Факсіміліе Брэсцкай Бібліі паказалі ў Мінску

Больш за 1,5 тысячы долараў: факсіміліе Брэсцкай Бібліі паказалі ў Мінску

51
(абноўлена 17:58 27.08.2019)
Унікальнае факсіміліе важыць 15 кілаграмаў і налічвае паўтары тысячы старонак.

МІНСК, 27 жні - Sputnik. Факсімільнае выданне Брэсцкай Бібліі прадставілі сёння ў Мінску, паведамілі ў прэс-службе Нацыянальнай бібліятэкі.

Падмуркам для стварэння ўнікальнага факсімілія стаў экземпляр, што зараз знаходзіцца ў Торуньскім універсітэце і першапачаткова належаў аднаму з нашчадкаў Мікалая Радзівіла Чорнага, які і паспрыяў выданню кнігі 4 верасня 1563 года.

Намеснік дырэктара Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі Алесь Суша
Намеснік дырэктара Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі Алесь Суша

Факсімільнае выданне важыць 15 кілаграмаў і налічвае каля 1500 старонак – гэта самая вялікая кніга ў гісторыі айчыннага друку. Праект прымеркаваны да 1000-годдзя Брэста, якое горад святкуе ў гэтым годзе.

Памер, папера і рукапісныя подпісы ўзноўленыя вельмі дакладна, нават пераплёт выкананы па старажытных тэхналогіях. У самым дарагім выкананні кошт факсімілія можа дасягаць 3500 беларускіх рублёў. Арыгінальная Брэсцкая Біблія вельмі дорага каштавала і ў свае часы, і была аднім з галоўных прадметаў, які перадавалі ў спадчыну.

Зараз падрыхтавана 11 экземпляраў, кнігі адправяцца ў Брэст. Дакладнай інфармацыі пра тыраж няма, выданні будуць друкаваць па замове.

51
Тэги:
Біблія, Нацыянальная бібліятэка Беларусі, Беларусь
Гасцёўня ў мінскім музей Янкі Купалы

Гасцей пільнаваў сабака: як праходзілі застоллі ў Янкі Купалы

534
(абноўлена 12:17 07.07.2020)
Чым частавалі сяброў і сваякоў у купалаўскім доме і навошта ў сенцах іх чакала нямецкая аўчарка, карэспандэнту Sputnik Алесі Шаршнёвай паведамілі ў Дзяржаўным літаратурным музеі Янкі Купалы.

Адной з любімых простых страў класіка беларускай літаратуры былі крышаны — так называлі бульбяны суп са шкваркамі. Сябры пісьменніка ўзгадваюць, што маці "крышыла крышаны", седзячы на парозе мінскага дома, куды сын перавёз яе, ратуючы ад раскулачвання.

Любіў піць квас прама з дзежкі

Многія сучаснікі лічылі Купалу гурманам, але на самой справе класік беларускай літаратуры не любіў вылучацца сярод астатніх. Напрыклад, сяляне, якія жылі ў мястэчку Ляўкі Аршанскага раёна (зараз там знаходзіцца аднаіменны мемарыяльны запаведнік, а раней было лецішча — Sputnik), узгадвалі, што аднойчы пасля працы на ўчастку паэту паднеслі кіслы бярозавы квас у крышталёвым графіне. Ён адмовіўся ад пачастунку, які вельмі любіў, і сам адправіўся ў студню, прыгаворваючы: "Люблю піць квас прама з дзежкі ".

Макет лецішча Купалы ў Ляўках
© Sputnik / Виктор Толочко
Макет лецішча Купалы ў Ляўках

Купалу хацелася быць бліжэй да народа, таму ён заўсёды запрашаў за стол усіх сялян, што дапамагалі яму ці проста працавалі побач з домам.

Самастойна літаратар хадзіў на кірмаш: не даручаў гэту справу ні жонцы, ні слугам. Яшчэ ў дзяцінстве ён напаткаў там бабулю-прадаўшчыцу зёлак, якой пасля прысвяціў адзін з вершаў.

"Сапраўдны" рыбак

Шмат часу Купала праводзіў на прыродзе — любіў паляванне, у тым ліку і "ціхае", і рыбалку. Ляснік Шыманскі ўспамінаў, што часцей за ўсё на паляванні паэт страляў трусоў, мяса якіх вельмі любіў есці з падлівай.

"Успамінаю дзядзьку Янку — вельмі любіў ён пагрызі заячую лапку ", — казаў ляснік.

Купала як прафесійны рыбак лавіў рыбу без вудаў ці рагулек, а з дапамогай спецыяльных шнуроў ці закідушак. У якасці жыўца выкарыстоўваў маленькіх яшчарак — верацяніцаў. Улоў не заўсёды быў удалым, таму, вяртаючыся дадому, ён мог набыць на кірмашы свежай рыбы. Жонка Уладзіслава Францаўна заўсёды заўважала падман, але ніколі не падавала віду.

Вясельны здымак
© Sputnik / Виктор Толочко
Вясельны здымак

У Мінску разам з Купалам на рыбалку хадзілі і іншыя пісьменнікі: рыбачылі звычайна ў пасёлку Ждановічы на Свіслачы. Абавязковым патрабаваннем для гэтага мерапрыемства былі аловак і лісток паперкі. Купала не разумеў, як сапраўдны паэт ці пісьменнік можа ісці на прыроду без гэтых прыладаў — у галаве могуць з'явіцца нейкія цікавыя думкі ці нават радкі, а запісаць іх будзе няма куды.

На варце гасціннасці — Рэкс

Купалаўскі дом славіўся на ўсю сталіцу як адзін з самых гасцінных. Многія беларускія аўтары не аднойчы ўспаміналі застоллі і казалі, што "гэта немагчыма апісаць словамі".

Пісьменнік Іларыён Барашка ўзгадваў, што як толькі з'яўляўся госць, яго настойліва ўсаджвалі за стол і абавязкова частавалі вяндлінкай. Па ўспамінах іншых наведвальнікаў, нават у небагатыя часы Купала частаваў дранікамі, блінамі з мачанкай, вэнджанымі кілбаскамі, падсушанымі сырамі, яечняй са скваркамі і гарачай бульба. Яго маці і сёстры некаторы час жылі на вёсцы, таму многія прадукты траплялі на стол прама з грады.

Пасадзіць госця за стол было цэлым абрадам. Паэт абавязкова даставаў бутэлечку шампанскага, бо з'яўленне сяброў і сваякоў у хаце лічылася сапраўдным святам.

Фотапартрэт Янкі Купалы
© Sputnik / Виктор Толочко
Фотапартрэт Янкі Купалы

На стражы гасціннасці ў мінскім доме Янкі Купалі заўсёды знаходзіўся сабака — нямецкая аўчарка Рэкс. Ён пільнаваў у сенцах, і калі хто-небудзь з гасцей спрабаваў непрыкметна сыйсці з-за стала і адправіцца па сваіх справах, сабака пачынаў брахаць на ўсю хату.

Гаспадар лавіў уцекача са словамі: "Куды сабраўся, паночку? Ты так мне гасцей да пары параспускаешь. Талеркі яшчэ стаяць на стале, вось і ты вяртайся".

Пісьменнік Міхась Лынькоў пісаў, што сапраўднае беларускае хлебасольства гаспадароў купалаўскага дома ледзь не ўвайшло ў прымаўку.

Кубак для кавы, знойдзены на папялішчы дома. Тое, што кубак належаў Купале пацвердзіла жонка
© Sputnik Алеся Шаршнёва
Кубак для кавы, знойдзены на папялішчы дома. Тое, што кубак належаў Купале пацвердзіла жонка

Кармілі тут і бедных студэнтаў. У 1909-1913 гадах Купала быў у ліку студэнтаў, якія наведвалі ў Санкт-Пецярбургу так званыя суботнікі прафесара Браніслава Эпімах-Шыпілы — яго называлі патрыярхам беларускага адраджэння. Купала добра памятаў галодныя студэнцкія часы і пачастункі на суботніках, таму і арганізаваў такую ж гасцёўню ў сваім мінскім доме.

Дарэчы, менавіты гэтыя сустрэчы ўвайшлі ў спіс абвінавачванняў у адрас Купалы падчас рэпрэсій.

534
Тэги:
Дзяржаўны літаратурны музей Янкі Купалы, Янка Купала, Беларусь
Тэмы:
Класічная кухня: што елі і чым частавалі знакамітыя беларусы
По теме
Прывітанне са "Смалявуда": пад Мінскам пачаліся здымкі фільма пра Купалу
З-за крытыкі гледачоў новы спектакль пра Купалу зменіць назву
Як мылі помнік Янку Купалу напярэдадні яго дня нараджэння
А хто там ідзе: знакаміты верш Купалы выйшаў у перакладзе на 101 мову свету
Brutto выпусцілі кліп на верш Янкі Купалы
Бульба з кіслым малаком і бланманжэ: якім было меню Якуба Коласа
Купальскія песні: на Купала сонца гуляла

Купальскія песні: на Купала сонца гуляла

913
(абноўлена 16:11 06.07.2020)
У таямнічую купальскую ноч вясковая моладзь збіралася вакол вогнішча і спявала традыцыйныя купальскія песні.

Песні – неад'емная частка не толькі жыцця беларуса, але і абрадавага цыклу. З адмысловымі спевамі дзяўчыны збіралі зёлкі, звівалі іх у вяночкі, варажылі і вадзілі карагод вакол вогнішча.  

Купальскае вогнішча звычайна ладзілі каля ракі або поля, на выгане або нават на галоўнай плошчы мястэчка. Хлопцы збіралі галлё, салому і складвалі высокае вогнішча. Лічылася, што калі пераскочыць праз яго, агонь ачысціць усё дрэннае, што было дагэтуль, і прынясе ўдачу.

Галоўныя матывы купальскіх песень – будучы ўраджай і, зразумела, каханне. Жыта ўжо стаіць высокае, наліваюцца каласы, а кароткія ночы – самыя цёплыя ў годзе. Спавалі на Купалле і жартаўлівыя песні, у якіх можна заўважыць не толькі абрадавыя матывы, але і звесткі пра штодзённае жыццё і зносіны беларусаў.

Купальскія песні сабраў у сваёй манаграфіі беларускі фалькларыст Арсень Ліс. Sputnik прыводзіць некаторыя з гэтых песень – мабыць, вы нават ведаеце матыў?

913
Тэги:
Традыцыі і абрады, песні, Купалле

Што мінчане думаюць пра адказнасць за апазіцыйныя графіці

0
(абноўлена 16:19 08.07.2020)
За апошнія два месяцы ў МУС налічылі больш за паўтысячы фактаў палітычных графіці і расцяжак. Больш за ўсё - у Мінску і Мінскай вобласці. Што аб такім спосабе выражэння палітычнай пазіцыі думаюць мінчане, высвятляў Sputnik.

Праваахоўныя органы шукаюць аўтараў палітычных графіці, расцяжак, налепак, якія з'яўляюцца ў грамадскіх месцах на працягу апошніх двух месяцаў. У МУС папярэдзілі пра адказнасць за такія "роспісы". У залежнасці ад сумы шкоды, абставінаў і намеру затрыманага будзе вызначацца адказнасць у выпадку затрымання.

Больш за ўсё надпісаў і расцяжак з'явілася ў Мінску і Мінскай вобласці. Карэспандэнты Sputnik выйшлі на вуліцы беларускай сталіцы, каб высветліць, як самі мінчане ставяцца да такой формы выказвання палітычнага пратэсту.

"Калі няма нічога забароненага - нацысцкіх знакаў або іншых падобных рэчаў - стаўлюся спакойна", - кажа адна з удзельніц апытання.

Другі нагадвае - камусьці чужы спосаб выказвання грамадзянскай пазіцыі дадасць працы.
"Камусьці ж прыйдзецца потым выціраць", - кажа суразмоўца Sputnik.

"Усё роўна - палітыка гэта ці іншае мастацтва, усё павінна быць эстэтычна", - настойвае яшчэ адна ўдзельніца апытання.

У пытанні штрафаў апытаныя жыхары Мінска апынуліся даволі лаяльнымі. Хтосьці проста паціскае плячыма і кажа, што за такія парушэнні не штрафаваў бы, нехта прапануе спачатку разабрацца, на якім будынку з'явіўся надпіс - на простым гаражы або на гістарычнай забудове.

А хтосьці вырашэнне гэтага пытання аддаў на водкуп экспертам.

"Я не хачу туды лезці", - прызналася субяседніца агенцтва.

Глядзіце на відэа, што думаюць мінчане пра палітычныя графіці, налепкі і расцяжкі як спосаб выражэння палітычнай пазіцыі.

0
Тэги:
Беларусь, Апазіцыя, Графіці