Выстава Аляксея Кузьміча ў Даўгапілсе

Беларускія Мадонны прадстаўленыя ў Арт-цэнтры Марка Роткі

61
(абноўлена 14:51 14.08.2017)
Наведвальнікам Цэнтра Роткі на працягу месяца даступныя да прагляду 13 Мадонн Аляксея Кузьміча.

МІНСК, 14 жні — Sputnik. У Цэнтры мастацтваў Марка Роткі ў Даўгаўпілсе адкрылася выстава "Храм Мадонны" беларускага мастака Аляксея Кузьміча, паведамілі Sputnik арганізатары.

На выставе Аляксея Кузьміча ў Рызе, архіўнае фота
© Photo : предоставлено организаторами выставки

Адкрыццё выставы суправаджалася выступленнем ансамбля Цэнтра беларускай культуры і трансляцыяй фільма пра мастака. Наведвальнікам Цэнтра Роткі на працягу месяца даступныя да прагляду 13 Мадонн Аляксея Кузьміча.

"Выставачны праект, прысвечаны нашаму знакамітаму мастаку, пабываў у многіх гарадах Еўропы, яго бачылі жыхары Рыгі, Берліна, Парыжа, Таліна і вось зараз дасягнуў ён Даўгаўпілса", — сказаў генеральны консул Рэспублікі Беларусь у Даўгаўпілсе Уладзімір Клімаў.

Аляксей Кузьміч малодшы прэзентаваў кнігу, прысвечаную свайму бацьку
© Photo : Асабісты архіў Аляксея Кузьміча
Аляксей Кузьміч малодшы прэзентаваў кнігу, прысвечаную свайму бацьку

Куратар экспазіцыі Аляксей Кузьміч (малодшы) распавёў, што на зборны вобраз Мадонны бацьку ўсё жыццё натхняла мама. Сын на працягу двух гадоў працаваў над кнігай пра тату. У зборнік увайшлі ўспаміны пра мастака, фрагменты яго дзённікаў, вершы. Выданне багата на фотаздымкі і ілюстравана рэпрадукцыямі карцін. Аўтар падарыў кнігу Цэнтру мастацтваў Марка Роткі.

Выстава будзе доўжыцца да 10 верасня.

Мадонны Аляксея Кузьміча
© Photo : Асабісты архіў Аляксея Кузьміча
Мадонны Аляксея Кузьміча

Аляксей Кузьміч (1945-2013) — жывапісец, акадэмік. Прафесійны мастак, які атрымаў адукацыю ў мастацкай школе ім. Сурыкава (Краснаярск, Расія) і ў Беларускім тэатральна-мастацкім інстытуце (Мінск, Беларусь).

61
Тэги:
выстава, мастакі, Жыццё знакамітых людзей, Марк Ротка, Аляксей Кузьміч, Даўгапілс, Латвія

Самыя знакамітыя цыганы свету

20
(абноўлена 17:37 09.04.2021)
  • Рыта Хэйварт
  • Роні Вуд
  • Чарлі Чаплін
  • Оперная спявачка Ганна Нятрэбка
  • Элвіс Прэслі
  •  Спявак Філіп Кіркораў
  • Футбаліст Златан Ібрагімавіч
  • Пабла Пікаса
  • Галіна Вішнеўская
  • Эрык Кантана
  • Аксана Фандэра
  • Футбаліст Рыкарду Куарэжма з Партугаліі
  • Марышка Вераш
  • Акцёр, спявак і рэжысёр Мікалай Слічэнка
  • Спявак, удзельнік гурта Карані Аляксандр Берднікаў
Пабла Пікаса, Элвіс Прэслі, Чарлі Чаплін, Роні Вуд, Галіна Вішнеўская, Ганна Нятрэбка, Філіп Кіркораў, Златан Ібрагімавіч - усе гэтыя знакамітыя людзі маюць цыганскія карані.

Напярэдадні адзначаўся Міжнародны дзень цыган, Sputnik прапануе ўспомніць (а магчыма, даведацца ўпершыню), у якіх вядомых акцёраў, музыкаў, спартсменаў ёсць цыганская кроў.

Такіх людзей нашмат больш - нехта ганарыцца сваім паходжаннем, хтосьці хавае. А хтосьці і не ведае пра яго зусім, і толькі дзякуючы намаганням спадчыннікаў або журналістаў свет калі-небудзь даведаецца пра гэта.

Бо цыганы - адна з самых шматлікіх (каля 10 мільёнаў чалавек) этнічных меншасцяў у Еўропе. Іх называюць ром, рома, сінці, мануш, кале. Цыганы жывуць таксама ў Паўночнай Афрыцы, Паўночнай і Паўднёвай Амерыцы, Аўстраліі і ў краінах Блізкага Ўсходу. У СССР іх афіцыйна налічвалася 175,3 тысячы чалавек (перапіс 1970 года). У Расіі, па перапісу 2010 года, пражывае каля 220 тысяч цыган. У Беларусі, паводле перапісу 2019 года, каля сямі тысяч.

Глядзіце таксама:

20
  • Рыта Хэйварт
    © AP

    Першая "прынцэса Галівуда" 40-х Рыта Хэйварт, або Маргарыта Кармэн - так на самай справе звалі дзяўчыну - нарадзілася ў сям'і іспанскага танцора з цыганскімі каранямі. Каб трапіць у Галівуд, яна зрабіла некалькі пластычных аперацый, і ад іспанска-цыганскай знешнасці не засталося і следу.

  • Роні Вуд
    © AP / Rich Fury

    Ўдзельнік гуртоў The Rolling Stones і The Faces Роні Вуд паходзіць з цыганскай сям'і, ён вырас недалёка ад аэрапорта Хітроў з моцным жаданнем толькі граць музыку і маляваць.

  • Чарлі Чаплін
    © Public Domain / Национальный Медиа Музей - Daily Herald Archive

    Лічылася, што вялікі комік мінулага стагоддзя Чарлі Чаплін нарадзіўся на паўднёвым усходзе Лондана, а яго бацькі былі спевакамі з м'юзік-хола. Аднак у перадачы на ​​BBC, прысвечанай Чапліну, яго дзеці распавялі аб загадкавым лісце, які знайшлі ў скрыні стала. Аўтар - нехта Джэк - пісаў, што з'яўляецца сваяком Чапліна і абодва яны з цыганскай сям'і. Цяпер ліст захоўваецца ў музеі.

  • Оперная спявачка Ганна Нятрэбка
    © Sputnik / Евгения Новоженина

    Оперная спявачка Ганна Нятрэбка калісьці пусцілася ў скокі прама на опернай сцэне ў Зальцбургу. Нядзіўна, бо ў родзе бацькі Ганны - нашчадкавыя казакі, а ў мамы цыганскія карані.

  • Элвіс Прэслі
    © AP / HPM

    Кароль рок-н-ролу Элвіс Прэслі ніколі не казаў пра свае цыганскія карані, аднак вядома, што бацька музыканта па прозвішчы Прэслер паходзіў з цыганскага роду, які атабарыўся на тэрыторыі сучаснай Германіі ў XVIII стагоддзі.

  •  Спявак Філіп Кіркораў
    © Sputnik / Екатерина Чеснокова

    Спявак Філіп Кіркораў па бацьку - армянін (народжаны Крыкаран), а вось бабуля па маці, цыркавая артыстка, мела цыганскія карані.

  • Футбаліст Златан Ібрагімавіч
    © Sputnik / Алексей Филиппов

    Футбаліст Златан Ібрагімавіч, нападаючы французскага клуба "Пары Сен-Жэрмен" і капітан зборнай Швецыі, а таксама яе лепшы бамбардзір, чэмпіён Іспаніі ў складзе "Барселоны", нарадзіўся ў сям'і югаслаўскіх эмігрантаў. У бацькі футбаліста былі цыганскія карані, і таварышы па камандзе за гэта называлі Златана "lo Zingaro" (цыган).

  • Пабла Пікаса
    © AP

    Мастак, скульптар, графік, заснавальнік кубізму Пабла Пікаса ганарыўся сваімі цыганскімі генамі Гітана.

  • Галіна Вішнеўская
    © Sputnik / Юрий Абрамочкин

    У опернай спявачкі, народнай артысткі СССР Галіны Вішнеўскай маці была напалову цыганка, напалову полька - яна грала на гітары і спявала цыганскія рамансы. Яна кінула дачку зусім маленькай. Дзяўчынка хацела абавязкова кімсьці стаць, каб усе бачылі, якая яна. Стала вялікай спявачкай і жонкай геніяльнага Растраповіча.

  • Эрык Кантана
    © AP / Max Nash

    Футбаліст і акцёр Эрык Кантана заўсёды ганарыўся тым, што ў ягоных жылах цячэ кроў мануш - франкамоўных цыган. Пік кар'еры ў Кантана прыйшоўся на знаходжанне ў англійскім "Манчэстэр Юнайтэд". Кар'еру гульца ён завяршыў у 1997 годзе і перайшоў у разрад кінаакцёраў.

  • Аксана Фандэра
    © Sputnik / Михаил Мокрушин

    Рэжысёр, актрыса тэатра і кіно Аксана Фандэра нарадзілася ў Адэсе. Яе бацька - Алег Фандэра, акцёр, па нацыянальнасці - напалову ўкраінец, напалову цыган, маці - яўрэйка.

  • Футбаліст Рыкарду Куарэжма з Партугаліі
    © Sputnik / Алексей Филиппов

    Рыкарду Куарэжма - партугальскі футбаліст цыганскага паходжання, паўабаронца, гулец партугальскага клуба "Порту" і зборнай Партугаліі.

  • Марышка Вераш
    © CC0 / Joost Evers / Anefo

    Марышка Вераш - галандская спявачка, салістка папулярнага рок-гурта 70-х "Shocking Blue". Яе бацька, Лаёша Вераш, венгерскі цыган па нацыянальнасці, быў скрыпачом у цыганскім аркестры. Маці - руска-французскага паходжання, ураджэнка Германіі. У дзяцінстве Марышка спявала з цыганскім ансамблем, у якім працаваў яе бацька.

  • Акцёр, спявак і рэжысёр Мікалай Слічэнка
    © Sputnik

    Акцёр, спявак і рэжысёр тэатра "Ромэн" Мікалай Слічэнка - адзіны з цыган, хто быў уганараваны званнем Народны артыст СССР. Нарадзіўся ў сям'і аселых цыганоў-сэрваў. Самая вядомая яго роля ў кіно - у фільме "Вяселле ў Малінаўцы".

  • Спявак, удзельнік гурта Карані Аляксандр Берднікаў
    © Sputnik / Валерий Левитин

    Спявак, удзельнік гурта "Карані" Аляксандр Берднікаў ніколі не хаваў свайго паходжання і ганарыцца цыганскімі каранямі.

Тэги:
Філіп Кіркораў, Ганна Нятрэбка, Пабла Пікаса, цыганы
Lord of the rings

Ад Гары Потэра да Уладара: лепшыя кнігі свету ў перакладзе на беларускую мову

132
(абноўлена 12:21 10.04.2021)
Квэст для тых, каму надакучыла чытаць замежную літаратуру на мове аўтараў і хочацца праверыць свае сілы.

Айчынныя перакладчыкі працуюць без перапынку: штогод на беларускую мову перакладаюць дзясяткі кніг. Менавіта таму падрыхтаваны спіс – не поўны. Тут толькі толькі вяршкі, бо сярод беларускіх перакладаў кожны зможа адшукаць штосьці на свой густ.

Сусветна вядомыя кнігі, якія можна пачытаць на беларускай мове – у падборцы Sputnik.

Гары Потар

Творчасць Джоан Роўлінг аказалася вельмі прывабнай для беларускіх перакладчыкаў. З ангельскай мовы кнігі пра філасовскі камень, патаемную залу, вязня Азкабана і келіх агню пераклаў Дзяніс Мускі.

Спіс перакладаў знакамітай гісторыі пра хлопчыка-чараўніка з рускай мовы на беларускую больш шырокі – тут акрамя пералічаных вышэй, частка пра Прынца-Паўкроўку і рэліквіі Смерці, "Квідыш скрозь стагоддзі", "Чароўныя істоты і дзе іх шукаць", "Байкі барда Біля". Пачытаць іх усе можна ў сеціве.

Што тычыцца друкаванага пераклада, ён з’явіўся ў 2020 годзе ў выдавецтве "Янушкевіч". Пераклад рабіла прафесійны лінгвіст з навуковай ступенню кандыдата навук, выкладчыца філалагічнага факультэта БДУ Алена Пятровіч. Менавіта дзякуючы ёй свет убачылі апавяданні Конан Дойла і Эдгара Аллана По, вершы Джэймса Морысана на беларускай мове.

Шэрлак Холмс

Зборнік з дваццаці апавяданняў пра ангельскага дэтэктыва, другі пасля "Прыгодаў пра Шэрлака Холмса", надрукаваны ў 1984 годзе. Па задуме гэтая кніга павінна была стаць апошняй у цыкле твораў пра Шэрлака Холмса, але праз некоторы час з’явілася апавяданне "Апошняя справа Холмса".

Пераклад на беларускую мову выйшаў у выдавецтве "Кнігазбор" у 2015 годзе, выканала яго Алена Казлова. Для ўсіх жадаючых набыць кнігу варта адзначыць, што наклад цалкам прададзены і дадруковак пакуль не было.  

Уладар пярсцёнкаў

Прафесара Толкіена абеларушваць пачалі ў 2000-ых. Раман-эпапею перакладалі на беларускую мову Дзмітрый Магілёўцаў і Крысціна Курчанкова  – часткі "Звяз Вярсцёнка", "Дзве вежы", "Вяртанне Караля".

Адну з самых папулярных кніг XX стагоддзя можна прачытаць у перакладзе на 38 моў свету. Але зрабіць гэта вельмі складана, бо многія імёны і геаграфічныя назвы ў арыгінальным тэксце маюць стараанглійскія, валійскія і скандынаўскія карані, якія могуць зразумець англамоўныя чытачы. Што тычыцца рускамоўных – для іх гэтая задачка можа быць з зорачкай. На дадзены момант вядома восем перакладаў на рускую мову.

Хронікі Нарніі

Яшчэ адзін твор з катэгорыі "Фэнтэзі" на беларускую мову пераклала Надзея Кім. Разам з Толкінам Льюіс лічыцца заснавальнікам і найлепшым прадстаўніком гэтага жанру.

Серыя кніг пра Нарнію карыстаецца вялікай папулярнасцю ва ўсім свеце. За гэты час было прададзена 120 мільёнаў копіяў "Хронік" на 41 мове свету.

Пыха і перадузятасць

Раман "Пыха і перадузятасць" Джэйн Остэн убачыў свет на пачатку XIX стагоддзя, а яго беларускамоўны пераклад з’явіўся амаль праз два стагоддзі – у 2019 годзе. Пераклала адзін з самых папулярных у свеце твораў англійскай літаратуры Ганна Якута, на рахунку якой "Не адпускай мяне" Кадзуа Ісігура і іншыя замежныя творы.

Дарэчы, класічным перакладам на рускую мову лічыцца пераклад Імануэля Маршака.

За доўгую літаратурную гісторыю па рамане знялі некалькі фільмаў – тэлесерыялы ў 1980 і 1995 годзе і поўнаметражны фільм у 2005 годзе з Кірай Найтлі ў галоўнай ролі. Цікава было б паслухаць, як гучыць знакамітая акторка па-беларуску.

Каханне падчас халеры

Раман знакамітага калумбійскага пісьменніка, лаўрэата Нобелеўскай прэміі 1982 года Габрыеля Гарсія Маркес распавядае пра каханне і перыпетыі жыцця прыгажуні Фэрміны Даса і Флярэнтына Арыса.

У перакладзе Карласа Шэрмана на беларускую мову кніга "Каханне падчас халеры" выйшла ў 2017 годзе ў выдавецтве Янушкевіч. Шэрман перакладаў з іспанскай на беларускую і наадварот. Дзякуючы яму іспанцы змаглі прачытаць "Дажыць да світання ", "Абеліск " і "У тумане " Васіля Быкава, творы Янкі Купалы і Якуба Коласа, Рыгора Барадуліна і Івана Шамякіна.

Палёт над гняздом зязюлі

Часопіс Time уключыў гэты раман у спіс лепшых англамоўных твораў з 1923 па 2005 год, яго, як і "Вялікага Гэтсбі " неаднаразова спрабавалі забараніць на тэрыторыі ЗША.

Існуе некалькі перакладаў рамана на рускую мову, а на беларускую кнігу пераклаў Аляксей Знаткевіч у 2017 годзе, надрукавала выдавецтва Янушкевіч.

Як і шматлікія літаратурныя бестсэлеры раман экранізавалі, але экранізацыю 1975 года крытыкаваў сам Кен Кізі.

Уладар

Нечакана, але беларускія перакладчыкі не пакінулі без увагі і найбольш вядомы твор выбітнага італьянскага палітычнага дзеяча і мысляра, філосафа і літаратара эпохі Адраджэння Нікало Макіявэлі.

Трактат, у якім апісваецца метадалогія захопу ўлады, метады кіравання і навыкі, неабходныя для ідэальнага кіраўніка, пераклаў у 2008 годзе на беларускую мову Зміцер Колас.

Кніга прадстаўляе цікаўнасць яшчэ і ў тым, што напісана была ў 1513 годзе, а апублікаваная толькі ў 1532 годзе праз пяць гадоў пасля смерці аўтара.

Байцоўскі клуб

Раман амерыканскага аўтара Чака Паланіка ўбачыў свет у 1996 годзе ў ЗША, а ў 1999 годзе Дэвід Фінчэр зняў аднаіменны фільм, галоўныя ролі ў якім ыканалі Брэд Піт і Эдвард Нортан. Варта толькі ўявіць, як гэты тандэм размаўляе па-беларуску, дрыжыкі бягуць па спіне і замірае сэрца кожнай беларусачкі.

Крыху наблізіць фантазіі беларускамоўных дзяўчат да рэальнасці, дапаможа кніга выдавецтва "Логвінаў" з серыі "Амерыканка", надрукаваная ў 2013 годзе  ў перакладзе Сержа Мядзведзева.

Небяспечнае лета

Па назве гэтай кнігі з першага погляду, магчыма, складана здагадацца, аб чым пойдзе размова, але яе персанажаў ведае кожны. Гісторыі пра мумітроляў шведскай пісьменніцы Тувэ Янсан сталі сімвалам дзяцінства для многіх пакаленняў, у тым ліку і беларусаў.

Казачная аповесць "Небяспечнае лета" – толькі адна кніга з серыі пра казачных істот, якіх прыдумала шведская пісьменніца і мастачка. Пераклад убачыў свет у 2014 годзе пры дапамозе Зміцера Коласа.

132
Тэги:
аўтар, Квэсты, Уладар пярсцёнкаў, Гары Потэр, Літаратура, Беларуская мова, Беларусь
Вялікі пост: якія стравы рыхтуюць у Свята-Елісавецінскім манастыры

Вялікі пост: якія стравы рыхтуюць у Свята-Елісавецінскім манастыры

31
(абноўлена 17:46 09.04.2021)
Вялікі пост перад Вялікаднем - час пакаяння і малітвы. Дасягненню асаблівага духоўнага стану ў гэты перыяд дапамагае і абмежаванне ў ежы: адмова ад мяса, малочных прадуктаў і яек.

Старэйшая па трапезнай Свята-Елісавецінскага манастыра манашка Лія расказала карэспандэнту Sputnik Вользе Дземянчук пра тое, якія стравы рыхтуюць у абіцелі ў перыяд Вялікага посту.

Што такое Вялікі пост для манахаў

Як правіла, Вялікі пост пачынаецца ў канцы лютага ці ў пачатку сакавіка. І гэта вельмі сімвалічна: у гэты час абуджаецца прырода, а разам з ёй і душа чалавека. Таму гэты вельмі важны для хрысціяніна перыяд можна таксама назваць і "вясной душы".

Абмежаванне ў ежы падчас Вялікага посту для верніка - не цяжар, ​​а неад'емная частка цялеснага і духоўнага ачышчэння, падрыхтоўкі да светлага свята Пасхі Хрыстовай.

Великий пост: какие блюда готовят в Свято-Елисаветинском монастыре
© Sputnik Ольга Деменчук
Старэйшая па трапезнай манашка Лія

Якія посныя стравы рыхтуюць у манастыры

Манастырская ежа ў перыяд Вялікага посту малакаларыйная, смачная і карысная.

У першую пятніцу Вялікага посту ў манастыры рыхтуюць коліва - страва са звараных з мёдам зерняў пшаніцы.

"Паколькі пшанічные збожжа даволі цвёрдае, мы дадаем у страву рыс, а таксама курагу, чарнасліў, разынкі і мёд. Аздабляецца коліва арэхамі. Коліва асвячаецца ў памяць святога пакутніка Фёдара Цірана, які з’явіўся на пачатку Вялікага посту 362 года ў сне Канстантынопальскаму архіепіскапу Еўдоксію і папярэдзіў яго аб апаганенні ежы на базарах ідалаахвярнаю крывёю", - распавядае манашка.

Великий пост: какие блюда готовят в Свято-Елисаветинском монастыре
© Sputnik Ольга Деменчук
Коліва

У перыяд посту манашкі сілкуюцца два разы на дзень - падчас абеду і вячэры. Аснову манастырскай трапезы ў гэты перыяд складаюць разнастайныя агароднінныя супы: боршч, грыбны суп, капуста.

На другое падаюцца катлеты з кальмараў або галубцы з начыннем з грыбоў разам з грачанай, рысавай кашамі ці просам. Падчас Вялікага посту вернікам можна есці рыбу толькі двойчы - на святы Звеставання Найсвяцейшай Багародзіцы і Уваходу Гасподняга ў Іерусалім (Вербнай нядзелі).

На сталах манастырскай трапезнай заўсёды ёсць салаты з белакачаннай і пекінскай капусты з гароднінай. Са з'яўленнем першай зеляніны, сніткі і дзьмухаўцоў у манастыры пачынаюць рыхтаваць карысныя для імунітэту вітамінныя салаты. Дарэчы, сакрэт адмысловага густу салат - у запраўцы, у склад якой уваходзіць раслінны і аліўкавы алеі, соль, лімонны сок і трохі гарчыцы.

Великий пост: какие блюда готовят в Свято-Елисаветинском монастыре
© Sputnik Ольга Деменчук
Манастырская трапезная

"І, вядома, як і для ўсіх беларусаў, для нас незаменны наш нацыянальны прадукт - бульба. Кухары манастыра яе тушаць, адварваюць, а часам нават робяць смачны манастырскае ласунак - посныя дранікі, у склад якіх уваходзяць толькі бульба, лук, соль і раслінны алей ", - адзначае манашка.

Великий пост: какие блюда готовят в Свято-Елисаветинском монастыре
© Sputnik Ольга Деменчук
Дранікі ў пост гатуюць з бульбы і цыбулі, трохі соляць і пякуць на раслінным алеі

Дэсерты ў пост

"У перыяд посту ў нашым манастыры часам рыхтуюць пірог з капустай, дражджавыя булачкі ці аладкі з варэннем, а таксама бліны, але не звычайныя з даданнем малака, а посныя. Падчас Вялікага посту для сясцёр - гэта такое невялікае гастранамічнае суцяшэнне", - тлумачыць яна.

Манастырскія кухары рыхтуюць такія ж смачныя і карысныя напоі - кампот з сухафруктаў і адвар з пладоў шыпшынніка. Як вядома, у шыпшынніку змяшчаецца шмат вітаміна С, а гэта дапамагае аднавіць сілы і падтрымаць арганізм у перыяд вясновага авітамінозу. Дарэчы, у Свята-Елісавецінскім манастыры ў адвар з шыпшынніка не дадаюць цукар, каб не паменшыць яго вітамінавы склад.

У чым сакрэт адмысловага густу манастырскай ежы

"Сапраўды, манастырская ежа прыкметна адрозніваецца ад звычайнай - у яе асаблівы смак. Гэта звязана з тым, што яна прыгатавана ў асвечаным месцы, з малітвай. Кожную раніцу старэйшая сястра бярэ агеньчык ад абраза прэпадобнапакутніцы Елісаветы, запальвае ад яго лампадку у трапезнай, хрысціць сталы і моліцца. Усе работнікі манастырскай трапезнай таксама моляцца і просяць Божага благаслаўлення перад тым, як пачаць новы працоўнай дзень. У гэтым і заключаецца сакрэт адмысловага густу манастырскай ежы ", - рэзюмуе манашка Лія.

Великий пост: какие блюда готовят в Свято-Елисаветинском монастыре
© Sputnik Ольга Деменчук
Манастырская трапезная

Чытайце таксама:

31