Дырэктар Нацыянальнага гістарычнага музея Павел Сапоцька

Павел Сапоцька: будзем ламаць стэрэатыпы і зарабляць грошы

530
(абноўлена 11:05 10.04.2018)
Прызначэнне 26-гадовага хлопца на высокую пасаду ў Нацыянальны гістарычны музей краіны стала адной з самых папулярных тэмаў у сталічнай культурнай тусоўцы. Хто прасунуў былога кіраўніка галерэі "Універсітэт культуры"?

Толькі абібок не рабіў здагадак пра яго карані і знаёмствы — такую пасаду проста так не атрымаеш.  Карэспандэнт Sputnik Алеся Шаршнёва пагутарыла з  дырэктарам Гістарычнага музея пра новы будынак, заробкі супрацоўнікаў і сацыяльныя сеткі.

"Сам пачаў сумнявацца: можа я сын міністра?"

"Грамадскасць так актыўна абмяркоўвае, сынам якога міністра я з'яўляюся, што ўжо і сам пачаў сумнявацца", — усміхаецца Павел Сапоцька. Ён з сарказмам кажа, што "людзі вельмі вельмі добрыя, клапоцяцца, таму так апантана імкнуцца спарадкаваць яго сваяцкія сувязі".

Але бацькі ў маладога дырэктара жывуць у Маладзечне і ніколі не мелі адносінаў ні да ўлады, ні да культуры.

Директор Национального исторического музея Павел Сапотько
© Sputnik Алеся Шершнёва
Да сваёй папулярнасці малады дырэктар ставіцца філасофскі

"Калі ў адзінаццатым класе сказаў, што буду паступаць ва ўніверсітэт культуры і мастацтваў, яны вельмі здзівіліся. Не верылі, што ў культуры можна працаваць і зарабляць", — дадае Павел.

Да такой папулярнасці ён ставіцца філасофскі, кажа, што гэта загартоўвае. Прачытаў усе каментары ў інтэрнэце, на некоторыя нават адзказаў, але думаў, што рэакцыя будзе больш жорсткай.

"Добрая знаёмая, якая ў маладым узросце таксама атрымала адказную пасаду, у якасці падтрымкі сказала, што пра яе пляткарылі звычайнае — "праз ложак". Гэта больш крыўдна", — усміхаецца Павел.

"Разумеў, што самая вялікая бяда і праблема — гэта мой узрост"

"У міністэрстве культуры мне прапанавалі месца ў гістарычным музеі. Я разумеў, што мая галоўная бяда і праблема — гэта ўзрост, таму адправіў свой план развіцця музея, але вялікай надзеі не было", — расказвае дырэктар.

28 сакавіка прагучаў тэлефонны званок: "Віншуем, сёння ваш апошні дзень працы ў галерэі, заўтра міністр прадставіць вас новаму калектыву". Усё адбылося вельмі хутка, не было нават пераходнага перыяду.

Зараз ён перадае справы ў галерэі і ўнікае ва ўсе пытанні на новым месцы — творчыя, будаўнічыя, эксплуатацыйныя і фінансавыя. Праблем хапае.

"Партрэт прэзідэнта выдалі новы"

У новым кабінеце малады дырэктар пакуль не абжыўся. З галерэі перавёз нязначныя дробязі і невялічкую калекцыю карцін, а партрэт прэзідэнта яму выдалі новы.

Першая карціна, якая з'явілася ў кабінеце — падарунак мастачкі Настассі Люцько. Роспіс па шкле з сімвалічнай назвай — "Пачатак".

Директор Национального исторического музея Павел Сапотько
© Sputnik Алеся Шершнёва
Адна з любімых у калекцыі карцін - "Сабака" Акулава

У калекцыі — мастацкія творы, якія "зачапілі", папаўняецца яна інтуітыўна. Адзін з самых любімых — "Сабака" Уладзіміра Акулава.

"Карціна патрапіла да меня падчас выставы Акулава, якую мы ладзілі ў галерэі. На мой погляд, гэта феномен у авангардным жывапісе Беларусі", — патлумачыў Павел Сапоцька.

"Універсітэцкія выкладчыкі павінны працаваць у пэўнай галіне"

Першае пытанне, якое хвалявала, калі прапанавалі новую пасаду: ці зможа хаця б на палову стаўкі працаваць са студэнтамі. Зараз ён працуе куратарам на трэцім курсе ва Універсітэце культуры і мастацтваў і выкладае некалькі прыкладных дысцыплін. Кажа, што сысці назусім не быў маральна гатовы.

Новы дырэктар ўпэўнены, што выкладаць дысцыпліны студэнтам павінны менавіты людзі, якія працуюць у пэўнай галіне, маюць практыку. Нават на базе музея новы дырэктар хоча адкрыць некалькі філіялаў кафедраў, напрыклад, менеджмента сацыякультурнай дзейнасці ці міжкультурных камунікацый.

"Думаю, для маладых людзей будзе кайф — ствараеш нагоды для навін, малюеш афішы, працуеш з сацсеткамі. Дыялог з моладдзю павінен быць жывым", — падзяліўся меркаваннем Сапоцька.

"У музеі павінна быць актыўнае жыццё, трэба ламаць стэрэатыпы"

На пасадзе дырэктара Нацыянальнага гістарычнага музея Павел Сапоцька бачыць для сябе тры глабальныя задачы. Першая — папулярызацыя гісторыка-культурнай спадчыны усімі магчымымі спосабамі.

У хуткім часе плануецца асобная нарада па працы са СМІ і сацыяльнымі сеткамі.

"Для мяне прынцыповым аспектам з'яўляецца так званая дыверсіфікацыя — супрацоўніцтва з тэатрамі, замежнымі музеямі, дыпкорпусам і інышымі. Павінна быць актыўнае жыццё, нягледзячы на тое, што музей — кансерватыўная структура. Трэба ламаць стэрэатыпы".

Плануе Павел Сапоцька аднавіць выданне "Музейнага весніка", япошні нумар якога выйшаў у 2011 годзе.

"Замежнікі убачаць, якая ў нас крутая краіна"

Другая задача, якую ставіць перад сабой малады амбіцыйны дырэктар — умацаванне брэнду музею. У гэтым дапаможа новы будынак, які з'явіцца на праспекце Пераможцаў.

"Будынак узводзіць Мінгарвыканкам. Зараз абмяркоўваюцца экспазіцыйна-тэматычныя планы, узгадняецца канцэпцыя, якую будуць ацэньваць самыя розныя эксперты", — паведаміў дырэктар.

Директор Национального исторического музея Павел Сапотько
© Sputnik Алеся Шершнёва
Плануецца, што новы будынак з"явіцца ў сталіцы да 2021 года

Па яго словах, ідэя з аднаго боку простая, а з другога — складаная, таму што на новай пляцоўцы трэба паказаць як мага болей з таго, чым можа ганарыцца наша краіна. Гэта неабходна, каб "прыходзілі замежнікі і беларусы і бачылі, якая ў нас крутая краіна".

Праз развіццё міжнародных сувязяў плануе бароцца "са страшнай культурнай прыватызацыяй".

"Чаму Манюшка — польскі кампазітар, а Міцкевіч — польскі паэт? Чаму ніхто не ўзгадвае, што Міцкевіч нарадзіўся на Беларусі, першы свой твор ёй прысвяціў і яшчэ шмат. Мы не кажам, што гэта знакаміты беларускі паэт, але ўзгадваць такія моманты варта", — дадаў Павел.

"Трэба трымаць баланс паміж іміджам і камерцыяй"

Трэцяя і самая прыземленая, але і не менш важная задача — зарабляць грошы. Зараз у музеі сітуацыя складаная, трэба прыцягваць пазабюджэтныя сродкі.

"Зарабляць, у прынцыпе можна і неабходна. Спонсарскія сродкі — гэта грошы, за кошт якіх мы можам правесці нейкія мерапрыемствы, але на павышэнне заробку супрацоўнікаў музею і на ўмацаванне матэрыяльна-тэхнічнай базы яны не пойдуць. Мецэнаты жадаюць дзейства і гэта правільна", — патлумачыў дырэктар.

Зарабляць грошы, у першую чаргу, плануе на камерцыйных выставах. Нядаўні прыклад — выстава графікі Далі да "Боскай камедыі" Дантэ. Але Павел Сапоцька упэўнены: "трэба трымаць баланс паміж іміджам і камерцыяй".

На развітанне малады дырэктар зноў узгадавае шырокае абмеркаванне новай пасады і усміхаецца: "Хай лепш новыя праекты так абмяркоўваюць, як маё назначэнне".

530
Тэги:
Нацыянальны гістарычны музей Рэспублікі Беларусь, Павел Сапоцька, Мінск
Рэшткі падмурка гасцініцы Брозі

Цеплатрасай па Шагалу: віцябляне пра разбурэнне склепа гасцініцы Брозі

5
(абноўлена 17:31 27.05.2020)
Зараз пракладку цеплатрасы ў гістарычным цэнтры Віцебска прыпынілі, паколькі спецыялісты вырашаюць, што рабіць з выяўленымі артэфактамі.

ВІЦЕБСК, 27 мая - Sputnik. Падчас планавых работ па пракладцы цеплатрасы ў гістарычным цэнтры Віцебска недалёка ад Уваскрасенскай царквы рабочыя натыкнуліся на рэшткі падмурка гасцініцы Брозі, дзе ў свой час жыла жонка Марка Шагала. Працы прыйшлося спыніць, спецыялісты вырашаюць, што рабіць далей.

Гістарычная даведка

Для пачатку варта разабрацца, якую цікавасць прадстаўляе гасцініца Брозі, іншая назва якой - дом Вітэнберга.

Будынак быў пабудаваны ў цэнтры Віцебска ў 1890-х гадах купцом Бейнусам Вітэнбергам. Акрамя самой гасцініцы, у ім размяшчаліся некалькі крамаў, рэстаран з французскай і рускай кухнямі, кегельбан, більярдавая і ювелірная майстэрня Розенфельд. На дачцэ ювеліраў Бэле пасля ажаніўся Марк Шагал. Больш за тое, менавіта ў будынку Вітэнберга Шагалы жылі ў 1915 годзе.

Пасля вайны будынак гасцініцы быў разбураны.

На остатки фундамента гостиницы Брози наткнулись случайно
© Sputnik / Павел Вур
На рэшткі падмурка гасцініцы Брозі натрапілі выпадкова

У 2000-х быў распрацаваны праект па ўзнаўленні дома Вітэнберга на гістарычным падмурку гасцініцы. Але ён так і не быў рэалізаваны, паколькі не знайшлося інвестараў, гатовых укласці сродкі ў гэтак дарагі праект.

У 2010 годзе на месцы гасцініцы ўсталявалі пастамент для коннай статуі князя Альгерда, а сам манумент ўзвялі праз чатыры гады.

Цеплатраса не там

Узгадалі аб важным гістарычным падмурку вясной 2020 года, калі пачалі праводзіць рэканструкцыю ўчастка цеплавых сетак. Яшчэ ў сакавіку міністэрства культуры выдала дазвол на правядзенне работ у гістарычным цэнтры Віцебска з агаворкай, што ўсе працы будуць весціся пад пастаянным кантролем Інстытута гісторыі НАН РБ.

Перад пачаткам рэканструкцыі ў план работ былі ўнесены некаторыя карэкціроўкі, і замест таго, каб ісці па старым рэчышчы цеплатрасы, працоўныя выкапалі траншэю там, дзе раней не праводзілася вывучэнне глебы.

Находкой заинтересовались специалисты, местные блогеры и СМИ - работы пришлось остановить
© Sputnik / Павел Вур
Находкой заинтересовались специалисты, местные блогеры и СМИ - работы пришлось остановить

Пры раскопках на новым месцы ўдалося выявіць не толькі падмурак гасцініцы Брозі, але і металічныя часткі брамы, замкі, кафлі і старадаўнюю цэглу - некаторыя былі з клеймамі.

Знаходкай зацікавіліся спецыялісты, мясцовыя блогеры і СМІ, таму работы давялося спыніць. Пры гэтым рабочыя адзначылі, што на спрэчным участку ўсё роўна даводзіцца весці працы, але далёка ад гістарычнай знаходкі, паколькі тэрміны здачы аб'екта падціскаюць.

"Цяпер усе навакольныя дамы без гарачай вады не толькі з-за планавых адключэнняў, але і з-за рэканструкцыі, і пакуль мы тут не скончым, ваду ім ніхто не дасць. Здаць гэты ўчастак мы павінны 1 чэрвеня, таму экскаватар працягвае расчышчаць зямлю, але ў баку ад знаходкі", - падкрэслілі супрацоўнікі фірмы-падрадчыка.

На пытанне аб тым, што адбудзецца калі навукоўцы не дазволяць працягнуць працу ў бліжэйшы час, рабочыя адказалі: археолагі будуць насіць жыхарам гарачую ваду ў вёдрах.

Работы все равно придется проводить - сроки сдачи объекта поджимают
© Sputnik / Павел Вур
Працы ўсё роўна прыйдзецца праводзіць - тэрміны здачы аб"екта падціскаюць

"Шчыра кажучы, не бачу асаблівай каштоўнасці ў знаходцы: частка склепа, які разваліўся, і ўсё. Гістарычным мурам назваць гэта цяжка. У нас у горадзе ёсць месцы, дзе мур сапраўды выдатна захаваўся і яго добра абыгралі пры рэканструкцыі будынкаў", - выказаў сваё бачанне прадстаўнік падрадчыка.

Не такая ўжо і гісторыя

Гараджане, у сваю чаргу, падзяліліся на тры лагеры. Многія не ацанілі знаходкі.

"Гэта месца было культурнай каштоўнасцю, якая ахоўваецца законам? Наколькі я ведаю, яго засыпалі, зверху паклалі пліткай і забыліся. Акрамя таго, прычым тут жонка Шагала? Яна ж сама не была мастачкай! У Беларусі процьма месцаў, дзе жылі чыесьці жонкі, давайце ўсе іх ахоўваць", - пракаментавала сітуацыю жыхарка Віцебска Алена.

Реконструкция достаточно масштабна и идет на нескольких улицах
© Sputnik / Павел Вур
Рэканструкцыя досыць маштабная і ідзе на некалькіх вуліцах

Другая частка гараджан лічыць, што любую гістарычную каштоўнасць трэба ахоўваць, а тым больш месцы, звязаныя з імем мастака, які ўславіў Віцебск на ўвесь свет.

Ёсць і трэцяя частка жыхароў Віцебска, гатовых ацаніць гістарычную значнасць знаходкі, але пры гэтым яны хочуць, каб своечасова далі гарачую ваду.

"Шагал, зразумела, вядомы мастак, і я не супраць таго, каб знойдзены падмурак вывучалі, але не на шкоду маёй сям'і. І хацелася б даведацца, што будуць далей рабіць з знаходкай: вывучаць ці зноў закапаюць?" - заўважыў жыхар аднаго з навакольных дамоў Сяргей.

І сапраўды: што рабіць з гістарычнай знаходкай?

Цяпер на месцы раскопак працуюць археолагі, якія фатаграфуюць, дакументуюць і вывучаюць знойдзеныя артэфакты.

5
Тэги:
археалагічныя знаходкі, Віцебск
Скарб знойдзены падчас будаўнічых работ

"Называць скарбам рана": цікавыя прадметы знайшлі ў старадаўнім склепе Гродна

12
(абноўлена 15:30 26.05.2020)
Падчас работ на падмурках старажытнага будынка ў Гродне археолагі знайшлі гадзіннікі, медалі, манеты і іншыя рэчы, якім больш за сто гадоў.

ГРОДНА, 26 мая - Sputnik, Іна Грышук. Старадаўнія гадзіннікі, партабак, пару памятных медалёў, кулон, а таксама больш за дзясятак розных манет перыяду Рэчы Паспалітай і Расійскай імперыі знайшлі на тэрыторыі па вуліцы Замкавай у цэнтры Гродна.

Цікавыя знаходкі выявілі падчас работ, якія праходзяць на невялікім участку па вуліцы Замкавая паміж былым Палацам тэкстыльшчыкаў і Домам быту. Тут плануецца будаўніцтва копіі комплексу будынкаў, якія былі знесены ў савецкі час.

Гадзіннік, манеты, медалі

На гэтым баку вуліцы Замкавай вядомыя па інвентарах і планах так званы Дом рыбака (Дом з рыбкай), датаваны XVI-XVII стагоддзямі і прылеглыя да яго будынка другой паловы XVIII стагоддзя. У 2019 годзе на тэрыторыі праходзілі археалагічныя раскопкі. Знаходкі не былі заключаны ў адну агульную ёмістасць, хоць і быў знойдзены невялікі скураны футарал з дзвюх частак.

"Усе прадметы знайшлі ў межах аднаго шурфа ў захаваным склепе будынка XVIII стагоддзя, які стаяў побач з Домам рыбака, але крыху на захад, бліжэй да дома №12. У пазамінулым стагоддзі ў доме працавала піцейная ўстанова - шынок. Усе знойдзеныя рэчы выяўлены ніжэй за ўзровень каменнага падмурка склепа дома. У асноўным, гэта прадметы асабістага карыстання і невялікая нумізматычны сход. Магчыма, былі схаваныя ў 20-30-я гады XX стагоддзя, мяркуючы па намінале манет", - распавяла археолаг кандыдат гістарычных навук Наталля Пачобут, якая вядзе археалагічны нагляд на аб'екце па вуліцы Замкавай.

Аб скарбе гаварыць пакуль рана

Самыя цікавыя з знаходак - двое кішэнных гадзіннікаў, медалі, а таксама добрай захаванасці некалькі срэбных рублёў часоў Расійскай імперыі першай паловы XIX стагоддзя. Большасць прадметаў акісленыя і патрабуюць спецыяльнай чысткі пад мікраскопам, ультрагукам, трэба падбіраць склады для чысткі. Напрыклад, адзін са знойдзенных гадзіннікаў, моцна сапсаваны карозіяй - пабіты корпус, скрозь карозію можна разгледзець ўнутраны механізм.

"Манеты не ляжалі ў адной ёмістасці, тым не менш, не выключана, што яны звязаны і складаюць адзіны комплекс.

Пасля камеральнай і навуковай апрацоўкі ўсе прадметы з апісаннямі і фатаграфіямі будуць мною апублікаваныя і размешчаныя ў агульным доступе", - кажа археолаг.

Можна зрабіць першае ў Гродне кафэ-музей

Спецыяліст адзначае, што знойдзеныя прадметы ў будучыні могуць стаць часткай экспазіцыі інтэр'ераў будучага кафэ, бо кафэ-музеі папулярныя ў Еўропе.

"Дзякуючы раскопкам на Замкавай у Гродне з'явілася такая ж унікальная магчымасць арганізаваць уласнае кафэ-музей, якое дапаможа паказаць атмасферу, культуру харчавання і жыцця гродзенцаў таго часу", - дзеліцца сваім бачаннем далейшага выкарыстання адкрытага гістарычнага аб'екта археолаг.

Інвестар, які займаецца рэканструкцыяй, пайшоў на непрадбачаныя дадатковыя фінансавыя выдаткі, каб выяўленыя старадаўнія памяшканні добрай захаванасці, дзе знайшлі ўсе прадметы, якія не былі разбураны ва ўгоду будоўлі, а закансерваваны і захаваны для наступнага выкарыстання. Яны ўвойдуць у перыметр будучага будынка.

У афармленне інтэр'еру кафэ плануецца ўключыць і некаторыя прадметы са знойдзенага прадметна-рэчавай комплексу. Акрамя таго, археолаг уласнаручна ўжо адрэстаўраваў больш за дзясятак прадметаў сталовага посуду - паліўных місак, талерак, гаршкоў, збаноў XVIII-XIX стагоддзяў для стварэння атмасферыва ўстанове.

Залаты скарб быў на суседняй вуліцы

Цікавыя знаходкі і скарбы даволі частая з'ява пры рэканструкцыі старадаўніх будынкаў у цэнтры Гродна. Адзін з самых цікавых і буйных скарбаў быў знойдзены ў доме вясной 2018 года на вуліцы 2-й Працоўнай, якая знаходзіцца прыкладна ў двухстах метрах ад будоўлі на Замкавай, 12. У скрыначцы з-пад тытуню, якая больш за 70 гадоў праляжала пад бэлькай столі яўрэйскага дома, апынуліся залатыя манеты Расійскай імперыі і міжваеннага польскага перыяду, кольцы, завушніцы, зліткі агульнай вагой каля 500 грамаў.

Скарб з вуліцы Працоўнай ацанілі ў 20 тысяч долараў, гэтую суму падзялілі паміж ўласнікам будынка і трыма будаўнікамі, якія знайшлі шкатулку з золатам. Сам скарб быў перададзены ў Гродзенскі гісторыка-археалагічны музей.

12
Тэги:
археалагічныя знаходкі, Гродна
Медсястра ў рэанімацыйным аддзяленні, архіўнае фота

Колькі ўрачоў і медсясцёр не хапае ў Беларусі

0
(абноўлена 17:37 27.05.2020)
Пэўны дэфіцыт назіраецца сярод медработнікаў усіх звёнаў - ад санітараў да ўрачоў-спецыялістаў.

МІНСК, 27 мая - Sputnik. Больш за сем тысяч вакансій для медыцынскіх работнікаў адкрыты сёння ў Беларусі, сведчаць дадзеныя Дзяржаўнай службы занятасці.

Рынак працы Беларусі традыцыйна адчувае пэўны дэфіцыт медыцынскіх работнікаў: вялікая колькасць вакансій для такіх спецыялістаў рэгіструецца ў рэспубліканскім банку вакансій пастаянна.

Па дадзеных на 27 мая, у Беларусі не хапае больш за сем тысяч медработнікаў. Часцей за ўсё патрабуюцца ўрачы - іх чакаюць 3230 працоўных месцаў.

Максімальны заробак, абяцаны ўрачу-спецыялісту, пачынаецца ад двух тысяч рублёў. Пры гэтым у пераважнай большасці (2823 вакансіі) даходы будуць больш за тысячу рублёў, а ў 785 - ніжэй за 500 рублёў.

Нямала адкрыта вакансій і на пасаду медыцынская сястра-спецыяліст: 3181. Максімальны заробак - ад 1,5 тысячы рублёў, пры гэтым больш чым палове (1759) абяцаюць заробак ніжэй за 500 рублёў.

Нарэшце, Беларусі патрабуюцца 1372 санітара. Максімальны даход - 1200 рублёў. У большасці ж (1022 вакансіі) магчымы заробак складзе да 500 рублёў.

Адзначым, што прыкметнае колькасць вакансій мяркуе працу не на поўную стаўку - гэтым можна часткова растлумачыць такую колькасць месцаў з вельмі нізкімі даходамі.

Паводле звестак Белстата, у красавіку сярэдні заробак у сферы аховы здароўя ў Беларусі склала 1056,9 рубля, з пачатку года яна вырасла на 17%.

0
Тэги:
Медыцына (навука), Беларусь