Замест руін - вежы і сцены: як ідзе рэстаўрацыя Старога замка ў Гродне

Замест руін - вежы і сцены: як ідзе рэстаўрацыя Старога замка ў Гродне

115
(абноўлена 15:46 30.09.2019)
Праз некалькі гадоў у адбудаваных вежах гарадзенскага замка можна будзе ўбачыць каралеўскую лазню, залу адпачынку караля і прагуляцца па галерэях з высокай столлю.

ГРОДНА, 30 вер - Sputnik, Іна Грышук. Той, хто даўно не прыязджаў у Гродна, Замкавую гару цяпер можа не пазнаць. На месцы руін і рэшткаў абарончых сцен узвышаецца высокая сцяна з чырвонай цэглы і два высокія будынкі - так званая камяніца і сярэдняя вежа. Раней гэтыя будынкі мы маглі бачыць толькі на макетах, якія паказваюць копію замка часоў Стэфана Баторыя, а цяпер - ужывую. Журналістка Sputnik пабывала на гістарычнай для Гродна будоўлі, убачыла і даведалася, як рухаецца праца па рэстаўрацыі замка і што плануецца рабіць у бліжэйшы час.

Што пабудавалі на Замкавай гары?

Рэстаўрацыя Старога замка ў Гродне пачалася ўсяго два гады таму. Першымі на аб'ект прыйшлі археолагі, пасля іх - будаўнікі, якія пачалі ўзводзіць сцяну і вежы, умацоўваць уваходную браму, якая захавалася.

Часть входной арки украсили декоративными элементами из песчаника
© Sputnik / Инна Гришук
Частку ўваходных аркі ўпрыгожылі дэкаратыўнымі элементамі з пяшчаніку

"Узведзены ўсе аб'екты, якія планавалася пабудаваць. Гэта атык над уязной брамай, галерэі, "мерная хата", камяніца (гэта ўмоўная назва) і сярэдняя вежа. Усё гэта вы і самі бачыце", - сцісла пералічвае аб'ём выкананых за апошні год работ дырэктар Гродзенскага гісторыка-археалагічнага музея Юрый Кітурка.

Напрыклад, атык - гэта новы паверх над уязной вежай. Злева ад уязной вежы пабудавана вонкавая сцяна, усярэдзіне якой з'явілася крытая галерэя. З яе можна трапіць у будынак так званай камяніцы, самы крайні будынак - гэта сярэдняя вежа. "Мерную хату" можна ўбачыць, калі зайсці ў панадворак Старога замка. Але наведвальнікаў сюды зараз не пускаюць. Гэта аднапавярховы будынак, размешчаны ўздоўж абарончай сцяны.

Вдоль оборонной стены внутри дворика появилась предполагаемая копия мерной избы - здесь разместятся технические помещения
© Sputnik / Инна Гришук
Уздоўж абароннай сцены ўнутры панадворка з"явілася меркаваная копія мернай хаты - тут размесцяцца тэхнічныя памяшканні

Праўда, знешні выгляд ва ўсіх будынкаў пакуль не вельмі прэзентабельны. Зусім хутка выкананыя з чырвонай цэглы вонкавыя сцены атынкуюць і накрыюць спецыяльнай ахоўнай глазурай. Колер сцен будзе колеру тынкоўкі. Камяніца і сярэдняя вежа схаваюцца пад чарапіцай ярка-цаглянага колеру. У бліжэйшы час на сваё месца ўстане і купал, які размесціцца над уязной аркай.

Сцены ўпрыгожваюць каменным дэкорам

Па праекце сцены, аконныя і дзвярныя праёмы павінны быць дапоўнены каменнымі дэкаратыўнымі элементамі і скульптурамі. Менавіта яны зробяць будынкі прыбранымі, як і было ў эпоху Рэнесансу.

Все оконные проемы будут украшены декоративными элементами
© Sputnik / Инна Гришук
Усе аконныя праёмы будуць ўпрыгожаны дэкаратыўнымі элементамі

Каменны дэкор вырабляецца на прыватным прадпрыемстве пад Гродна з пяшчаніку. Напрыклад, элементамі з пяшчаніку часткова абліцаваная ўязная арка і аконныя праёмы, дэкаратыўныя элементы мацуюцца да вонкавых сцен. Усталяваная балюстрада, якая служыць агароджай адкрытай галерэі, размешчанай над уязной групай.

Будаўніча-мантажныя работы будуць працягвацца не менш за паўгода, дакладныя тэрміны іх заканчэння не называюцца. Трэба выканаць чарнавую аздабленне сцен, правесці электрычнасць, ацяпленне і іншыя камунікацыі. Будуць устаўленыя драўляныя вокны і дзверы, якія ўжо вырабляюцца.

Юрый Кітурка адказвае на пытанне, якое хвалюе многіх - аб якасці работ. Яно і зразумела - бо на аб'екце працуюць будаўнікі ААТ "Гроднажылбуд", якое спецыялізуецца на будаўніцтве жылля.

Директор Гродненского историко-археологического музея Юрий Китурко
© Sputnik / Инна Гришук
Дырэктар Гродзенскага гісторыка-археалагічнага музея Юрый Кітурка

"Якасць работ пастаянна адсочваецца. Ёсць спецыяльны чалавек, які за гэтым сочыць. Можна сказаць, што якасць дастаткова здавальняючая для арганізацыі, якая не спецыялізуецца на рэстаўрацыйных работах, ды і няма ў Беларусі такіх арганізацый", - адзначыў Кітурка.

Канструктыўная крытыка пачутая

Варта нагадаць, што працы па аднаўленні Старога замка ў Гродне падзеленыя на тры этапы. У фінале Стары замак павінен стаць копіяй палаца XVI стагоддзя часоў караля Стэфана Баторыя. Зараз выконваецца першая чарга. Гэта аднаўленне той часткі замка, якая знаходзілася з боку Нёмана. Рэстаўрацыя выконваецца па зробленым амаль 30 гадоў таму праекце архітэктара Уладзіміра Бачкова. Але ў ходзе работ у праект ўносіліся змены, улічваліся меркаванні грамадскасці і экспертаў.

Входная башня стала выше, скоро здесь установят купол
© Sputnik / Инна Гришук
Уваходная вежа стала вышэй, хутка тут ўсталююць купал

Так, было вырашана змяніць форму купала над уваходнай вежай - ён будзе не круглай шарападобнай формы, а ў выглядзе класічнай цыбуліны. Да гэтага пытання былі падлучаныя польскія спецыялісты. Пасля доўгіх абмеркаванняў было вырашана захаваць другі паверх прыбудовы, якая размешчана злева ад уязной вежы. Яшчэ адна важная змена - цалкам зменена аснова сярэдняй вежы, гэта дазволіла захаваць старыя падмуркі.

Што ўбачым у новых вежах?

Дакладныя даты заканчэння першага этапу рэстаўрацыі не вядомыя. Калі з аб'екта сыдуць будаўнікі, пачнуцца работы па афармленні ўнутраных інтэр'ераў і стварэнні музейных экспазіцый. Як распавёў Кітурка, на першым паверсе уваходнай вежы будзе каса, на другім - наведвальнікі змогуць убачыць інтэр'еры замкавай капліцы. На першым паверсе сярэдняй вежы госці ўбачаць археалагічна-архітэктурную экспазіцыю, дзе будуць паказаны каменныя элементы замка, якія захаваліся з XVI стагоддзя. Яны былі знойдзены ў міжваенны час, пазней страчаны і нядаўна зноў адкрыты.

Сейчас открытая галерея упирается в крышу, а в будущем отсюда можно будет пройти во дворец
© Sputnik / Инна Гришук
Зараз адкрытая галерэя ўпіраецца ў дах, а ў будучыні адсюль можна будзе прайсці ў палац

Другі паверх сярэдняй вежы зойме тэматычная экспазіцыя, прысвечаная старажытнаму Гродна, да часоў Стэфана Баторыя. Трэці паверх - каралеўская лазня, чацвёрты паверх - алебастравая зала, якая ў ранейшыя часы была месцам адпачынку караля.

У будынку камяніцы пакажуць інтэр'ерныя экспазіцыі, напрыклад, можна будзе ўбачыць меркаванае жыллё прыдворных. А вось трапіць у памяшканні мернай хаты не атрымаецца. Тут размесцяцца тэхнічныя памяшканні.

С обзорной площадки открываются красивые виды на Гродно
© Sputnik / Инна Гришук
З агляднай пляцоўкі адкрываюцца прыгожыя віды на Гродна

Месцам для прыемных шпацыраў і прыгожых фота абяцае стаць адкрытая галерэя над уваходнай групай. Каб падняцца на яе, прыйдзецца прагуляцца па доўгіх галерэях з высокай столлю. Па сутнасці, гэта яшчэ адна аглядная пляцоўка, абгароджаная вытанчанай балюстрадай. Гуляць тут можна будзе нават зімой. Тут цёплая падлога, дзякуючы якой не будзе ўтварацца наледзь і гурбы, зробленая сістэма адводу вады.

Замак стане самым прыгожым у Беларусі

Цікаўлюся: "Ці можна сказаць, што зусім хутка гродзенскі Стары замак стане самым прыгожым у Беларусі"?

В будущем посетители музея смогут прогуляться по длинным галереям со сводчатыми потолками, которые соединяют две башни
© Sputnik / Инна Гришук
У будучыні наведвальнікі музея змогуць прагуляцца па доўгіх галерэях з высокай столлю, якія злучаюць дзве вежы

"Давайце пачакаем, калі яго пабудуюць", - адказвае Кітурка і тлумачыць: "Зараз выконваецца толькі першая чарга рэстаўрацыі, а гэта толькі пятая частка ад усяго аб'ёму работ па аднаўленні замка. Калі будзе адноўлены палац (гэта другая чарга работ - Sputnik) , менавіта ён стане галоўнай дамінантай у дадзеным ансамблі. Гэта цяпер усё звяртаюць увагу на новыя вежы, купал. Але яны будуць выглядаць больш сціпла на фоне палаца".

Так замок выглядит со стороны Немана и Старого моста
© Sputnik / Инна Гришук
Так замак выглядае з боку Нёмана і Старога моста

Як паведаміў Кітурка, цяпер ідзе падрыхтоўчая праца да другога этапу. У бліжэйшы час пачнецца стадыя перадпраектных работ і будуць праводзіцца археалагічныя даследаванні і зандаж на сценах замка. Усё гэта дапаможа зразумець, якой была планіроўка замка ў XVI стагоддзі. Папросту кажучы, у пэўных месцах са сцен здымуць тынкоўку. Магчыма, будуць знойдзеныя старыя пласты тынкоўкі, на якой маглі захавацца сляды арнаментаў і жывапісу часоў Стэфана Баторыя, а таксама пазнейшых перыядаў. Пасля дадатковых даследаванняў з улікам атрыманых дадзеных у праекце могуць з'явіцца карэкціроўкі.

Чытайце таксама: 

115
Тэги:
Стары замак, Гродна
Тэмы:
Забытыя і знакамітыя: самыя цікавыя славутасці Беларусі (17)
Удзельніца са школы Viradouro на карнавале ў Рыа-дэ-Жанейра, Бразілія

Карнавал у Рыа адмянілі з-за пандэміі каронавіруса

17
(абноўлена 19:25 23.01.2021)
Раней бразільскія ўлады пераносілі карнавал на нявызначаны тэрмін і разлічвалі, што здолеюць правесці мерапрыемства пасля таго, як з'явіцца вакцына ад COVID-19.

МІНСК, 25 сту – Sputnik. Штогадовы карнавал у Рыа-дэ-Жанейра, які павінен быў адбыцца ў лютым 2021, адмянілі, паведаміў мэр горада Эдуарду Паіс.

У верасні мінулага года стала вядома, што мерапрыемства адкладаецца. З-за пандэміі школы самбы не паспелі б падрыхтавацца да правядзення карнавалу-2021 у лютым ні фізічна, ні матэрыяльна.

Увосень арганізатары мерапрыемства выказвалі надзею на тое, што са з'яўленнем вакцыны ад каронавіруса, знакамітае шоу ўсё ж атрымаецца правесці летам.

"Я ніколі не хаваў сваёй страсці да карнавалу і выразнага бачання эканамічнай важнасці гэтай культурнай падзеі для нашага горада. Аднак цяпер няма сэнсу меркаваць, што мы зможам правесці карнавал у ліпені", - напісаў у сваім Twitter Паіс.

Падрыхтоўка, якую патрабуе шоў, на дадзены момант немагчыма, растлумачыў мэр і дадаў, што ў наступным годзе, пасля праходжання вакцынацыі, Рыа-дэ-Жанейро зможа "адсвяткаваць жыццё і нашу культуру з усёй інтэнсіўнасцю, якую заслугоўваем".

Карнавал у Рыа-дэ-Жанейра традыцыйна праводзіцца з пятніцы па аўторак перад Вялікім постам.

Бразілія стала адной з самых пацярпелых ад каронавіруса краін у свеце. Па апошніх дадзеных, захварэлі на COVID-19 больш за 8,6 мільёна жыхароў краіны, памерлі 214 тысяч чалавек. Краіна знаходзіцца на другім месцы ў свеце па колькасці смяротных зыходаў у хворых на каронавірус і на трэцім па колькасці заражэнняў.

Чытайце таксама:

17
Тэги:
Рыа-дэ-Жанейра, карнавал, каронавірус
Патэрна - падземны калідор у форце

Як выглядае абноўлены музей "Пяты форт" у Брэсце

9
(абноўлена 16:59 23.01.2021)
Работы па рэстаўрацыі і музеефікацыі праводзіліся з чэрвеня па снежань 2020 на сродкі Саюзнай дзяржавы Расіі і Беларусі.

БРЭСТ, 25 сту – Sputnik, Святлана Яцанюк. У Брэсце урачыста адкрыўся абноўлены музей Пяты форт - філіял мемарыяльнага комплексу "Брэсцкая крэпасць-герой".

Пятый форт - филиал мемориального комплекса Брестская крепость-герой
© Sputnik Светлана Яценюк
Пяты форт - філіял мемарыяльнага комплексу "Брэсцкая крэпасць-герой"

Падчас рэстаўрацыйных работ былі ачышчаны ад моху і бруду фасады казармы і гаржавы капанір. Сцены вычышчанага форта абаранілі спецыяльным кансервавальным складам, каб не разбуралася цэгла. Пра тое, што гэта Пяты форт, цяпер кажа і рымская лічба V на ўваходзе ў левай частцы гаржавой казармы.

Музей рассказывает и об участии крепости в Первой мировой войне
© Sputnik Светлана Яценюк
Музей распавядае і пра ўдзел крэпасці ў Першай сусветнай вайне

Акрамя рэстаўрацыі ў рамках праекта была створана новая экспазіцыя. Яна размясцілася ў гаржавой казарме і займае шэсць казематаў. Музей расказвае пра гісторыю фартыфікацыі на беларускіх землях, пра мадэрнізацыю Брэст-Літоўскай крэпасці, аб будаўніцтве фартоў і аб удзеле крэпасці ў Першай сусветнай вайне. Таксама ёсць залы з элементамі рэканструкцыі: яны наглядна паказваюць, як выглядалі памяшканні форта - жылыя казематы, канцылярыя, цэйхгаўз, умывальня.

В рамках проекта была создана новая экспозиция
© Sputnik Светлана Яценюк
У рамках праекта была створана новая экспазіцыя

На адкрыццё Пятага форта прыбылі міністр культуры Беларусі Анатоль Маркевіч, прадстаўнікі гарадской улады, кіраўніцтва Мемарыяльнага комплексу "Брэсцкая крэпасць" і іншыя ганаровыя госці. Як распавёў загадчык музея Пяты форт Аляксандр Каркатадзе, за 20 гадоў існавання гэтага аб'екта ў якасці музея яго ў агульнай складанасці наведала крыху больш за 100 тысяч чалавек.

Заведующий филиалом Музей 5-й форт Александр Коркотадзе на фоне стены с римской цифрой V
© Sputnik Светлана Яценюк
Загадчык філіяла "Музей 5-ы форт" Аляксандр Каркатадзе на фоне сцяны з рымскай лічбай V

У мэра горада Аляксандра Рагачука ёсць надзея і мэта ў разы павялічыць наведванне гэтага аб'екта.

"Патэнцыял Пятага форта - не тыя 100 тысяч, якія за 20 гадоў тут пабывалі. Я вам гарантую 100 тысяч у год", - выказвае ён сваё меркаванне.

Мэр города рассчитывает на 100 тысяч посетителей в год
© Sputnik Светлана Яценюк
Мэр горада разлічвае на 100 тысяч наведвальнікаў у год

Мэр горада паабяцаў узяць на сябе абавязацельствы па добраўпарадкаванні прылеглай тэрыторыі. Ужо ідзе будаўніцтва дарогі да музея. І будзе наведзены парадак ля ўваходу. Таксама Аляксандр Сцяпанавіч адзначыў, што да музея ў будучыні пусцяць грамадскі транспарт, так як цяпер сюды даволі праблематычна дабрацца без машыны.

9
Тэги:
Брэсцкая крэпасць, Брэст
Тэмы:
Саюзная дзяржава Беларусі і Расіі
Будынак Капітолія

Рэжым НС адмянілі ў Вашынгтоне, павышаныя меры бяспекі захоўваюцца

8
(абноўлена 17:51 25.01.2021)
Частка кардонаў і блокпастоў знята, але тэрыторыя вакол Белага дома па-ранейшаму абгароджана двухмятровым плотам.

МІНСК, 25 сту – Sputnik. Рэжым надзвычайнай сітуацыі, які быў уведзены ў Вашынгтоне перад інаўгурацыяй прэзідэнта Джо Байдэна, адменены.

Раней на падыходах да ўрадавых устаноў была выбудавана сістэма блокпастоў з-за пагрозы паўтарэння масавых беспарадкаў у акрузе сталіцы. На цэнтральных вуліцах працавалі пункты надгляду ФБР, устаноўлены бетонныя загароды, некаторыя вуліцы былі перакрыты.

Цяпер жа дарогі ў цэнтры горада адкрылі для праезду, запрацаваў увесь грамадскі транспарт. Зноў усталявалі палаткі з фаст-фудам, а недалёка ад Белага дома пачаўся гандаль атрыбутыкай з вобразамі Джозэфа Байдэна і Камалы Харыс.

Частка байцоў Нацгвардыі ўжо пакінула горад. Як паведамілі сакрэтныя службы, якіх-небудзь сур'ёзных інцыдэнтаў у дні пасля інаўгурацыі не было.

Аднак тэрыторыя вакол самога Белага дома па-ранейшаму абгароджана высокім плотам. Ачэплены і будынак міністэрства фінансаў і Лафает-сквер.

Інаўгурацыя 46-га прэзідэнта ЗША

Цырымонія інаўгурацыі Джозэфа Байдэна прайшла ў Вашынгтоне 20 студзеня. Па традыцыі яе правялі на прыступках Капітолія.

У сталіцы ЗША ў гэты дзень былі прыняты беспрэцэдэнтныя меры бяспекі. Амаль увесь цэнтр горада быў перакрыты для руху транспарту. Улады асцерагаліся правакацый і аднаўлення мітынгаў прыхільнікамі Трампа.

Да забеспячэння бяспекі ў 30 амерыканскіх штатах былі прыцягнуты падраздзяленні Нацыянальнай гвардыі ЗША, толькі ў Вашынгтон і прыгарады перавялі больш за 25 тысяч байцоў.

Нагадаем, што 6 студзеня ў дзень афіцыйнага зацвярджэння вынікаў прэзідэнцкіх выбараў пасля закліку з боку Дональда Трампа яго прыхільнікі прарваліся ў будынак Капітолія. Падчас беспарадкаў у Вашынгтоне загінулі пяць чалавек, многія атрымалі траўмы. Пасля гэтага ў горадзе быў уведзены рэжым надзвычайнай сітуацыі.

Чытайце таксама:

8
Тэги:
ЗША, Джо Байдэн