Іканастас з фанцікаў: праблемы рэстаўрацыі абмеркавалі ў парламенце

Іканастас з фанцікаў: праблемы рэстаўрацыі абмеркавалі ў парламенце

21
(абноўлена 16:17 27.11.2018)
Увесці ліцэнзаванне рэстаўрацыйных работ і адначасова прапісаць больш выразныя рэкамендацыі мясцовым уладам па эксплуатацыі архітэктурных помнікаў прапанаваў старшыня парламенцкай камісіі па адукацыі, культуры і навуцы.

Прыняты год таму Кодэкс аб культуры РБ патрабуе карэкціровак, заявіў старшыня камісіі па адукацыі, культуры і навуцы Палаты Прадстаўнікоў Ігар Марзалюк перад пачаткам круглага стала на тэму "Аб удасканаленні заканадаўства аб культуры ў частцы арганізацыі і правядзення рамонтна-рэстаўрацыйных работ на гісторыка-культурных каштоўнасцях.

Ратаваць ці рэстаўраваць?

Падставай для гэтага сцвярджэння і размовы ў парламенце стаў выпадак у адной з парафій Полацкай епархіі. Ураган знёс некалькі лістоў шыферу з даху сельскай цэркаўкі. Настаяцель у парушэнне працэдуры залатаў дзірку ў даху і быў аштрафаваны.

"Даходзіць да анекдотаў, калі на помніку XIX стагоддзя шыферны дах, які ламае вецер. Людзі з парафіі кладуць металадахоўку - яны не займаюцца рэстаўрацыяй, яны банальна ратуюць будынак ад гніення. І за гэта атрымліваюць штраф. Так рабіць не варта", - заявіў, пазначаючы праблему перад пачаткам круглага стала, старшыня камісіі па адукацыі, культуры і навуцы Палаты Прадстаўнікоў Ігар Марзалюк.

Замест рэстаўрацыі робяць, што ўмеюць

Другой, не менш сур'ёзнай праблемай, застаецца якасць рэстаўрацыйных работ. Парламентарый нагадаў, што сёння да работ на аб'ектах са статусам "гісторыка-культурная каштоўнасць" (ГКК) дапускаюць усіх будаўнікоў - без аглядкі на іх кампетэнцыі. Будаўнікі імкнуцца атрымаць падрад, доступ да вылучаных з бюджэту на рэстаўрацыю грошай, а затым замест рэстаўрацыі робяць тое, што ўмеюць, то бок рамонт.

Выправіць сітуацыю, на думку Марзалюка, магло б увядзенне ліцэнзавання рэстаўрацыйных работ.

"З майго пункту гледжання, павінна быць унесена норма аб абавязковым ліцэнзаванні рэстаўрацыйных работ, таму што на сённяшні дзень любая будаўнічая арганізацыя можа атрымаць права на правядзенне работ. Паколькі гэта пытанне яшчэ і бюджэтных грошай, узнікаюць пэўныя карупцыйныя моманты. І калі грошы, якія павінны траціцца на рэстаўрацыю, трацяцца на банальны рамонт, прычым не самы якасны, то гэта павінна быць рэгламентавана", - заявіў Марзалюк.

Залатыя купалы

Зразумела, што ёсць закон і яго трэба выконваць, але закладзеныя ў Кодэксе аб культуры працэдуры робяць практычна немагчымым рамонт маленькіх храмаў, якія маюць статус ГКК, у вёсках, заявіў благачынны Глыбоцкага благачынія Полацкай епархіі Беларускай праваслаўнай царквы протаіерэй Міхаіл Ізаітка.

Ён яшчэ раз расказаў пра штраф, які вымушаны быў заплаціць настаяцель за самавольны рамонт храма, і папрасіў заканадаўцаў перагледзець парадак.

"Калі пры той сітуацыі, якая ёсць сёння ў вёсцы, нешта не будзе зменена для помнікаў-храмаў, гэтыя храмы будуць разбурацца. Людзі небагатыя, спонсараў знайсці складана", - сказаў протаіерэй Міхаіл Ізаітка.

Але з іншага боку такая кансервацыя або рамонт, праведзены ў парушэнне закона, прыводзяць да адкрыта дрэнных вынікаў. Прыклады ў ходзе круглага стала прывёў Ігар Чарняўскі, які доўгія гады ўзначальваў упраўленне па ахове гісторыка-культурнай спадчыны Мінкульта.

"Царква ў вёсцы Вішнявец, дзе бацька Генадзь, ні з кім не ўзгадняючы, паставіў купалы, замяніў іх. Ну, добра, зрабіў залатое напыленне... Хоць гэта таксама праблема: чаму ў нас залацяцца ўсе цэрквы - у нас, дзе гэты колер наогул не ідзе, не кладзецца ў архітэктуру?! Але ў тым выпадку гэта было паўбяды. Паколькі бацька Генадзь гэта рабіў сам, там, калі ад'ехаць трохі ў бок і прыгледзецца, бачна, што купалы паставілі няроўна", - распавёў Чарняўскі.

Прычым усе гэтыя недахопы самавольнай рэстаўрацыі выявіліся выпадкова - прадстаўнікі Мінкульта заехалі ў вёску з зусім іншай нагоды.

Не дапусціць такой творчасці маглі б добра падрыхтаваныя мясцовыя спецыялісты па абароне гісторыка-культурнай спадчыны.

"Патрэбна падрыхтоўка спецыялістаў па абароне гісторыка-культурнай спадчыны, перш за ўсё на ўзроўні мясцовага кіравання, якія маглі б правесці маніторынг аб'ектаў спадчыны, вызначыць тыя неабходныя віды работ і ведаць, з кім пракансультавацца. Не трэба адразу рабіць маштабную рэстаўрацыю. Аб'ект трэба пастаянна даглядаць, утрымліваць тэрыторыю. На мясцовым узроўні гэтага будзе дастаткова", - заўважыў Чарняўскі.

Іканастас з фанцікаў

Пра неабходнасць больш актыўнага ўдзелу мясцовых уладаў у вырашэнні праблем гістарычных аб'ектаў, якія патрабуюць рамонту, казала і архітэктар абласнога ўнітарнага праектнага прадпрыемства "Інстытут Гроднаграмадзянпраект" Алена Шчасная.

"Ёсць праблема, асабліва ў сельскіх прыходах, старадаўніх іканастасаў, якія аджылі сваё і проста руйнуюцца. У савецкі час многія храмы былі прыстасаваны пад іншыя функцыі, гэтыя іканастасы былі або разабраны, або ім не надавалася належнай увагі. Рамантавалі вельмі смешнымі метадамі. У адным храме проста фальгой ад цукерак абклейвалі, каб стварыць нейкую пазалоту", - распавяла Шчасная.

Паводле слоў спецыяліста, аднавіць іканастасы ў парафіях не могуць. Няма грошай і спецыялістаў. Адзін з настаяцеляў быў гатовы аддаць гістарычную каштоўнасць у музей, дзе, спадзяваўся, іканастас адновяць.

"Звярнуліся ў мясцовы музей гісторыі рэлігіі, але яны кажуць: не, у нас няма магчымасцяў", - распавяла Шчасная.

Свой музей цяпер стварае каталіцкая дыяцэзія, куды, мяркуецца, перададуць каштоўны іканастас. Але падтрымліваць сельскія храмы, якія маюць гістарычную каштоўнасць, толькі сваімі сіламі, на думку гарадзенскага спецыяліста, складана.

"Калі мы кажам, што гэта наша агульная спадчына, то павінны быць удзел дзяржавы, няхай гэтая доля не будзе вялікай, але на аб'ектах, якія патрабуюць рамонту, павінна быць ініцыятыва ад мясцовай улады. Нельга ўсё звальваць на Мінкульт", - заўважыла Шчасная.

21
Тэги:
рэстаўрацыя, Міністэрства культуры РБ, Беларусь

Брэсцкі канструктывізм: экскурсія для знатакоў стылю

11
(абноўлена 09:43 10.07.2020)
  • Будынак у стылі канструктывізму ў Брэсце
  • Будынак у стылі канструктывізму ў Брэсце
  • Будынак у стылі канструктывізму ў Брэсце
  • Будынак у стылі канструктывізму ў Брэсце
  • Будынак у стылі канструктывізму ў Брэсце
  • Будынак у стылі канструктывізму ў Брэсце
  • Будынак у стылі канструктывізму ў Брэсце
  • Будынак у стылі канструктывізму ў Брэсце
  • Будынак у стылі канструктывізму ў Брэсце
  • Валанцёры распавядаюць аб брэсцкім канструктывізме з дапамогай налепак у кавярнях горада
  • Будынак у стылі канструктывізму ў Брэсце
  • Будынак у стылі канструктывізму ў Брэсце
  • Будынак у стылі канструктывізму ў Брэсце
  • Будынак гісторыка-культурнага значэння
  • На адну з экскурсій па мадэрнісцкім Брэсце запрасілі Міхала Пшчулкоўскага
Неабыякавыя берасцейцы стварылі праект папулярызацыі гарадской забудовы ў стылі канструктывізму. Для знатакоў міжваеннай архітэктуры яны падрыхтавалі анлайн карту, а гараджане могуць паўдзельнічаць у выратаванні помнікаў.

"Брэсцкі канструктывізм" - так у горадзе над Бугам называюць архітэктуру, пабудаваную тут у 1920-30-х гадах. Спецыялісты адносяць яе да агульнаеўрапейскага стылю мадэрнізму, які ў свой час адмовіўся ад старых традыцый.

Гэты стыль ўключае ў сябе функцыяналізм, канструктывізм, манументалізм і іншыя стылістычныя напрамкі. У Брэсце яго можна пазнаць па некалькіх характэрных рысах. Гэта выкарыстанне простых кубічных формаў, пераменная вышыня будынкаў, стужачныя вокны і плоскія дахі.

У канструктывісцкім духу берасцейцы будавалі не толькі жылыя дамы. Храмы, адміністрацыйныя будынкі, турма, установы аховы здароўя і адукацыі - новы стыль удала ўпісаўся ў гарадскую тканіну. Да прыкладу, амаль увесь паўднёва-заходні бок галоўнай гарадской плошчы - запар помнікі эпохі 1920-30-х.

Одна из волонтеров проекта Марина Завражная
© Sputnik Артем Кирьянов
Адна з валанцёраў праекта Марына Заўражная распавядае, што да нядаўніх часоў валанцёры знаёмілі берасцейцаў з канструктывізмам на "Мадэрнісцкіх шпацырах". Пакуль экскурсіі вырашылі адкласці з-за эпідэміялагічнага становішча.

Сёння ў Брэсце налічваецца больш за два дзясяткі будынкаў у гэтым стылі. Знайсці іх і пазнаёміцца з гісторыяй славутасцяў можна на анлайн карце праекта. Таксама валанцёры распрацавалі алгарытмы выратавання помнікаў архітэктуры ў выпадку пагрозы іх захаванасці.

11
  • Будынак у стылі канструктывізму ў Брэсце
    © Sputnik Артем Кирьянов

    Мабыць, самы незвычайны прыклад брэсцкага канструктывізму - кірха на сучаснай вуліцы Карла Маркса. Яе пабудавалі ў 1938 годзе для евангелісцка-аўгсбургскай абшчыны горада з 198 вернікаў. У савецкі час тут працаваў кінатэатр "Змена", а цяпер будынак займае рэкламнае агенцтва.

  • Будынак у стылі канструктывізму ў Брэсце
    © Sputnik Артем Кирьянов

    Адзін з найбуйнейшых помнікаў канструктывізму - будынак былой швейнай фабрыкі "Надзея". Будаваўся ён як дом Яніны Урбановіч. Берасцейцы кажуць, па форме дом чымсьці нагадвае знакаміты хмарачос- "прас" у Нью-Ёрку. Пасля рамонту тут з'явіліся офісы ў стылі лофт.

  • Будынак у стылі канструктывізму ў Брэсце
    © Sputnik Артем Кирьянов

    На паўднёва-заходнім баку плошчы Леніна ў стылі канструктывізму пабудаваны не толькі будынак цяперашняга аблвыканкама. Упраўленне КДБ, адміністрацыя Ленінскага раёна, бальніца хуткай дапамогі - цэлая вуліца стала вялікім помнікам стылю.

  • Будынак у стылі канструктывізму ў Брэсце
    © Sputnik из личного архива Юрия Рубашевского

    У стылі канструктывізму планавалі перабудаваць і галоўны каталіцкі храм Брэста. Але з-за вайны планам было не наканавана спраўдзіцца. Так што Крыжаўзвіжанскі касцёл застаўся ў ранейшых формах позняга класіцызму.

  • Будынак у стылі канструктывізму ў Брэсце
    © Sputnik Артем Кирьянов

    Традыцыі "брэсцкага канструктывізму" жывыя і сёння: архітэктары выкарыстоўваюць традыцыйныя мясцовыя формы пры ўзвядзенні новых будынкаў у цэнтры горада.

  • Будынак у стылі канструктывізму ў Брэсце
    © Sputnik Артем Кирьянов

    Усе помнікі архітэктуры брэсцкага канструктывізму і іх гісторыя сабраныя на адной анлайн карце.

  • Будынак у стылі канструктывізму ў Брэсце
    © Sputnik Марта Мартынюк

    На жаль, гэты "цацачны" асабняк 1937 года ў рэдкім стылі стрымлайн мадэрна выратаваць не ўдалося. Будынак павольна руйнаваўся з-за будаўніцтва па суседстве тэатра лялек. Помнік архітэктуры састарэў, яго пазбавілі статусу гісторыка-культурнай каштоўнасці і знеслі год таму.

  • Будынак у стылі канструктывізму ў Брэсце
    © Sputnik Артем Кирьянов

    У гэтым доме з характэрным для канструктывізму стужачным шкленнем сёння працуе знакаміты брэсцкі майстар Мікалай Кузьміч.

  • Будынак у стылі канструктывізму ў Брэсце
    © Sputnik Артем Кирьянов

    "За польскім часам" берасцейцы атрымалі нават спартыўны манеж у стылі канструктывізму. У ынаш час ён застаецца дзеючым, а час ад часу тут адбываліся гарадскія выставы-кірмашы.

  • Валанцёры распавядаюць аб брэсцкім канструктывізме з дапамогай налепак у кавярнях горада
    © Sputnik Артем Кирьянов

    Валанцёры распавядаюць аб брэсцкім канструктывізме з дапамогай налепак у кавярнях горада.

  • Будынак у стылі канструктывізму ў Брэсце
    © Sputnik Артем Кирьянов

    Эпоха брэсцкага канструктывізму памятае і прысуд Веры Харужай. У гэтым будынку ў 1927 году падпольшчыцу асудзілі на шэсць гадоў катаргі.

  • Будынак у стылі канструктывізму ў Брэсце
    © Sputnik Артем Кирьянов

    Турысты могуць пазнаёміцца з архітэктурай мадэрна і па выдадзенай праектам брашуры. Усе помнікі міжваеннай эпохі сабраны ў адным выданні - па ім лёгка арыентавацца падчас прагулкі па горадзе.

  • Будынак у стылі канструктывізму ў Брэсце
    © Sputnik Артем Кирьянов

    Дом у стылі канструктывізму пабудаваў для сябе і галоўны прадстаўнік брэсцкай школы мадэрна Юзэф Бараньскі. Архітэктар меў асабістую гербавую пячатку і валодаў правам праектаваць будынкі любой складанасці. Яму належаць шматлікія знакавыя для горада збудаванні: філармонія, корпус чыгуначнага каледжа і касцёл на Граеўцы ў форме паравоза.

  • Будынак гісторыка-культурнага значэння
    © Sputnik Артем Кирьянов

    Амаль усе помнікі гэтай эпохі ў Брэсце ўключаныя ў спіс гісторыка-культурнай спадчыны. На выпадак пагрозы захаванасці будынкаў валанцёры падрыхтавалі тры алгарытмы дзеянняў, якія дапамогуць выратаваць помнікі архітэктуры.

  • На адну з экскурсій па мадэрнісцкім Брэсце запрасілі Міхала Пшчулкоўскага
    © Sputnik Артем Кирьянов

    На адну з экскурсій па мадэрнісцкім Брэсце запрасілі Міхала Пшчулкоўскага - буйнога польскага спецыяліста па архітэктуры канструктывізму. Натхніўшыся тэмай, адна з валанцёраў праекта напісала ўласную навуковую працу аб брэсцкім мадэрне.

Тэги:
спадчына, архітэктура, Брэст
Дзяржаўны акадэмічны ансамбль танца Беларусі на адкрыцці XXVII Міжнароднага фестывалю мастацтваў Славянскі базар у Віцебску

Гледачы не змогуць дарыць кветкі артыстам на "Славянскім базары"

19
(абноўлена 14:12 10.07.2020)
Доступ да сцэны ў гэтым годзе будзе зачынены, каб пазбегнуць распаўсюджвання каронавіруса - такую рэкамендацыю дало Міністэрства аховы здароўя.

МІНСК, 10 ліп - Sputnik. Гледачы не змогуць дарыць артыстам кветкі падчас канцэртаў на фестывалі "Славянскі базар", паведамілі Sputnik ў дырэкцыі фестывалю.

"У нас ёсць рэкамендацыі ад Міністэрства аховы здароўя па абмежаванні доступу да сцэны. Мы са свайго боку будзем іх выконваць і просім гледачоў зразумець неабходнасць гэтых мер у гэтым годзе", - паведамілі суразмоўцы агенцтва.
Арганізатары фестывалю прынялі рашэнне запусціць акцыю "Букет дабра". Яе сутнасць складаецца ў тым, што гледачы змогуць пералічыць грошы, на якія хацелі набыць букеты для артыстаў, на дабрачынны рахунак для дапамогі дзецям.

"Каб мінімізаваць напружанасць з абодвух бакоў, з боку гледачоў і артыстаў, зараз прапрацоўваем пытанне аб адкрыцці дабрачыннага рахунку. З той мэтай, каб гледачы, якія з любоўю ставяцца да любімых артыстам, не дарылі кветкі і тым самым не стваралі сітуацыю, калі яны будуць спрабаваць прайсці на сцэну, а туды доступ забаронены, такім чынам аддзячылі сваіх артыстаў і прынеслі рэальную карысць тым, каму яна цяпер патрэбна", - распавялі агенцтву ў дырэкцыі фестывалю.

Цягнікі на фестываль

Як і раней, Беларуская чыгунка пусціць дадатковыя цягнікі з Мінска ў Віцебск падчас фестывалю "Славянскі базар". Першы састаў адправіцца 16 ліпеня са станцыі Мінск-Пасажырскі ў 12:28 і прыбудзе на месца ў 16:08.

"Пасля завяршэння канцэртнай праграмы госці" Славянскага базару "на гэтым жа цягніку змогуць вярнуцца ў Мінск. З Віцебска ён будзе адпраўляцца ноччу ў 01:12 і прыбываць у сталіцу Беларусі раніцай у 05:42", - паведамілі ў прэс-службе БЧ.

Дадатковыя цягнікі будзе курсіраваць штодня з Мінска з 16 па 19 ліпеня, з Віцебска з 17 па 20 ліпеня. Як паведамілі ў БЧ, расклад іх рух складзена з улікам праграмы правядзення фестывалю. Тэматыка мерапрыемства будзе адлюстравана і ў афармленні цягніка.

Фестываль "Славянскі базар" правядуць у Віцебску 16 па 19 ліпеня ў новым фармаце. З-за пандэміі каронавіруса мерапрыемствы пройдуць на свежым паветры ў Летнім амфітэатры і на вулічных пляцоўках.

19
Тэги:
Славянскі базар у Віцебску, Міністэрства аховы здароўя Рэспублікі Беларусь, Віцебск
Квітнее лён

Які сёння дзень: 12 ліпеня 2020 года

0
(абноўлена 09:52 10.07.2020)
Гэты дзень з'яўляецца сто дзевяноста чацвёртым па грыгарыянскім календары, да канца года засталося 172 дні.

Сёння адзначаецца Сусветны дзень бортправадніка. Якія яшчэ падзеі адбыліся 12 ліпеня і чым азнаменаваны гэты дзень у народным календары, чытайце ў спраўцы Sputnik.

Гістарычныя падзеі 12 ліпеня

  • У 1920 годзе: РСФСР паводле Маскоўскага дагавора прызнала Літоўскую Рэспубліку і яе правы на значную частку тэрыторыі Беларусі.

Хто нарадзіўся 12 ліпеня

  • 1916 год: Лаўрэнцій Абецэдарскі, беларускі гісторык.

Таксама сёння нарадзіліся італьянскі мастак Амедэо Мадыльяні і савецкая і расійская спявачка Валянціна Талкунова.

12 ліпеня ў народным календары

Сёння праваслаўныя вернікі шануюць памяць апосталаў Пятра і Паўла. Царква шануе іх як першых прапаведнікаў хрысціянства.

Гэты дзень – свята для рыбакоў, якія лічаць апостала Пятра сваім правадыром. Яны ставілі ў царкве свечку Пятру-рыбалову, маліліся пра багаты ўлоў.

Гэтым днём заканчваецца Пятроў пост. У народзе ладзілі гулянні, накрывалі вялікія сталы, варылі піва.

Дзяўчыны варажылі: плялі вянкі і надзявалі іх на галаву каня любімага хлопца. Калі да раніцы вянок не падаў, лічылася, што хлопец сапраўды кахае.

Калі Пятроў дзень быў ясны, то і год будзе добрым. Жоўтыя аблокі прадвяшчаюць дождж.

0
Тэги:
народны каляндар, які сёння дзень
Тэмы:
Які сёння дзень: каляндар знакавых падзей