Езуіцкі касцёл у Мсціслаўлі

Якія аб'екты культурнай спадчыны прафінансуюць з Фонду прэзідэнта

41
(абноўлена 12:33 06.09.2019)
Сярод прэтэндэнтаў на аднаўленне - касцёл у Мсціслаўлі, які разбураецца літаральна на вачах, і фрэскі Еўфрасінні Полацкай з зашыфраваным сакрэтным пасланнем.

Напярэдадні Аляксандр Лукашэнка распарадзіўся вылучыць грошы на аднаўленне і рэстаўрацыю шасці аб'ектаў. Крыніца фінансавання - прэзідэнцкі фонд па падтрымцы культуры і мастацтва.

Пра якія аб'екты ідзе гаворка, чытайце ў аглядзе Sputnik.

Гальшанскі замак

Маштабная рэстаўрацыя рэзідэнцыі роду Сапегаў пачалася ўвесну мінулага года дзякуючы прыцягненню сродкаў з прэзідэнцкага фонду ў рамках дзяржаўнай праграмы "Культура Беларусі" на 2016 - 2020 гады. На дадзены момант ужо адноўлена самая захаваная паўночная вежа, пад сценамі якой сёлета прайшоў юбілейны дзясяты фестываль "Гальшанскі замак".

Руины Гольшанского замка
© CC BY-SA 2.0 / Wikipedia / Арцём Аблажэй
Руіны Гальшанскага замка

Работы працягваюцца у 2019 годзе: тэрыторыю замка плануюць падсвятліць, усталююць відэаназіранне, а ўнутры самой вежы адновяць роспіс і ляпніну, адновяць камін. Музейная экспазіцыя пра гісторыю Гальшанскага замка размесціцца ў невялікіх памяшканнях і падвале, тут жа можна будзе ўбачыць артэфакты, знойдзеныя падчас археалагічных раскопак.

Езуіцкі касцёл у Мсціслаўлі

Шматпакутны касцёл мае доўгую гісторыю аднаўлення. Пачалася яна ў 2017 годзе, калі з'явіліся навіны пра абрушэнне адной са сценаў. Тады з просьбай да міністэрства культуры звярнуўся відэаблогер Дзяніс Касцюкевіч, а ў 2018 годзе быў адкрыты дабрачынны рахунак для збору сродкаў.

Нягледзячы на выдзеленыя Магілёўскім аблвыканкамам грошы - крыху больш за 103 тысяч рублёў - паўгода таму касцёл зачынілі на кансервацыю, так як аб аднаўленні гістарычнага будынка не магло быць і гаворкі.

Інфармацыя пра тое, што яшчэ адна сцяна і калона абрынуліся падчас работ па кансервацыі, з'явілася ў сярэдзіне жніўня.

Капліца-пахавальня князёў Паскевічаў

Рэстаўрацыйныя працы супрацоўнікі ААТ "Белрэстаўрацыя" ў капліцы-пахавальні, якая з'яўляецца часткай палацава-паркавага ансамбля ў Гомелі, праводзяць з 2007 года. Спецыялісты ўжо арганізавалі гідраізаляцыю падземных частак, адрэстаўравалі дах капліцы і пахавальні, пазалоту крыжоў і купалоў, аднавілі маёлікавыя плітку і тэракотавыя какошнікі.

Часовня-усыпальница князей Паскевичей в Гомеле
© CC BY 3.0 / Uladzimir Sarokin
Капліца-пахавальня князёў Паскевічаў у Гомелі

У 2017 годзе ішла рэстаўрацыя наземнай часткі комплексу - капліцы, завяршыць усю працу планавалася ў 2018 годзе, але нешта пайшло не так. Магчыма, дзякуючы фінансаванню з прэзідэнцкага фонду, пахавальня будзе адкрыта для наведвання ўжо ў 2020 годзе.

Фрэскі полацкай Спаса-Праабражэнскай царквы

Спаса-Праабражэнская царква полацкага Спаса-Еўфрасіннеўскага манастыра - адзіны ў нашай краіне помнік XII стагоддзя, дзе амаль цалкам захаваўся фрэскавы роспіс. На сценах храма - выявы святых і біблейскія сюжэты ў візантыйскім стылі.

Паўнавартасная рэстаўрацыя пачалася тут на пачатку 1990-ых, пад кіраўніцтвам мастака і даследчыка Ракіцкага. У 2007 годзе да працы падключыліся маскоўскія спецыялісты, а ў 2008-2009 гадах была канчаткова распрацавана методыка адпластавання пазнейшых роспісаў, каб раскрыць па сапраўднаму ўнікальныя для Беларусі фрэскі XII стагоддзя.

Фрагмент фресок полоцкой Спасо-Преображенской церкви
Фрагмент фрэсак полацкай Спаса-Праабражэнскай царквы

На дадзены момант фрэскі адкрыты больш чым на 90%. Спецыялісты ўпэўнены, што ідэя роспісу храма належыць самой Еўфрасінні Полацкай. Лічыцца, што святая такім чынам пакінула спецыяльнае пасланне сваім нашчадкам, расшыфраваць якое будзе магчыма толькі пры поўным адкрыцці.

Сядзіба Напалеона Орды

Яшчэ адзін праект з шчаслівай шасцёркі - сядзіба мастака і кампазітара Напалеона Орды ў Іванаўскім раёне Брэсцкай вобласці. У раённым цэнтры ўжо з'явіўся помнік знакамітаму земляку, а на месцы згарэлай ў 1943 годзе былой шляхецкай сядзібы правялі археалагічныя даследаванні. Пакуль музей знаходзіцца ў будынку былой школы ў дерене Варацэвічы, тут жа размяшчаецца і карцінная галерэя.

Музей Наполеона Орды
© Photo : Валерий Михальчук
Музей Напалеона Орды

Аднаўляць сядзібу будуць па малюнках яе ўладальніка. Цяпер ужо залілі фундамент, выклалі цагляны склеп і пачалі ўзвядзенне драўлянага зруба. Захаваліся таксама дэталёвыя славесныя апісанні не толькі сядзібнага дома, але і двор. Плануецца, што не толькі дом, але і прылеглыя пабудовы - бровар, сырніца, стайня, хлеў - будуць адноўлены максімальна дакладна.

Музей беларускай маляванкі

На базе гісторыка-культурнага музея-запаведніка "Заслаўе" за кошт сродкаў прэзідэнцкага фонду плануецца адкрыць музей беларускай маляванкі - размаляваных дываноў.

Праца Фарбы нябёсаў
© Sputnik Сергей Лескеть
Калісьці беларусы ад беднасці ўпрыгожвалі свае дамы маляванкамі, цяпер яны лічацца класічнымі ўзорамі наіўнага мастацтва

Тут размесціцца самая вялікая ў Беларусі калекцыя маляванкі. Цяпер у ёй налічваецца каля 130 твораў, аналагаў якім няма ва ўсім свеце. Асаблівую каштоўнасць уяўляюць працы Язэпа Драздовіча і слуцкай майстрыхі Алёна Кіш.

Пакуль калекцыя, збор якой пачаўся ў 1988 годзе, захоўваецца ў спецыяльных тубах.

41
Тэги:
Культура, рэстаўрацыя, Беларусь
Кветкі бэзу пад дажджом

Май халодны год хлебародны: што кажуць прыкметы пра надвор'е ўлетку

32
(абноўлена 11:45 23.05.2020)
Этнограф Ларыса Мятлеўская распавядае пра стаўленне нашых продкаў да халоднага майскага надвор’я і вучыць гатаваць стравы, якія дапамогуць сагрэць нават самае халоднае сэрца.

У гэтым годзе апошні вясновы месяц выдаўся халодным. Зменлівае надвор’е для Беларусі ў гэтыя часы – не дзіва, што прыкмецілі яшчэ нашы продкі, якія казалі "Май зямлю грэе, а сіверам вее" або "У май каню сена дай, а сам на печ уцякай".

У даўніну халодны і даждлівы май не пужаў земляроба, бо існавала перакананне, што такое надвор’е з’яўляецца прадвеснікам ураджайнага года.

Аб гэтым сведчаць і народныя прымаўкі:

  • Май халодны — не будзеш галодны;
  • Мокра ў маі — будуць пышныя караваі;
  • Грымоты ў маю спрыяюць ураджаю;
  • Як у маі суха, то падцягвай бруха;
  • Як ідзе дождж у сакаўцы, то хлеба будзе ў рукаўцы, а як у маі — то будзе хлеба і ў гультая;
  • Сухі марац, мокры май — будзе жыта, як гай.

Якім будзе надвор’е летам згодна з народнымі прыкметамі

Менавіта напрацягу апошняга вясновага месяца нашы продкі пільна сачылі за надвор’ем, каб даведацца, якім будзе лета. Вось, якія высновы можна рабіць, згодна з народным календаром:

  • Калі ноч пад 1 мая зорная і дзьме цёплы паўднёвы вецер – лета будзе з бурамі, але цёплае і ўраджайнае;
  • У Заходня Беларусі лічылі, што калі ў Дзень Пранціша, які адзначалі 11 мая, ідзе дождж, то будзе мокра ўсё лета, а калі суха, то і лета будзе сухім;
  • 13 мая на Якуба, калі сонца ўзыйдзе ясна – чакаецца сухое лета, а праз хмары – дажджлівае;
  • 14 мая, калі на Ярому - непагадзь, то суровая і галодная надарыцца зіма;
  • 24 мая святкавалі Макея і казалі: "Мокра на Макея - і лета не прасушыць, а сухім Макей прыйшоў – і лета не намочыць".
  • 27 мая на Сідара зноў чакалі халадоў і, калі так было, то казалі, што "Прыйшлі Сідары, прыйшлі і сівяры". Калі ў гэты дзень  дзьмулі паўночныя вятры, то лета чакалася дажджлівае. Але, калі да гэтага дня або на яго прыляцяць ластаўкі і стрыжы, то лета надарыцца цёплым.
  • 28 мая, святкуючы Пахома, прыгаворвалі: "Святы Пахом павее цяплом" і "На Пахома цёпла – усё лета цёпла".

Каб сагрэцца пасля вясновага дажджу і моцнага майскага ветру, можна прыгатаваць смачную і карысную страву – курыны булён з клёцкамі. А на дэсерт – здобныя булкі.

Булен курыны з клёцкамі

Інгрыдыенты:

  • 500 г курынага мяса
  • 1 морквіна
  • 1 цыбуліна
  • 1 яйка
  • 0,75 шклянкі мукі
  • 1 ч. лыжка вяршковага масла
  • Соль
  • Лаўровы ліст
  • Пучок зялёнага кропу або пятрушкі

Як гатаваць:

Падрыхтаванае курынае мяса заліць халоднай вадой. Калі яна закіпіць, зняць пену, пакласці ачышчануюч моркву і цыбуліну, варыць на слабым агні да гатоўнасці мяса, у канцы прыгатавання дадаць соль, лаўровы ліст. Булён працадзіць.

Муку, яйка, соль, масла і каля чвэрці шклянкі ахалоджанага булёну старанна перамяшаць. З атрыманага цеста аддзяляць лыжкай невялікія клёцкі і апускацьіх у булён, варыць 5 хвілін.

Падаць з кавалачкамі  курынага мяса, пасыпаць здробненым кропам або пятрушкай.

Булка здобная

Інгрыдыенты:

  • 1 кг пшанічнай мукі
  • 30 г дражджэй
  • 1,5 шклянкі малака
  • 80 г масла або маргарыну
  • 50 г цукру
  • 1 яйка
  • Соль

Як гатаваць:

Дрожджы накрышыць, дадаць чайную лыжку цукру і расцерці, змяшаць з цёплым малаком, усыпаць палову мукі, замясіць цеста, пасыпаць тоўстым слоем мукі, накрыць сурвэткай і паставіць ў цёплае месца.

Пасля таго, як цеста паднімецца, дадаць рэштку мукі, соль, расцёрты з цукрам жаўток, старанна вымесіць, у канцы замесу дадаць растопленае масла або маргарын і ўзбіты бялок. Паверхню цеста змазаць тлушчам, каб яно не перасохла і даць падысці яшчэ раз.

Гатовым цестам запоўніць формы да 2/3 іх аб’ёму, даць пастаяць, каб падышлі і выпякаць каля гадзіны.

Парада руплівай гаспадынькі: Каб булачкі лёгка даставаліся, халодныя формы змазваюць свіным тлушчам. Алей, маргарын і вяршковае масла для гэтага не прыдатныя. Калі булачкі пякуць у печы і яна даволі гарачая, то на чарэнь каля сцяны ставяць жалезны кубак з вадой і в’юшку не зачыняюць. Калі выпечка зверху пачынае моцна румяніцца, то яе накрываюць паперай або лістамі дзядоўніка.

32
Тэги:
Надвор'е, Ларыса Мятлеўская
Тэмы:
Спадчына: традыцыі і вераванні нашых продкаў
Рэдкія картаграфічныя матэрыялы і дакументы можна ўбачыць на выставе #Дакладнасць. Свет ваенных тапографаў

Скапіраваў і быў расстраляны: як рабілі карты Перамогі

38
(абноўлена 15:49 22.05.2020)
Засакрэчаныя дакументы і ваенныя карты прадставілі на выставе ў Нацыянальным гістарычным музеі. Цяпер больш за 150 экспанатаў выставы можна ўбачыць анлайн.

МІНСК, 22 мая - Sputnik. Унікальны гістарычны выставачны праект "#Дакладнасць. Свет ваенных тапографаў" стаў даступны віртуальна, паведаміла прэс-сакратар Дзяржкаммаёмасці Алена Касцюкова.

Выставачны праект "#Дакладнасць. Свет ваенных тапографаў", які праходзіць у Нацыянальным гістарычным музеі, ужо паспеў заваяваць папулярнасць у аматараў гісторыі.

Многие экспонаты выставки до недавнего времени имели гриф секретности
© Photo : предоставлено организаторами выставки
Многія экспанаты выставы да нядаўняга часу мелі грыф сакрэтнасці

Зараз усё жадаючыя змогуць наведаць віртуальны аналаг выставы і ўбачыць рэдкія картаграфічныя матэрыялы і дакументы, а таксама геадэзічныя прыборы ваенных гадоў.

"Арыгіналы фотаздымкаў і карт, прадстаўленыя на выставе, да нядаўняга часу неслі грыф сакрэтнасці", - адзначылі ў прэс-службе.

Больш за 150 экспанатаў для выставы прадставілі Дзяржаўны картографа-геадэзічны фонд Дзяржкаммаёмасці, Нацыянальны гістарычны музей, Нацыянальны гістарычны архіў, Беларускі дзяржаўны музей гісторыі Вялікай Айчыннай Вайны, Дзяржаўны музей Узброеных сіл Беларусі і прыватныя калекцыянеры.

Экспозиционный проект дает возможность посмотреть на историю Великой Победы глазами военных картографов
© Photo : предоставлено организаторами выставки
Экспазіцыйны праект дае магчымасць паглядзець на гісторыю Вялікай Перамогі вачыма ваенных картографаў

Унёсак у Перамогу ваенных геадэзістаў і тапографаў

"На вайне ў кожнага свая зброя барацьбы з ворагам. Вайсковыя тапографы змагаліся лінейкай, алоўкам, нівелірам, кіпрэгелем - тымі прадметамі, якія прадстаўлены на экспазіцыі, прысвечанай 75-годдзю Вялікай Перамогі", - адзначыў дырэктар Нацыянальнага гістарычнага музея Беларусі Павел Сапоцька.

Экспазіцыйны праект дае магчымасць паглядзець на гісторыю Вялікай Перамогі вачыма ваенных картографаў, тапографаў і геадэзістаў. Мензулы, нівелір, тэадаліт, нівелірныя рэйкі - гэтыя прыборы выкарыстоўваліся ваеннымі тапографамі для палявых вымярэнняў, якія выкарыстоўваліся ў распрацоўцы графічных баявых дакументаў і забяспечвалі імі войскі.

"Тапаграфічная карта - асноўны дакумент, які змяшчае дакладны, падрабязны і наглядны малюнак прасторавых аб'ектаў, якія адлюстроўваюцца ў пэўнай сістэме каардынатаў і маюць колькасныя і якасныя характарыстыкі. Гэта забяспечвае атрыманне дакладнай і зразумелай інфармацыі аб мясцовасці", - растлумачыў дырэктар ГП "Белгеадэзія" Сяргей Забагонскі.

Военные топографы сражались линейкой, карандашом, нивелиром, кипрегелем
© Photo : предоставлено организаторами выставки
Ваенныя тапографы змагаліся лінейкай, алоўкам, нівелірам

Ён адзначыў, што карты патрэбныя для рашэнняў вялікага круга задач, у тым ліку ў інтарэсах абароны і бяспекі краіны.

"У гады Вялікай Айчыннай вайны, калі тапаграфічныя карты з'яўляліся адным з найважнейшых дакументаў пры кіраванні войскамі, ваенныя геадэзісты і тапографы сумесна з грамадзянскімі спецыялістамі галоўнага ўпраўлення геадэзіі і картаграфіі зрабілі адвучальны ўнёсак у Перамогу", - падкрэсліў Сяргей Забагонскі.

Маршрут, які начарцілі немцы ў 1944 годзе

Першая тапаграфічная карта ў Беларускім дзяржаўным музеі гісторыі Вялікай Айчыннай вайны з'явілася ў 1949 годзе.

"Гэта была карта ад партызанскага атрада імя Громава, брыгады "Буравеснік" Мінскай вобласці, зробленая самастойна. Сёння ў нашым музеі больш за 500 асобнікаў тапаграфічных карт, з іх 350 сапраўдныя", - распавёў дырэктар музея Уладзімір Варапаеў.

Кипрегели, мензулы, нивелир, теодолит, нивелирные рейки - эти приборы применялись военными топографами для полевых измерений
© Photo : предоставлено организаторами выставки
Мензулы, нівелір, тэадаліт, нівелірныя рэйкі - гэтыя прыборы выкарыстоўваліся ваеннымі тапографамі для палявых вымярэнняў

Частка экспанатаў з фондаў музея заняла годнае месца ў экспазіцыі. Адзін з іх - карта Клецкага і Нясвіжскага раёнаў, скапіраваная ў 1941 годзе падпольшчыкам Іванам Новікам, які быў расстраляны ў студзені 1942-га года.

Старшыня Дзяржаўнага камітэта па маёмасці Андрэй Гаеў перадаў для экспазіцыі дзве арыгінальныя карты з сямейнага архіва.

Адна з іх - карта БССР з пробнага накладу Вялікага савецкага атласа свету, падпісаная ў друк у снежні 1939 года.
"На ёй пазначаныя адміністрацыйныя межы тады яшчэ 10 абласцей рэспублікі. На адваротным баку карты ёсць гістарычная пазнака пра тое, што ў 1942 годзе яна трапіла ў рукі ворагам. На другой нямецкай карце "Дарогі Варшава-Масква", выдадзенай у красавіку 1944 года, контур заходняй дзяржаўнай мяжы Савецкага Саюза можна ўбачыць толькі па канчатках чырвоных ліній аўтадарог. Да адной з найбуйнейшых ваенных аперацый "Баграціён" заставалася ўсяго пару месяцаў, ворага ўжо магутна ціснулі да зыходных рубяжоў, але ў рэйху па-ранейшаму не жадалі адмаўляцца ад сваіх планаў на перадзел свету", - распавялі ў камітэце.

Андрэй Гаеў лічыць, што асноўная ідэя экспазіцыі заключаецца ў тым, каб паказаць гераічны ўклад ваенных геадэзістаў, картографаў, тапографаў у справу агульнай Перамогі.

Основная идея экспозиции - показать героический вклад военных геодезистов, картографов, топографов в дело общей Победы
© Photo : предоставлено организаторами выставки
Асноўная ідэя экспазіцыі - паказаць гераічны ўнёсак ваенных геадэзістаў, картографаў, тапографаў у справу агульнай Перамогі

"Ёсць такі выраз: "Любая вайна немагчымая без карты і яна пачынаецца з карты". Я б сказаў, што і Перамога немагчымая без карты, таму што яе значэнне падчас баявых дзеянняў прыраўноўваецца да баявой зброі", - кажа старшыня Дзяржкаммаёмасці.

Карты, як баявая зброя

Унікальныя дакументы для экспазіцыі перадалі многія арганізацыі.

"Там прадстаўлены карты з IV тома Вялікага гістарычнага атласа Беларусі, у тым ліку і старонкі Генеральнай карты, па якой можна прасачыць геаграфію знішчэння некаторых населеных пунктаў, якія не былі адноўлены", - распавяла дырэктар РУП "Белкартаграфія" Іна Шлык.

Уникальные документы для экспозиции передали многие организации
© Photo : предоставлено организаторами выставки
Унікальныя дакументы для экспазіцыі перадалі многія арганізацыі

На выставе таксама можна ўбачыць рэчы генерала арміі Аляксея Антонава з фондаў Нацыянальнага гістарычнага музея, раней неапублікаваныя матэрыялы з архіва навігацыйна-тапаграфічнага ўпраўлення Генеральнага штаба ВС, картаграфічныя матэрыялы з Дзяржаўнага цэнтра картографа-геадэзічных матэрыялаў і дадзеных.

"Мы лічым іх паўнавартаснымі сімваламі барацьбы і ўрачыстасці свету", - сказаў аб экспанатах выставы Павел Сапоцька.

Арганізатары экспазіцыі адзначаюць, што за мінулыя дзесяцігоддзі пра падзеі ваеннага часу было напісана і знята шмат розных матэрыялаў, аднак пра ўклад ваенных геадэзістаў, тапографаў і картографаў вядома не так шмат.

О вкладе в Победу военных топографов известно не так и много
© Photo :
Пра ўнёсак у Перамогу ваенных тапографаў вядома не так і шмат

Праект "#Дакладнасць. Свет ваенных тапографаў" зможа папоўніць гэты прабел, тым самым аддаўшы даніну памяці стваральнікам карт. Бо на фронце значэнне карты прыраўноўвалася да баявой зброі.

Каб наведаць экспазіцыю віртуальна, трэба перайсці па спасылцы, скарыстаўшыся QR-кодам, альбо зайшоўшы на сайты Дзяржкаммаёмасці і Нацыянальнага гістарычнага музея Беларусі.

У Нацыянальным гістарычным музеі выстава будзе пахадзіць да 4 ліпеня.

38
Тэги:
Вялікая Айчынная вайна (1941-1945), Нацыянальны гістарычны музей Рэспублікі Беларусь, Мінск, Беларусь
Тэмы:
Дзень Перамогі - 2020
Петыцыю за адмену выпускных экзаменаў падпісалі больш за 6,5 тысяч беларусаў

Петыцыю за адмену выпускных экзаменаў падпісалі больш за 6,5 тысяч беларусаў

0
(абноўлена 15:56 24.05.2020)
Адпаведны зварот накіруюць як у Міністэрства адукацыі Беларусі, так і ў Адміністрацыю прэзідэнта.

МІНСК, 24 мая - Sputnik. Петыцыю з заклікам адмяніць выпускныя іспыты ў школах Беларусі падпісалі больш за 6,5 тысяч чалавек, паведамляе Sputnik.

Міністэрства адукацыі, нягледзячы на ​​распаўсюд каронавіруса, вырашыла не пераносіць выпускныя іспыты ў беларускіх школах.

Пасля гэтага на анлайн-платформе з электроннымі петыцыямі з'явіўся адкрыты ліст у Міністэрства адукацыі і да прэзідэнта.

Чыноўнікаў просяць ацаніць бягучую сітуацыю і адмовіцца ад правядзення выпускных экзаменаў пасля дзевятых і адзінаццатых класаў. Таксама ў петыцыі заклікаюць праводзіць уступныя выпрабаванні не раней чым 1 жніўня.

"Арганізаваць у школах, гімназіях і ліцэях перад пачаткам 2020/21 навучальнага года вочныя і (або) дыстанцыйныя заняткі для ўсіх жадаючых па дадатковым вывучэнні і паўтору матэрыялу за чацвёртую чвэрць 2019/20 навучальнага года", - гаворыцца ў петыцыі.

Таксама ў петыцыі заклікаюць ініцыяваць унясенне тэрміновых зменаў у заканадаўства, якое рэгулюе сферу адукацыі, якія дазволяць праводзіць урокі і экзамены ў дыстанцыйнай форме і па выніках такіх урокаў і экзаменаў выстаўляць ацэнкі. Нагадаем, у дзеючым Кодэксе аб адукацыі паняцці "дыстанцыйнае навучанне" няма.

Зварот ужо падпісалі больш за 6,5 тысяч чалавек. Збор подпісаў працягваецца.

Нагадаем, раней у Мінадукацыі заяўлялі пра тое, што пры правядзенні выпускных іспытаў будуць выконвацца ўсе меры засцярогі. Правядзенне выпускных вечароў было адменена, аднак атэстаты ўсё роўна будуць выдаваць ва ўрачыстай абстаноўцы. Некалькі зменены тэрміны правядзення цэнтралізаванага тэсціравання (ЦТ) - яно пачнецца на два тыдні пазней, чым павінна было.

0
Тэги:
Беларусь, Экзамены, Адукацыя
Тэмы:
Абітурыент - 2020