Фарзац кнігі аднаго верша

А хто там ідзе: знакаміты верш Купалы выйшаў у перакладзе на 101 мову свету

715
(абноўлена 22:50 13.04.2018)
Ва ўрачыстым мерапрыемстве прынялі ўдзел прадстаўнікі пасольстваў і консульстваў розных краін у Рэспубліцы Беларусь, якія прачыталі верш на сваіх родных мовах.

Пераклад верша Янкі Купалы на 101 мову свету прадставілі напярэдадні ў Вялікім тэатры оперы і балета. Пляцоўка для прэзентацыі была абраная невыпадкова: верш "А хто там ідзе" натхніў кампазітара Кіма Цесакова на яго араторыю "Мы – беларусы", Рыгор Пукст напісаў кантату "А хто там ідзе?", а Міхась Клімковіч і Нестар Сакалоўскі пад уплывам верша стварылі песню, якая стала дзяржаўным гімнам БССР.

А хто там ідзе: на мовах свету, 2018
© Sputnik / Анастасия Волчок
"А хто там ідзе: на мовах свету", 2018

Верш Янкі Купалы, напісаны ім каля 1903-05 гадах, які ўпершыню быў выдадзены ў зборніку "Жалейка" ў 1908 годзе, ужо ў пачатку 70-х гадоў мінулага стагоддзя быў перакладзены больш чым на 20 моў свету, і сённяшняе выданее – працяг працы, якую распачаў доктар філалагічных навук, прафесар БДУ, ганаровы старшыня Міжнароднага фонду Янкі Купалы Вячаслаў Рагойша.

Доктар філалагічных навук, прафесар БДУ, ганаровы старшыня Міжнароднага фонду Янкі Купалы Вячаслаў Рагойша
© Sputnik / Анастасия Волчок
Доктар філалагічных навук, прафесар БДУ, ганаровы старшыня Міжнароднага фонду Янкі Купалы Вячаслаў Рагойша

Першае шматмоўнае выданне верша славутага беларускага песняра ўбачыла свет у 1982 годзе і было прымеркаванае да стагоддзя са дня нараджэння Янкі Купалы. Больш за дзесяць год Вячаслаў Рагойша збіраў пераклады, звяртаючыся да выбітнейшых прадстаўнікоў сусветнай літаратуры. У гэтым яму дапамагала пляменніца Янкі Купалы Ядвіга Раманоўская, якая працавала ў музеі і была загадчыцай фондаў паэта. 

Факсіміле верша А хто там ідзе
© Sputnik / Анастасия Волчок
Факсіміле верша "А хто там ідзе"

"Пераклады, якія сюды ўвайшлі, сведчаць перш за ўсё пра міжлітаратурныя сувязі, культурныя сувязі. Сёння мы неяк на эканамічныя сувязі схіліліся, але нават эканамічныя сувязі лепш ідуць, калі ёсць культурны падмурак", — адзначыў Вячаслаў Рагойша.

Пераклад Эстэр Рандрыамамоні на малагасійскую мову
© Sputnik / Анастасия Волчок
Пераклад Эстэр Рандрыамамоні на малагасійскую мову

Выданне 1982-га года налічвала 80 перакладаў, але пакуль кніга была ў другу, з'явілася яшчэ каля дзесяці вершаў, якія ўжо не ўвайшлі ў альбом, што ўпершыню змясціў малюнкі народнага мастака Беларусі Міхаіла Савіцкага і больш за 30 арыгінальных фатаграфій Купалы.

Пераклады на нанайскую і нарвежскую мовы
© Sputnik / Анастасия Волчок
Пераклады на нанайскую і нарвежскую мовы

Усе гэтыя пераклады ўвайшлі і ў новую кнігу, якая ў гэтым годзе ўбачыла свет у выдавецтве "Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі". Укладальнікамі кнігі з'яўляюцца Вячаслаў Рагойша і дырэктар Дзяржаўнага літаратурнага музея Янкі Купалы Алена Ляшковіч. Уступнае слова да выдання напісаў міністр замежных спраў Рэспублікі Беларусь Уладзімір Макей.

Іўрыт. Пераклаў Зэеў Гейзель
© Sputnik / Анастасия Волчок
Іўрыт. Пераклаў Зэеў Гейзель

У сёняшні дзень верш Янкі Купалы налічвае нават не адзін, а некалькі літаратурных перакладаў на розныя мовы свету, але ў анталогіі прадстаўлены найбольш дасканалыя, на погляд складальнікаў, вершы. У канцы кнігі прыведзены алфавітны спіс моў, вершы на адзінаццаці з іх раней нідзе не публікаваліся.

Алена Ляшковіч асабіста падзякавала людзям, якія зрабілі значны ўклад у пашырэнне колькасці моў, на якія перакладзены знакаміты верш. Так, першы пераклад, які з'явіўся пасля 1983 года, належыў Хізры Асадулаеву — на мову малога дагестанскага народа – карацінскага. Марыян Сэрватка, былы Надзвычайны і Паўнамоцны Пасол Славацкай Рэспублікі ў Рэспубліцы Беларусь, упершыню пераклаў "А хто там ідзе" на славацкую мову, а дзякуючы паслу Швецыі ў Беларуси Стэфану Эрыксану ў кнізе з'явіўся пераклад і на шведскую мову.

Дырэктар Дзяржаўнага літаратурнага музея Янкі Купалы Алена Ляшковіч
© Sputnik / Анастасия Волчок
Дырэктар Дзяржаўнага літаратурнага музея Янкі Купалы Алена Ляшковіч

"Гэтая кніга – яшчэ адзін камень у падмурак ушанавання памяці Янкі Купалы", — адзначыла яна і нагадала словы Уладзіміра Караткевіча, які пісаў, што ставіць помнік патрэбна не для творцы, а для сябе, каб нас не абвінавацілі ў беспамятстве і непавазе да найлепшага нашага паэта.

Ва ўрачыстым мерапрыемстве прынялі ўдзел прадстаўнікі пасольстваў і консульстваў розных краін у Рэспубліцы Беларусь
© Sputnik / Анастасия Волчок
Ва ўрачыстым мерапрыемстве прынялі ўдзел прадстаўнікі пасольстваў і консульстваў розных краін у Рэспубліцы Беларусь

Ва ўрачыстым мерапрыемстве прынялі ўдзел прадстаўнікі пасольстваў і консульстваў розных краін у Рэспубліцы Беларусь. Верш Янкі Купалы прагучаў на беларускай, армянскай, сербскай, украінскай, славацкай, кыргызскай, таджыцкай мовах і хіндзі.

715
Тэги:
"А хто там ідзе" (верш), Алена Ляшковіч, Вячаслаў Рагойша, Янка Купала, Мінск, Беларусь
Пераможцам анлайн-галасавання стала фатаграфія журналіста з Прымор'я Юрыя Сміцюка Востраў Урангеля

Фотаконкурс імя Сценіна абвясціў пераможцу анлайн-галасавання

18
(абноўлена 10:45 04.08.2020)
Пераможцаў ва ўсіх намінацыях і Гран-пры конкурсу памяці вядомага фотажурналіста, які загінуў пры выкананні абавязку, журы назаве ў верасні.

МІНСК, 4 жні - Sputnik. Лепшай працай міжнароднага конкурсу імя Андрэя Сценіна на думку інтэрнэт-карыстальнікаў стала адзінкавв фотаздымак журналіста з Прымор'я Юрыя Сміцюка "Востраў Урангеля". На ёй у "натуральным асяроддзі пражывання" захаваны навуковы супрацоўнік і інспектар аднайменнага запаведніка Павел Кулямееў.

Востраў Урангеля - самы паўночны запаведны востраў расійскай Арктыкі. Паўночны Ледавіты акіян дзеліць востраў 180 мерыдыянам практычна напалову, дзякуючы чаму ён знаходзіцца і ў Заходнім і ва Усходнім паўшар'ях нашай планеты. Наведванне запаведніка "Востраў Урангеля" абмежавана, але існуе каля 10 турыстычных маршрутаў летам і восенню. Прысутнасць турыстаў тут дапускаецца толькі ў суправаджэнні рэйнджараў. Яны сочаць за бяспекай турыстаў і, вядома, жывёл, якія насяляюць востраў.

У верасні конкурс імя Андрэя Сценіна абвесціць пераможцаў на сайце stenincontest.ru | stenincontest.com, тады ж у Маскве адкрыецца выстава яго лаўрэатаў. У планах конкурсу даць таксама старт традыцыйнаму роўд-шоу пераможцаў па гарадах свету да канца года.

Міжнародны конкурс фотажурналістыкі імя Андрэя Сценіна - штогадовы конкурс для маладых фотарэпарцёраў ад 18 да 33 гадоў. У 2020 годзе конкурс сабраў больш за 5000 работ з 75 краін свету. З моманту старту конкурсу ў 2014 годзе фотаработы яго пераможцаў выстаўляліся ў Маскве, Кейптаўне, Будапешце, Мадрыдзе, Нью-Дэлі, Мілане, Нью-Ёрку, Анкары, Буэнас-Айрэсе, і іншых гарадах свету. Прыём заявак стартуе штогод 22 снежня, у дзень нараджэння фотакарэспандэнта МІА "Россия сегодня" Андрэя Сценіна, які загінуў пры выкананні прафесійнага абавязку.

Міжнароднымі інфармацыйнымі партнёрамі конкурсу сталі: інфармацыйнае агенцтва і радыё Sputnik, інфармацыйнае агенцтва Askanews, медыяхолдынг Independent Media, інфармацыйнае агенцтва Notimex, агенцтва навінаў ANA, тэлеканал і партал RT, Shanghai United Media Group (SUMG), інтэрнэт-партал газеты China Daily, інтэрнэт- партал The Paper, медыясетка Al Mayadeen, інфармацыйнае агенцтва Prensa Latina, інфармацыйнае агенцтва News1, інтэрнэт-партал DBW, партал навінаў Brasil247. У статусе галіновых партнёраў конкурс падтрымліваюць: часопіс "National Geographic Расія", партал Russian Photo, партал Photo-study.ru, Фоташкола "Акадэмія фатаграфіі", інфармацыйны партал YOung JOurnalists, часопіс Fotoargenta, Клуб фотажурналістыкі Нью-Дэлі, часопіс Enfoque Visual, часопіс LF Magazine, міжнародная пляцоўка-партнёр - фестываль PhotON.

18
Тэги:
Міжнародны конкурс фотажурналістыкі імя Андрэя Сценіна

Паглядзіце на палескага майстра, які можа паўтарыць скрыпку Гварнеры

18
(абноўлена 09:14 31.07.2020)
Андрэй Шкледа можа зрабіць любы музычны інструмент. Паглядзіце і паслухайце, як ён грае на беларускім традыцыйным інструменце - дудзе. І гэта далёка не адзінае, што можа майстар.

Палескі майстар Андрэй Шкледа можа зрабіць любы музычны інструмент. Па заданні беларускага прэзідэнта ён паўтарыў скрыпку легендарнага італьянца Гварнеры 1673 года выпуску. Ад гітары для фільма Мікіты Міхалкова да клавесіна ў інтэр'еры Мірскага замка - усё гэта ёсць у партфоліа майстра.

Выраб інструмента - задача не з танных, у кошт уваходзіць і парода дрэва, і аздабленне. Для вырабу меха дуды выкарыстоўваюць натуральную бычыную скуру.

За адзін толькі мех даводзіцца аддаць каля трыццаці долараў.

"За некаторымі пародамі дрэва я спецыяльна ездзіў за мяжу. Шэсць гадоў таму паехаў у Карпаты, там знайшоў велізарны клён, якому было сорак пяць гадоў. У дудзе, напрыклад, патрэбны яшчэ і метал: яго вадкім прама ў дрэва заліваюць - атрымліваецца прыгожы арнамент" , - кажа майстар.

Дудар звычайна грае максімум паўгадзіны, інакш можна страціць прытомнасць. Затое іншы нацыянальны інструмент - рыля - падыходзіць любому. Каб дастаць гук, досыць круціць кола. У пары з дудой выходзіць ідэальны акампанемент для беларускіх песень.

А вось на гармонікі на Палессе не гралі - гэты музычны інструмент прыйшоў да нас з Расіі. Глядзіце на відэа, як гучыць сапраўдная беларуская дуда - і не блытайце яе з шатландскай дудой.

18
Тэги:
традыцыі, Беларусь, музыка
Прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка

Лукашэнка запрасіў генпракурораў РФ і Украіны па справе затрыманых расіян

0
(абноўлена 12:26 06.08.2020)
Беларускія ўлады напярэдадні галасавання на выбарах занепакоеныя пытаннямі забеспячэння бяспекі, а таксама альтэрнатыўным падлікам галасоў выбаршчыкаў.

МІНСК, 6 жні - Sputnik. Прэзідэнт Беларусі даручыў запрасіць генеральных пракурораў Расіі і Украіны для разгляду сітуацыі з затрыманымі расіянамі, пра гэта ён заявіў у Палацы Незалежнасці ў ходзе спецыяльнай нарады, прысвечанай пытанням бяспекі падчас выбараў.

Напярэдадні падчас тэлефоннай размовы Лукашэнкі і яго ўкраінскі калега Зяленскі абмеркавалі пытанні экстрадыцыі затрыманых расіян на тэрыторыю Украіны. Афіцыйны Кіеў падазрае расіян ва ўдзеле ў баявых дзеяннях у Данбасе.

Пазіцыя афіцыйнай Масквы

Спецслужбы Беларусі затрымалі на мінулым тыдні 33 грамадзян РФ па падазрэнні ў арганізацыі масавых беспарадкаў.

Паводле інфармацыі расійскага боку, група рухалася праз Беларусь транзітам і не мае дачынення да якіх-небудзь ваенізаваных груповак. "Мы не прызнаем іх ўкраінскага грамадзянства. Яны грамадзяне Расіі", - сказаў прэс-сакратар прэзідэнта РФ Дзмітрый Пяскоў журналістам у адказ на пытанне аб рэакцыі расійскага боку ў выпадку магчымай экстрадыцыі затрыманых у Кіеў.

Упаўнаважаны па правах чалавека ў РФ Таццяна Маскалькова, каментуючы сітуацыю вакол затрыманых у Беларусі расіян, заявіла РІА "Новости", што недапушчальна разглядаць пытанне аб выдачы расійскіх грамадзян без прадстаўнікоў МЗС РФ і іншых органаў.

"Натуральна я адсочваю гэтую сітуацыю. Я лічу, што зусім недапушчальна разглядаць пытанне па выдачы расійскіх грамадзян без прадстаўнікоў расійскага МЗС і іншых нашых органаў, і з пункту гледжання закона, міжнародных нормаў і прынцыпаў, і з пункту гледжання маральнасці. Гэта супярэчыць нормам закона, міжнародным прынцыпам і нормам маралі", - сказала амбудсмен.

"Вельмі спадзяемся, што брацкая нам дзяржава зменіць тую стратэгічную лінію па гэтым пытанні, якая была першапачаткова пазначаная, і будзе дзейнічаць як стратэгічны партнёр і сяброўская дзяржава", - сказала на заканчэнне Маскалькова.

З імі дзядзька Чарномор

"Каб зняць гэтыя пустыя размовы з нагоды так званых 33 волатаў (затрыманыя ў Беларусі нібыта супрацоўнікі прыватнага ахоўнага прадпрыемства - Sputnik), я папрашу генеральнага пракурора (запрасіць калег з РФ і Украіны - Sputnik)", - сказаў Лукашэнка.

Пасля чаго нагадаў пра сваю ўчорашнюю тэлефонную размову з прэзідэнтам Украіны, падчас якой абмяркоўвалася ў тым ліку і гэтае пытанне. Затрыманыя расіяне, як ён лічыць, здзейснілі на беларускай тэрыторыі правапарушэнне.

Беларускі лідар услед за гэтым даў даручэнне запрасіць у рэспубліку генеральных пракурораў Украіны і Расіі. "Усё ж заклапочаныя гэтай праблемай, сур'ёзная праблема. Пакладзеце ўтрох (генеральныя пракуроры - Sputnik) перад сабой міжнародныя дагаворы і пагадненні з Расійскай Федэрацыяй і Украінай, якія мы падпісалі ў шматбаковым плане (мы ж абавязацельствы ўзялі на сябе і ў гэтай сітуацыі таксама), нашы законы", - прапанаваў ён.
Лукашэнка адзначыў, што кіраўнік Следчага камітэта разам з калегам з КДБ даложыць генеральнаму пракурору усю неабходную інфармацыю.

"Вось дакументы, інфармацыя - на стол. Утрох вырашыце. Не прыедуць - пытанне вырашым мы, без іх", - асабліва падкрэсліў беларускі прэзідэнт.

Пасля чаго прызнаў, што дадзеная праблема выклікае ў многіх занепакоенасць: "Аж ныюць, пішчаць, крычаць. Што толькі ні кажуць. Не трэба крычаць у тэлевізар. Скрыня тут не дапаможа. Будзем дзейнічаць на падставе выключна законаў і, вельмі важны нюанс, чалавечнасці. Законы не ўсё прадугледжваюць. Яшчэ трэба зыходзіць з чалавечага фактару".

Кіраўнік дзяржавы запэўніў, што гэта пытанне будзе вырашана, але пры гэтым не будзе палітызаваным. Таму што беларускія ўлады не маюць патрэбы ў спектаклях у сферы палітыкі ці эканомікі.

"І палохаць нас таксама не трэба наступствамі. Мы ведаем пра ўсё наступствы. Не трэба нас палохаць амерыканцамі, натаўцамі. Не амерыканцы i не натаўцы сюды даслалі 33 чалавекі, калі ўжо на тое пайшло", - акцэнтаваў увагу Лукашэнка.

Пры гэтым ён яшчэ раз папрасіў, каб генеральныя пракуроры Беларусі, Расіі і Украіны сабраліся і сумесна вырашылі гэта пытанне.

"Сядзьце ўтрох. Рабіце, як вы лічыце патрэбным. На падставе нашых законаў, міжнародна-прававых актаў прыміце рашэнне па гэтым дзецям. Як прымеце ўтрох, так і будзе", - паабяцаў ён.

0
Тэги:
Беларусь, Аляксандр Лукашэнка