Царква

Посцім смачна: святкуем Вадзяную Каляду і гатуем гопу

44
(абноўлена 14:13 18.01.2020)
Этнограф Ларыса Мятлеўская распавядае пра вадохрышчанскія традыцыі нашых продкаў і вучыць гатаваць посныя стравы.

Амаль завяршыліся Каляды і той час святых дзён і вечароў, калі селянін мог спакойна адпачываць ад вялікіх гаспадарчых клопатаў, есці ўдосталь смачных страў і весяліцца разам з калядоўшчыкамі. Наперадзе Вадзяная Каляда, Вадохрышча і Лянівы дзень, які святкуюць 20 студзеня. 

Напярэдадні Вадохрышчаў нашы продкі ладзілі Вадзяную Каляду і трымалі пост. Гатавалі трэцюю, апошнюю куццю, якую называлі  вадапоснай, хрышчэнскай, галоднай, вадзяной.

Зусім нядаўна гэты час лічыўся трывала самым марозным у годзе. Таму, каб прадухіліць шкоднае ўздзеянне халадоў на пасевы гаспадары клікалі міфічную істоту – Мароза - з лыжкаю куцці і прасілі не прыходзіць не ў час, напрыклад на пачатку лета і не марозіць "грэчку, ячмень, квасулю".

Векавая практыка назірання за надвор’ем у гэты час прадказвала, што калі на Вадохрышчы ішоў снег, то будуць добра раіцца пчолы, будзе шмат бульбы, калі напярэдадні будзе зорная ноч, то чакай ураджай на ягады, калі пахмурна, то парадак будзе з зерневымі. Цяпер жа, у сувязі са зменамі клімату, магчыма ў народзе з’явяцца новыя прыкметы.

Галоўнай падзеяй на Вадохрышча з’яўляецца асвячэнне вады ў царкве і ў вадаёмах. П’юць такую ваду толькі нашча, а напярэдадні святочнай службы, звечара сям’я збіраецца за святочным сталом, каб правесці Вадзяную Каляду. Асаблівасці гэтага застолля ў тым, што як і на Вялікую Куццю, гаспадыня падае толькі посныя стравы. Гэта стравы з рыбы, агародніны і грыбоў і непасрэдна сама крупяная каша - куцця. Каб ваш святочны стол быў разнастайным вось некалькі новых цікавых посных страў з народнай кухні Капыльшчыны.

Грэцкая каша з чырвонымі буракамі

Інгрыдыенты

  • 1 шклянка грэчкі
  • 2-3 буракі
  • 50 г алею
  • Вада
  • Соль па смаку

Як гатаваць:

На бурачную тарку нацерці буракоў, пакласці ў чыгунок, заліць вадой, каб пакрывала масу, пасаліць і варыць да паўгатовасці.Шклянку грэчкі высыпаць на буракі, даліць вады і паставіць варыць у печ або духоўку на 40 хв. Напрыканцы варкі заправіць алеяй, закруціць гаршчок у ручнік і пакінуць каб упрэла. 

Гопа

Інгрыдыенты:

  • 800 г бульбы
  • 100-200 г сухіх яблыкаў

Як гатаваць:

Бульбу нацерці як на дранікі, дадаць памытыя загадзя яблыкі і тушыць у чыгунку, змазаным алеем, у печы або духоўцы да гатовасці.

Бульбяны пірог з макам

Інгрыдыенты:

  • 1 кг бульбы
  • 200 г маку
  • Соль па смаку

Як гатаваць:

Заліць мак цёплай вадой і пакінуць на некалькі гадзін, зліць ваду расцерці мак у макотры (адмысловы гліняны посуд для перацірання маку - Sputnik) або іншай пасуде да з’яўлення белай вадкасці – макавага малачка.

Бульбу зварыць у "мундзірах", абабраць, хутка патаўчы і пасаліць. У форму пакласці дзве часткі бульбы і адну частку маку, потым ізноў бульбу. Калі пірог астыне парэзаць на кавалкі і падаць на стол.

Заўвага: Пірог атрымаецца салодкім, калі для начынкі набыць у краме карамелізаваны мак. 

 

44
Тэги:
беларуская кухня, Ларыса Мятлеўская
Тэмы:
Посцім смачна: самыя цікавыя і смачныя рэцэпты (16)
Дзяржаўны акадэмічны ансамбль танца Беларусі на адкрыцці XXVII Міжнароднага фестывалю мастацтваў Славянскі базар у Віцебску

Гледачы не змогуць дарыць кветкі артыстам на "Славянскім базары"

13
(абноўлена 14:12 10.07.2020)
Доступ да сцэны ў гэтым годзе будзе зачынены, каб пазбегнуць распаўсюджвання каронавіруса - такую рэкамендацыю дало Міністэрства аховы здароўя.

МІНСК, 10 ліп - Sputnik. Гледачы не змогуць дарыць артыстам кветкі падчас канцэртаў на фестывалі "Славянскі базар", паведамілі Sputnik ў дырэкцыі фестывалю.

"У нас ёсць рэкамендацыі ад Міністэрства аховы здароўя па абмежаванні доступу да сцэны. Мы са свайго боку будзем іх выконваць і просім гледачоў зразумець неабходнасць гэтых мер у гэтым годзе", - паведамілі суразмоўцы агенцтва.
Арганізатары фестывалю прынялі рашэнне запусціць акцыю "Букет дабра". Яе сутнасць складаецца ў тым, што гледачы змогуць пералічыць грошы, на якія хацелі набыць букеты для артыстаў, на дабрачынны рахунак для дапамогі дзецям.

"Каб мінімізаваць напружанасць з абодвух бакоў, з боку гледачоў і артыстаў, зараз прапрацоўваем пытанне аб адкрыцці дабрачыннага рахунку. З той мэтай, каб гледачы, якія з любоўю ставяцца да любімых артыстам, не дарылі кветкі і тым самым не стваралі сітуацыю, калі яны будуць спрабаваць прайсці на сцэну, а туды доступ забаронены, такім чынам аддзячылі сваіх артыстаў і прынеслі рэальную карысць тым, каму яна цяпер патрэбна", - распавялі агенцтву ў дырэкцыі фестывалю.

Цягнікі на фестываль

Як і раней, Беларуская чыгунка пусціць дадатковыя цягнікі з Мінска ў Віцебск падчас фестывалю "Славянскі базар". Першы састаў адправіцца 16 ліпеня са станцыі Мінск-Пасажырскі ў 12:28 і прыбудзе на месца ў 16:08.

"Пасля завяршэння канцэртнай праграмы госці" Славянскага базару "на гэтым жа цягніку змогуць вярнуцца ў Мінск. З Віцебска ён будзе адпраўляцца ноччу ў 01:12 і прыбываць у сталіцу Беларусі раніцай у 05:42", - паведамілі ў прэс-службе БЧ.

Дадатковыя цягнікі будзе курсіраваць штодня з Мінска з 16 па 19 ліпеня, з Віцебска з 17 па 20 ліпеня. Як паведамілі ў БЧ, расклад іх рух складзена з улікам праграмы правядзення фестывалю. Тэматыка мерапрыемства будзе адлюстравана і ў афармленні цягніка.

Фестываль "Славянскі базар" правядуць у Віцебску 16 па 19 ліпеня ў новым фармаце. З-за пандэміі каронавіруса мерапрыемствы пройдуць на свежым паветры ў Летнім амфітэатры і на вулічных пляцоўках.

13
Тэги:
Славянскі базар у Віцебску, Міністэрства аховы здароўя Рэспублікі Беларусь, Віцебск
Гасцёўня ў мінскім музей Янкі Купалы

Гасцей пільнаваў сабака: як праходзілі застоллі ў Янкі Купалы

541
(абноўлена 12:17 07.07.2020)
Чым частавалі сяброў і сваякоў у купалаўскім доме і навошта ў сенцах іх чакала нямецкая аўчарка, карэспандэнту Sputnik Алесі Шаршнёвай паведамілі ў Дзяржаўным літаратурным музеі Янкі Купалы.

Адной з любімых простых страў класіка беларускай літаратуры былі крышаны — так называлі бульбяны суп са шкваркамі. Сябры пісьменніка ўзгадваюць, што маці "крышыла крышаны", седзячы на парозе мінскага дома, куды сын перавёз яе, ратуючы ад раскулачвання.

Любіў піць квас прама з дзежкі

Многія сучаснікі лічылі Купалу гурманам, але на самой справе класік беларускай літаратуры не любіў вылучацца сярод астатніх. Напрыклад, сяляне, якія жылі ў мястэчку Ляўкі Аршанскага раёна (зараз там знаходзіцца аднаіменны мемарыяльны запаведнік, а раней было лецішча — Sputnik), узгадвалі, што аднойчы пасля працы на ўчастку паэту паднеслі кіслы бярозавы квас у крышталёвым графіне. Ён адмовіўся ад пачастунку, які вельмі любіў, і сам адправіўся ў студню, прыгаворваючы: "Люблю піць квас прама з дзежкі ".

Макет лецішча Купалы ў Ляўках
© Sputnik / Виктор Толочко
Макет лецішча Купалы ў Ляўках

Купалу хацелася быць бліжэй да народа, таму ён заўсёды запрашаў за стол усіх сялян, што дапамагалі яму ці проста працавалі побач з домам.

Самастойна літаратар хадзіў на кірмаш: не даручаў гэту справу ні жонцы, ні слугам. Яшчэ ў дзяцінстве ён напаткаў там бабулю-прадаўшчыцу зёлак, якой пасля прысвяціў адзін з вершаў.

"Сапраўдны" рыбак

Шмат часу Купала праводзіў на прыродзе — любіў паляванне, у тым ліку і "ціхае", і рыбалку. Ляснік Шыманскі ўспамінаў, што часцей за ўсё на паляванні паэт страляў трусоў, мяса якіх вельмі любіў есці з падлівай.

"Успамінаю дзядзьку Янку — вельмі любіў ён пагрызі заячую лапку ", — казаў ляснік.

Купала як прафесійны рыбак лавіў рыбу без вудаў ці рагулек, а з дапамогай спецыяльных шнуроў ці закідушак. У якасці жыўца выкарыстоўваў маленькіх яшчарак — верацяніцаў. Улоў не заўсёды быў удалым, таму, вяртаючыся дадому, ён мог набыць на кірмашы свежай рыбы. Жонка Уладзіслава Францаўна заўсёды заўважала падман, але ніколі не падавала віду.

Вясельны здымак
© Sputnik / Виктор Толочко
Вясельны здымак

У Мінску разам з Купалам на рыбалку хадзілі і іншыя пісьменнікі: рыбачылі звычайна ў пасёлку Ждановічы на Свіслачы. Абавязковым патрабаваннем для гэтага мерапрыемства былі аловак і лісток паперкі. Купала не разумеў, як сапраўдны паэт ці пісьменнік можа ісці на прыроду без гэтых прыладаў — у галаве могуць з'явіцца нейкія цікавыя думкі ці нават радкі, а запісаць іх будзе няма куды.

На варце гасціннасці — Рэкс

Купалаўскі дом славіўся на ўсю сталіцу як адзін з самых гасцінных. Многія беларускія аўтары не аднойчы ўспаміналі застоллі і казалі, што "гэта немагчыма апісаць словамі".

Пісьменнік Іларыён Барашка ўзгадваў, што як толькі з'яўляўся госць, яго настойліва ўсаджвалі за стол і абавязкова частавалі вяндлінкай. Па ўспамінах іншых наведвальнікаў, нават у небагатыя часы Купала частаваў дранікамі, блінамі з мачанкай, вэнджанымі кілбаскамі, падсушанымі сырамі, яечняй са скваркамі і гарачай бульба. Яго маці і сёстры некаторы час жылі на вёсцы, таму многія прадукты траплялі на стол прама з грады.

Пасадзіць госця за стол было цэлым абрадам. Паэт абавязкова даставаў бутэлечку шампанскага, бо з'яўленне сяброў і сваякоў у хаце лічылася сапраўдным святам.

Фотапартрэт Янкі Купалы
© Sputnik / Виктор Толочко
Фотапартрэт Янкі Купалы

На стражы гасціннасці ў мінскім доме Янкі Купалі заўсёды знаходзіўся сабака — нямецкая аўчарка Рэкс. Ён пільнаваў у сенцах, і калі хто-небудзь з гасцей спрабаваў непрыкметна сыйсці з-за стала і адправіцца па сваіх справах, сабака пачынаў брахаць на ўсю хату.

Гаспадар лавіў уцекача са словамі: "Куды сабраўся, паночку? Ты так мне гасцей да пары параспускаешь. Талеркі яшчэ стаяць на стале, вось і ты вяртайся".

Пісьменнік Міхась Лынькоў пісаў, што сапраўднае беларускае хлебасольства гаспадароў купалаўскага дома ледзь не ўвайшло ў прымаўку.

Кубак для кавы, знойдзены на папялішчы дома. Тое, што кубак належаў Купале пацвердзіла жонка
© Sputnik Алеся Шаршнёва
Кубак для кавы, знойдзены на папялішчы дома. Тое, што кубак належаў Купале пацвердзіла жонка

Кармілі тут і бедных студэнтаў. У 1909-1913 гадах Купала быў у ліку студэнтаў, якія наведвалі ў Санкт-Пецярбургу так званыя суботнікі прафесара Браніслава Эпімах-Шыпілы — яго называлі патрыярхам беларускага адраджэння. Купала добра памятаў галодныя студэнцкія часы і пачастункі на суботніках, таму і арганізаваў такую ж гасцёўню ў сваім мінскім доме.

Дарэчы, менавіты гэтыя сустрэчы ўвайшлі ў спіс абвінавачванняў у адрас Купалы падчас рэпрэсій.

541
Тэги:
Дзяржаўны літаратурны музей Янкі Купалы, Янка Купала, Беларусь
Тэмы:
Класічная кухня: што елі і чым частавалі знакамітыя беларусы
По теме
Прывітанне са "Смалявуда": пад Мінскам пачаліся здымкі фільма пра Купалу
З-за крытыкі гледачоў новы спектакль пра Купалу зменіць назву
Як мылі помнік Янку Купалу напярэдадні яго дня нараджэння
А хто там ідзе: знакаміты верш Купалы выйшаў у перакладзе на 101 мову свету
Brutto выпусцілі кліп на верш Янкі Купалы
Бульба з кіслым малаком і бланманжэ: якім было меню Якуба Коласа
У цэнтры занятасці, архіўнае фота

Cпортсмен за $5 тыс і дырэктар піўзавода: якіх работнікаў шукаюць у Беларусі?

0
(абноўлена 16:40 10.07.2020)
Сярод самых высокааплатных вакансій - шмат месцаў для спартсменаў і трэнераў у футбольныя, хакейныя і гандбольныя клубы.

МІНСК, 10 ліп - Sputnik. Спартсмена-інструктара ў хакейны клуб "Дынама-Мінск" на заробак ад дзесяці тысяч рублёў шукаюць сёння праз Дзяржаўную службу занятасці.

На сёння ў Беларусі зарэгістравана 76878 вакансій. З іх заробак парадку 1000 долараў і вышэй абяцаюць у 156 месцах.

Традыцыйна, у топе вакансій - пілоты для "Белавія", якіх шукаюць не першы месяц.

Цікава, што ў спісе вакансій, на якіх можна атрымаць максімальны заробак - спартсмен-інструктар для ХК "Дынама-Мінск". Суіскальніку абяцаюць ад дзесяці тысяч рублёў.

Дзве вакансіі для спартсменаў-інструктараў адкрыты ў футбольным клубе "Іслач": з заробкам ад трох і ад пяці тысяч рублёў. У ФК "БАТЭ" таксама шукаюць спартсмена-інструктара, заробак абяцаюць ад двух тысяч рублёў. У "Шахцёр" патрэбны трэнер за 1,5 тысячы рублёў.

Цікава, што ў той жа час у гарадзенскі ФК "Нёман" спартсмена-інструктара шукаюць на больш сціплы заробак - 375 рублёў.

Сярод іншых цікавых высокааплатных вакансій - месца для прараба з заробкам вышэй за 6918 рублёў. Таксама шукаюць новага гендырэктара аднаго з піўзаводаў - на заробак ад 3,5 тысячы рублёў.

0
Тэги:
вакансіі, Беларусь