад Вялікаднём і напярэдадні Святога Богаяўлення.

Акрамя гэтага, напярэдадні Нараджэння Хрыстова, якое заўсёды адзначаецца 7 студзеня па новым стылі, у праваслаўных храмах здзяйсняецца Усяночнае трыванне, якое паступова пераходзіць у раннюю літургію.

Народныя традыцыі і табу Пiлiпаўкi

Распавядаючы пра народныя традыцыя і павер'і на Піліпаўку, этнографы адзначылі: з-за таго, што светлавы дзень быў самым кароткім у годзе, людзі казалі: "На Пiлiпауку дзень да паўдня".

Лічылася, што па вечарах гаспадыня не павінна месці падлогу ў хаце.

У народзе заўважылі, калі на працягу Піліпаўкі хадзіць на кірмаш і рабіць шмат пакупак, то наступны год будзе багатым і шчаслівым, распавялі суразмоўцы Sputnik. Таксама нельга было шкадаваць грошай на падарункі сваім родным, блізкім і сябрам.

Калі ў першы тыдзень паста стаяць маразы, можна чакаць добры ўраджай хлеба.

154
Тэги:
рождественский пост, пост, БПЦ, Беларусь
Тэмы:
Калядны пост: каталікі і праваслаўныя рыхтуюцца да Нараджэння Хрыстова
По теме
Беларускія Каляды