А дзе Напалеон? Як рускае войска білася з французскім пад Барысавам

А дзе Напалеон? Як рускае войска білася з французскім пад Барысавам

77
(абноўлена 10:07 25.11.2019)
На мінулых выхадных на Бярэзіне памяць і рускай, і французскай арміі ўшанавалі маштабнай ваенна-гістарычнай рэканструкцыяй. Арганізатары спадзяюцца, што з сімвала трагедыі Бярэзіна стане сімвалам добрасуседства.

Калі спытаць на пад'ездзе да Барысава, дзе знайсці напалеонаўскія войскі, у мясцовых і цені здзіўлення па твары не слізгане. Сёння на Брылёўскім полі аднавілі падзеі 1812 года.

Хоць паражэнне напалеонаўскай арміі не паказалі, але коні, і залпы гармат, і выбухі - усё гэта было. Два сантыметры - такі дыяметр у патрона стрэльбаў, з якіх стралялі ўдзельнікі вайны 1812 года.

Над реконструкторами, которые позаботились об аутентичности своих одежд, парил очень современный летательный аппарат
© Sputnik / Елена Васильева
Над рэканструктарамі, якія паклапаціліся аб аўтэнтычнасці сваёй вопраткі, лунаў вельмі сучасны лятальны апарат

У колькі абыходзіцца мундзір афіцэра рускай арміі, як дарасці да палкоўніка і ў якой ролі выступае ў рэканструкцыі былы намеснік міністра, высвятлялі на Брылёўскім полі карэспандэнты Sputnik.

Паўтары тысячы за мундзір

На пад'ездзе да Брылёўскага поля ржуць коні французскай кавалерыі, але мясцовыя жыхары ўвагі на іх амаль не звяртаюць і спяшаюцца кудысьці далей.

"Вы куды?"

"Дык цяпер на поле вайна пачнецца", - спакойна тлумачаць мясцовыя.

"А французы?"

"Прыскачуць", - супакойваюць знаўцы.

Кандыдат культуралогіі, выкладчык Гродзенскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Янкі Купалы Сяргей Вілейка сёння камандуе Мінскім пяхотным палком. На ім афіцэрскі мундзір, і ўсе 30 гадоў, што ён захапляецца рэканструкцыяй, Сяргей Леанідавіч выступае на баку рускага войска.

"Як пачынаў унтэрам Рускай арміі, так у ёй і застануся. Я толькі войны мяняю - 1812 год, абарона Севастопаля, Першая сусветная. Вось тры вайны, у якіх я ўдзельнічаю", - распавядае Сяргей Леанідавіч, пакуль вайна не пачалася.

Сергей Леонидович - преподаватель университета, в исторической реконструкции он тридцать лет
© Sputnik / Елена Васильева
Сяргей Леанідавіч - выкладчык універсітэта, у гістарычнай рэканструкцыі ён трыццаць гадоў

Яго мундзір выкананы рыхт-у-рыхт па эскізах тых гадоў, адзінае адрозненне - выраблялі яго з дапамогай швейнай машынкі. Такі падыход да рэканструкцыі касцюмаў і мундзіраў называецца "пяць крокаў" - гэта значыць, што з пяці крокаў ён выглядае як сапраўдны. Ёсць яшчэ больш высокі ўзровень рэканструкцыі, калі узнаўляецца нават тэхналогія стварэння мундзіра.

Калі Сяргей Леанідавіч выступаў перад студэнтамі з расповедам пра гістарычную рэканструкцыю, зацікавіў многіх, але сёння на Бярэзіну ніхто з іх не прыехаў. Рэканструкцыя, акрамя жадання, патрабуе яшчэ і сур'ёзных укладанняў. Добры мундзір можа абысціся прыкладна ў паўтары тысячы долараў.

Хороший мундир может стоить более тысячи долларов
© Sputnik / Елена Васильева
Добры мундзір можа каштаваць больш за тысячу долараў

А вось жонка Сяргея Леанідавіча суправаджае яго на кожнай рэканструкцыі ўсе гады сумеснага жыцця.

Дацэнт Вілейка, а сёння - палкоўнік Вілейка пачаў займацца рэканструкцыяй яшчэ за савецкім часам.

"А пачалося з таго, што мой аднакашнік прапанаваў - давайце створым ваенна-гістарычны клуб. У Савецкім Саюзе толькі-толькі зараджаўся гэты рух. Нас было пяць чалавек, і мы пагадзіліся і пачалі сваімі рукамі гэта рабіць - і мундзіры, і муляжы стрэльбаў. Такая марока была, але зрабілі - гэта было яшчэ ў Маскве. А пасля распаду СССР я прыехаў дадому, і тут знайшліся людзі, якія таксама цікавіліся. Мы сабраліся, параіліся і стварылі першы ў Беларусі Мінскі пяхотны полк. Дата рэгістрацыі - 1996 год", - узгадвае Сяргей Леанідавіч.

Между сражениями можно и подкрепиться
© Sputnik / Елена Васильева
Паміж бітвамі можна і падсілкавацца

Пакуль мы гутарым, людзі ўжо падцягваюцца бліжэй да поля і далей ад намётаў з чаямі, булёнамі і глінтвейнам - хутка вайна пачнецца.

"Жыццё народа без гісторыі немагчымае. Калі мы не будзем памятаць сваю гісторыю, не будзем памятаць таго, што было, мы знікнем у бездані. Падыдзіце, спытайце ў людзей - хто памятае Баграціёна?" - працягвае суразмоўца Sputnik.

Ён перакананы, што, калі маладое пакаленне не вывучыць гісторыю, мы будзем асуджаны на паўтарэнне мінулых памылак.

Не нашы войны?

Не так даўно пра вайну 1812 года ўспамінаў прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка. З яе ён пачаў адлік "не нашых войнаў", у якіх бралі ўдзел беларусы. Не ўсе рэканструктары з такім вызначэннем згодныя.

"У нас тады не было самастойнай дзяржавы, але, прабачце, калі ўзяць дадзеныя ваенна-ўліковага архіва Расійскай імперыі і ўбачыць, колькі рэкрутаў было заклікана з беларускіх земляў - то мама дарагая. Па грубых падліках аднаго гісторыка - 6 дывізій, гэта значыць, 36 палкоў. Палічыце - нават калі адзін полк складаецца з тысячы чалавек, то гэта 36 тысяч! А тады рэкруты служылі 25 гадоў. Нашы ж продкі ваявалі ў гэтай арміі. З пункту гледжання палітыкі - не наша вайна, але мы ў ёй удзельнічалі", - тлумачыць сваю пазіцыю гісторык, які сёння выконвае ролю палкоўніка.

Военно-историческая реконструкция получилась масштабной
© Sputnik / Елена Васильева
Ваенна-гістарычная рэканструкцыя атрымалася маштабнай

Назву ракі Бярэзіна ведаюць ва ўсім свеце, кажуць арганізатары. Але не ва ўсім свеце ведаюць, што гэта рака, на якой пацярпеў паразу вялікі французскі военачальнік, цячэ ў Беларусі.

Пра тое, як беларускае насельніцтва ставілася да вайны 1812 года, ёсць шмат меркаванняў. Адно з іх у жартоўнай форме прапісана нават у падручніках гісторыі. Маўляў, калі ў беларускай бабулькі спыталі, на чыём яна баку, тая адказала - хацела б, каб рускі салдат французскага пагнаў, ды і сам не вяртаўся.

Але сёння беларусы на полчышчы рускіх і французскіх салдат рэагуюць інакш - наліваюць гарбату з вялізнага самавара, просяць плюхнуць медавухі або глінтвейну, фатаграфуюцца з ваеначальнікамі. Адным словам, добра бавяць час, а нехта тое, што адбываецца, называе проста "святам".

Даже если у тебя перчатки, как в XIX веке, в ноябре на поле лучше согреваться по-современному - чаем
© Sputnik / Елена Васильева
У лістападзе на полі лепш сагравацца па-старому - гарбатай

Ва ўсяго гэтага ёсць і звышцэль - прымірыць і нават зрабіць сябрамі розныя нацыі на аснове агульнай гісторыі.

"Ужо вайна пачалася, а войска без мяне", - просіць прабачэння палкоўнік і адпраўляецца на поле бою. За ім спяшаюцца гледачы - "Хадзем, ужо бітва!"

Падчас усёй рэканструкцыі каментатары распавядаюць аб тым, што адбываецца на поле - такому дбайнаму каменціраванню пазайздросціць чэмпіянат свету па футболе.

Угощения для зрителей и участников реконструкции
© Sputnik / Елена Васильева
Пачастункі для гледачоў і ўдзельнікаў рэканструкцыі

На што вы гатовыя дзеля касцюма?

Рэканструкцыі ўсе ўзросты пакорлівыя, але чым старэй становішся, тым больш шанцаў сыграць не радавога унтэр-афіцэра, а палкоўніка рускай арміі. Прыехаць у мундзіры палкоўніка, ледзь пачаўшы займацца рэканструкцыяй, папросту непрыстойна, кажуць знаўцы.

Адзін з удзельнікаў, Дзмітрый, у мінулым быў намеснікам міністра сувязі. Калі мы фатаграфуем яго ў касцюме пачатку XIX стагоддзя, толькі пасмейваецца - кажа, будзе цікава, калі былыя калегі яго пазнаюць.

Название реки Березина знают во всем мире, говорят организаторы, но не все в курсе, что она течет в Беларуси
© Sputnik / Елена Васильева
Назву ракі Бярэзіна ведаюць ва ўсім свеце, кажуць арганізатары, але не ўсе ў курсе, што яна цячэ ў Беларусі

Прапрацаваўшы доўгі час у сувязі, ён і касцюм сабе абраў з адсылкай да ранейшага месца працы. Сёння ён супрацоўнік паштовага дэпартамента Міністэрства ўнутраных спраў Расійскай Імперыі - а асновай сувязі ў XIX стагоддзі як раз і была пошта.

"Цікава было пакапацца і ў гісторыі беларускай пошты, мала хто мог сказаць, якой яна была ў пачатку XIX стагоддзя. Я змог знайсці дакументы, у якіх было апісана, як выглядала гэтая структура, якія там былі службовыя асобы. Гэта мундзір Віленскага паштамта", - распавядае аб сваёй ролі Дзмітрый.

В этом году Дмитрий в мундире Виленского почтамта
У гэтым годзе Дзмітрый у мундзіры Віленскага паштамта

Ён займаецца гістарычнай рэканструкцыяй ужо дваццаць гадоў.

"У 1812 год я прыйшоў пазней, на "Бярэзіне" я ў чацвёрты раз. Мне вельмі цікавы навуковы складнік - знайсці матэрыялы, раскапаць, разабрацца. Калі я працаваў з мундзірам, знаходзіў памылкі ў кнігах, супастаўляў. І наогул, мне здаецца, гістарычная рэканструкцыя - гэта спосаб ажывіць гістарычную памяць", - перакананы Дзмітрый.

А хутка на дапамогу рэканструктарам павінна прыйсці віртуальная рэальнасць.

"Літаральна сёння абмяркоўвалі гэтае пытанне з калегамі - тут, на Бярэзіне, у сілу асаблівасцяў ландшафту гэта можна было б зрабіць", - лічыць Дзмітрый.

Зрители назвали происходящее на поле настоящим праздником
© Sputnik / Елена Васильева
Гледачы назвалі тое, што адбываецца на полі, сапраўдным святам

Чатыры гады запар ён іграе адну і тую ж ролю, але ў наступным годзе плануе паэксперыментаваць. У планах - французскі мундзір. У цэлым, кажа Дзмітрый, многія выбіраюць бок, на якім будуць ваяваць на Бярэзіне, вельмі проста - чый касцюм больш падабаецца, на тым баку і выступаюць.

На падрыхтоўку свайго касцюма Дзмітрый выдаткаваў каля года - вывучыў звод законаў Расійскай імперыі, музеі. Потым зразумеў, што дапусціў некалькі памылак, і яшчэ паўгода сышло на тое, каб яго перарабіць. На шчасце, кажа суразмоўца Sputnik, у руху дастаткова людзей, якія спраўляюцца нават з вельмі складанымі задачамі - напрыклад, з вышыўкай. І часта гэта тыя ж людзі, якія шыюць форму для сучаснага беларускага войска.

Французскія і рускія маршы

Кветкі сёння ўсклалі і да помніка рускім воінам, і да помніка французскім салдатам, і да помніка-манумента, і да памятнага знака "Смутак і пакланенне".

Участники реконструкции возложили цветы к памятным знакам
© Sputnik / Елена Васильева
Удзельнікі рэканструкцыі ўсклалі кветкі да памятных знакаў

На поле былі не толькі салдаты і гледачы, але і музыканты - і французскія, і беларускія. Ад французаў - аркестр парашутнага палка з Тулузы. З боку Беларусі - узорна-паказальны аркестр Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь.

"Наша галоўная задача - аддаць належнае подзвігу нашых салдат і ўспомніць ахвяры, якія панесла у тым ліку і французская армія", - распавёў мастацкі кіраўнік і галоўны дырыжор аркестра палкоўнік Яўген Доўжык.

Евгений Довжик дирижирует оркестром - и на поле, и в жизни
© Sputnik / Елена Васильева
Яўген Доўжык дырыжуе аркестрам - і на полі, і ў жыцці

Ён запэўнівае - яшчэ Сувораў казаў, што музыка падвойвае моц арміі.

"Вядома, музыка натхняе, яна заўсёды падмацоўвае маральна. Дае магчымасць чалавеку натхніцца на подзвігі. Без яе вельмі складана, музыканты заўсёды суправаджаюць салдат і ў бой, і, як ні сумна, у апошні шлях", - распавёў Доўжык.

Сёння аркестр вёў калону пад французскі марш - гэта была даніна памяці французскаму войску. А пасля рэканструкцыі бою гралі і французскія, і старадаўнія рускія маршы.

На поле были не только сражения, но и музыка
© Sputnik / Елена Васильева
На поле былі не толькі бітвы, але і музыка

А дзе Напалеон?

Прыйсці паглядзець на рэканструкцыю вайны з Напалеонам - гэта не тое ж самае, што прыйсці паглядзець на рэканструкцыю пачатку Вялікай Айчыннай вайны ў Брэсцкай крэпасці, якая штогод праходзіць там у ноч на 22 чэрвеня.

Не адрозніць "немцаў" ад "нашых" даволі складана. А вось не заклапаціўшыся загадзя пытаннем пра тое, як выглядалі "нашы" ў 1812 годзе, можна так і не зразумець, хто тут напалеонаўцы, і нават хто тут Напалеон.

Организаторы хотят, чтобы из символа трагедии Березина стала символом добрососедства
© Sputnik / Елена Васильева
Арганізатары хочуць, каб з сімвала трагедыі Бярэзіна стала сімвалам добрасуседства

Знаўцы кажуць, што Напалеон на Бярэзіне наогул з'яўляецца рэдка - яго можна застаць часцей на Ватэрло або ў Барадзіно. Дакладней, падчас рэканструкцыі тых бітваў.

"У Беларусі я Напалеона не бачыў ні разу", - кажа адзін з рэканструктараў.

Реконструкторы говорят, что главная награда для них - аплодисменты
© Sputnik / Елена Васильева
Рэканструктары кажуць, што галоўная ўзнагарода для іх - апладысменты

Пра расійскага "Напалеона", Алега Сакалова, гавораць неахвотна і справядліва заўважаюць - "няхай гэтай справай займаюцца не журналісты, не публіка, а афіцыйныя органы".

"Я ведаю Сіра з 90-х, не хачу гэта каменціраваць. Шуміха? Так, эфект праекцыі пайшоў на нашых рэканструктараў, я згодны", - кажа адзін з рэканструктараў і запэўнівае - сярод рэканструктараў шмат сур'ёзных людзей. Ды і пра сябе жартам кажа - "вы зразумейце, я ж не дурненькі нейкі".

"Зразумела, што гісторыя на слыху, зразумела, што пытанні задаюць. Скажу так - усе людзі, якія добра знаёмыя з рэканструктарамі, разумеюць, што гісторыя бытавая, такая можа здарыцца з прадстаўніком любой прафесіі", - кажа іншы рэканструктар.

Слова "Бярэзіна" ведаюць усе

Напалеона на Бярэзіне сёння так і не разбілі.

Каментатар бітвы растлумачыў - можа здацца, што рэканструкцыя абарвалася на паўслове, але ніхто не ставіў перад сабой мэты паказаць пераможцаў і прайграўшых. Больш за тое - рэканструктары спадзяюцца, што падзеі тых гадоў стануць падставай для аб'яднання, а не раз'яднання.

"Перад намі не стаіць задача прадэманстраваць, хто перамог, хто прайграў. Вайна - гэта кроў, вайна - гэта смерць", - растлумачылі арганізатары.

І сёння за адноўленымі энтузіястамі падзеямі тых часоў сачылі не толькі беларусы, але і французскія госці. І ўдзельнікі рэканструкцыі ўшанавалі памяць загінулых з абодвух бакоў.

После боя орудия нужно забрать с поля
© Sputnik / Елена Васильева
Пасля бою гарматы трэба забраць з поля

"Слова "Бярэзіна" ведаюць усе - і ў Францыі, і ў Еўропе. Гэта сімвал трагедыі. Прычым многія лічаць, што гэта рака працякае ў Расіі. Не, гэтая рака цячэ ў Беларусі", - кажуць каментатары, якія на працягу ўсёй рэканструкцыі распавядалі гледачам, што адбывалася на гэтым полі ў 1812 годзе.

"З сімвала трагедыі няхай Бярэзіна стане сімвалам добрасуседства, супрацоўніцтва і маштабных ваенна-гістарычных рэканструкцый", - рэзюмавалі арганізатары.

77
Тэги:
Вайна 1812 года, Беларусь, Гістарычная рэканструкцыя
Гасцёўня ў мінскім музей Янкі Купалы

Гасцей пільнаваў сабака: як праходзілі застоллі ў Янкі Купалы

536
(абноўлена 12:17 07.07.2020)
Чым частавалі сяброў і сваякоў у купалаўскім доме і навошта ў сенцах іх чакала нямецкая аўчарка, карэспандэнту Sputnik Алесі Шаршнёвай паведамілі ў Дзяржаўным літаратурным музеі Янкі Купалы.

Адной з любімых простых страў класіка беларускай літаратуры былі крышаны — так называлі бульбяны суп са шкваркамі. Сябры пісьменніка ўзгадваюць, што маці "крышыла крышаны", седзячы на парозе мінскага дома, куды сын перавёз яе, ратуючы ад раскулачвання.

Любіў піць квас прама з дзежкі

Многія сучаснікі лічылі Купалу гурманам, але на самой справе класік беларускай літаратуры не любіў вылучацца сярод астатніх. Напрыклад, сяляне, якія жылі ў мястэчку Ляўкі Аршанскага раёна (зараз там знаходзіцца аднаіменны мемарыяльны запаведнік, а раней было лецішча — Sputnik), узгадвалі, што аднойчы пасля працы на ўчастку паэту паднеслі кіслы бярозавы квас у крышталёвым графіне. Ён адмовіўся ад пачастунку, які вельмі любіў, і сам адправіўся ў студню, прыгаворваючы: "Люблю піць квас прама з дзежкі ".

Макет лецішча Купалы ў Ляўках
© Sputnik / Виктор Толочко
Макет лецішча Купалы ў Ляўках

Купалу хацелася быць бліжэй да народа, таму ён заўсёды запрашаў за стол усіх сялян, што дапамагалі яму ці проста працавалі побач з домам.

Самастойна літаратар хадзіў на кірмаш: не даручаў гэту справу ні жонцы, ні слугам. Яшчэ ў дзяцінстве ён напаткаў там бабулю-прадаўшчыцу зёлак, якой пасля прысвяціў адзін з вершаў.

"Сапраўдны" рыбак

Шмат часу Купала праводзіў на прыродзе — любіў паляванне, у тым ліку і "ціхае", і рыбалку. Ляснік Шыманскі ўспамінаў, што часцей за ўсё на паляванні паэт страляў трусоў, мяса якіх вельмі любіў есці з падлівай.

"Успамінаю дзядзьку Янку — вельмі любіў ён пагрызі заячую лапку ", — казаў ляснік.

Купала як прафесійны рыбак лавіў рыбу без вудаў ці рагулек, а з дапамогай спецыяльных шнуроў ці закідушак. У якасці жыўца выкарыстоўваў маленькіх яшчарак — верацяніцаў. Улоў не заўсёды быў удалым, таму, вяртаючыся дадому, ён мог набыць на кірмашы свежай рыбы. Жонка Уладзіслава Францаўна заўсёды заўважала падман, але ніколі не падавала віду.

Вясельны здымак
© Sputnik / Виктор Толочко
Вясельны здымак

У Мінску разам з Купалам на рыбалку хадзілі і іншыя пісьменнікі: рыбачылі звычайна ў пасёлку Ждановічы на Свіслачы. Абавязковым патрабаваннем для гэтага мерапрыемства былі аловак і лісток паперкі. Купала не разумеў, як сапраўдны паэт ці пісьменнік можа ісці на прыроду без гэтых прыладаў — у галаве могуць з'явіцца нейкія цікавыя думкі ці нават радкі, а запісаць іх будзе няма куды.

На варце гасціннасці — Рэкс

Купалаўскі дом славіўся на ўсю сталіцу як адзін з самых гасцінных. Многія беларускія аўтары не аднойчы ўспаміналі застоллі і казалі, што "гэта немагчыма апісаць словамі".

Пісьменнік Іларыён Барашка ўзгадваў, што як толькі з'яўляўся госць, яго настойліва ўсаджвалі за стол і абавязкова частавалі вяндлінкай. Па ўспамінах іншых наведвальнікаў, нават у небагатыя часы Купала частаваў дранікамі, блінамі з мачанкай, вэнджанымі кілбаскамі, падсушанымі сырамі, яечняй са скваркамі і гарачай бульба. Яго маці і сёстры некаторы час жылі на вёсцы, таму многія прадукты траплялі на стол прама з грады.

Пасадзіць госця за стол было цэлым абрадам. Паэт абавязкова даставаў бутэлечку шампанскага, бо з'яўленне сяброў і сваякоў у хаце лічылася сапраўдным святам.

Фотапартрэт Янкі Купалы
© Sputnik / Виктор Толочко
Фотапартрэт Янкі Купалы

На стражы гасціннасці ў мінскім доме Янкі Купалі заўсёды знаходзіўся сабака — нямецкая аўчарка Рэкс. Ён пільнаваў у сенцах, і калі хто-небудзь з гасцей спрабаваў непрыкметна сыйсці з-за стала і адправіцца па сваіх справах, сабака пачынаў брахаць на ўсю хату.

Гаспадар лавіў уцекача са словамі: "Куды сабраўся, паночку? Ты так мне гасцей да пары параспускаешь. Талеркі яшчэ стаяць на стале, вось і ты вяртайся".

Пісьменнік Міхась Лынькоў пісаў, што сапраўднае беларускае хлебасольства гаспадароў купалаўскага дома ледзь не ўвайшло ў прымаўку.

Кубак для кавы, знойдзены на папялішчы дома. Тое, што кубак належаў Купале пацвердзіла жонка
© Sputnik Алеся Шаршнёва
Кубак для кавы, знойдзены на папялішчы дома. Тое, што кубак належаў Купале пацвердзіла жонка

Кармілі тут і бедных студэнтаў. У 1909-1913 гадах Купала быў у ліку студэнтаў, якія наведвалі ў Санкт-Пецярбургу так званыя суботнікі прафесара Браніслава Эпімах-Шыпілы — яго называлі патрыярхам беларускага адраджэння. Купала добра памятаў галодныя студэнцкія часы і пачастункі на суботніках, таму і арганізаваў такую ж гасцёўню ў сваім мінскім доме.

Дарэчы, менавіты гэтыя сустрэчы ўвайшлі ў спіс абвінавачванняў у адрас Купалы падчас рэпрэсій.

536
Тэги:
Дзяржаўны літаратурны музей Янкі Купалы, Янка Купала, Беларусь
Тэмы:
Класічная кухня: што елі і чым частавалі знакамітыя беларусы
По теме
Прывітанне са "Смалявуда": пад Мінскам пачаліся здымкі фільма пра Купалу
З-за крытыкі гледачоў новы спектакль пра Купалу зменіць назву
Як мылі помнік Янку Купалу напярэдадні яго дня нараджэння
А хто там ідзе: знакаміты верш Купалы выйшаў у перакладзе на 101 мову свету
Brutto выпусцілі кліп на верш Янкі Купалы
Бульба з кіслым малаком і бланманжэ: якім было меню Якуба Коласа
Купальскія песні: на Купала сонца гуляла

Купальскія песні: на Купала сонца гуляла

914
(абноўлена 16:11 06.07.2020)
У таямнічую купальскую ноч вясковая моладзь збіралася вакол вогнішча і спявала традыцыйныя купальскія песні.

Песні – неад'емная частка не толькі жыцця беларуса, але і абрадавага цыклу. З адмысловымі спевамі дзяўчыны збіралі зёлкі, звівалі іх у вяночкі, варажылі і вадзілі карагод вакол вогнішча.  

Купальскае вогнішча звычайна ладзілі каля ракі або поля, на выгане або нават на галоўнай плошчы мястэчка. Хлопцы збіралі галлё, салому і складвалі высокае вогнішча. Лічылася, што калі пераскочыць праз яго, агонь ачысціць усё дрэннае, што было дагэтуль, і прынясе ўдачу.

Галоўныя матывы купальскіх песень – будучы ўраджай і, зразумела, каханне. Жыта ўжо стаіць высокае, наліваюцца каласы, а кароткія ночы – самыя цёплыя ў годзе. Спавалі на Купалле і жартаўлівыя песні, у якіх можна заўважыць не толькі абрадавыя матывы, але і звесткі пра штодзённае жыццё і зносіны беларусаў.

Купальскія песні сабраў у сваёй манаграфіі беларускі фалькларыст Арсень Ліс. Sputnik прыводзіць некаторыя з гэтых песень – мабыць, вы нават ведаеце матыў?

914
Тэги:
Традыцыі і абрады, песні, Купалле
Дзяржаўны сакратар Саюзнай дзяржавы Рыгор Рапота

Рапота: падатковы манеўр стаў асноўнай праблемай у адносінах Масквы і Мінска

0
(абноўлена 17:07 08.07.2020)
Расія звязала кампенсацыю страт ад падатковага манеўру для Беларусі, па словах Рапоты, з пытаннем інтэграцыі, а кампраміс знойдзены не быў.

МІНСК, 8 ліп - Sputnik. Адсутнасць дамоўленасці аб кампенсацыі за падатковы манеўр, уведзены ў расійскай нафтавай сферы, стаў асноўнай праблемай у беларуска-расійскіх адносінах, лічыць дзяржаўны сакратар Саюзнай дзяржавы Рыгор Рапота. Такое меркаванне ён выказаў у час online-лекцыі, прысвечанай актуальным пытанням развіцця Саюзнай дзяржавы.

Ён нагадаў, што ўведзены Расіяй падатковы манеўр адбіўся на кошце ўсіх энерганосьбітаў.

"Натуральна, беларускі бок паставіў пытанне аб тым, што, паколькі вы прынялі такі закон, мы нясем страты. Іх можна не лічыць стратамі, але ва ўсякім разе тым планам на фарміраванне бюджэту, якія ў нас (у беларускага боку. - Sputnik) былі , зараз не наканавана спраўдзіцца", - цытуе Рапоту агенцтва БелТА.

Паводле слоў дзяржсакратара, у адказ расійскі бок выставіў ўмову: Масква гатовая перагледзець існуючыя становішча спраў, калі Беларусь і Расія вызначацца з далейшым развіццём адносін.

"Былі створаны рабочыя групы па 31-й дарожнай карце, якія па ідэі павінны былі адказаць на гэтае пытанне. На гэтае пытанне канчатковага адказу пакуль няма, а цэнаўтварэнне пакуль застаецца прадметам абмеркавання", - растлумачыў дзяржсакратар Саюзнай дзяржавы.

Паводле яго слоў, наступствы падатковага манеўру сталі асноўнай праблемай, якая паўстала ў эканамічных адносінах Масквы і Мінска, "і, напэўна, неяк адбіваецца і на палітычных", падкрэсліў Рапота.

Што за падатковы манеўр?

З 2019 года Расія пачала рэалізацыю падатковага манеўру, які мае на ўвазе паступовае абнуленне да 2024 года вывазных пошлін. Замест іх паступова будзе павышацца падатак на здабычу карысных выкапняў.

Раней Беларусь купляла расійскую нафту без выплаты пошлін у бюджэт Расіі. Чорнае золата з "Дружбы" перапрацоўвалася ў нафтапрадукты, якія Беларусь выкарыстоўвала як для ўласных патрэб, так і адпраўляла за мяжу, у тым ліку ў Расію. Пошліны за гэтыя нафтапрадукты Беларусь пакідала ў сваім бюджэце. Такім чынам краіна атрымлівала схаваную субсідыю.

Страты ад падатковага манеўру ў галіне ў 2019-2024 гадах афіцыйны Меінск ацэньваў у 10,5-11 мільярдаў долараў.
Як заяўляў раней прэс-сакратар кіраўніка ўрада Расіі Алег Осіпаў, страты бюджэту Беларусі з-за падатковага манеўру не адносяцца да абавязацельстваў РФ перад Мінскам.

Пасол Беларусі ў Расіі Уладзімір Сямашка адзначаў, што ў рамках праведзеных на пачатку снежня перамоваў лідараў Беларусі і Расіі бакі знайшлі падыходы да вырашэння пытання аб кампенсацыі, ён можа быць вырашана з 1 студзеня 2022 года.

0
Тэги:
Саюзная дзяржава, Рыгор Рапота