Царква

Посцім смачна: святкуем Вадзяную Каляду і гатуем гопу

44
(абноўлена 14:13 18.01.2020)
Этнограф Ларыса Мятлеўская распавядае пра вадохрышчанскія традыцыі нашых продкаў і вучыць гатаваць посныя стравы.

Амаль завяршыліся Каляды і той час святых дзён і вечароў, калі селянін мог спакойна адпачываць ад вялікіх гаспадарчых клопатаў, есці ўдосталь смачных страў і весяліцца разам з калядоўшчыкамі. Наперадзе Вадзяная Каляда, Вадохрышча і Лянівы дзень, які святкуюць 20 студзеня. 

Напярэдадні Вадохрышчаў нашы продкі ладзілі Вадзяную Каляду і трымалі пост. Гатавалі трэцюю, апошнюю куццю, якую называлі  вадапоснай, хрышчэнскай, галоднай, вадзяной.

Зусім нядаўна гэты час лічыўся трывала самым марозным у годзе. Таму, каб прадухіліць шкоднае ўздзеянне халадоў на пасевы гаспадары клікалі міфічную істоту – Мароза - з лыжкаю куцці і прасілі не прыходзіць не ў час, напрыклад на пачатку лета і не марозіць "грэчку, ячмень, квасулю".

Векавая практыка назірання за надвор’ем у гэты час прадказвала, што калі на Вадохрышчы ішоў снег, то будуць добра раіцца пчолы, будзе шмат бульбы, калі напярэдадні будзе зорная ноч, то чакай ураджай на ягады, калі пахмурна, то парадак будзе з зерневымі. Цяпер жа, у сувязі са зменамі клімату, магчыма ў народзе з’явяцца новыя прыкметы.

Галоўнай падзеяй на Вадохрышча з’яўляецца асвячэнне вады ў царкве і ў вадаёмах. П’юць такую ваду толькі нашча, а напярэдадні святочнай службы, звечара сям’я збіраецца за святочным сталом, каб правесці Вадзяную Каляду. Асаблівасці гэтага застолля ў тым, што як і на Вялікую Куццю, гаспадыня падае толькі посныя стравы. Гэта стравы з рыбы, агародніны і грыбоў і непасрэдна сама крупяная каша - куцця. Каб ваш святочны стол быў разнастайным вось некалькі новых цікавых посных страў з народнай кухні Капыльшчыны.

Грэцкая каша з чырвонымі буракамі

Інгрыдыенты

  • 1 шклянка грэчкі
  • 2-3 буракі
  • 50 г алею
  • Вада
  • Соль па смаку

Як гатаваць:

На бурачную тарку нацерці буракоў, пакласці ў чыгунок, заліць вадой, каб пакрывала масу, пасаліць і варыць да паўгатовасці.Шклянку грэчкі высыпаць на буракі, даліць вады і паставіць варыць у печ або духоўку на 40 хв. Напрыканцы варкі заправіць алеяй, закруціць гаршчок у ручнік і пакінуць каб упрэла. 

Гопа

Інгрыдыенты:

  • 800 г бульбы
  • 100-200 г сухіх яблыкаў

Як гатаваць:

Бульбу нацерці як на дранікі, дадаць памытыя загадзя яблыкі і тушыць у чыгунку, змазаным алеем, у печы або духоўцы да гатовасці.

Бульбяны пірог з макам

Інгрыдыенты:

  • 1 кг бульбы
  • 200 г маку
  • Соль па смаку

Як гатаваць:

Заліць мак цёплай вадой і пакінуць на некалькі гадзін, зліць ваду расцерці мак у макотры (адмысловы гліняны посуд для перацірання маку - Sputnik) або іншай пасуде да з’яўлення белай вадкасці – макавага малачка.

Бульбу зварыць у "мундзірах", абабраць, хутка патаўчы і пасаліць. У форму пакласці дзве часткі бульбы і адну частку маку, потым ізноў бульбу. Калі пірог астыне парэзаць на кавалкі і падаць на стол.

Заўвага: Пірог атрымаецца салодкім, калі для начынкі набыць у краме карамелізаваны мак. 

 

44
Тэги:
беларуская кухня, Ларыса Мятлеўская
Тэмы:
Посцім смачна: самыя цікавыя і смачныя рэцэпты (16)
Скарб знойдзены падчас будаўнічых работ

"Называць скарбам рана": цікавыя прадметы знайшлі ў старадаўнім склепе Гродна

5
(абноўлена 15:30 26.05.2020)
Падчас работ на падмурках старажытнага будынка ў Гродне археолагі знайшлі гадзіннікі, медалі, манеты і іншыя рэчы, якім больш за сто гадоў.

ГРОДНА, 26 мая - Sputnik, Іна Грышук. Старадаўнія гадзіннікі, партабак, пару памятных медалёў, кулон, а таксама больш за дзясятак розных манет перыяду Рэчы Паспалітай і Расійскай імперыі знайшлі на тэрыторыі па вуліцы Замкавай у цэнтры Гродна.

Цікавыя знаходкі выявілі падчас работ, якія праходзяць на невялікім участку па вуліцы Замкавая паміж былым Палацам тэкстыльшчыкаў і Домам быту. Тут плануецца будаўніцтва копіі комплексу будынкаў, якія былі знесены ў савецкі час.

Гадзіннік, манеты, медалі

На гэтым баку вуліцы Замкавай вядомыя па інвентарах і планах так званы Дом рыбака (Дом з рыбкай), датаваны XVI-XVII стагоддзямі і прылеглыя да яго будынка другой паловы XVIII стагоддзя. У 2019 годзе на тэрыторыі праходзілі археалагічныя раскопкі. Знаходкі не былі заключаны ў адну агульную ёмістасць, хоць і быў знойдзены невялікі скураны футарал з дзвюх частак.

"Усе прадметы знайшлі ў межах аднаго шурфа ў захаваным склепе будынка XVIII стагоддзя, які стаяў побач з Домам рыбака, але крыху на захад, бліжэй да дома №12. У пазамінулым стагоддзі ў доме працавала піцейная ўстанова - шынок. Усе знойдзеныя рэчы выяўлены ніжэй за ўзровень каменнага падмурка склепа дома. У асноўным, гэта прадметы асабістага карыстання і невялікая нумізматычны сход. Магчыма, былі схаваныя ў 20-30-я гады XX стагоддзя, мяркуючы па намінале манет", - распавяла археолаг кандыдат гістарычных навук Наталля Пачобут, якая вядзе археалагічны нагляд на аб'екце па вуліцы Замкавай.

Аб скарбе гаварыць пакуль рана

Самыя цікавыя з знаходак - двое кішэнных гадзіннікаў, медалі, а таксама добрай захаванасці некалькі срэбных рублёў часоў Расійскай імперыі першай паловы XIX стагоддзя. Большасць прадметаў акісленыя і патрабуюць спецыяльнай чысткі пад мікраскопам, ультрагукам, трэба падбіраць склады для чысткі. Напрыклад, адзін са знойдзенных гадзіннікаў, моцна сапсаваны карозіяй - пабіты корпус, скрозь карозію можна разгледзець ўнутраны механізм.

"Манеты не ляжалі ў адной ёмістасці, тым не менш, не выключана, што яны звязаны і складаюць адзіны комплекс.

Пасля камеральнай і навуковай апрацоўкі ўсе прадметы з апісаннямі і фатаграфіямі будуць мною апублікаваныя і размешчаныя ў агульным доступе", - кажа археолаг.

Можна зрабіць першае ў Гродне кафэ-музей

Спецыяліст адзначае, што знойдзеныя прадметы ў будучыні могуць стаць часткай экспазіцыі інтэр'ераў будучага кафэ, бо кафэ-музеі папулярныя ў Еўропе.

"Дзякуючы раскопкам на Замкавай у Гродне з'явілася такая ж унікальная магчымасць арганізаваць уласнае кафэ-музей, якое дапаможа паказаць атмасферу, культуру харчавання і жыцця гродзенцаў таго часу", - дзеліцца сваім бачаннем далейшага выкарыстання адкрытага гістарычнага аб'екта археолаг.

Інвестар, які займаецца рэканструкцыяй, пайшоў на непрадбачаныя дадатковыя фінансавыя выдаткі, каб выяўленыя старадаўнія памяшканні добрай захаванасці, дзе знайшлі ўсе прадметы, якія не былі разбураны ва ўгоду будоўлі, а закансерваваны і захаваны для наступнага выкарыстання. Яны ўвойдуць у перыметр будучага будынка.

У афармленне інтэр'еру кафэ плануецца ўключыць і некаторыя прадметы са знойдзенага прадметна-рэчавай комплексу. Акрамя таго, археолаг уласнаручна ўжо адрэстаўраваў больш за дзясятак прадметаў сталовага посуду - паліўных місак, талерак, гаршкоў, збаноў XVIII-XIX стагоддзяў для стварэння атмасферыва ўстанове.

Залаты скарб быў на суседняй вуліцы

Цікавыя знаходкі і скарбы даволі частая з'ява пры рэканструкцыі старадаўніх будынкаў у цэнтры Гродна. Адзін з самых цікавых і буйных скарбаў быў знойдзены ў доме вясной 2018 года на вуліцы 2-й Працоўнай, якая знаходзіцца прыкладна ў двухстах метрах ад будоўлі на Замкавай, 12. У скрыначцы з-пад тытуню, якая больш за 70 гадоў праляжала пад бэлькай столі яўрэйскага дома, апынуліся залатыя манеты Расійскай імперыі і міжваеннага польскага перыяду, кольцы, завушніцы, зліткі агульнай вагой каля 500 грамаў.

Скарб з вуліцы Працоўнай ацанілі ў 20 тысяч долараў, гэтую суму падзялілі паміж ўласнікам будынка і трыма будаўнікамі, якія знайшлі шкатулку з золатам. Сам скарб быў перададзены ў Гродзенскі гісторыка-археалагічны музей.

5
Тэги:
археалагічныя знаходкі, Гродна
Насуперак пандэміі: Венецыянскі кінафестываль усё ж адбудзецца

Насуперак пандэміі: Венецыянскі кінафестываль усё ж адбудзецца

18
(абноўлена 11:09 25.05.2020)
Адно з самых вядомых кінамерапрыемстваў пройдзе па ранейшым раскладзе, але з улікам пэўных карэктываў і новага "эксперыментальнага фармату".

Арганізатары знакамітага кінаагляду вырашылі не здавацца перад пандэміяй каронавіруса: Венецыянскі кінафестываль адбудзецца ў верасні 2020 года.

Пандэмія ўнесла карэктывы ва ўсе сферы жыцця: масавыя і модныя культурныя мерапрыемствы давялося адмяніць або перанесці на нявызначаны тэрмін. Нядаўна стала вядома аб тым, што пад пагрозай апынулася нават цырымонія ўручэння "Оскара-2021". Але ёсць і тыя, хто праявіў небывалую стойкасць і вырашыў супрацьстаяць усім страхам.

Як паведаміла выданне Harper's Bazzar, Венецыянскі кінафестываль усё ж адбудзецца: пра сваё рашэнне, даты правядзення і ўнесеныя з-за пандэміі карэктывы распавялі арганізатары кінаагляду.

Губернатар Венета Лука Дзайя пацвердзіў, што фестываль адбудзецца ў запланаваныя даты - з 2 па 12 верасня 2020 года. Звычайна фэст праводзіўся ў той жа час, што і архітэктурная біенале, якую ўжо перанеслі на наступны, 2021 год. Губернатар адзначыў, што такое рашэнне было прынята толькі з-за таго, што працоўныя не паспяваюць ўзвесці патрэбныя павільёны для архітэктурнай выставы, а вось да кінаагляду ўсё гатова.

Што тычыцца карэктываў, унесеных у сувязі з каронавірусам, то галоўным адрозненнем фестывалю ад мінулых гадоў стане колькасць прадстаўленых кінастужак, якіх стане значна менш. Таксама падкрэсліваецца, што мерапрыемства пройдзе ў "эксперыментальным фармаце" і адбудзецца на востраве Лідо.

18
Тэги:
Венецыянскі кінафестываль
Лес, архіўнае фота

Забарона на наведванне лясоў дзейнічае ў 16 раёнах Беларусі

0
(абноўлена 15:35 26.05.2020)
Абмежаванні ўвялі на большую частку Мінскай вобласці, таксама апынуліся пад забаронай лясы ў адным з раёнаў Гомельшчыны.

МІНСК, 26 мая - Sputnik. Забароны і абмежаванні на наведванне лясоў па стане на раніцу аўторка уведзены ў 16 раёнах Беларусі, пра гэта сведчаць дадзеныя інтэрактыўнай карты на сайце Міністэрства лясной гаспадаркі.

У дадзены момант забарона дзейнічае на тэрыторыі 15 раёнаў Мінскай вобласці, пад яго дзеянне патрапілі Вілейскі, Маладзечанскі, Мінскі, Смалявіцкі, Крупскі, Бярэзінскі, Дзяржынскі, Стаўбцоўскі, Уздзенскі, Нясвіжскі, Клецкі, Слуцкі, Старадарожскі, Салігорскі і Любанскі раёны.

Таксама абмежаванні ўведзены на Гомельшчыне. Там з 25 мая лесу нельга наведваць у Мазырскім раёне.

"На дадзены момант практычна ўсюды ўсталяваўся першы-другі клас пажарнай небяспекі, толькі ў асобных рэгіёнах - трэці. Пажаранебяспечная абстаноўка ў лясным фондзе стабілізавалася", - апісаў сітуацыю намеснік міністра лясной гаспадаркі Валянцін Шатраўка.

Абмежаванні пачалі ўводзіць у краіне ў сярэдзіне сакавіка бягучага года - на фоне сухога надвор'я і адсутнасці ападкаў. Усяго з пачатку года ў лясным фондзе Мінлясгаса адбылося 737 выпадкаў узгарання. Агульная плошча пажараў склала больш як 6,3 тысяч гектараў.

Адсочваць, лясы ў якіх раёнах яшчэ патрапілі пад забарону, можна з дапамогай інтэрактыўнай карты забаронаў і абмежаванняў на наведванне лясоў Мінлясгаса. Інфармацыя абнаўляецца на працягу ўсяго дня.

0
Тэги:
Міністэрства лясной гаспадаркі Рэспублікі Беларусь