Мастак, музыкант, літаратар, кампазітар і педагог Напалеон Орда

Напалеон Орда: летапісец беларускай архітэктуры

156
(абноўлена 10:09 10.02.2020)
У гэты дзень нарадзіўся мастак, кампазітар і педагог Напалеон Орда, аўтар тысяч гравюр, на якіх адлюстраваны старажытныя маёнткі Беларусі.

Напалеон Орда нарадзіўся 11 лютага 1807 года ў маёнтку ў Варацэвічах (сучасная Брэсцкая вобласць). 26 гадоў ён пражыў у Беларусі, але пасля паўстання 1831 года з'ехаў у Францыю пад чужым імем. У Парыжы Орда актыўна заняўся творчасцю – музыкай і мастацтвам.

Напалеон Орда маляваў страчаную цывілізацыю
© Sputnik Станіслаў Андросік, Сяргей Пушкiн Напалеон Орда маляваў страчаную цывілізацыю

У Францыі Напалеон Орда пазнаёміўся і сябраваў з выбітнымі прадстаўнікамі свайго часу: пісьменнікамі Бальзакам, Стэндалем, Цергеневым і Міцкевічам, кампазітарамі і музыкантамі Вердзі, Лістам, Шапэнам, у якіх браў урокі.

Музычныя творы Напалеона Орды неўзабаве загучалі са сцэн Францыі, Германіі, Польшчы і Расіі. Ён становіцца дырэктарам Італьянскай оперы ў Парыжы і працуе там да яе зачынення падчас рэвалюцыі 1848 года.

Напалеон Орда вядомы як заснавальнік беларускай школы фартэпіяннага мастацтва. Акрамя таго, ён быў аўтарам шэрага твораў па тэорыі музыкі. Напалеон Орда напісаў кнігу "Граматыка музыкі", якая шмат дзесяцігоддзяў лічылася адным з лепшых падручнікаў па тэорыі музыкі.

У наступныя гады Орда шмат вандраваў і рабіў у розных краінах замалёўкі. У 1856 годзе ён вяртаецца на радзіму і пачынае рабіць гравюры з мясцовых палацаў і сядзіб, многія з якіх пачыналі ўжо ў яго час прыходзіць у заняпад.

Вялікую частку твораў Напалеона Орды пасля яго смерці родныя перадалі ў Польшчу, у Нацыянальны музей Кракава. Вялікая калекцыя літаграфій таксама знаходзіцца ў Нацыянальнай бібліятэцы Беларусі. У цэнтры Парыжа ў гонар Напалеона Орды ўсталявана памятная дошка. У Варацэвічах створаны музей і дзейнічае мастацкя галерэя. Імем Напалеона Орды названая вуліца ў Мінску. Да дэнамінацыі на статысячнай купюры можна было ўбачыць адну з самых вядомых гравюр Напалеона Орды "Нясвіжскі замак".

Замалёўкі Напалеона Орды, акрамя мастацкай каштоўнасці, маюць вялікае значэнне для сучасных рэстаўратараў і гісторыкаў архітэктуры. У дзень смерці мастака мы прапануем паглядзець на некаторыя з іх.

Чытайце таксама: 

  • Барыс Аракчэеў: спявак беларускай прыроды
  • Шагал і Віцебск: гісторыя кахання, якая працягнулася пасля смерці
  • "Суровы рэалізм" Мая Данцыга і яго вайна
  • Вешчыя сны і космас: пяць цікавых фактаў пра Язэпа Драздовіча
156
Тэги:
Напалеон Орда
Супрэматычная форма Віцебска адправіцца ў нідэрландскі музей

Супрэматычная форма "Віцебска" адправіцца ў нідэрландскі музей

9
(абноўлена 12:01 23.10.2020)
Авангардная форма беларускага футбольнага клуба, створаная па матывах работ Лісіцкага, папоўніць найбуйнейшую калекцыю мастака ў музеі Нідэрландаў.

МІНСК, 23 кас - Sputnik. Футбалісты "Віцебска" перадалі камплекты сваёй супрэматычнай формы нідэрландскаму Van Abbemuseum і музею гісторыі Віцебскага народнага мастацкага вучылішча, паведамілі ў Facebook Цэнтра беларуска-яўрэйскай культурнай спадчыны.

Цырымонія перадачы адбылася 20 кастрычніка. На ёй па відэасувязі прысутнічалі прадстаўнікі музея Ван Абе, у якім знаходзіцца найбуйнейшая калекцыя работ Лісіцкага. Дырэктар музея Чарльз Эшэ і куратар аддзела Рускага мастацтва Уільям Ян Рэндарс адзначылі, што "адным з самых магутных малюнкаў, які Эль Лісіцкі зрабіў у Віцебску, з'яўляецца плакат "Клінам чырвоным бі белых!".

Ідэйным натхняльнікам стварэння адзення стаў гулец "Віцебска" Данііл Чалаў. Форма выпускалася пры падтрымцы брэнда, якім ён валодае са сваімі сябрамі. Па словах Данііла, гэта добрая магчымасць папулярызаваць выдатнае праз футбол.

Спартсмены прымеркавалі выхад формы да 100-годдзя мастацкага аб'яднання "УНОВИС", у які ўваходзіў мастак Эль Лісіцкі. Футбалісты рабілі выбар паміж "Супрэматычная фігурамі" Малевіча і "Клінам чырвоным" Лісіцкага. У выніку спыніліся на другім варыянце, паколькі на плакаце ёсць усе неабходныя фігуры. Па іх словах, ён паказвае рух, што ў футболе неабходна.

Упершыню ў новай форме футбалісты згулялі 4 кастрычніка ў 1/8 Кубка Беларусі супраць "Энергетыка-БДУ", перамогшы мінскую каманду з лікам 1: 0. Тады футбалісты назвалі яе "фартовай". Наступны матч футбалісты "Віцебска" згуляюць у чэмпіянаце Беларусі супраць БАТЭ 24 кастрычніка.

9
Тэги:
Віцебск, Нідэрланды

Вірус "Шчучыншчына": рэакцыя жыхароў райцэнтра на папулярны кліп - відэа

16
(абноўлена 08:47 23.10.2020)
Горад Шчучын раптам праславіўся пасля з'яўлення кліпа ў інтэрнэце. Былая акторка Купалаўскага тэатра праспявала пра райцэнтр, і музычны твор патрапіў у трэнды YouTube.

Афіцыйны відэакліп "Шчучыншчына" ў выкананні Алены ЖалудOk набраў амаль 500 тысяч праглядаў і заняў трэці радок у трэндах YouTube. Журналісты Sputnik вырашылі высветліць, што думаюць пра кліп мясцовыя жыхары і разам з імі паглядзелі вірусны ролік.

У райцэнтры слова "Шчучыншчына" ўмелі вымаўляць без запінкі яшчэ да таго, як гэта стала мэйнстрымам. Аб вірусным відэа і песні ў выкананні былых акцёраў Купалаўскага тэатра ў Шчучыне ведаюць амаль усе, у каго ёсць смартфон. Як высветлілася, у адных кліп выклікаюць смех, у іншых - крыўду, у трэціх - сур'ёзныя разважанні.

Малады будаўнік з райцэнтра прызнаўся, што ролік глядзеў, аднаго раза яму было дастаткова. А ягоны напарнік, мужчына перадпенсійнага ўзросту, пагадзіўся паглядзець кліп разам з намі, але асаблівых эмоцый ён у яго не выклікаў.

Прадавец прыватнай крамы штор Алена пачынае заразліва смяяцца, як толькі чуе слова Шчучыншчына.

"Гэта вельмі смешна. Я не хачу пакрыўдзіць аўтараў роліка, можа, яны гэта сур'ёзна здымалі", - дзеліцца уражаннем ад прагледжанага жанчына і паказвае тыя, што плачуць ад смеху смайлікі ў тэлефоне, якія адпраўляла сяброўцы з Мінска адразу пасля прагляду кліпа.

У работніцы мясцовага кафэ ролік выклікаў непрыемныя пачуцці: "Я не зразумела, гэта прыкол або пародыя на нешта. Гэта абы што. А горад у нас вельмі добры. Ціхі, спакойны, зручны для жыцця. Школа, сад, праца ўсё побач . Калі нешта трэба, можна ў Мінск ці Гродна з'ездзіць".

Работнік мясцовага цэнтра культуры і народнай творчасці Генадзь, які мантаваў новую экспазіцыю ў музейным пакоі, прыйшоў да высновы, што новы кліп Шчучыну зрабіў добры піяр.

"Вельмі мала кліпаў аб Шчучыншчыне. Гэты ролік усе абмяркоўваюць, каментуюць, ён стаў падставай для жартаў, гэта вялікі плюс нашаму гораду.

Гэта такі стыль, як сцёб, яго не ўсе разумеюць. Людзі старэй хочуць бачыць людзей у гальштуках пад патрыятычныя песні. Тут дакучлівы матыў, відэашэраг трапіў у дзясятку", - разважае Генадзь, але дадае, што стваральнікі роліка дапусцілі фактычную памылку: у Шчучынскім раёне няма вёскі Ляды - ёсць населены пункт Лядск, які разам з іншымі 40 аб'ектамі нанесены на карту турыстычных славутасцяў рэгіёну.

16
Дзверы ў кватэру, архіўнае фота

Як плаціць падатак на нерухомасць мінчанам - уладальнікам двух кватэр

0
(абноўлена 16:48 23.10.2020)
Грамадзяне выплаціць падатак на нерухомасць павінны не пазней за 16 лістапада, паколькі апошні тэрмін у бягучым годзе прыпадае на выхадны.

МІНСК, 23 кас - Sputnik. Міністэрства па падатках і зборах Беларусі абнародавала тлумачэнне, як плаціць падатак на нерухомасць мінчанам, якія ўмеюць ва ўласнасці дзве і больш кватэры.

Парадак выплаты гэтага падатку для жыхароў сталіцы быў зменены з 1 студзеня бягучага года.

Так, у АРІП пры ўводзе інфармацыі пры выплаце падатку на нерухомасць неабходна выбіраць інспекцыю МПЗ таго раёна, дзе знаходзіцца кватэра.

"Напрыклад, грамадзянін валодае кватэрамі, размешчанымі ў Савецкім і Цэнтральным раёнах. За кватэру, размешчаную ў Цэнтральным раёне прад'яўлены падатак на нерухомасць, за кватэру ў Савецкім раёне прадастаўлена льгота. Падатак на нерухомасць варта выплачваць у ІМПЗ Цэнтральнага раёна", - прывялі прыклад у міністэрстве.

Там таксама нагадалі, што грамадзяне выплаціць падатак на нерухомасць павінны ня пазьней за 16 лістапада, паколькі апошні тэрмін у бягучым годзе (15 лістапада) прыпадае на выхадны дзень.

0
Тэги:
Міністэрства па падатках і зборах РБ