Літаратурнае аб'яднанне Узвышша

"Узвышша": узброеныя ведамi, воляю, шчырым жаданнем i энтузiязмам

2551
(абноўлена 15:12 23.05.2019)
Літаратурнае аб'яднанне "Узвышша" было заснавана 26 мая 1926 года.

Беларускае літаратурнае аб'яднанне "Узвышша" было створана былымі ўдзельнікамі літаб'яднання "Маладняк" і дзейнічала на Беларусі ў другой палове 20-х гадоў ХХ стагоддзя. Яго ўдзельнікі выдзяляліся новым, мадэрнісцкім позіркам на літаратуру.

У першапачатковы склад "Узвышша" ўвайшлі шэсць беларускіх пісьменнікаў: А. Бабарэка, З. Бядуля, У. Дубоўка, К. Крапіва, Я. Пушча і К. Чорны.

Творчасць тагачасных беларускiх i заходнiх пiсьменнiкаў, пры ўсёй розніцы грамадскiх i сацыяльных умоў, адбывалася пад уплывам складаных, супярэчлiвых падзей — войнаў, разбурэнняў iмперый, хуткiх тэмпаў тэхiчнага прагрэсу, iмклiвага развiцця псiхалогii, фiласофii. Iдэi З. Фрэйда, А. Бергсана, О. Шпенглера былi вядомыя ў Савецкiм Саюзе. Новы вопыт патрабаваў адпаведных сродкаў мастацкага ўвасаблення, абнаўлення прыёмаў мастацкай выразнасцi, на чым і зрабілі акцэнт заснавальнікі новага беларускага аб'яднання.

На ўтварэнне і дзейнасць "Узвышша" значны ўплыў мела маскоўскае аб'яднанне "Перавал", якое лічыла сваёй асноўнай мэтай барацьбу за высокую эстэтычную культуру творчасці.

Лiтаратурна-мастацкае аб'яднанне "Узвышша" мела выразна наватарскi характар. Прычым арыентацыя на засваенне лепшых узораў сусветнай лiтаратуры была свядомай, мэтанакiраванай устаноўкай, што было адлюстравана ў канцэпцыi "ўзвышэнства".

У новага аб'яднання адразу з'явіліся літаратурныя праціўнікі: удзельнікаў таварыства абвінавачвалі ў ідэалізме, залішнім эстэцтве, дробна-буржуазнай ідэалогіі. З гэтай нагодай у 1926 годзе заснавальнікі літаб'яднання прынялі праграмна-палемічны дакумент "Камунікат беларускага літаратурна-мастацкага аб'яднання "Узвышша", у якім арганізатары аб'яднання зрабілі спробу абвергнуць абвінавачванні сваіх літаратурных супраціўнікаў.

У 1927 годзе аб'яднанне дакументальна зацвердзіла сваё існаванне ў праграмнай заяве "Ад беларускага літаратурна-мастацкага згуртавання "Узвышша".

"Узвышша беларускай мастацкай культуры творыцца не колькасцю паэтаў i пiсьменнiкаў, якiя б асмелiлiся абвясцiць сябе каманднымi высотамi, а якасцю той лiтаратурна-мастацкай прадукцыi, якая прыносiцца ў скарбнiцу беларускай мастацкай лiтаратуры з глыбiнь сучаснасцi, узброенай ведамi, воляю, шчырым жаданнем i энтузiязмам вялiкай творчасцi. Толькi так творыцца тое ўзвышша беларуска йпралетарскай лiтаратуры, якое ўгледзяць вякi i народы", — пісалася ў заяве.

Заява ўключала крытычны аналіз творчасці маладых пісьменнікаў, якія недаацэньвалі або зусім не прызнавалі літаратурную традыцыю і не ўзнялі літаратуру на новы мастацкі ўзровень, крытыку "маладняка", як літаратурна-асветніцкага кірунку.

Дасягнуць вяршыні нацыянальнай літаратуры, на думку членаў "Узвышша", магчыма было шляхам вучобы i выхавання талентаў, стварэння арыгінальнай школы літаратурнага мастацтва праз развіццё высокай культуры мовы, арганічнае спалучэнне рэалістычных традыцый са смелым наватарствам.

На думку ўздзельнікаў "Узвышша", у літаратурных творах трэба было рабіць акцэнт на шырокае выкарыстанне мастацкай сімволікі, "канцэнтраваную вобразнасць", нацыянальна-спецыфічная тэматыку i жанравасць, цэласнасць i канцэптуальнасць творча-мастацкага мыслення, разнастайнасць форм i стыляў.

Праграма аб'яднання трапіла пад крытыку, часта нядобразычлівую і тэндэнцыйную, з боку тагачасных аб'яднанняў "Полымя", "Маладняк" і "БелАПП", была рэалізавана толькі часткова.

У дзейнасці аб'яднання сустракаліся неаб'ектыўныя стаўленні да "маладнякоўцаў", недаацэнка зробленага імі.

Савецкая крытыка 1930-х — пачатку 1950-х гг. цалкам адмаўляла значэнне "Узвышша" ў станаўленні беларускай савецкай літаратуры, адносіла аб'яднанне да варожых сацыялізму арганізацый; уклад аб'яднання ў развіццё літаратуры, мастацкай культуры i эстэтычнай думкі Беларусі быў аб'ектыўна ацэнены ў савецкім літаратуразнаўстве толькі ў 2-й палове 1950-х — 1960-я гг.

Чытайце таксама: 

  • Вершы Язэпа Пушчы: "З каханнем у сэрцы затоена-вечным"
  • Вершы пра хлеб: скарынка, скіба, луста, акраец, каравай
  • Змітрок Бядуля: "На горне душы першы верш я каваў…"
  • Год малой радзімы: вершы пра вёску
  • Вершы пра вясну: болей не мерзне душа ні адна
2551
Тэги:
Літаратура, Гісторыя, Культурнае развіццё, культура і мастацтва, Культура, Беларусь
Тэмы:
Ад Барадуліна да Хадановіча: вершы на беларускай мове (44)
(13:11 / 103.61Mb / просмотров видео: 19)

Пуцін усклаў кветкі да Магілы Невядомага салдата - відэа

12
(абноўлена 17:45 22.06.2021)
Прэзідэнт Расіі Уладзімір Пуцін у Дзень памяці і смутку ўсклаў кветкі да Магілы Невядомага салдата ў Маскве. Падрабязнасці глядзіце на відэа.

Цырымонія прайшла ў аўторак у Аляксандраўскім садзе расійскай сталіцы. У ёй прынялі ўдзел ветэраны Вялікай Айчыннай вайны, міністр абароны Расіі Сяргей Шайгу, мэр Масквы Сяргей Сабянін.

Пасля ўскладання кветак Пуцін выступіў з кароткай прамовай, адзначыўшы, што гісторыя не ведала такога жорсткага генацыду да з'яўлення нацызму.

"Ворагу было мала завалодаць чужой зямлёй. Ён прыйшоў, каб знішчыць наш народ. А тых, хто застанецца - ператварыць у рабоў, пазбавіўшы роднай мовы, традыцый продкаў, нашай культуры", - сказаў прэзідэнт Расіі.

Ён адзначыў, што адказам злу стаў масавы гераізм савецкага народа, адзінства і згуртаванасць людзей, якія прайшлі праз гора, пакуты і смерць.

Дзень памяці і смутку - дзень пачатку Вялікай Айчыннай вайны. У гэтым годзе 22 чэрвеня - васьмідзесятая гадавіна нападзення фашысцкай Германіі на СССР.

Чытайце таксама:

12
Тэги:
Расія, прэзідэнт, відэа, Масква, магіла Невядомага салдата, магіла, кветкі, Уладзімір Пуцін
(5:33 / 44.06Mb / просмотров видео: 206)

"Мы памятаем!": медыягрупа "Россия сегодня" расказвае пра тых, хто прайшоў вайну

8
(абноўлена 17:08 22.06.2021)
МІА "Россия сегодня" падрыхтавала відэаролік "Мы помним!", прысвечаны 80-годдзю пачатку Вялікай Айчыннай вайны. Падрабязнасці глядзіце на відэа.

У роліку - фатаграфіі і скупыя радкі біяграфіі родных і блізкіх супрацоўнікаў медыягрупы. Гэта - яшчэ адно, вельмі асабістае сведчанне таго, што тая страшная вайна закранула літаральна кожнага чалавека.

Бацькі, дзяды, бабулі, прадзеды i прабабулі супрацоўнікаў медыягрупы змагаліся на франтах, сыходзілі ў партызаны, працавалі ў тыле. Прыглядзіцеся ў іх твары. За кожным радком іх біяграфіі - лёсы не абстрактных абаронцаў Радзімы, а канкрэтных людзей, якія перажылі голад, холад, шмат хто быў паранены, кантужаны, некаторыя прапалі без вестак. Але яны выстаялі і перамаглі. Для таго, каб жылі мы - нашчадкі іх подзвігаў і славы.

Ролік трансліруецца ў Маскве на медыяфасадзе будынка МІА "Россия сегодгня" на Зубаўскім 4.

22 чэрвеня - дзень смутку, нагода ўспомніць тых, хто загінуў, тых, хто не вярнуўся з палёў бітваў.

У Беларусі па традыцыі асноўныя мерапрыемствы, прысвечаныя гэтай даце, прайшлі ў мемарыяльным комплексе "Брэсцкая крэпасць-герой". У памяць аб загінуўшых у першыя хвіліны і гадзіны вайны, аб іх бяспрыкладнай мужнасці на ваду Заходняга Буга былі спушчаны вянкі з запаленымі ад Вечнага агню свечкамі.

Глядзіце таксама:

8
Тэги:
Вайна, Вялікая Айчынная вайна, відэа, МІА "Россия сегодня"