Дзесяць калон як дзесяць саставаў, у якіх везлі ў 42-м у Беларусь аўстрыйскіх яўрэяў

Аўтар помніка ў Трасцянцы: наша ідэя - зрабіць памяць больш усвядомленай

151
(абноўлена 14:21 22.02.2019)
Адкрыць у мемарыяльным комплексе Малы Трасцянец помнік прапанавалі грамадзяне Аўстрыіі.

МІНСК, 28 сак - Sputnik. Дзесяць калон як дзесяць саставаў, у якіх везлі ў 42-м у Беларусь аўстрыйскіх яўрэяў. Везлі нібыта на новае месца жыцця, а на самай справе - забіваць. Да апошняга часу гісторыя канцэнтрацыйнага лагера Малы Трасцянец заставалася ў Аўстрыі болем асобных сем'яў і белай плямай у нацыянальнай гістарыяграфіі.

З 2009 года нашчадкі загінулых у Трасцянцы аўстрыйскіх яўрэяў ездзілі пад Мінск - ва ўрочышча Благаўшчына (адно з месцаў масавага знішчэння людзей, якое адносіцца да канцлагера Малы Трасцянец). Яны пакідалі на дрэвах партрэты сваіх родных, якіх расстралялі ў гэтым лесе.

Паўнавартасны мемарыял у Благаўшчыне, дзе па афіцыйных дадзеных загінула каля 100 тысяч чалавек, з'явіўся толькі ў мінулым годзе. Яго адкрывалі з удзелам прэзідэнтаў трох краін: Беларусі - Аляксандра Лукашэнкі, Германіі - Франка-Вальтэра Штайнмаера і Аўстрыі - Аляксандра Ван дэр Бэлена.

Сёння ў мемарыяльным комплексе адкрываецца памятны знак.

"Гэта была ініцыятыва грамадзян. З 2009 года людзі прыязджалі ў Благаўшчыну. Гэтыя людзі бачылі, што там адбываецца, як у 2015 годзе была адкрыта "Брама памяці" (кампазіцыя ў мемарыяльным комплексе "Трасцянец" - Sputnik). Яны ўбачылі, што "Мінскпраект" у Благаўшчыне адкрыў цэлы парк памяці і як шмат Рэспубліка Беларусь робіць для ўшанавання памяці ахвяр Трасцянца. І тады яны звярнуліся да аўстрыйскага ўрада з пытаннем, што ж робіць Аўстрыя", - распавяла Sputnik пасол Аўстрыі ў Беларусі Алаізія Вергетар.

Амаль нічога не ведаў пра трагедыю

Мастацкі кіраўнік праекта аўстрыйскі архітэктар Даніэль Занвальд прызнаўся, што да таго, як прыняў рашэнне паўдзельнічаць у конкурсе праектаў, мала што ведаў пра трагедыю аўстрыйскіх грамадзян у Беларусі.

"Малы Трасцянец зусім не быў прадстаўлены ў нашай гістарыяграфіі ў такой ступені, як іншыя канцлагеры або іншыя былыя месцы масавага знішчэння. Гэта звязана з тым, што на дадзенай тэрыторыі нічога не захавалася", - прызнаецца Занвальд.

У Трасцянцы у адрозненне, да прыкладу, ад Асвенцыма мала захавалася артэфактаў, якія нагадвалі б аб трагедыі. Равы ў Благаўшчыне, у якіх хавалі расстраляных ахвяраў, даўно зараслі травой. Хлеў ў самым Трасцянцы быў спалены разам з апошнімі вязнямі. Іншых пабудоў таксама не засталося.

На симпозиум приехал художественный руководитель проекта австрийский архитектор Даниель Занвальд (в центре)
© Sputnik / Вера Дашкевич
Мастацкі кіраўнік праекта аўстрыйскі архітэктар Даніэль Занвальд (у цэнтры)

Гэта абсалютная адсутнасць якіх-небудзь напамінаў аб трагедыі і стала тым імпульсам, які больш за ўсё ўразіў аўстрыйскага архітэктара.

"Прыходзячы на гэта месца, дзе нічога няма, мы не можам ўступіць у нейкую асабістую размову, выбудаваць асабістае стаўленне да гэтых ахвяраў. Мы не можам уступіць з імі ў нейкі ўзаемадзеянне. Калі мы гэта параўнаем з іншымі канцлагерамі, дзе захаваліся нейкія аб'екты, былы крэматорый, гара з абутку ці валасы забітых людзей, гэта адразу нас вельмі кранае, адразу выбудоўвае асабістую сувязь з ахвярамі. Тут гэтага не было. Таму ідэя заключалася ў тым, каб уцягнуць у гэты свайго роду дыялог гледача, наведвальніка для таго, каб зрабіць памяць больш усвядомленай і адчувальнай", - кажа Занвальд.

10 вагонаў

Ідэя Занвальда - гэта дзесяць калон з імёнамі як сімвал тых 10 саставаў, якімі ў Беларусь везлі аўстрыйскіх яўрэяў. З 10 тысяч аўстрыйцаў, якія апынуліся ў Трасцянцы, выжыць атрымалася ў адзінак.

На деревьях закреплены фотографии и имена погибших
© Sputnik / Виктор Толочко
На дрэвах замацаваны фатаграфіі і імёны загінулых

У сам лагер адбіралі невялікую колькасць спецыялістаў, якіх можна было выкарыстоўваць на працах. Большасць везлі ва ўрочышча Благаўшчына да свежавыкапаных равоў і там расстрэльвалі.

"Атрымалася так, што ахвяры, якія там пахаваныя, зніклі абсалютна бясследна і сёння нічога не нагадвае пра іх лёс. Ідэя была ў тым, каб стварыць свайго роду надмагілле, дзе будуць пазначаныя іх імёны, вярнуць іх страчаныя імёны, даць разуменне, што тут пахаваныя жывыя людзі са сваімі лёсамі", - кажа Занвальд.

Памятны знак - гэта сумесны праект, які стаў магчымым дзякуючы супрацоўніцтву аўстрыйскага архітэктара і беларускага скульптара.

Беларускі бок, які таксама не так даўно стаў аднаўляць і увекавечваць памяць загінулых у Трасцянцы, запрасіў да гэтай працы і прадстаўнікоў іншых краін, чые грамадзяне гінулі ў Благаўшчыне і крэмацыйнай печы Трасцянца.

Аўстрыя стала першай краінай, якая скарысталася прапановай Беларусі пабудаваць нацыянальны помнік у памяць пра сваіх суграмадзянах, якія загінулі ў Трасцянцы.

151
Тэги:
помнік, Беларусь, Малы Трасцянец

Гарачая лаціна і бальная класіка: відовішчныя танцы ў фотаздымках

47
(абноўлена 23:25 23.02.2021)
  • Турнір па бальных танцах
  • Турнір па бальных танцах
  • Турнір па бальных танцах
  • Лацінаамерыканскі танец
  • Макіяж для выступлення
  • Танцор рыхтуецца да выступлення
  • Лацінаамерыканскі танец
  • Лацінаамерыканскі танец
  • Лацінаамерыканскі танец
  • Удзельнікі турніру
  • Турнір па бальных танцах
  • Лацінаамерыканскі танец
  • Лацінаамерыканскі танец
  • Лацінаамерыканскі танец
  • Лацінаамерыканскі танец
  • Турнір па бальных танцах
  • Турнір па бальных танцах
  • Балельшчыкі турніру
  • Турнір па бальных танцах
  • Танцавальны клуб Сігма адзначае 35-годдзе
  • Турнір па бальных танцах
  • Турнір па бальных танцах
У сталіцы Беларусі, нягледзячы на эпідэміялагічныя абмежаванні, з вялікім поспехам прайшоў міжнародны турнір па спартыўных бальных танцах Minsk Open.

Спаборніцтвы прайшлі сярод спартсменаў-аматараў усіх узроставых катэгорый. Як падкрэслілі арганізатары, Minsk Open удалося зрабіць сапраўды адкрытым турнірам, на якім былі рады танцорам любых федэрацый. Усяго ў сталічным клубе "Фалькон" выступілі больш за 800 пар з Расіі, Беларусі і Украіны.

Старшыня Беларускага рэспубліканскага танцавальнага саюза Аляксандр Казыра застаўся задаволены, што ўдалося захаваць міжнародны характар ​​спаборніцтваў і якасную іх арганізацыю: выдатная прасторная зала, якаснае святло, вытанчанае афармленне, жывая музыка ад аркестра Boris Myagkov Band, прафесійная судзейская брыгада і, вядома ж, незвычайная атмасфера свету танца.

Для фіналістаў IDSU Grand Prix Adult Latin, Standard быў разыграны салідны прызавы фонд.

Разыначкай стала святкаванне ў рамках спаборніцтваў танцавальным клубам "Сігма" свайго юбілею. Павіншаваць трэнераў, мабыць, самага паспяховага беларускага спартыўнага аб'яднання ў свеце танцаў прыехалі і дзейсныя спартсмены, і тыя, што ўжо скончылі кар'еру. Велізарны торт з лічбамі "35" быў урачыста прадэманстраваны прама на танцавальнай пляцоўцы.

Але галоўнай узнагародай для ўсіх гасцей спаборніцтваў стала магчымасць нарэшце пагутарыць з калегамі і аднавіць спартыўную практыку. Мінск як ніколі засумаваў па буйных міжнародных турнірах.

47
  • Турнір па бальных танцах
    © Sputnik / Виктор Толочко

    У сталічным клубе "Фалькон" у мінулыя выхадныя прайшоў відовішчны Minsk Open.

  • Турнір па бальных танцах
    © Sputnik / Виктор Толочко

    У рамках спаборніцтваў па спартыўных і бальных танцах выступілі больш за 800 пар.

  • Турнір па бальных танцах
    © Sputnik / Виктор Толочко

    Спаборніцтвы прайшлі сярод спартсменаў-аматараў усіх узроставых катэгорый.

  • Лацінаамерыканскі танец
    © Sputnik / Виктор Толочко

    Як падкрэслілі арганізатары, Minsk Open удалося зрабіць сапраўды адкрытым турнірам, на якім былі рады танцорам любых федэрацый.

  • Макіяж для выступлення
    © Sputnik / Виктор Толочко

    Турнір па спартыўных бальных танцах выклікаў вялікую цікавасць сярод удзельнікаў і гледачоў: усе засумавалі па танцах.

  • Танцор рыхтуецца да выступлення
    © Sputnik / Виктор Толочко

    Усе ўдзельнікі спаборніцтваў старанна рыхтаваліся да выступленняў.

  • Лацінаамерыканскі танец
    © Sputnik / Виктор Толочко

    А для фіналістаў IDSU Grand Prix Adult Latin, Standard - салідны прызавы фонд.

  • Лацінаамерыканскі танец
    © Sputnik / Виктор Толочко

    У танцавальным саюзе засталіся задаволены не толькі "геаграфіяй" пар, якія прыехалі, і маштабам турніру, але і якаснай арганізацыяй саміх спаборніцтваў.

  • Лацінаамерыканскі танец
    © Sputnik / Виктор Толочко

    Выдатная прасторная зала, якаснае святло, вытанчанае афармленне, жывая музыка ад аркестра Boris Myagkov Band, прафесійная судзейская брыгада і, вядома ж, незвычайная атмасфера свету танца.

  • Удзельнікі турніру
    © Sputnik / Виктор Толочко

    Удзельнікі турніру з задавальненнем назіраюць за праграмай.

  • Турнір па бальных танцах
    © Sputnik / Виктор Толочко

    У еўрапейскую праграму спартыўнага бальнага танца ўваходзяць: павольны вальс (Бостан), квікстэп (хуткі факстрот), венскі вальс, танга, павольны факстрот.

  • Лацінаамерыканскі танец
    © Sputnik / Виктор Толочко

    У лацінаамерыканскую праграму - самба, ча-ча-ча, румба, пасадобль, джайв.

  • Лацінаамерыканскі танец
    © Sputnik / Виктор Толочко

    Для лацінаамерыканскіх танцаў конкурсныя сукенкі дам, як правіла, кароткія, вельмі адкрытыя і абліпальныя.

  • Лацінаамерыканскі танец
    © Sputnik / Виктор Толочко

    Сучасны конкурсны касцюм кавалераў таксама досыць абліпальны, падкрэслівае мужныя лініі цела.

  • Лацінаамерыканскі танец
    © Sputnik / Виктор Толочко

    Лацінаамерыканскія танцы - адзін з самых прыгожых і палымяных відаў танца.

  • Турнір па бальных танцах
    © Sputnik / Виктор Толочко

    Але самае дзівоснае - гэта бальныя танцы, прычым у самай юнай групе.

  • Турнір па бальных танцах
    © Sputnik / Виктор Толочко

    Звычайна дзеці пачынаюць займацца танцамі з 4 гадоў.

  • Балельшчыкі турніру
    © Sputnik / Виктор Толочко

    Мамы - самыя актыўныя балельшчыкі.

  • Турнір па бальных танцах
    © Sputnik / Виктор Толочко

    З 4 да 7 гадоў у дзяцей фарміруецца пачуццё рытму, яны лёгка паддаюцца расцяжцы, фарміруецца правільная пастава і навык валодання сваім целам.

  • Танцавальны клуб Сігма адзначае 35-годдзе
    © Sputnik / Виктор Толочко

    Разыначкай стала святкаванне ў рамках спаборніцтваў танцавальным клубам "Сігма" свайго юбілею. Павіншаваць трэнераў, мабыць, самага паспяховага беларускага спартыўнага аб'яднання ў свеце танцаў прыехалі і дзейсныя спартсмены, і тыя, што ўжо скончылі кар'еру. Велізарны торт з лічбамі "35" быў урачыста прадэманстраваны прама на танцавальнай пляцоўцы.

  • Турнір па бальных танцах
    © Sputnik / Виктор Толочко

    Прынцып школы просты: танцаваць можа кожны, і ўсё роўна, колькі вам гадоў. З моманту свайго заснавання ў 1986 годзе школа-студыя "Сігма" выгадавала не адно пакаленне прафесійных танцораў і аматараў.

  • Турнір па бальных танцах
    © Sputnik / Виктор Толочко

    Але галоўнай узнагародай для ўсіх гасцей спаборніцтваў стала магчымасць нарэшце пагутарыць з калегамі і аднавіць спартыўную практыку. Мінск як ніколі засумаваў па буйных міжнародных турнірах.

Тэги:
турнір, Беларусь, фотаздымкі, бальныя танцы, танцы
Рыгор Барадулін

"Чалавек не знікае так": успамінаем Рыгора Барадуліна

2086
(абноўлена 09:29 25.02.2021)
У гэты дзень нарадзіўся народны паэт Беларусі Рыгор Барадулін. Sputnik узгадвае шлях жыцця выбітнага творцы.

МІНСК, 24 лют — Sputnik. Рыгор Барадулін нарадзіўся на хутары Верасоўка, скончыў школу ва Ушачах і філфак БДУ. Працаваў рэдактарам у розных выданнях і шмат пісаў, выпусціў каля 70 зборнікаў паэзіі. Барадулін шмат часу аддаваў і перакладчыцкай дзейнасці. Дзякуючы яму, на беларускай мове выйшлі "Слова пра паход Ігараў", творы Федэрыка Гарсія Лоркі, Шэкспіра, Байрана, Ясеніна, Амара Хайма.

Першыя вершы Барадуліна з'явіліся ў друку, калі ён ужо вучыўся ў старэйшых класах — у 1953 годзе ў газеце "Чырвоная змена" (пад псеўданімам А.Чабор). А таксама ў шматтыражнай газеце БДУ "За сталінскія кадры".

Поэт Рыгор Бородулин с женой Валентиной
© Sputnik / Евгений Коктыш
Рыгор Барадулін з жонкай Валянцінай

Першы зборнік вершаў паэта "Маладзік над стэпам" выйшаў у 1959 годзе. Галоўныя тэмы паэзіі — вайна, духоўнасць і таленавітасць беларускага народа, праблемы пасляваеннага часу. У 1961 годзе выйшаў другі зборнік паэзіі — "Рунець, красаваць, налівацца!", а ў 1963 трэці — "Нагбом".

У апошніх зборніках паэта пераважаюць духоўныя і біблейскія матывы. У 2005 годзе выйшаў зборнік малітоўнай паэзіі "Ксты".

Акрамя гэтага аўтар вялікай колькасці сатырычных і гумарыстычных твораў. Стварыў вялікую колькасць эпіграм на дзеячаў беларускай літаратуры і мастацтва. У 1987 годзе выйшла кніга "Парастак Радкоў, галінка вяршыць", якая складалася з літаратурна-крытычных артыкулаў і эсэ паэта.

Родная мова з'яўлялася адной з тэмаў творчасці Барадуліна. Ад маці яму перадалася незвычайная чуйнасць да мовы. Вуснае багацце народнай творчасьці, засвоенае з дзяцінства, стала добрай асновай творчай індывідуальнасьці паэта.

Джон Кунстадтэр, Алесь Камоцкі, Рыгор Барадулін (злева направа)
© Photo : "Беларуская прастора"
Джон Кунстадтэр, Алесь Камоцкі, Рыгор Барадулін (злева направа)

Чэрпаючы з народных запасаў моўнай культуры, паэт адкрыў неабмежаваныя магчымасці словаформаў і спалучэнняў слоў, вярнуў забытым словам першародную свежасьць. Жывое маўленне ў творчасці Барадуліна выйшла за рамкі ўсталяваных літаратурных канонаў.

Рыгора Барадуліна не стала 2 сакавіка 2014 года, у Даравальную нядзелю. Напярэдадні адзначыў свой дзень нараджэння і 53 гады сумеснага жыцця з жонкай Валянцінай Міхайлаўнай. Да яе былі звернутыя апошнія словы паэта: "Якая ж ты ў мяне прыгожая!". Пахавалі Барадуліна на роднай Ушаччыне побач з маці.  

Чалавек не ўзнікае так —
Ён збываецца, адбываецца
Як ратай,
Як дзівак,
Як мастак,
Ад якога свет адбіваецца.

Чалавек не знікае так,
Бы ў кішэні вякоў пятак.
Ён сціраецца аб дарогі,
Разбіваецца аб адчаі,
Пераходзіць ва ўсе трывогі
Веку,
Што яго прыручае.

Перш чым вочы заслоняць векам,
Чалавек хоча стаць чалавекам.

2086
Тэги:
Паэзія, падзеі і даты, Характэрныя факты, Літаратура, Смерць публічных людзей, Культура, Жыццё знакамітых людзей, Музыка, Рыгор Барадулін, Беларусь
Тэмы:
Беларуская літаратура
Які сёння дзень: 26 лютага

Які сёння дзень: 26 лютага 2021 года

0
(абноўлена 17:29 21.02.2021)
Гэты дзень з'яўляецца пяцьдзесят сёмым па грыгарыянскім календары, таму да канца года засталося 308 дзён.

Якія падзеі адбыліся 26 лютага і чым азнаменаваны гэты дзень у народным календары, чытайце ў спраўцы Sputnik.

Гістарычныя падзеі 26 лютага

  • У 1932 годзе ў Мінску пачала выдавацца газета "Літаратура і мастацтва".
  • У 1992 годзе Беларусь і Фінляндыя ўстанавілі дыпламатычныя адносіны.

Хто нарадзіўся 25 лютага

  • 1912 год: Уладзімір Карпаў, беларускі пісьменнік.
  • 1918 год: Пётр Машэраў, кіраўнік Беларускай ССР.
  • 1929 год: Георгій Колас, беларускі пісьменнік.

Таксама сёння нарадзіліся французскі пісьменнік Віктор Гюго і рускі пісьменнік Аляксандр Праханаў.

26 лютага ў народным календары

Сёння праваслаўныя вернікі шануюць памяць вялебнага Марцініана Палесцінскага, якога ў народзе называюць Мартын, і Стэфана Неманя, або ў народзе – Сцяпана.

Святому Мартыну моляцца пра збаўленне ад спакусаў, асабліва – жаночых. Таксама гэты дзень лічыўся добрым, каб прыбраць у хаце – гэта абяцала дабрабыт і ўдачу ў справах.

Калі снег у гэты дзень пачаў раставаць, вясна будзе цёплая. Пахмурны дзень, наадварот, абвяшчае пра познюю і халодную вясну.

0
Тэги:
народны каляндар, які сёння дзень
Тэмы:
Які сёння дзень: каляндар знакавых падзей