Мастак Гаўрыіл Вашчанка ў сваёй майстэрні, 1977 год

Бурштынавае святло карцін Гаўрыіла Вашчанкі: мастак нарадзіўся 92 гады таму

124
(абноўлена 09:36 10.06.2020)
Майстар манументальнага жывапісу, Гаўрыла Вашчанка пакінуў багатую спадчыну твораў мастацтва.

Гаўрыіл Харытонавіч Вашчанка нарадзіўся 20 чэрвеня 1928 года ў Брагінскім раёне Гомельскай вобласці - вёсцы Чыкалавічі. Дзяцінства будучага мастака прыйшлося на ваенныя гады, і ўжо тады ён рабіў невялікія замалёўкі і нават капіяваў для партызан карты мясцовасці. Але аб мастацкай адукацыі тады гаворкі не ішло. Гаўрыіл Вашчанка збіраўся паступаць у Гомельскі чыгуначны тэхнікум - запатрабаваная прафесія і праца побач з домам, блізкімі і сябрамі маглі б пераважыць пакліканне, калі б юнаку не трапілася на вочы газета, у якой ён прачытаў пра Кіеўскае вучылішча прыкладных мастацтваў. Кінуўшы ўсё, Вашчанка паехаў на Украіну, не маючы ні найменшай мастацкай падрыхтоўкі, ды яшчэ і спазніўся на экзамен.

  • Гісторыя Юдаля Пэна: муза, вучань і загадкавая смерць

Аднак педагогі разгледзелі талент маладога беларуса, і ў 1948 годзе ён паспяхова скончыў мастацкае вучылішча і ўладкаваўся на працу ў кінастудыю імя Даўжэнкі.

Яшчэ будучы студэнтам, Вашчанка захапіўся манументальным роспісам - усяго на трэцім курсе ён зрабіў роспісы ў будынку Вярхоўнага суда Украіны. Папрацаваўшы на кінастудыі, па парадзе сяброў, якія настойвалі, што перспектыўнаму маладому мастаку трэба працягнуць сваю адукацыю, ён паступіў у Львоўскі дзяржаўны інстытут дэкаратыўнага і прыкладнога мастацтва, які скончыў у 1955 годзе.

У Львове Вашчанка пазнаёміўся са сваёй жонкай Мацільдай, у іх нарадзіўся першы сын.

Гаўрыіла Вашчанку размеркавалі ў Малдову, і там ён пражыў 6 гадоў, працягнуўшы займацца творчасцю, удзельнічаючы ў выставах і фестывалях. У 1957 годзе ён быў прыняты ў Саюз мастакоў СССР.

На працягу 5 гадоў, да 1960-га года, Вашчанка выкладаў у Рэспубліканскім мастацкім вучылішчы Кішынёва, але на выставе ў Маскве пазнаёміўся з мастаком Уладзімірам Стальмашонкам і па яго запрашэнні з'ехаў у Менск, дзе ўзначаліў кафедру манументальна-дэкаратыўнага мастацтва ў Беларускім дзяржаўным тэатральна-мастацкім інстытуце.

Менавіта Вашчанка запрасіў выкладаць у інстытут Аляксандра Кішчанку, які стварыў пазней "Габелен стагоддзя", які трапіў у Кнігу рэкордаў Гінеса як самы вялікі габелен у свеце.

У 1988 годзе Вашчанка быў удастоены звання Народнага мастака БССР. У гэты час ён, адначасова працягваючы працаваць у інстытуце, стварыў цэлы шэраг знакавых твораў, займаўся манументальным роспісам, а таксама зрабіў вітражы для Чырвонага касцёла, які знаходзіцца ў Мінску.

У 2002 годзе ў Гомеле адчынілась карцінная галерэя імя Вашчанкі, якой ён падарыў мноства сваіх работ. Яшчэ пры жыцці мастак падняўся на вяршыню славы, якая толькі магчымая для мастака - яго прызнала сусветная супольнасць, а Кембрыджскі біяграфічны інстытут нават назваў Гаўрыіла Вашчанку "чалавекам ХХ стагоддзя".

Не стала мастака ў 2014 годзе.

Жывапіс Вашчанкі

Усё сваё жыццё Гаўрыіл Вашчанка імкнуўся да манументальнага мастацтва - асаблівая манера пісьма выяўлялася не толькі ў яго алейным жывапісу, але і ў акварэлях і карцінах, напісаных пастэллю.

На працягу ўсяго творчага шляху Вашчанка шукаў новыя спосабы мастацкага выказвання, пастаянна эксперыментуючы з тэхнікай, мазкамі.

Адметнай рысай карцін Вашчанка з'яўляецца іх колеравая гама: яны нібы напоўнены залацістым святлом. Вохрыстыя, жоўтыя, рудыя тоны пераважаюць у творах мастака.

У працах Гаўрыіла Вашчанкі ёсць месца і стылізацыі, і рэалізму. Мастак амаль ніколі не пісаў з натуры. большасць яго карцін - гэта абагульненыя вобразы. У сваёй творчасці Вашчанка часцей за ўсё звяртаўся да тэмаў вайны і гісторыі роднай зямлі.

Чытайце таксама:

Напалеон Орда: летапісец беларускай архітэктуры

Шагал і Віцебск: гісторыя кахання, якая працягнулася пасля смерці

Вешчыя сны і космас: пяць цікавых фактаў пра Язэпа Драздовіча

124
Тэги:
біяграфія, мастацтва, Гаўрыіл Вашчанка

Дарогамі вайны: перасовачны музей "Цягнік Перамогі" у Мінску - відэа

10
Праект расійскіх і беларускіх чыгуначнікаў прымеркаваны да 80-годдзя пачатку Вялікай Айчыннай вайны, а ў гэтым годзе экспазіцыю ў адным з вагонаў прысвяцілі подзвігу салдат Брэсцкай крэпасці. Глядзіце відэа, як сустракалі састаў у беларускай сталіцы.

Стваральнікі перасовачнай экспазіцыі абяцаюць такі эфект прысутнасці, якога няма ні ў адным стацыянарным музеі пра Вялікую Айчынную вайну. "Цягнік Перамогі" літаральна ахінае наведвальніка подыхам падзей таго часу. Шлях - гэта пераход з аднаго вагона ў іншы. Гады да пачатку вайны - Вялікая Айчынная - і доўгачаканая Перамога.

З 12 вагонаў дзевяць - экспазіцыйныя. Замест вокнаў - экраны з відэа, перазнятым па хроніцы ваенных гадоў. І адчуванне, што ты бачыш рэальную карцінку за акном. Па ўсім маршруце наведвальнікаў суправаджае аўдыягід.

"Праект імерсіўны, ён унікальны тым, што наведвальнік аказваецца ўсярэдзіне экспазіцыі. І можа кранаць прадметы. Слухаць аўдыёаповяд машыністкі Лідзіі, гэта зборны вобраз, які створаны на падставе гісторый рэальных жанчын, якія працавалі на чыгунцы ў гады вайны", - распавядае каардынатар каманды "Неўскі баталіст" Маргарыта Папова.

Каб дамагчыся эфекту прысутнасці, стваральнікі экспазіцыі задзейнічалі гукавыя эфекты, шматлікія праектары і экраны высокай выразнасці. Тэатральны свет, галаграмы, датчыкі прысутнасці, фоташпалеры. А яшчэ сотні фігур. Прычым амаль ва ўсіх ёсць рэальныя прататыпы. Стваралі скульптуры па фота ваенных гадоў. Рэалістычнасці дадаюць і прадметы побыту, рэквізіт. Да прыкладу, зброя таго часу, салдацкая форма.

"У мяне проста няма слоў. Я лічу, што і лекцый не трэба пра вайну. Трэба маладых людзей сюды прывесці, каб яны проста паглядзелі. Вайна ў натуры. Хто не чуў пра вайну, ён тут усё зразумее", - перакананы ветэран Вялікай Айчыннай вайны Іван Сінельшчыкаў.

Гісторыя "Цягніка Перамогі"

Праект "Цягнік Перамогі" - сацыяльны. З гэтай экспазіцыяй толькі ў расійскіх гарадах пазнаёміліся ўжо больш за 90 тыс чалавек. Як мяркуюць у БЧ, у Беларусі паглядзець унікальную выставу зможа каля 15 тыс чалавек. Праўда, толькі па запрашальных білетах, ужо вельмі моцны ажыятаж выклікаў "Цягнік Перамогі".

У Мінску на чыгуначным вакзале выстава прабудзе тры дні. Пасля састаў адправіцца ў Оршу, дзе прабудзе з 14 па 15 чэрвеня, 16-17 чэрвеня яго ўбачаць жыхары Віцебска, пасля састаў спыніцца ў Полацку, а 19-20 чысла ён будзе даступны для жыхароў Гродна. Асаблівае месца ў маршруце з 21 па 24 чэрвеня зойме Брэст, гамяльчане змогуць пабываць у музеі 25-26 чэрвеня, а завершыцца паказ экспазіцыі ў Магілёве 27-28 чэрвеня.

На сайце праекта поездпобеды.рф ацаніць экспазіцыю можна ан-лайн.

Глядзіце таксама:

10
Тэги:
сталіца, Брэсцкая крэпасць, подзвіг, Вялікая Айчынная вайна, праект, відэа, Мінск, "Цягнік Перамогі", музей, Вайна, дарогі
На канцэрт у гонар Дня Расіі радаваць мінчан і гасцей сталіцы прыехалі шматлікія артысты

Выстава карцін, песні, танцы - у Мінску адсвяткуюць Дзень Расіі

51
(абноўлена 17:28 10.06.2021)
Арганізатарам святочных мерапрыемстваў выступае пасольства Расійскай Федэрацыі ў Рэспубліцы Беларусь.

МІНСК, 10 чэр - Sputnik. Свята, прысвечанае Дню Расіі, пройдзе ў Мінску 12 чэрвеня.

Мерапрыемствы адкрыюцца апоўдні цырымоніяй размяшчэння ў крыпце храма-помніка ў гонар Усіх Святых і ў памяць аб ахвярах, якія выратаванню Айчыны нашай паслужылі, зямлі з месцаў спачынку беларускіх воінаў, якія загінулі ў бітвах Крымскай вайны 1853-1856 гадоў.

У 15:00 у арт-прасторы Cafe de fleur на плошчы Свабоды адкрыецца выстава расійскіх і беларускіх мастакоў "Час квітнення". Па ацэнцы мастацтвазнаўцаў, у лёгкай і гасціннай атмасферы гледачы змогуць эмацыйна пагрузіцца ў свет мастацтва.

У 15:30 каля Мінскай гарадской ратушы пачнецца канцэрт самадзейных ансамбляў нацыянальных дыяспар народаў Расіі.

На гэтай жа сцэнічнай пляцоўцы з 20:00 да 22:30 пройдзе канцэрт Дзяржаўнага тэатра песні і танца "Марошка" з Санкт-Пецярбурга, а таксама Дзяржаўнага акадэмічнага рускага народнага ансамбля "Расія" імя Людмілы Зыкінай.

Анансуючы маючыя адбыцца мерапрыемствы на прэс-канферэнцыі ў мультымедыйным прэс-цэнтры Sputnik Беларусь, пасол Расійскай Федэрацыі ў Беларусі Яўген Лук'янаў сардэчна запрасіў мінчан і гасцей беларускай сталіцы прыйсці на свята, тым больш што "нам абяцалі добрае надвор'е".

Дзень Расіі

У 1990 годзе 12 чэрвеня першы З'езд народных дэпутатаў РСФСР прыняў Дэкларацыю аб дзяржаўным суверэнітэце Расіі, у якой было абвешчана вяршэнства Канстытуцыі Расіі і яе законаў.

11 чэрвеня 1992 года Вярхоўны савет РФ выдаў пастанову аб прысваенні даце 12 чэрвеня статусу святочнага непрацоўнага дня. 25 верасня 1992 года у Кодэкс законаў аб працы РФ былі ўнесены адпаведныя змены.

Указам прэзідэнта Расіі Барыса Ельцына ад 2 чэрвеня 1994 гады Дзень прыняцця Дэкларацыі аб дзяржаўным суверэнітэце РСФСР быў абвешчаны дзяржаўным святам.

Афіцыйная назва "Дзень Расіі" замацавалася за святам у 2002 годзе, калі ў сілу ўступіў новы Працоўны кодэкс Расійскай Федэрацыі, у якім былі прапісаны новыя святочныя дні і выхадныя.

Дзень Расіі традыцыйна адзначаецца масавымі народнымі гуляннямі, спартыўнымі мерапрыемствамі і канцэртамі.

51
Тэги:
Дзень Расіі, Мінск, танцы, песні, Выстава карцін
Міністр замежных спраў Беларусі Уладзімір Макей

Галодныя бунты: Макей назваў мэту заходніх санкцый у дачыненні да Беларусі

15
(абноўлена 17:57 12.06.2021)
Кіраўнік беларускага МЗС таксама выказаў здзіўленне з нагоды заяў шэрага заходніх палітыкаў аб тым, што моцныя санкцыі супраць Беларусі будуць у інтарэсах саміх грамадзян рэспублікі.

МІНСК, 12 чэр – Sputnik. Міністр замежных спраў Беларусі Уладзімір Макей лічыць, што ўзмацненне жорсткасці заходніх санкцый у дачыненні да Мінска мае сваёй мэтай выклікаць "галодныя бунты" у краіне.

Захад прыняў некалькі пакетаў санкцый у дачыненні да Беларусі пасля пратэстаў, якія адбыліся ўслед за прэзідэнцкімі выбарамі ў жніўні 2020 года. Тэма ўзмацнення жорсткасці санкцый з новай сілай прагучала пасля экстранай пасадкі самалёта Ryanair у мінскім аэрапорце і затрымання апазіцыянера Рамана Пратасевіча.

"Абсалютна варожыя выказванні (пра санкцыі - Sputnik), якія прымушаюць нас задумацца. Без адказу такія выказванні і дзеянні не павінны заставацца. Чаму гэта робіцца? Мэтай з'яўляецца ўдушэнне эканомікі Беларусі, давядзенне краіны да галодных бунтаў, якія павінны знесці гэтую ўладу", - заявіў Макей у інтэрв'ю тэлеканалу АНТ, урывак якога быў паказаны ў суботу.

Паводле яго слоў, перад беларускай апазіцыяй некаторым сіламі на Захадзе ставіцца задача аднавіць масавыя пратэсты ў краіне да верасня.

"Нам дакладна вядома, што літаральна нядаўна тым (прадстаўнікам беларускай апазіцыі - Sputnik), хто знаходзіцца ў Польшчы, было дакладна сказана: "Калі да верасня не будзе масавых пратэстаў у Беларусі, мы спынім ваша фінансаванне". Вядома, яны вымушаны рэагаваць на гэтую пагрозу, звязаную з непасрэдна іх дабрабытам, і пачынаць нейкія дзеянні", - дадаў кіраўнік МЗС.

Макей выказаў здзіўленне з нагоды заяў заходніх палітыкаў аб тым, што моцныя санкцыі супраць Беларусі будуць у інтарэсах саміх грамадзян рэспублікі, якія нібыта чакаюць жорсткіх абмежавальных мер.

"Некалькі прыкладаў кароткіх. Мадам прэзідэнт Эстоніі па выніках сустрэчы з вядомай збеглай дамай кажа: "Як я толькі што была праінфармавана, моцныя эфектыўныя санкцыі - гэта ў нацыянальных інтарэсах беларускага народа, і яны чакаюць гэтых санкцый. Гэта прымусіць беларусаў пацярпець, але гэта не вялікая цана", - сказаў Макей.

"Уяўляеце, якія кашчунскія разважанні?" - падкрэсліў міністр.

Ён прывёў яшчэ два кароткія прыклады таго, як заходнія палітыкі патрабуюць санкцый у дачыненні да Мінска. "Мадам міністр замежных спраў Нідэрландаў кажа, што жорсткія санкцыі - гэта важна і прыгожа. Я так і ўяўляю: яна сядзіць перад люстэркам, камера стаіць запісвае, і яна фарбуе пазногці і кажа "санкцыі - гэта важна і прыгожа", - сказаў кіраўнік МЗС . Сваю рэпліку ён артыстычна суправадзіў жэстамі.

"А прэм'ер-міністр Нідэрландаў заявіў, што мы не пакінем каменя на камені ад Беларусі, ад грамадства і гэтак далей і да таго падобнае", - працягнуў Макей.

"Абсалютна варожыя выказванні, якія, вядома ж, прымушаюць нас задумацца і без адказу такія выказванні не павінны заставацца", - падкрэсліў кіраўнік беларускай дыпламатыі.

Чытайце таксама:

15
Тэги:
рэспубліка, грамадзяне, МЗС, Беларусь, санкцыі, бунт, Уладзімір Макей
Тэмы:
Пратэсты пасля выбараў у Беларусі