Кнігі Святланы Алексіевіч у кнігарні Берліна

Горват або Разанаў: каму з беларусаў яшчэ можна даць "Нобелеўскую прэмію"?

100
(абноўлена 16:16 09.10.2017)
Адам Глобус лічыць, што Нобелеўская прэмія беларусам не свеціць, а Андрэй Жвалеўскі аддаў бы яго Андрэю Горвату.

Імя лаўрэата Нобелеўскай прэміі па літаратуры 2017-га назавуць у чацвер. Беларусаў прэміяй ужо адзначалі — у 2015-м яе атрымала Святлана Алексіевіч. Пра тое, дасягненні ў літаратуры якіх беларускіх аўтараў варта было б заўважыць нобелеўскаму камітэту, карэспандэнт Sputnik пагутарыў з пісьменнікамі Адамам Глобусам, Андрэем Жвалеўскім, Віктарам Марціновічам і Зміцерам Вішнёвым.

Пушкіну не далі — і нічога

Беларускі пісьменнік і мастак Адам Глобус лічыць, што з сучаснікаў вартыя Нобелеўскай прэміі Андрэй Федарэнка, Альгерд Бахарэвіч, Андрэй Хадановіч. Зрэшты, іх ён узнагародзіў сваёй уласнай прэміяй "Залатая літара".

"Я б даў Нобелеўскую прэмію Янку Брылю, але замест яго атрымала Алексіевіч. Гэта ён адкрыў літаратурную форму інтэрв'ю, але так заўсёды — хтосьці робіць адкрыццё, хтосьці атрымлівае прэмію. Як і ў рускай літаратуры: не Дастаеўскі, не Чэхаў і не Талстой, а Салжаніцын атрымаў прэмію", — падзяліўся меркаваннем Глобус і выказаў упэўненасць: раз беларуская літаратура прэмію яшчэ не атрымлівала, ёсць падставы спадзявацца, што ў нас усё яшчэ наперадзе.

Ён дадаў, што, разважаючы аб тым, каму варта было б даць прэмію, трэба называць не мёртвых пісьменнікаў, а жывых.

"Не толькі Купалу і Коласу, але і Пушкіну, і Гамеру не далі прэмію — не было яе тады. На мой погляд, многія беларускія пісьменнікі вартыя Нобелеўскай прэміі, але ім яе не дадуць", — выказаў упэўненасць Глобус.

Ён упэўнены, што беларусаў абыходзяць увагай не таму, што Нобелеўскі камітэт не знаёмы з іх творчасцю.

"Такой камсамольскай пісьменніцы, як Алексіевіч, нават далі! Швецыя проста працягвае спецыфічную Палтаўскую бітву супраць Расіі. Да таго ж, мы не ведаем тых людзей, якія прымаюць рашэнні. Пакажыце свае асобы! Вы Бобу Дзілану далі прэмію, а Міку Джагер — не. Я добра стаўлюся да Боба Дзілана, але ў параўнанні з Джагерам ён ніхто", — рэзюмаваў Глобус.

"Я б прысудзіў Разанаву"

Паэт і выдавец Зміцер Вішнёў лічыць, што з беларусаў больш іншых Нобелеўскай прэміі годны паэт Алесь Разанаў. І не без суму дадае, што і знакамітаму беларускаму паэту прэмія наўрад ці дастанецца. На карысць Разанава выказаўся і пісьменнік Віктар Марціновіч.

"Нобелеўская прэмія даецца літаратару, які пераведзены на самыя розныя мовы, каб многія чытачы маглі ацаніць яго творы. Вось і ўся арыфметыка", — лічыць Вішнёў і прызнае, што ў апошнія гады Нобелеўская прэмія ўсё часцей становіцца ўпісанай ў палітычны кантэкст.

Тым не менш, для Вішнёва прэмія застаецца адной з самых значных падзей у літаратуры, прысуджэнне якой адначасова з'яўляецца прысваеннем тэкстам знака якасці.

Не Дзілану, а Горвату

Пісьменнік Андрэй Жвалеўскі сярод самых годных прэміі калегаў назваў пісьменніцу Людмілу Рублеўскую.

"А ўлічваючы апошнія павевы — і аўтара зборніка "Радзіва "Прудок" Андруся Горвата. Ці будзе рэзананс як з Дзіланам? Горвата усё ж такі ведаюць паменш, чым Дылана, так што рэзананс быў бы толькі ўнутры нашай краіны", — распавёў Жвалеўскі.

Ён не ўпэўнены, што ў бліжэйшы час беларусам варта чакаць асаблівай увагі ад Нобелеўскага камітэта.

"Беларусы ў асобе Алексіевіч ужо нядаўна спадабаліся каралеўскай акадэміі. Наіўна думаць, што нашых цяпер будуць праз год "Нобелямі" адорваць", — рэзюмаваў пісьменнік.

100
Тэги:
Нобелевская премия, Андрусь Горват, Зміцер Вішнёў, Людміла Рублеўская, Андрэй Жвалеўскі, Адам Глобус, Святлана Алексіевіч, Віктар Марціновіч, Швецыя, Беларусь
Тэмы:
"Радзіва Прудок" Андруся Горвата - новае слова ў беларускай літаратуры (12)

Больш не манахромная: нейрасеткі размалявалі ваенную кінахроніку

25
(абноўлена 17:57 04.05.2021)
Парад у Берліне, дарога дадому і сустрэча ля парога - гістарычныя кадры заканчэння Вялікай Айчыннай вайны сталі даступныя ў каляровай версіі. Глядзіце на відэа, як ваенная хроніка выглядае ў колеры.

Урачысты марш каля Рэйхстага і Брандэнбурскай Брамы дапрацавалі тэхналогіяй каларызацыі. Эксклюзіўнае відэа да 9 Траўня апублікаваў тэлеканал RT.

Страявым крокам і калонамі бронетэхнікі адразу пасля капітуляцыі войскі Чырвонай арміі прайшлі па вуліцах Берліна 4 траўня 1945-га. Гэтыя кадры доўгі час заставаліся чорна-белымі, але электронныя прылады і праграмы дазваляюць зірнуць на падзеі таго часу па-новаму. Як бачна, на байцах - палявая форма, гэта значыць тая самая, у якой яшчэ некалькі тыдняў таму яны штурмавалі нямецкую сталіцу. А маршыраваць прыходзіцца па маставых, зусім нядаўна заблакаваных знішчанай тэхнікай і выбудаванымі барыкадамі.

Такая карцінка стала магчымай пры дапамозе сучаснага абсталявання і штучнага інтэлекту. Што характэрна, нейрасеткі не наладжаныя так, каб рэстаўраваць кінахроніку. Хутчэй, як тлумачаць эксперты, машыны "заточаныя", каб прадугледжваць "як бы гэта магло быць". Дакладнасць залежыць толькі ад "навучанасці" робатаў-аналітыкаў.

Хвалюючай для воінаў-пераможцаў стала і дарога дадому. Гэта чытаецца на тварах. Многія едуць у невядомасць. Ніколі не вярнуліся з вайны больш за 26 мільёнаў байцоў. А для тых, хто выжыў застаецца загадкай - дачакаўся ці іх хто-небудзь з родных. Таму нават на пастановачных кадрах прыкметна непадробная радасць ад сустрэчы. У Дзень Перамогі RT пакажа поўную версію ваеннай кінахронікі ў колеры.

Загад аб святкаванні 9 траўня 1945 года гістарычна атрымаў нумар 369. У той жа дзень па распараджэнні Сталіна быў зацверджаны ўказ пра ўзнагароду "За Перамогу над Германіяй". У Маскве з нагоды свята салют з 30 артылерыйскіх залпаў далі з адной тысячы гармат. Грымоты і ўспышкі суправаджалі прамяні 160 пражэктараў, а таксама рознакаляровыя ракеты.

Глядзіце таксама:

25
Тэги:
кадры, Вялікая Айчынная вайна, Берлін, парад, кіно

Як абрадавы карагод “Лука” у аграгарадку Маркава вадзілі - фотастужка

14
(абноўлена 15:22 05.05.2021)
  • Дзяўчынка ў Траецкай царкве аграгарадка Маркава Маладзечанскага раёна на Вялікдзень
  • Вялікдзень у Траецкай царкве аграгарадка Маркава Маладзечанскага раёна
  • Велікодная служба ў Траецкай царкве аграгарадка Маркава Маладзечанскага раёна
  • Абрадавы карагод Лука на Вялікдзень
  • Абрадавы карагод Лука на Вялікдзень
  • Абрадавы карагод Лука на Вялікдзень
  • Абрадавы карагод Лука на Вялікдзень
  • Абрадавы карагод Лука на Вялікдзень
  • Абрадавы карагод Лука на Вялікдзень
  • Абрадавы карагод Лука на Вялікдзень
  • Абрадавы карагод Лука на Вялікдзень
  • Абрадавы карагод Лука на Вялікдзень
  • Абрадавы карагод Лука на Вялікдзень
  • Абрадавы карагод Лука на Вялікдзень
Напярэдадні Беларуская рэспубліканская навукова-метадычная рада па пытаннях гісторыка-культурнай спадчыны разгледзела прапанову аб наданні статусу нематэрыяльнай культурнай каштоўнасці Беларусі велікоднаму карагоду “Лука”.

Вёска Маркава ўпершыню ў друкаваных крыніцах упамінаецца ў 1415 годзе (праз 5 гадоў пасля перамогі ў Грунвальдскай бітве) і далей узгадваецца як велікакняскі двор, цэнтр павета і воласці на колішнім шляху ў Вільню.  Таму зусім не дзіўна, што тут захаваліся старажытныя традыцыі.

Карагод пачынаецца хутка пасля святочнай службы. Жыхары аграгарадка Маркава бяруцца за рукі і водзяць карагод вакол дзяцей, спяваючы народныя песні ў адрас халасцякоў.

Першапачаткова велікодны карагод ладзілі ва ўрочышчы пад назвай На Лукі на дугападобным павароце мясцовай ракі Гадзея. Менавіта адсюль і пайшла назва абраду. Але ў савецкія часы русла ракі змянілася, і карагод пачалі вадзіць каля царквы.

Раней «вадзіць Луку» дазвалялася толькі асобам жаночага полу. Сёння ў абрадзе могуць паўдзельнічаць таксама мужчыны і ўвогуле людзі любога ўзросту.

Ой, лука мая лука,

Лука мая ды зялёная.

Трава мая дай шаўковая.

Ой, цячэ Муравей, цячэ,

Ой, нясе Муравей, нясе.

А дзявочую красу

На дзяцюцкую расу.

Была ў маці дай адна дачка,

Тая была самавольніца.

Як паслала яе маці,

Ды й у вір ваду браці.

Яна вады не брала,

 Каля віру скакала.

 Дай у вір ускочыла.

Як пайшла яе маці

Каля віру шукаці.

Ой, віру мой віру,

Як жа цябе назваці?

Ці назваці цябе зяцем,

Ці назваці патапельнічкам?.

Не заві мяне зяцем,

Заві мяне патапельнічкам,

Заві ціхім Муравейнічкам.

А на нашай вуліцы

Гордапышный малойчык

Дай няма пышнейшага,

чым наш Іванька.

Ён на вуліцу не выходзіць,

На кані выязджае,

Бізуном паганяе.

У гэтай песні людзі звяртаюцца да «бабылёў» — хлопцаў, якія ніяк не могуць ажаніцца. Мужчына, якому спяваюць, павінен адарыць спявачак – “плаціць барыш”.

Пасля карагоду і вячэры   моладзь едзе да старадаўняга вяза ў суседнюю вёску, і там пачынаюцца народныя танцы.

Глядзіце таксама:

 

14
  • Дзяўчынка ў Траецкай царкве аграгарадка Маркава Маладзечанскага раёна на Вялікдзень
    © Photo : Альфред Микус

    Абрадавы карагод "Лука" пачынаецца адразу пасля святочнай службы.

  • Вялікдзень у Траецкай царкве аграгарадка Маркава Маладзечанскага раёна
    © Sputnik Альфред Микус

    Раней карагод вадзілі каля ракі Гадзея, а цяпер каля царквы.

  • Велікодная служба ў Траецкай царкве аграгарадка Маркава Маладзечанскага раёна
    © Sputnik Альфред Микус

    На Вялікдзень у царкве збіраюцца людзі ўсіх узростаў.

  • Абрадавы карагод Лука на Вялікдзень
    © Sputnik Альфред Микус

    Абрадавы карагод "Лука" на Вялікдзень у Маркава Маладзечанскага раёна.

  • Абрадавы карагод Лука на Вялікдзень
    © Sputnik Альфред Микус

    Раней «вадзіць Луку» дазвалялася толькі асобам жаночага полу.

  • Абрадавы карагод Лука на Вялікдзень
    © Sputnik Альфред Микус

    Сёння ў абрадзе могуць паўдзельнічаць таксама мужчыны і ўвогуле людзі любога ўзросту.

  • Абрадавы карагод Лука на Вялікдзень
    © Sputnik Альфред Микус

    «Бабылі» частуюць спевакоў рознымі прысмакамі.

  • Абрадавы карагод Лука на Вялікдзень
    © Sputnik Альфред Микус

    У песнях людзі звяртаюцца да «бабылёў» — хлопцаў, якія ніяк не могуць ажаніцца.

  • Абрадавы карагод Лука на Вялікдзень
    © Sputnik Альфред Микус

    Якое ж свята без пачастункаў?

  • Абрадавы карагод Лука на Вялікдзень
    © Sputnik Альфред Микус

    Біццё яек - шматгадовая велікодная традыцыя.

  • Абрадавы карагод Лука на Вялікдзень
    © Sputnik Альфред Микус

    Пасля карагоду і вячэры моладзь едзе да старадаўняга вяза ў суседнюю вёску.

  • Абрадавы карагод Лука на Вялікдзень
    © Sputnik Альфред Микус

    Ля старадаўняга вяза пачынаюцца народныя танцы.

  • Абрадавы карагод Лука на Вялікдзень
    © Sputnik Альфред Микус

    У танцах прымаюць удзел людзі розных узростаў.

  • Абрадавы карагод Лука на Вялікдзень
    © Sputnik Альфред Микус

    Вяз-старажыл лічыцца батанічным помнікам прыроды рэспубліканскага значэння.

Камандуючы I-м Беларускім фронтам генерал арміі Канстанцін Ракасоўскі

Ракасоўскі - беларус? Устаноўлены новы факт у біяграфіі палкаводца

20
(абноўлена 15:54 05.05.2021)
У беларускім архіве даследчык знайшоў запіс у метрыцы, якая сведчыць аб тым, што адзін з маршалаў Перамогі нарадзіўся ў беларускім мястэчку Целяханы.

МІНСК, 5 тра - Sputnik. У архіве знойдзена запіс аб нараджэнні Маршала Савецкага Саюза і Маршала Польшчы Канстанціна Ракасоўскага, паведамілі ў Нацыянальным архіве Беларусі.

Запіс аб нараджэнні Канстанціна Ракасоўскага выявіў ураджэнец вёскі Соміна Івацэвіцкага раёна Брэсцкай вобласці Уладзімір Абрамчук падчас работы ў чытальнай зале архіва пры вывучэнні уласнага радаводу.

Знойдзеныя даследчыкам дакументы кажуць пра тое, што вядомы палкаводзец нарадзіўся ў мястэчку Целяханы Пінскага павета Мінскай губерні (цяпер гэта Івацэвіцкі раён Брэсцкай вобласці).

Командующий 2-м Белорусским фронтом Маршал Советского Союза Константин Рокоссовский (в центре) перед полетом на аэростате для обзора бывшего поля боя
© Sputnik / Петр Бернштейн
Камандуючы 2-м Беларускім фронтам Маршал Савецкага Саюза Канстанцін Ракасоўскі (у цэнтры) перад палётам на аэрастаце для агляду былога поля бою

У Нацыянальным архіве нагадалі, што сам Канстанцін Ракасоўскі пазначаў розныя месцы і нават даты свайго нараджэння. Паводле адных звестак, ён нарадзіўся 9 (21) снежаня 1894-га, па іншых - 9 (21) снежаня 1896-га. Месца нараджэння - Варшава і Вялікія Лукі, Пскоўская вобласць, Расійская Федэрацыя.

Паколькі біёграфы маршала не змаглі знайсці запісы ў метрычных кнігах, пытанне пра дакладнае месца і час нараджэння вядомага ваеннага заставался адкрытым.

Знойдзеныя запісы метрыкі кажуць пра тое, што Канстанцін нарадзіўся ў сям'і двараніна Ксаверыя Вікенцьевіча Ракасоўскага (каталіка) і Антаніны Іванаўны (праваслаўнай), 3 (15) верасня 1889 года, а ахрышчаны быў на наступны дзень у Свята-Траецкай царкве ў Целяханах. Такім чынам, атрымліваецца, што палкаводзец быў значна старэй, чым гэта пазначана ў яго афіцыйнай біяграфіі.

Главный маршал артиллерии Николай Николаевич Воронов, и маршалы Советского Союза Константин Константинович Рокоссовский и Федор Иванович Толбухин (слева направо)
© Sputnik / Яков Халип
Галоўны маршал артылерыі Мікалай Мікалаевіч Воранаў, і маршалы Савецкага Саюза Канстанцін Канстанцінавіч Ракасоўскі і Фёдар Іванавіч Талбухін (злева направа)

Даследчыкам ужо было вядома, што маці будучага маршала Антаніна Аўсяннікава, якая сканала ў 1911 годзе, была нараджэнкай Целяханаў. Аднак ніхто не мог падумаць, што сам Канстанцін нарадзіўся ў гэтым жа горадзе.

Таму архівісты правялі дадатковыя пошукі ў архівах і высветлілі, што прозвішча Аўсяннікава з'яўляецца ў Пінскім павеце толькі ў самым канцы XIX стагоддзя. На думку гісторыкаў, продкі маці палкаводца хутчэй за ўсё родам з суседняга Іванаўскага раёна Брэсцкай вобласці.

"Радавод Канстанціна Ракасоўскага даваў яшчэ шмат адкрыццяў спецыялістам па генеалогіі і ўсім аматарам гісторыі. Тым не менш, вельмі важна, што адзін з маршалаў Перамогі, камандуючы 1-м Беларускім фронтам, камандуючы Парадам Перамогі ў 1945 году нарадзіўся на беларускай зямлі і меў беларускія карані ", - падсумавалі ў Нацыянальным архіве.

Чытайце таксама:

20
Тэги:
Нацыянальны гістарычны архіў Беларусі, архіў, біяграфія, беларусы, Канстанцін Ракасоўскі