Традыцыйнае белаўзорыстае ткацтва Панямоння атрымае статус гісторыка-культурнай каштоўнасці

Ткацтва Панямоння атрымае статус гісторыка-культурнай каштоўнасці

136
(абноўлена 11:49 26.01.2018)
Адмысловая тэхніка традыцыйнага белаўзорыстага ткацтва была распаўсюджана ў сялянскім побыце ў XIX-XX стагоддзях.

МІНСК, 24 сту — Sputnik. Элемент нематэрыяльнай культурнай спадчыны "Традыцыйнае белаўзорыстае ткацтва Панямоння" у Лідзе (Гродзенская вобласць) атрымае статус гісторыка-культурнай каштоўнасці, паведаміла Sputnik малодшы навуковы супрацоўнік аддзела рамёстваў і традыцыйнай культуры Лідскага раённага цэнтра культуры і народнай творчасці Марына Савіцкая.

Прапанову адобрыў Беларускі рэспубліканскі навукова-метадычны савет па пытаннях гісторыка-культурнай спадчына пры Міністэрстве культуры Беларусі.

Марына Савіцкая расказала, што традыцыйнае белаўзорыстае ткацтва было распаўсюджана ў сялянскім побыце Панямоння на працягу XIX стагоддзя і большай часткі XX стагоддзя. Аб гэтым сведчыць вялікая колькасць белаўзорчатых ручнікоў у этнаграфічных калекцыях беларускіх музеяў.

Некаторыя тэхнікі белаўзорыстага ткацтва існавалі ў Віцебскай вобласці і Цэнтральнай Беларусі, але толькі ў Панямонні гэты від ткацтва атрымаў шырокае развіццё і стаў адметнай рэгіянальнай з'явай.

Працэс ткацтва наладжаны ў аддзеле рамёстваў і традыцыйнай культуры Лідскага раённага цэнтра культуры і народнай творчасці: тэхнікай валодаюць дзве майстрыхі. Справа ў тым, што для працы не дастаткова толькі ўмення, спатрэбяцца яшчэ і адмысловыя кросны, якія жанчыны артымалі ў спадчыну.

Белаўзорыстае ткацтва аб'ядноўвае розныя тэхнікі ручнога ткацтва,  у выніку выкарыстання якіх атрымліваецца прыгожае белае палатно са складанай дробнаўзорыстай структурай паверхні. Вырабы з такога палатна вельмі тонкія і ажурныя.

Вырабляюцца прыгожыя тканіны з ільняных і баваўняных нітак белага колеру, калі-некалі прымяняюцца шаўковыя нікті і ніткі шэрага колеру.

Марына Савіцкая падкрэсліла, што на Гродзеншчыне і дагэтуль праводзілася вялікая колькасць мерапрыемстваў па папулярызацыі белаўзорыстага ткацтва, але новы статус накладвае яшчэ большую адказнасць на носьбітаў беларускай спадчыны.

136
Тэги:
ткачество, народные традиции, Марына Савіцкая, Гродзенская вобласць, Ліда, Беларусь

Пад Маладзечна адрадзілі старажытны беларускі абрад "Лука" відэа

49
(абноўлена 12:59 05.05.2021)
Як кажуць жыхары вёскі Маркава, калі сайт знаёмстваў не дапамагае знайсці спадарожніка - дапаможа іх абрад. Прычым не толькі дзяўчатам, але і мужчынам. Глядзіце на відэа Sputnik, як праводзяць старадаўні абрад.

Калі менавіта ў вёсцы Маркава Маладзечанскага раёна пачалі вадзіць карагоды - ніхто толкам не ведае. Але адрадзілі абрад "Лука" у аграгарадку адносна нядаўна, у пачатку 2000-х. Хоць некаторыя мясцовыя жыхары яшчэ памятаюць, як у 70-х гадах мінулага стагоддзя старажылы праводзілі абрад па ўсіх канонах.

Спачатку вадзілі карагод толькі ў вёсцы Маркава. А потым пра традыцыю даведаліся і жыхары іншых вёсак. Цяпер штогод на правядзенне культурнага звычаю прыязджаюць сотні людзей з наваколля і Маладзечна.

Як правіла, абрад здзяйсняюць у першы дзень Вялікадня. Першапачаткова месцам правядзення былі "лукі" - так называлі пойму мясцовай ракі Гарадзея. Але потым пляцоўку пераносілі не раз: то да царквы, то на рынак.

Самая старэйшая па ўзросце жанчына заводзіла карагод. А ў цэнтр ставілі траіх дзяцей. Лічылася, гэта сімвал жыцця. А дзеці потым будуць шчаслівымі. У цэнтр можна ставіць і дарослага мужчыну, калі ён хоча ажаніцца. Кажуць, пасля такога рытуалу гарантавана сустрэнеш свой лёс.

Характэрна, што песні ў крузе спявалі толькі жанчыны. Але цяпер вясковыя жыхары параіліся і вырашылі: чаму б не спяваць усім жадаючым?

Пасля карагода і застолля ўдзельнікі адпраўляюцца да вялізнага старажытнага вяза. Там пачынаюцца народныя танцы і скокі, якія могуць доўжыцца да позняга вечара.

Глядзіце таксама:

49
Тэги:
відэа, абрады Беларусі, абрады, Маладзечна

Больш не манахромная: нейрасеткі размалявалі ваенную кінахроніку

41
(абноўлена 17:57 04.05.2021)
Парад у Берліне, дарога дадому і сустрэча ля парога - гістарычныя кадры заканчэння Вялікай Айчыннай вайны сталі даступныя ў каляровай версіі. Глядзіце на відэа, як ваенная хроніка выглядае ў колеры.

Урачысты марш каля Рэйхстага і Брандэнбурскай Брамы дапрацавалі тэхналогіяй каларызацыі. Эксклюзіўнае відэа да 9 Траўня апублікаваў тэлеканал RT.

Страявым крокам і калонамі бронетэхнікі адразу пасля капітуляцыі войскі Чырвонай арміі прайшлі па вуліцах Берліна 4 траўня 1945-га. Гэтыя кадры доўгі час заставаліся чорна-белымі, але электронныя прылады і праграмы дазваляюць зірнуць на падзеі таго часу па-новаму. Як бачна, на байцах - палявая форма, гэта значыць тая самая, у якой яшчэ некалькі тыдняў таму яны штурмавалі нямецкую сталіцу. А маршыраваць прыходзіцца па маставых, зусім нядаўна заблакаваных знішчанай тэхнікай і выбудаванымі барыкадамі.

Такая карцінка стала магчымай пры дапамозе сучаснага абсталявання і штучнага інтэлекту. Што характэрна, нейрасеткі не наладжаныя так, каб рэстаўраваць кінахроніку. Хутчэй, як тлумачаць эксперты, машыны "заточаныя", каб прадугледжваць "як бы гэта магло быць". Дакладнасць залежыць толькі ад "навучанасці" робатаў-аналітыкаў.

Хвалюючай для воінаў-пераможцаў стала і дарога дадому. Гэта чытаецца на тварах. Многія едуць у невядомасць. Ніколі не вярнуліся з вайны больш за 26 мільёнаў байцоў. А для тых, хто выжыў застаецца загадкай - дачакаўся ці іх хто-небудзь з родных. Таму нават на пастановачных кадрах прыкметна непадробная радасць ад сустрэчы. У Дзень Перамогі RT пакажа поўную версію ваеннай кінахронікі ў колеры.

Загад аб святкаванні 9 траўня 1945 года гістарычна атрымаў нумар 369. У той жа дзень па распараджэнні Сталіна быў зацверджаны ўказ пра ўзнагароду "За Перамогу над Германіяй". У Маскве з нагоды свята салют з 30 артылерыйскіх залпаў далі з адной тысячы гармат. Грымоты і ўспышкі суправаджалі прамяні 160 пражэктараў, а таксама рознакаляровыя ракеты.

Глядзіце таксама:

41
Тэги:
кадры, Вялікая Айчынная вайна, Берлін, парад, кіно

Віртуозныя "Стрыжы" адзначаюць 30-годдзе відэа

0
(абноўлена 12:59 06.05.2021)
Паветраныя асы да знамянальнай даты асвоілі новы трук - "пятлю з выпушчанымі шасі і уключанымі фарамі". Глядзіце на відэа непаўторныя для сусветнай авіяцыі манёўры.

Расійская авіяцыйная група вышэйшага пілатажу, якая праславіла не толькі лётчыкаў, але знішчальнікі МіГ-29, адлічвае сваю афіцыйную гісторыю з 6 траўня 1991 года.

"Стрыжы" дэбютавалі ў Швецыі. Расійская пілатажная група для дэманстрацыі магчымасцяў была прадстаўлена на авіябазе Упсала. Але тады паказ быў закрытым для шырокіх гасцей. Сапраўдны фурор асы зрабілі ў траўні 1992-га. Экіпажы з Расіі прывялі ў захапленне французскую публіку падчас святкавання 50-годдзя абвяшчэння эскадрыллі "Нармандыя-Нёман".

За трыццацігадовую гісторыю расійскія лётчыкі выступалі ў Бельгіі, Малайзіі, ЗША, Кітаі, Чэхіі і ў многіх іншых краінах. Імклівы поспех ацанілі ў 1993-м: тады расіяне былі ўдастоены звання "Лепшай пілатажнай групы ў свеце".

Рэпертуар палётаў прадстаўлены ў адзіночным, парным і групавым выступленнях. "Стрыжы" выконваюць упадабаныя фігуры - "Молат", "Піраміда", "Зорка" і не толькі. Да найбольш эфектных парадкаў адносяць "Вялікі брыльянт". Гэтую віртуозную дэманстрацыю магчымасцяў баявых знішчальнікаў "Стрыжы" выконваюць разам з "Рускімі віцязямі". Самалёты Міг-29 і Су-27 у групе выконваюць элемент "бочка". Выконваць такі трук не бяруцца авіятары ва ўсім свеце.

Глядзіце таксама:

0
Тэги:
авіяшоў, авіяцыя, відэа