Прадзюсар тэатра Леанід Дзінэрштэйн

Асаблівыя дзеці прадставяць сваё бачанне Дастаеўскага ў Музычным тэатры

98
(абноўлена 15:02 05.10.2018)
Рабяты з аўтызмам выступяць на тэатральнай сцэне разам з дарослымі акцёрамі.

МІНСК, 5 кас — Sputnik. Прэм'ера ўнікальнага 3D-спектакля на беларускай мове, створанага па апавяданні Дастаеўскага "Хлопчык у Хрыста на ёлцы", адбудзецца ў Беларускім дзяржаўным музычным тэатры 8 кастрычніка. Акцёры Сямейнага інклюзіў-тэатра "І" прадставяць гледачам гісторыю "Аднойчы ў вялікім горадзе", распавёў сёння на прэс-канферэнцыі ў МПЦ Sputnik прадзюсар тэатра Леанід Дзінэрштэйн.

У аснове сюжэту — гісторыя хлопчыка, які перад Калядамі страціў бацькоў і застаўся адзін у вялікім горадзе. Маленькі жабрак нечакана трапляе на елку да Хрыста і анёлаў. І знаходзіць надзею для сваёй душы.

"Прэм'ера спектакля адбылася ў маі гэтага года, але на вялікай сцэне яго яшчэ не бачылі. Гэта гісторыя, якую дарослыя і дзеці расказваюць для дарослых і дзяцей. Раней мы нават не задумваліся аб тым, што дзецям трэба казаць пра такія сур'ёзныя рэчы, як жыццё, смерць або адзінота", — растлумачыў ён.

Асноўная частка трупы — гэта акцёры інклюзіў-тэатра "І", у тым ліку і восем дзяцей з аўтызмам і іх бацькі. На дадзены момант у гэтай тэатральнай студыі займаецца 80 чалавек, 22 з якіх — дзеці з аўтызмам.

Леанід Дзінэрштэйн падкрэсліў, што праект атрымаўся дзякуючы працы "магутнай пастановачнай групы".

"Няма ніякіх асаблівых дзяцей, з гэтымі рабятамі таксама цікава працаваць. Для іх няма ніякіх асаблівых роляў, усе роўныя", — падзяліўся сваімі ўражаннямі харэограф Дзяніс Дадзішкіліані.

Хореограф Денис Дадишкилиани
© Sputnik Ирина Петрович
Харэограф Дзяніс Дадзішкіліані

Галоўную ролю ў спектаклі выконвае сын беларускага рэжысёра Андрэя Курэйчыка Герман.

"Гэта абсалютна дарослы спектакль, на які можна прыйсці ўсёй сям'ёй. Не ў кожнай оперы можна ўбачыць такі тэхналагічны і мастацкі погляд. Па вопыце свайго сына магу сказаць, што ён атрымлівае велізарнае задавальненне ад узаемадзеяння з дзецьмі і дарослымі. Мне здаецца, што гэта неверагодна карысна і для яго таксама. Ён вучыцца сябраваць і разумець іншых людзей", — распавёў Андрэй Курэйчык.

Публіку чакае яркае відовішча — у пастаноўцы выкарыстоўваюцца аб'ёмныя 3D-праекцыі і іншыя тэхналагічныя рашэнні. У рэжысёра Сяргея Ісакава атрымалася стварыць сапраўды казачную пастаноўку.

Дарэчы, на мінулым тыдні адбылася прэм'ера яго дакументальнага фільма "Хто апошні?", дзе галоўныя ролі таксама выканалі акцёры інклюзіў-тэатра "І" — Кастусь, Міша, Улада і Макс. Дакументаліст у сваёй карціне распавёў пра тое, як гэты ўнікальны праект дапамагае дзецям з аўтызмам раскрываць свае таленты і дамагацца поспехаў не толькі на сцэне, але і ў жыцці.

98
Тэги:
тэатр, Беларускі дзяржаўны акадэмічны музычны тэатр, Беларусь
Тэлевізар, архіўнае фота

Арганізатары "Еўрабачання" прыдумалі замену конкурсу

3
(абноўлена 11:25 01.04.2020)
Спецыяльны канцэрт Europe Shine A Light будзе транслявацца ў эфіры тэлеканалаў, а таксама на YouTube.

МІНСК, 1 кра - Sputnik. Замест адмененага конкурсу песні "Еўрабачанне-2020" арганізатары шоу зладзяць спецыяльны канцэрт, паведамілі ў Еўрапейскім вяшчальным саюзе (ЕВС).

"Еўрабачанне-2020" было адменена з-за сітуацыі з распаўсюджваннем каронавіруса. Такім чынам, у наступны раз конкурс пройдзе толькі ў 2021 годзе - у Нідэрландах, якія павінны былі прыняць шоу у гэтым маі. Аднак ЕВС знайшоў альтэрнатыву правядзенню "Еўрабачання".

"Замест гэтага мы маем намер аб'яднаць Еўропу 16 мая з дапамогай унікальнай тэлевізійнай праграмы ў прайм-тайм. Мы заклікаем усіх вяшчальнікаў, якія павінны былі прыняць удзел у конкурсе "Еўрабачанне" ў гэтым годзе, і членаў Еўрапейскага вяшчальнага саюза ў іншых краінах трансляваць гэта шоу у духу адзінства і аб'яднання", - заявіў супервайзар конкурсу Ён Ола Санд.

Шоу будзе называцца Europe Shine A Light, пройдзе яно у пазаконкурсным фармаце. Мяркуецца, што ў рамках канцэрту свае песні выканаюць прадстаўнікі ўсіх 41 краін, якія павінны былі паехаць на конкурс. Прыняць удзел могуць і зоркі "Еўрабачання" мінулых гадоў.

ЕВС заклікаў усе краіны-ўдзельніцы "Еўрабачання" трансляваць гэты канцэрт. Плануецца і прамы эфір на YouTube.

Больш падрабязна пра фармат і іншыя падрабязнасці канцэрту, які павінен стаць заменай "Еўрабачання-2020", арганізатары абяцалі распавесці пазней.

3
Тэги:
конкурс песні, Еўрабачанне
Тэмы:
Конкурс песні Еўрабачанне - 2020
Ларыса Мятлеўская

Загадвалі жаданні і праважалі нябожчыкаў: што яшчэ рабілі беларусы праз вакно

236
(абноўлена 08:59 29.03.2020)
Этнограф Ларыса Мятлеўская распавядае пра схаваны сімвалізм звычайнага праёма ў сцяне і вучыць мыць вокны пры дапамозе народных сродкаў.

Для нашых продкаў акно было не проста адтулінай у сцяне, якая служыла для асвятлення і вентыляцыі памяшкання – вокны атаясамліваліся з вачыма.

У народнай культуры значэнне акна суадносіцца з ідэяй пранікнення, якое можа быць не толькі міралюбівым, але і варожым. Так, напрыклад, калі ў хату праз вакно залятала птушка, гэта лічылася прадвесцем бяды, а калі яна проста стукала дзюбай у школа, гаспадарам варта было чакаць вестак.

У некаторых мясцовасцях Беларусі існавала традыцыя выносіць памерлых нехрышчоных дзяцей і дарослых нябожчыкаў, якія памерлі ад "гарачкі " не праз дзверы, а праз акно. У выпадку смерці ў доме на падаконнік ставілі ваду, каб "душа абмылася", туды ж ставілі чарку з гарэлкай і хлебам для нябожчыка.

Вёска Свяцілавічы
© Sputnik Альфрэд Мікус
Нашы продкі лічылі вокны вачыма дома

Праз вакно адбывалася і частаванне Марозу, калі на Каляды яго клікалі есці куццю. Увогуле, ежа, якая перадавалася праз вакно заўсёды мела сакральнае значэнне. Такі абмен дарункамі і пажаданнямі адбываўся яшчэ да нядаўняга часу паміж валачобнікамі і гаспадарамі хаты.

Археолаг Эдвард Зайкоўскі лічыць, што праз акно ажыццяўляецца сімвалічная сувязь са светам памерлых. У народзе верылі, што асабліва небяспечна пакідаць вокны адчыненымі  і не перахрышчанымі нанач, таму што тады праз іх могуць ўвайсці нябожчыкі і нячысцікі і задушыць спячых.

У легендах пра камяні-краўцы падкрэсліваецца, што матэрыял для пашыву адзення перадавалі змею-краўцу праз вакно і толькі праз яго атрымлівалі гатовыя вырабы.

З акном звязана і любоўная магія. Так на Каляды пры дапамозе солі, пастаўленай наччу на падваконне дзяўчына спрабавала даведацца аб будучым лёсе.

Таксама людзі верылі, што акно здольна выконваць жаданні. Лічылася, што калі ў адкрытае акно ці фортку пастаянна вымаўляць тое, чаго вельмі хочацца, гэта абавязкова спраўдзіцца.

Праз акно маглі ажыццяўляцца і злачынныя планы таму гаспадыні імкнуліся прадухіліць уздзеянне нядобрых, зайздросных позіркаў, паставіўшы на падакноннік вазон з чырвоным мушкатам (другая назва герані ці пеларгоніі - Sputnik).

Як упрыгожвалі вокны

У старажытнасці жытло будавалі практычна без вокнаў, якія мы прывыклі бачыць цяпер. Яны выглядалі, як невялікія адтуліны, зробленыя ў двух сумежных вянках сцяны, якія закрывалі драўлянай засаўкай, а пазней шклом. Гэтыя адтуліны называлі "валакавое акно" і нават цяпер уважлівы вандроўнік заўважыць гэтыя старажытныя акенцы ў сценах клецяў, хлявоў і нават сенцах. Калі нарэшце сталі рабіць вокны, а па сведчанні навукоўцаў, гэта адбылося даволі позна, іх з’яўленне суправаджалася пэўным дыскамфортам ад адкрытасці дома вонкавай небяспецы. Гэта трывога выяўлялася у падсвядомым і можа таму ў народным сонніку пазначана, што бачыць у сне акно да чакання:

  • Бачыць расчыненае акно – падарунак будзе, прыбытак;
  • Акно з пабітымі шыбамі – страты, беднасць; з чыстымі і цэлымі – шчасце, жыццё.

Колькасць вокнаў залежыла ад планіроўкі хаты. Звычайна рабілі два вакна ў падоўжанай сцяне, што выходзіла на двор, і адно ў тарцовай – на галоўным фасадзе. Такое размяшчэнне вокнаў спрыяла стварэнню ў хаце покуці або "чырвонага кута", у якім размяшчаліся абразы.

Да ўсяго ў народзе быў пашыраны звычай мець у хаце менавіта тры акны ў гонар святой Тройцы. Чацвёртае акно у глухой сцяне паміж печчу і галоўным фасадам рабілі толькі ў асобных мясцовасцях. Часта на кухні вакно ўстаўлялі насупраць вусця печы, што было зручна для гаспадыні, якая пачынала завіхацца каля яе з першымі промнямі сонца.

Вёска Свяцілавічы
© Sputnik Альфрэд Мікус
Тры вакны ў хаце рабілі ў гонар Святой Троіцы

Цікава, што ў некаторых мясцовасцях існавала правіла пытаць дазвол на павялічэнне колькасці вокнаў больш за тры не толькі ў святара, але і у вясковага сходу. У другой палове ХІХ стагоддзя , калі пачала мяняцца планіроўка жылля і хату пачалі падзяляць на залу і спальню, у тарцовай сцяне, што выходзіла на вуліцу, рабілі па два вакна. 

Увогуле, месца вакна на фасадзе і яго форма адыгрывала значную ролю ў стварэнні мастацкага аблічча будынка. Аканіцы, надаконныя і падваконныя ліштвы – традыцыйныя элементы аздаблення хаты, якія адрозніваліся ў адпаведнасці з этнаграфічным рэгіёнам Беларусі. Зараз традыцыя ўпрыгажэння вокнаў рознымі элементамі не так распаўсюджана, але і дагэтуль можна напаткаць цікавыя варыянты.

Рама звычайна мела ад 3 да 6 шыб, а пачынаючы з ХVІ-ХVІІ стагодзя ў шляхецкіх сядзібах – да 30 і болей. Да ХІХ стагоддзя замест шкла часта выкарыстоўвалі спецыяльна вырабленыя скуры, паперу, пухіры жывёл, палатно. Зімой вокны мелі дубальты (падвойныя рамы, - Sputnik), а знадворку, калі не было аканіц, іх прыкрывалі саламянымі матамі, каб лепш захоўвалася цяпло ў хаце. Такімі матамі ўцяплялі і дзверы.

Драўляныя створкі або аканіцы звонку зачынялі кожны вечар, але з цягам часу яны страцілі сваю ўтылітарную функцыю. Разам з ліштвамі аканіцы сталі дэкаратыўнымі элементамі ў абрамленні вакна.

Вёска Свяцілавічы
© Sputnik Альфрэд Мікус
У кожным рэгіёне Беларусі былі свае традыцыі ўпрыгажэння вокнаў

Асабліва ўпрыгожваліся ліштвы, на якіх можна было сустрэць разнастайныя ўзоры. Часта гэта кветкі і мудрагелістыя завіткі, але можна сустрэць і выявы зорак і сонца, птушак і цмокаў і іншае.

Такая аздоба адрозніваецца ў кожным этнарэгіёне Беларусі і, як і нацыянальны строй, з’яўляецца іх своеасаблівым пашпартам, унікальнай адметнасцю. 

Як памыць вокны народнымі сродкамі

Гаспадыні дбайна сачылі за чысцінёй шыб у вокнах. Іх чыстка была абавязковай перад Вялікаднем. Прытрымліваюцца такой традыцыі і многія сучасныя гаспадыні.

Вядома, што цяпер у краме можна набыць разнастайныя сродкі для чысткі шкла, хтосці ў ваду дадае гарэлку або кроплі аміяку і націрае шыбы да бляску старымі газетамі, вокны чысцяць нават ільняным алеем і крапівой.

У кнізе "Літоўская гаспадыня" Ганны Цюндзявіцкай, якая сабрала вопыт гаспадарчай дзейнасці сялян на пачатку ХІХ стагоддзя, ёсць цэлы шэраг парадаў для захавання вокнаў чыстымі і светлымі.

Каб шыбы не трацілі празрыстасці, нельга мыць іх вадой, асабліва раніцай ці ўдзень, бо сонечныя прамяні уздзейнічаюць на вільготнае шкло, псуюць яго і змяняюць колер.

Варта рабіць гэта ўвечары, а зранку яшчэ раз выцерці шыбы сухой анучай. Для лепшага выніку суконку трэба пасыпаць дробным мелам і выцерці шкло насуха.Перад выкарыстаннем мел трэба прасеяць, каб ён не пакідаў драпіны на шкле.

Чытайце таксама:

236
Тэги:
Беларусь, Народныя традыцыі, Ларыса Мятлеўская
Тэмы:
Спадчына: традыцыі і вераванні нашых продкаў
Авальная зала пасля рамонту

Адкрыццё сесіі: дэпутаты плануюць ратыфікаваць пагадненне з ЕС пра візы

0
(абноўлена 12:24 01.04.2020)
Заканадаўцы ў першым чытанні разгледзяць змены ў Крымінальна-працэсуальны кодэкс Рэспублікі Беларусь.

МІНСК, 1 кра - Sputnik. Беларускія дэпутаты маюць намер ратыфікаваць дагавор пагаднення паміж Беларуссю і Еўрапейскім Саюзам аб спрашчэнні выдачы віз і рэадмісіі, паведамілі ў прэс-службе Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Беларусі.

2 красавіка адбудзецца адкрыццё другой сесіі Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Беларусі сёмага склікання.

У пералік пытанняў для разгляду на пасяджэнні парламента ўключана 8 пытанняў.

"Заканадаўцы маюць намер ратыфікаваць два дагавора "Аб пагадненні паміж Беларуссю і Еўрапейскім Саюзам аб спрашчэнні выдачы віз" і "Аб ратыфікацыі Пагаднення паміж Рэспублікай Беларусь і Еўрапейскім саюзам аб рэадмісіі асоб, якія знаходзяцца без дазволу", - сказалі ў ніжняй палаце беларускага парламента.

Акрамя гэтага, у першым чытанні плануецца разгледзець праект закона "Аб змяненні Крымінальна-працэсуальнага кодэкса Рэспублікі Беларусь" і аб ратыфікацыі Пратакола аб унясенні змяненняў у Дагавор аб Еўразійскім эканамічным саюзе ад 29 мая 2014 года, у прыватнасці па пытаннях фарміравання агульнага электраэнергетычнага рынку Еўразійскага эканамічнага саюза.

Чытайце таксама:

  • Пагадненне аб візах з ЕС ратыфікуюць у прыярытэтным парадку – Савіных
0
Тэги:
Візы, ЕС, Палата прадстаўнікоў Нацыянальнага Сходу РБ