Спектакль Час сэканд-хэнд па кнізе Святланы Алексіевіч на форуме ТЕАРТ, архіўнае фота

Міжнародны форум тэатральнага мастацта "ТЕАРТ" абвясціў праграму

86
(абноўлена 18:32 01.08.2018)
Буйнейшы тэатральны фестываль Беларусі ў гэтым годзе прадставіць пастаноўкі з дзесяці краін свету.

МІНСК, 1 жні — Sputnik. Восьмы міжнародны фестываль тэатральнага мастацтва, які пройдзе ў Мінску з 20 верасня па 16 кастрычніка, абвясціў праграму, паведамілі арганізатары мерапрыемства.

Слоганам у гэтым годзе стане "Разгерметызацыя". Сярод краін-удзельнікаў — Беларусь, Южная Карэя, Францыя, Фінляндыя, Літва, Латвія, Польшча, Бельгія, Расія і В'етнам.

Буйнейшы тэатральны форум Беларусі традыцыйна складаецца з трох секцый: міжнародная праграма, шоукейс Belarus Open і адукацыйная платформа "Школа ТЕАРТа".

Belarus Open: ад "Рэвізора" да "С училища"

У гэтым годзе шоукейс складаецца з пастановак маладых рэжысёраў і прадстаўнікоў старэйшага тэатральнага пакалення.

Стартуе Belarus Open 20 верасня новай версіяй "Рэвізора" ў перакладзе на трасянку ад мастацкага кіраўніка Купалаўскага тэатра Мікалая Пінігіна і яго вучня Дзмітрыя Цішко.

Предпоказ спектакля Ревизор в постановке Николая Пинигина
© Sputnik / Виктор Толочко
Спектакль "Рэвізор" Купалаўскага тэатра

Яшчэ адну адаптацыю класічнай п'есы — "Mann ist mann" Бертольта Брэхта — прадставіць рэжысёр Анатоль Лялеўскі разам з Беларускім дзяржаўным тэатрам лялек.

Прыедуць на шоукейс і абласныя тэатры. 21 верасня Брэсцкі тэатр лялек пакажа "Новую зямлю" Якуба Коласа ў рэжысуры Аляксандра Янушкевіча, а 23 верасня Брэсцкі акадэмічны тэатр драмы — аўтарскі монаспектакль лідара гурта "Троіца" Івана Кірчука "Дорожка моя".

23 верасня на беларускую сцэну нечакана вернецца "Июль" з Магілёўскім абласным драматычным тэатрам.

Таксама ў гэтым годзе ў праграме дзве работы Яўгенія Карняга — "Сёстры Грайі" і "Бетон" — абодва спектаклі пакажуць 22 верасня.

Беларускі дзяржаўны маладзёжны тэатр разам з рэжысёрам Дзмітрыем Багаслаўскім, які па сумяшчальніцтве з'яўляецца акцёрам і аўтарам, прадставіць п'есу — лаурэата "Залатой Маскі" ў катэгорыі "Лепшая работа драматурга" — "Чалавек з Падольска".

Прайшлі ў Belarus Open і два незалежныя спектаклі ад "АРТ Карпарэйшн" — "С училища" і "Крестовый поход детей" па п'есах драматурга Андрэя Іванова.

Спектакль С училища
© Photo : Игорь Чищеня
Спектакль "С училища" драматурга Андрэя Іванова

Міжнародная праграма: харэаграфія і палітычны трылер

Яшчэ адна сучасная адаптацыя п'есы Бертольта Брэхта — "Свадьба" — адкрые міжнародную праграму фестываля. Рэжысёр Оскарас Каршуновас прыехаў на беларускі тэатральны форум ужо ў пяты раз і 25-26 верасня пакажа свой спектакль на сцэне Рэспубліканскага тэатра беларускай драматургіі.

Яшчэ адзін пастаянны госць "ТЕАРТа" — Цімафей Кулябін — прывязе на форум пастаноўку "Три сестры" Навасібірскага дзяржаўнага акадэмічнага драматычнага тэатра "Красный факел". Спектакль аб'яднаў у сабе чорную камедыю, псіхалагічную драму і трылер. Усё гэта 6 і 7 кастрычніка на пляцоўцы Палаца культуры МАЗ.

Сцена из спектакля  «Три сестры»  (Новосибирский государственный академический драматический театр «Красный факел»)
Сцэна са спектакля "Тры сястры" Новасібірскага тэатра

Для аматараў танцавальнага жанра міжнародны форум падрыхтаваў адразу тры харэаграфічныя спектаклі — "Даркнесс Пумбу" ад южнакарэйскага тэатра, "Czterdzieści" з Нарвегіі і "Жатву" з Расіі.

1 кастрычніка госці форума ўбачаць класічную гісторыю пра мушкецераў у некласічным выкананні — "Три мушкетера. К востоку от Вены" ў рэжысуры Вальтэрса Сіліса.

4 кастрычніка адбудзецца паказ спектакля — прызнання ў каханні да кінамастацтва "Просто киносъемка" легендарнага фінскага рэжысёра Крысціяна Смедса.

У ліку замежных гасцей тэатральнага форума таксама палітычны трылер "Арктика" з Бельгіі і спектакль "Сайгон", створаны ў кінапрадукцыі французскіх Нацыянальнага тэатра ў Страсбургу, Нацыянальнага тэатра Адэон, Афіньёнскага фестываля і В'етнама.

Закрыццё восьмага міжнароднага фестывалю адбудзецца 16 кастрычніка ў культурніцкай прасторы "ОК16", дзе разам збяруцца акцёры, прадзюсары, сцэнографы і рэжысёры.

86
Тэги:
тэатр, Тэатральны форум "ТЕАРТ", Беларусь
По теме
З-за крытыкі гледачоў новы спектакль пра Купалу зменіць назву
"Ад хвалявання не ела цэлы дзень": палешукі пра прэм’еру "Радзіва Прудок"
Добрая казка для вашых бацькоў: чаго варта чакаць ад "Звычайнага цуда"
Смерць хамячка або бутэлька рому: а што вам перашкаджае быць талерантнымі?
Беларус вучыць амерыканцаў тэатральнаму мастацтву на Манхэтане
Тэлевізар, архіўнае фота

Арганізатары "Еўрабачання" прыдумалі замену конкурсу

27
(абноўлена 11:25 01.04.2020)
Спецыяльны канцэрт Europe Shine A Light будзе транслявацца ў эфіры тэлеканалаў, а таксама на YouTube.

МІНСК, 1 кра - Sputnik. Замест адмененага конкурсу песні "Еўрабачанне-2020" арганізатары шоу зладзяць спецыяльны канцэрт, паведамілі ў Еўрапейскім вяшчальным саюзе (ЕВС).

"Еўрабачанне-2020" было адменена з-за сітуацыі з распаўсюджваннем каронавіруса. Такім чынам, у наступны раз конкурс пройдзе толькі ў 2021 годзе - у Нідэрландах, якія павінны былі прыняць шоу у гэтым маі. Аднак ЕВС знайшоў альтэрнатыву правядзенню "Еўрабачання".

"Замест гэтага мы маем намер аб'яднаць Еўропу 16 мая з дапамогай унікальнай тэлевізійнай праграмы ў прайм-тайм. Мы заклікаем усіх вяшчальнікаў, якія павінны былі прыняць удзел у конкурсе "Еўрабачанне" ў гэтым годзе, і членаў Еўрапейскага вяшчальнага саюза ў іншых краінах трансляваць гэта шоу у духу адзінства і аб'яднання", - заявіў супервайзар конкурсу Ён Ола Санд.

Шоу будзе называцца Europe Shine A Light, пройдзе яно у пазаконкурсным фармаце. Мяркуецца, што ў рамках канцэрту свае песні выканаюць прадстаўнікі ўсіх 41 краін, якія павінны былі паехаць на конкурс. Прыняць удзел могуць і зоркі "Еўрабачання" мінулых гадоў.

ЕВС заклікаў усе краіны-ўдзельніцы "Еўрабачання" трансляваць гэты канцэрт. Плануецца і прамы эфір на YouTube.

Больш падрабязна пра фармат і іншыя падрабязнасці канцэрту, які павінен стаць заменай "Еўрабачання-2020", арганізатары абяцалі распавесці пазней.

27
Тэги:
конкурс песні, Еўрабачанне
Тэмы:
Конкурс песні Еўрабачанне - 2020
Ларыса Мятлеўская

Загадвалі жаданні і праважалі нябожчыкаў: што яшчэ рабілі беларусы праз вакно

268
(абноўлена 08:59 29.03.2020)
Этнограф Ларыса Мятлеўская распавядае пра схаваны сімвалізм звычайнага праёма ў сцяне і вучыць мыць вокны пры дапамозе народных сродкаў.

Для нашых продкаў акно было не проста адтулінай у сцяне, якая служыла для асвятлення і вентыляцыі памяшкання – вокны атаясамліваліся з вачыма.

У народнай культуры значэнне акна суадносіцца з ідэяй пранікнення, якое можа быць не толькі міралюбівым, але і варожым. Так, напрыклад, калі ў хату праз вакно залятала птушка, гэта лічылася прадвесцем бяды, а калі яна проста стукала дзюбай у школа, гаспадарам варта было чакаць вестак.

У некаторых мясцовасцях Беларусі існавала традыцыя выносіць памерлых нехрышчоных дзяцей і дарослых нябожчыкаў, якія памерлі ад "гарачкі " не праз дзверы, а праз акно. У выпадку смерці ў доме на падаконнік ставілі ваду, каб "душа абмылася", туды ж ставілі чарку з гарэлкай і хлебам для нябожчыка.

Вёска Свяцілавічы
© Sputnik Альфрэд Мікус
Нашы продкі лічылі вокны вачыма дома

Праз вакно адбывалася і частаванне Марозу, калі на Каляды яго клікалі есці куццю. Увогуле, ежа, якая перадавалася праз вакно заўсёды мела сакральнае значэнне. Такі абмен дарункамі і пажаданнямі адбываўся яшчэ да нядаўняга часу паміж валачобнікамі і гаспадарамі хаты.

Археолаг Эдвард Зайкоўскі лічыць, што праз акно ажыццяўляецца сімвалічная сувязь са светам памерлых. У народзе верылі, што асабліва небяспечна пакідаць вокны адчыненымі  і не перахрышчанымі нанач, таму што тады праз іх могуць ўвайсці нябожчыкі і нячысцікі і задушыць спячых.

У легендах пра камяні-краўцы падкрэсліваецца, што матэрыял для пашыву адзення перадавалі змею-краўцу праз вакно і толькі праз яго атрымлівалі гатовыя вырабы.

З акном звязана і любоўная магія. Так на Каляды пры дапамозе солі, пастаўленай наччу на падваконне дзяўчына спрабавала даведацца аб будучым лёсе.

Таксама людзі верылі, што акно здольна выконваць жаданні. Лічылася, што калі ў адкрытае акно ці фортку пастаянна вымаўляць тое, чаго вельмі хочацца, гэта абавязкова спраўдзіцца.

Праз акно маглі ажыццяўляцца і злачынныя планы таму гаспадыні імкнуліся прадухіліць уздзеянне нядобрых, зайздросных позіркаў, паставіўшы на падакноннік вазон з чырвоным мушкатам (другая назва герані ці пеларгоніі - Sputnik).

Як упрыгожвалі вокны

У старажытнасці жытло будавалі практычна без вокнаў, якія мы прывыклі бачыць цяпер. Яны выглядалі, як невялікія адтуліны, зробленыя ў двух сумежных вянках сцяны, якія закрывалі драўлянай засаўкай, а пазней шклом. Гэтыя адтуліны называлі "валакавое акно" і нават цяпер уважлівы вандроўнік заўважыць гэтыя старажытныя акенцы ў сценах клецяў, хлявоў і нават сенцах. Калі нарэшце сталі рабіць вокны, а па сведчанні навукоўцаў, гэта адбылося даволі позна, іх з’яўленне суправаджалася пэўным дыскамфортам ад адкрытасці дома вонкавай небяспецы. Гэта трывога выяўлялася у падсвядомым і можа таму ў народным сонніку пазначана, што бачыць у сне акно да чакання:

  • Бачыць расчыненае акно – падарунак будзе, прыбытак;
  • Акно з пабітымі шыбамі – страты, беднасць; з чыстымі і цэлымі – шчасце, жыццё.

Колькасць вокнаў залежыла ад планіроўкі хаты. Звычайна рабілі два вакна ў падоўжанай сцяне, што выходзіла на двор, і адно ў тарцовай – на галоўным фасадзе. Такое размяшчэнне вокнаў спрыяла стварэнню ў хаце покуці або "чырвонага кута", у якім размяшчаліся абразы.

Да ўсяго ў народзе быў пашыраны звычай мець у хаце менавіта тры акны ў гонар святой Тройцы. Чацвёртае акно у глухой сцяне паміж печчу і галоўным фасадам рабілі толькі ў асобных мясцовасцях. Часта на кухні вакно ўстаўлялі насупраць вусця печы, што было зручна для гаспадыні, якая пачынала завіхацца каля яе з першымі промнямі сонца.

Вёска Свяцілавічы
© Sputnik Альфрэд Мікус
Тры вакны ў хаце рабілі ў гонар Святой Троіцы

Цікава, што ў некаторых мясцовасцях існавала правіла пытаць дазвол на павялічэнне колькасці вокнаў больш за тры не толькі ў святара, але і у вясковага сходу. У другой палове ХІХ стагоддзя , калі пачала мяняцца планіроўка жылля і хату пачалі падзяляць на залу і спальню, у тарцовай сцяне, што выходзіла на вуліцу, рабілі па два вакна. 

Увогуле, месца вакна на фасадзе і яго форма адыгрывала значную ролю ў стварэнні мастацкага аблічча будынка. Аканіцы, надаконныя і падваконныя ліштвы – традыцыйныя элементы аздаблення хаты, якія адрозніваліся ў адпаведнасці з этнаграфічным рэгіёнам Беларусі. Зараз традыцыя ўпрыгажэння вокнаў рознымі элементамі не так распаўсюджана, але і дагэтуль можна напаткаць цікавыя варыянты.

Рама звычайна мела ад 3 да 6 шыб, а пачынаючы з ХVІ-ХVІІ стагодзя ў шляхецкіх сядзібах – да 30 і болей. Да ХІХ стагоддзя замест шкла часта выкарыстоўвалі спецыяльна вырабленыя скуры, паперу, пухіры жывёл, палатно. Зімой вокны мелі дубальты (падвойныя рамы, - Sputnik), а знадворку, калі не было аканіц, іх прыкрывалі саламянымі матамі, каб лепш захоўвалася цяпло ў хаце. Такімі матамі ўцяплялі і дзверы.

Драўляныя створкі або аканіцы звонку зачынялі кожны вечар, але з цягам часу яны страцілі сваю ўтылітарную функцыю. Разам з ліштвамі аканіцы сталі дэкаратыўнымі элементамі ў абрамленні вакна.

Вёска Свяцілавічы
© Sputnik Альфрэд Мікус
У кожным рэгіёне Беларусі былі свае традыцыі ўпрыгажэння вокнаў

Асабліва ўпрыгожваліся ліштвы, на якіх можна было сустрэць разнастайныя ўзоры. Часта гэта кветкі і мудрагелістыя завіткі, але можна сустрэць і выявы зорак і сонца, птушак і цмокаў і іншае.

Такая аздоба адрозніваецца ў кожным этнарэгіёне Беларусі і, як і нацыянальны строй, з’яўляецца іх своеасаблівым пашпартам, унікальнай адметнасцю. 

Як памыць вокны народнымі сродкамі

Гаспадыні дбайна сачылі за чысцінёй шыб у вокнах. Іх чыстка была абавязковай перад Вялікаднем. Прытрымліваюцца такой традыцыі і многія сучасныя гаспадыні.

Вядома, што цяпер у краме можна набыць разнастайныя сродкі для чысткі шкла, хтосці ў ваду дадае гарэлку або кроплі аміяку і націрае шыбы да бляску старымі газетамі, вокны чысцяць нават ільняным алеем і крапівой.

У кнізе "Літоўская гаспадыня" Ганны Цюндзявіцкай, якая сабрала вопыт гаспадарчай дзейнасці сялян на пачатку ХІХ стагоддзя, ёсць цэлы шэраг парадаў для захавання вокнаў чыстымі і светлымі.

Каб шыбы не трацілі празрыстасці, нельга мыць іх вадой, асабліва раніцай ці ўдзень, бо сонечныя прамяні уздзейнічаюць на вільготнае шкло, псуюць яго і змяняюць колер.

Варта рабіць гэта ўвечары, а зранку яшчэ раз выцерці шыбы сухой анучай. Для лепшага выніку суконку трэба пасыпаць дробным мелам і выцерці шкло насуха.Перад выкарыстаннем мел трэба прасеяць, каб ён не пакідаў драпіны на шкле.

Чытайце таксама:

268
Тэги:
Беларусь, Народныя традыцыі, Ларыса Мятлеўская
Тэмы:
Спадчына: традыцыі і вераванні нашых продкаў
Урач аглядае пацыента ў новым аддзяленні інтэнсіўнай тэрапіі бальніцы ў Брэшыа ў Ламбардыі

Сусветны банк выдзеліць $160 млрд на барацьбу з COVID-19 бедным краінам

0
(абноўлена 10:25 03.04.2020)
Першы пакет дапамогі ахоплівае 25 краін свету - гаворка ідзе пра суму ў 1,9 мільярда долараў, а новыя праекты закрануць яшчэ 40 дзяржаў.

МІНСК, 3 кра - Sputnik. Савет выканаўчых дырэктараў Сусветнага банка ўхваліў першы транш дапамогі краінам, якія развіваюцца, на праграмы барацьбы з распаўсюджваннем каронавіруса новага тыпу, пра гэта паведамляе агенцтва Reuters.

Па інфармацыі выдання, першы пакет дапамогі ахоплівае 25 краін свету - гаворка ідзе пра суму ў 1,9 мільярда даляраў; новыя праекты закрануць яшчэ 40 дзяржаў. Акрамя таго, Сусветны банк у цяперашні час пераразмяркоўвае сродкі ў памеры 1,7 мільярда ў рамках праектаў, якія рэалізуюцца.

Паведамляецца, што сумарна арганізацыя мае намер вылучыць краінам, якія жывуць у нястачы, для дапамогі ў барацьбе з пандэміяй да 160 мільярдаў долараў на працягу наступных 15 месяцаў.

"Бедныя і найбольш уразлівыя краіны, верагодна, пацерпяць мацней за ўсё", - канстатаваў прэзідэнт Групы арганізацый Сусветнага банка Дэвід Малпасс і дадаў, што прымаемыя меры накіраваны на ўзмацненне здольнасці такіх краін рэагаваць на вірус, таксама яны закліканы скараціць час для эканамічнага і сацыяльнага аднаўлення.

Аб барацьбе з глабальнай эканамічнай рэцэсіяй

У канцы сакавіка лідары краін "вялікай дваццаткі" прынялі рашэнне вылучыць СААЗ сродкі для барацьбы з COVID-19: у глабальную эканоміку будзе ўкладзена больш за пяць трыльёнаў долараў у рамках адраснай фіскальнай-бюджэтнай палітыкі, эканамічных мер і гарантыйнага механізму, каб змякчыць сацыяльныя, эканамічныя і фінансавыя наступствы пандэміі.

Згодна з заявай Міжнароднага валютнага фонду, у першыя дні красавіка каля 80 краін папрасілі МВФ аб фінансавай падтрымцы з-за пандэміі каронавіруса: ужо задаволены экстраны запыт Кыргызскай Рэспублікі, іншыя заяўкі разгледзяць у самы бліжэйшы час.

Сусветнай эканоміцы пагражае глабальная рэцэсія, лічаць эксперты. Прадстаўнікі Еўрапейскай канфедэрацыі прафсаюзаў (ЕКП) заяўляюць аб тым, што за апошнія два тыдні з-за распаўсюджвання каронавіруса працу ў Еўропе страцілі не менш за мільён чалавек. Згодна з прагнозам Міжнароднай арганізацыі працы, сумарна пандэмія каронавіруса COVID-19 можа прывесці да страты 25 мільёнаў працоўных месцаў.

0
Тэги:
Сусветны банк, каронавірус
Тэмы:
Успышка каронавіруса з Уханя