На адкрыцці фестываля ў Мінску

Усе на чырвоную дарожку: як у Мінску адкрылі кінафестываль "Лістапад"

47
(абноўлена 09:06 03.11.2019)
Кінафестываль "Лістапад" адкрыўся ў пятніцу ў Мінску, у цырымоніі ў бягучым годзе ледзь ці не ўпершыню быў такі відавочны беларускі акцэнт.

Калі раней на чырвонай дарожцы мінскага фестываля з'яўлялася Арнэла Муці, то ў гэтым годзе гасцей сустракалі інсталяцыяй ад "Беларусьфільма", постарам фільма "Купала" і музычнай зонай, дзе выступалі беларускія гурты, якія выконвалі ролі ў першым нацыянальным маладзёжным серыяле "Ілюзіі".

Гости открытия фестиваля
© Sputnik / Марина Серебрякова
Госці адкрыцця фестываля

На гасцей фестывалю, іх строі і спосабы, якімі арганізатары паспрабавалі задаць настрой, паглядзелі карэспандэнты Sputnik.

Запрошаныя зоркі і аўтамабіль

Каб кожны, хто шпацыраваў у гэты вечар па Нямізе, быў у курсе таго, што праходзіць у кінатэатры "Масква", каля ўваходу размясцілі амаль сапраўдны здымачны павільён. Камера перасоўвалася па рэйках, рэжысёр даваў указанні, хлапушка адлічвала дублі - такім спосабам мінчан зазывалі далучыцца да кінематографа.

У входа в кинотеатр разместили почти настоящий съемочный павильон
© Sputnik / Марина Серебрякова
Ля ўваходу ў кінатэатр размясцілі амаль сапраўдны здымачны павільён

Акцёраў набіралі прама з масоўкі і дазвалялі пасядзець за рулём аднаго з найстарэйшых аўтамабіляў "Беларусьфільма" - машыны, якую здымалі амаль ва ўсіх фільмах ваеннай тэматыкі.

"Мінакі пайшлі! Трымаем сярэдні план. Камера ёсць? Нам патрэбен буйны план. Ну што, было?" - мітусіўся рэжысёр, набіраў акцёраў з "масоўкі" і ўсяляк стараўся зрабіць так, каб любы выпадковы мінак атрымаў сваю хвіліну славы.

"Кіно здымаецца тут, як гэта было апошнія 95 гадоў гісторыі кінастудыі "Беларусьфільм", і як гэта будзе яшчэ шмат гадоў", - нёсся над імправізаванай пляцоўкай і Нямігай добра пастаўлены голас суфлера.

На площадке работала целая съемочная группа
© Sputnik / Марина Серебрякова
На пляцоўцы "працавала" цэлая здымачная група

"Беларусьфільма" на фестывалі нездарма так шмат - у кінастудыі ў гэтым годзе юбілей. Кіно, вядома, здымаюць і за яго межамі, і паглядзець на поспехі маладых рэжысёраў можна будзе ў рамках "Нацыянальнага конкурсу".

Па дарозе да радасці

Слоган фестываля ў гэтым годзе - "Да радасці", гэта алюзія на аднайменны фільм Інгмара Бергмана.

На ўваходзе слоган развіваюць. "Гледачы - вандроўцы, кінатэатр - вакзал, квіткі на кінасеанс - пуцёўка ў іншае вымярэнне, а фільмы - дарогі", - расказваюць гасцям фестываля.

Гостей открытия встречали необычные персонажи
© Sputnik / Марина Серебрякова
Гасцей адкрыцця сустракалі незвычайныя персанажы

Пакуль за сценамі кінатэатра "Масква" - актыўнасці для тых, хто не запомніўся ўнёскам у кінематограф, усярэдзіне - знакамітасці беларускага кіно і набліжаныя да іх - кіраўнік "Беларусьфільма" Уладзімір Карачэўскі, акцёры, кінакрытыкі.

На другім паверсе - кафэ "Ілюзіі". Такое ж было ў аднайменным серыяле "Беларусьфільма". У серыяле выканалі свае кампазіцыі больш 30 беларускіх гуртоў, некаторыя з іх спявалі і тут.

"Я ў гэтым фільме галоўны акцёр, я сцэнарыст і я рэжысёр", - перапяваць ўдзельнікі адной з груп. Для беларускага кіно гэта часам больш, чым метафара, так яно і здымаецца, нічога не зробіш.

Музыкальное сопровождение обеспечивали группы из сериала Иллюзии
© Sputnik / Марина Серебрякова
Музычнае суправаджэнне забяспечвалі гурты з серыяла "Ілюзіі"

Побач другі стэнд - і таксама ад "Беларусьфільма". Тут можна сфатаграфавацца з інтэр'ерам фільма "Авантуры Пранцiша Вырвiча". Потым сутыкнуцца з плакатам фільма пра Купалу. Адным словам, "Беларусьфільм" на адкрыцці фестывалю літаральна быў на кожным кроку.

Многие следили за прибывающими гостями с лестницы кинотеатра
© Sputnik / Марина Серебрякова
Многія сачылі за гасцямі з лесвіцы кінатэатра

Здаецца, беларускае кіно пачынае ажываць, можа, таму і патрэба ў гучных імёнах на чырвонай дарожцы ўжо не так высокая.

Перед началом кинофестиваля традиционно разбили о штатив камеры тарелку
© Sputnik / Марина Серебрякова
Перад пачаткам кінафестываля традыцыйна разбілі аб штатыў камеры талерку

Перад пачаткам кінафестывалю традыцыйна разбілі аб штатыў камеры талерку, і цяпер наперадзе ў аматараў кіно цэлы фестывальны тыдзень. Калі вы не ведалі, як правесці вялікія лістападаўскія выхадныя, вывучыце афішу "Лiстапада".

47
Тэги:
"Лістапад", Мінск, "Беларусьфільм"
Ларыса Мятлеўская

Загадвалі жаданні і праважалі нябожчыкаў: што яшчэ рабілі беларусы праз вакно

181
(абноўлена 08:59 29.03.2020)
Этнограф Ларыса Мятлеўская распавядае пра схаваны сімвалізм звычайнага праёма ў сцяне і вучыць мыць вокны пры дапамозе народных сродкаў.

Для нашых продкаў акно было не проста адтулінай у сцяне, якая служыла для асвятлення і вентыляцыі памяшкання – вокны атаясамліваліся з вачыма.

У народнай культуры значэнне акна суадносіцца з ідэяй пранікнення, якое можа быць не толькі міралюбівым, але і варожым. Так, напрыклад, калі ў хату праз вакно залятала птушка, гэта лічылася прадвесцем бяды, а калі яна проста стукала дзюбай у школа, гаспадарам варта было чакаць вестак.

У некаторых мясцовасцях Беларусі існавала традыцыя выносіць памерлых нехрышчоных дзяцей і дарослых нябожчыкаў, якія памерлі ад "гарачкі " не праз дзверы, а праз акно. У выпадку смерці ў доме на падаконнік ставілі ваду, каб "душа абмылася", туды ж ставілі чарку з гарэлкай і хлебам для нябожчыка.

Вёска Свяцілавічы
© Sputnik Альфрэд Мікус
Нашы продкі лічылі вокны вачыма дома

Праз вакно адбывалася і частаванне Марозу, калі на Каляды яго клікалі есці куццю. Увогуле, ежа, якая перадавалася праз вакно заўсёды мела сакральнае значэнне. Такі абмен дарункамі і пажаданнямі адбываўся яшчэ да нядаўняга часу паміж валачобнікамі і гаспадарамі хаты.

Археолаг Эдвард Зайкоўскі лічыць, што праз акно ажыццяўляецца сімвалічная сувязь са светам памерлых. У народзе верылі, што асабліва небяспечна пакідаць вокны адчыненымі  і не перахрышчанымі нанач, таму што тады праз іх могуць ўвайсці нябожчыкі і нячысцікі і задушыць спячых.

У легендах пра камяні-краўцы падкрэсліваецца, што матэрыял для пашыву адзення перадавалі змею-краўцу праз вакно і толькі праз яго атрымлівалі гатовыя вырабы.

З акном звязана і любоўная магія. Так на Каляды пры дапамозе солі, пастаўленай наччу на падваконне дзяўчына спрабавала даведацца аб будучым лёсе.

Таксама людзі верылі, што акно здольна выконваць жаданні. Лічылася, што калі ў адкрытае акно ці фортку пастаянна вымаўляць тое, чаго вельмі хочацца, гэта абавязкова спраўдзіцца.

Праз акно маглі ажыццяўляцца і злачынныя планы таму гаспадыні імкнуліся прадухіліць уздзеянне нядобрых, зайздросных позіркаў, паставіўшы на падакноннік вазон з чырвоным мушкатам (другая назва герані ці пеларгоніі - Sputnik).

Як упрыгожвалі вокны

У старажытнасці жытло будавалі практычна без вокнаў, якія мы прывыклі бачыць цяпер. Яны выглядалі, як невялікія адтуліны, зробленыя ў двух сумежных вянках сцяны, якія закрывалі драўлянай засаўкай, а пазней шклом. Гэтыя адтуліны называлі "валакавое акно" і нават цяпер уважлівы вандроўнік заўважыць гэтыя старажытныя акенцы ў сценах клецяў, хлявоў і нават сенцах. Калі нарэшце сталі рабіць вокны, а па сведчанні навукоўцаў, гэта адбылося даволі позна, іх з’яўленне суправаджалася пэўным дыскамфортам ад адкрытасці дома вонкавай небяспецы. Гэта трывога выяўлялася у падсвядомым і можа таму ў народным сонніку пазначана, што бачыць у сне акно да чакання:

  • Бачыць расчыненае акно – падарунак будзе, прыбытак;
  • Акно з пабітымі шыбамі – страты, беднасць; з чыстымі і цэлымі – шчасце, жыццё.

Колькасць вокнаў залежыла ад планіроўкі хаты. Звычайна рабілі два вакна ў падоўжанай сцяне, што выходзіла на двор, і адно ў тарцовай – на галоўным фасадзе. Такое размяшчэнне вокнаў спрыяла стварэнню ў хаце покуці або "чырвонага кута", у якім размяшчаліся абразы.

Да ўсяго ў народзе быў пашыраны звычай мець у хаце менавіта тры акны ў гонар святой Тройцы. Чацвёртае акно у глухой сцяне паміж печчу і галоўным фасадам рабілі толькі ў асобных мясцовасцях. Часта на кухні вакно ўстаўлялі насупраць вусця печы, што было зручна для гаспадыні, якая пачынала завіхацца каля яе з першымі промнямі сонца.

Вёска Свяцілавічы
© Sputnik Альфрэд Мікус
Тры вакны ў хаце рабілі ў гонар Святой Троіцы

Цікава, што ў некаторых мясцовасцях існавала правіла пытаць дазвол на павялічэнне колькасці вокнаў больш за тры не толькі ў святара, але і у вясковага сходу. У другой палове ХІХ стагоддзя , калі пачала мяняцца планіроўка жылля і хату пачалі падзяляць на залу і спальню, у тарцовай сцяне, што выходзіла на вуліцу, рабілі па два вакна. 

Увогуле, месца вакна на фасадзе і яго форма адыгрывала значную ролю ў стварэнні мастацкага аблічча будынка. Аканіцы, надаконныя і падваконныя ліштвы – традыцыйныя элементы аздаблення хаты, якія адрозніваліся ў адпаведнасці з этнаграфічным рэгіёнам Беларусі. Зараз традыцыя ўпрыгажэння вокнаў рознымі элементамі не так распаўсюджана, але і дагэтуль можна напаткаць цікавыя варыянты.

Рама звычайна мела ад 3 да 6 шыб, а пачынаючы з ХVІ-ХVІІ стагодзя ў шляхецкіх сядзібах – да 30 і болей. Да ХІХ стагоддзя замест шкла часта выкарыстоўвалі спецыяльна вырабленыя скуры, паперу, пухіры жывёл, палатно. Зімой вокны мелі дубальты (падвойныя рамы, - Sputnik), а знадворку, калі не было аканіц, іх прыкрывалі саламянымі матамі, каб лепш захоўвалася цяпло ў хаце. Такімі матамі ўцяплялі і дзверы.

Драўляныя створкі або аканіцы звонку зачынялі кожны вечар, але з цягам часу яны страцілі сваю ўтылітарную функцыю. Разам з ліштвамі аканіцы сталі дэкаратыўнымі элементамі ў абрамленні вакна.

Вёска Свяцілавічы
© Sputnik Альфрэд Мікус
У кожным рэгіёне Беларусі былі свае традыцыі ўпрыгажэння вокнаў

Асабліва ўпрыгожваліся ліштвы, на якіх можна было сустрэць разнастайныя ўзоры. Часта гэта кветкі і мудрагелістыя завіткі, але можна сустрэць і выявы зорак і сонца, птушак і цмокаў і іншае.

Такая аздоба адрозніваецца ў кожным этнарэгіёне Беларусі і, як і нацыянальны строй, з’яўляецца іх своеасаблівым пашпартам, унікальнай адметнасцю. 

Як памыць вокны народнымі сродкамі

Гаспадыні дбайна сачылі за чысцінёй шыб у вокнах. Іх чыстка была абавязковай перад Вялікаднем. Прытрымліваюцца такой традыцыі і многія сучасныя гаспадыні.

Вядома, што цяпер у краме можна набыць разнастайныя сродкі для чысткі шкла, хтосці ў ваду дадае гарэлку або кроплі аміяку і націрае шыбы да бляску старымі газетамі, вокны чысцяць нават ільняным алеем і крапівой.

У кнізе "Літоўская гаспадыня" Ганны Цюндзявіцкай, якая сабрала вопыт гаспадарчай дзейнасці сялян на пачатку ХІХ стагоддзя, ёсць цэлы шэраг парадаў для захавання вокнаў чыстымі і светлымі.

Каб шыбы не трацілі празрыстасці, нельга мыць іх вадой, асабліва раніцай ці ўдзень, бо сонечныя прамяні уздзейнічаюць на вільготнае шкло, псуюць яго і змяняюць колер.

Варта рабіць гэта ўвечары, а зранку яшчэ раз выцерці шыбы сухой анучай. Для лепшага выніку суконку трэба пасыпаць дробным мелам і выцерці шкло насуха.Перад выкарыстаннем мел трэба прасеяць, каб ён не пакідаў драпіны на шкле.

Чытайце таксама:

181
Тэги:
Беларусь, Народныя традыцыі, Ларыса Мятлеўская
Тэмы:
Спадчына: традыцыі і вераванні нашых продкаў
Салют над канцэртнай залай Віцебск на цырымоніі адкрыцця Міжнароднага фестываля мастацтваў Славянскі базар у Віцебску

Лукашэнка прызначыў бязвіз для гасцей Славянскага базару

54
(абноўлена 10:52 28.03.2020)
Віцебск прыме "Славянскі базар" з 16 па 20 ліпеня; квіткі на фестывальныя мерапрыемствы паслужаць пропускам для бязвізавага перасячэння мяжы.

МІНСК, 28 сак - Sputnik. Прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка зацвердзіў бязвізавы рэжым для ўдзельнікаў і гасцей XXIX Міжнароднага фестывалю мастацтваў "Славянскі базар у Віцебску", паведамілі ў прэс-службе кіраўніка дзяржавы.

У пятніцу, 27 сакавіка, беларускі прэзідэнт падпісаў распараджэнне, тым самым зацвердзіўшы тэрміны правядзення "Славянскага базару ў Віцебску": маштабны культурны форум пройдзе з 16 па 20 ліпеня.

"Для пашырэння аўдыторыі гледачоў прадугледжаны бязвізавы парадак уезду ў Беларусь для ўдзельнікаў і гасцей з 73 дзяржаў. Пропускам для бязвізавага перасячэння мяжы для замежных грамадзян будзе квіток на мерапрыемствы фестывалю, якія праводзяцца ў Летнім амфітэатры альбо канцэртнай зале "Віцебск", - распавялі ў прэс-службе прэзідэнта.

З улікам існуючай практыкі дзяржаўнай падтрымкі фестывалю распараджэннем таксама прадугледжаны асобныя прэферэнцыі для яго арганізатараў і ўдзельнікаў.

Чытайце таксама:

54
Тэги:
Аляксандр Лукашэнка, Славянскі базар у Віцебску
Кліент у банку

Нацбанк заклікаў банкі не павялічваць працэнты па крэдытах

0
(абноўлена 17:09 30.03.2020)
Раней ва ўрадзе Беларусі анансавалі прыняцце пакета мер, накіраваных на падтрымку бізнесу, у тым ліку ўвядзенне для беларусаў "крэдытных канікул".

МІНСК, 30 сак - Sputnik. Нацыянальны банк Беларусі рэкамендаваў банкам рэспублікі не павялічваць працэнты па крэдытах пры рэструктурызацыі запазычанасцяў па крэдытах, паведамілі ў панядзелак у прэс-службе рэгулятара.

"У рамках прыняцця мер, накіраваных на аказанне фінансавай падтрымкі ва ўмовах павышанага ўплыву знешніх негатыўных фактараў, рэкамендуем банкам пры ажыццяўленні рэструктурызацыі запазычанасці па крэдытных дагаворах юрыдычных і фізічных асоб, у тым ліку шляхам прадастаўлення адтэрміновак (растэрміновак), не павялічваць памер працэнтаў за карыстанне крэдытам", - гаворыцца ў лісце.

Раней ва ўрадзе Беларусі анансавалі прыняцце пакета мер, накіраваных на падтрымку бізнесу, у тым ліку ўвядзенне для беларусаў "крэдытных канікул".

У сваю чаргу прадстаўнікі прадпрымальніцкай супольнасці прапанавалі Мінэканомікі распачаць шэраг крокаў для дапамогі бізнесменам у няпростай сітуацыі.

0
Тэги:
Беларусь, Нацбанк РБ