Паэт Якуб Колас

Бульба з кіслым малаком і бланманжэ: якім было меню Якуба Коласа

1559
(абноўлена 11:10 03.11.2020)
Сёння спаўняецца 138 год са дня нараджэння пісьменніка, паэта, перакладчыка і грамадскага дзеча Якуба Коласа. Пра побыт і любімыя стравы класіка беларускай літаратуры чытайце ў матэрыяле Sputnik.

Сябры і калегі ведалі: Колас любіць ежу простую, вясковую. Сын Даніла неаднойчы ўспамінаў, як бацька еў бульбу з кіслым малаком, верашчаку з грыбамі і яечню са скваркамі. Любімыя стравы не змяняліся незалежна ад пары года ці месца жыхарства: яны нагадвалі пісьменніку пра дзяцінства.

Музей Якуба Коласа ў Мінску
© Sputnik Алеся Шаршнёва
Музей Якуба Коласа ў Мінску

"Новая зямля" як кулінарная кніга

Якуб Колас неаднойчы казаў, што расказаць пра сваё дзяцінства лепш, чым у паэме "Новая зямля", не зможа. Твор, які называлі энцыклапедыяй сялянскага жыцця, можна назваць і кулінарнай кнігай, у якой не проста ўзгадваюцца назвы пэўных страў, а прыводзяцца рыфмаваныя рэцэпты. Успомніць хаця б знаёмую ўсім школьнікам частку "Дзядзька-кухар", дзе дасканала апісваецца працэс гатавання клёцак з сокам.

Выданні паэмы Новая зямля Якуба Коласа
© Sputnik Алеся Шаршнёва
Выданні паэмы "Новая зямля" Якуба Коласа

У розных раздзелах узгадваецца вялікая колькасць страў — святочных і звычайных. У нядзелю ўся сям'я збіралася за святочным сталом, дзе елі блінцы, верашчаку, аладкі, тварог са смятанай і цалкі — так называлася яечня, у якой жаўткі не змешваліся з бялкамі.

На Каляды звычайна елі куццю і шмат рыбы — акунькі, мянькі і плоткі. У якасці дэсерту на стале былі ламанцы — пшанічнае цеста з макавым сокам — і кісель з мядовай сутой — растворам мёда. На Вялікдзень на стале заўсёды было шмат мяса — шынка, кілбасы-скруткі, падсвінак, сцёгны, сала, грудзінкі. Акрамя гэтага, маці пякла пірагі і аладкі.

Нямецкі торт ад жонкі Марыі Дзмітрыеўны

Канстанцін Міхайлавіч і Марыя Дзмітрыеўна пабраліся шлюбам у 1913 годзе, яна нарадзіла пісьменніку трох сыноў. "Мілы друг мой", "мая зорка", "мая добрая дружачка", "мая святыня", "яснюсенькая зорка" — так называў Якуб Колас сваю жонку.  Была яна і выдатнай гаспадыняй — віртуозна гатавала мяса і кандытарскія стравы.

Марыя Дзмітрыеўна ўключала ў меню ўсё, што так любіў муж, але і абавязкова выдумляла штосьці арыгінальнае. На салодкае ў доме Коласа заўсёды былі тарты, цукаты і "Цыганская мазурка". Апошняя на самой справе была стравай польскай і ўяўляла сабой цеста з арэхамі і сухафруктамі.

Сыны Коласа ўзгадвалі, што аднойчы пасля застолля гасцям прывезлі ачышчаныя ад шалупінак вароныя яйкі. Прысутныя вырашылі не падаваць віду і з'есці пачастунак. Высветлілася, што гэта было бланманжэ — жэле з малака, цукра і жэлаціну. З таго часу халодны дэсерт стаў своеасаблівай "фішкай" Марыі Дзмітрыеўны.

Да 20-годдзя літаратурнай дзейнасці Янкі Купалы жонка Коласа прыгатавала торт Баумкухен (Baumkuchen, у перакладзе "дрэва-пірог" — Sputnik). Гэты від выпечкі характэрны для Германіі. Яго зрэз нагадвае зрэз дрэва з гадавымі кольцамі. Прыгатаванне такога торта лічыцца вяршыняй кулінарнага майстэрства. Для выпякання выкарыстоўваецца драўляны конус, на які наматваецца шпагат і прыкрываецца навошчанай паперай. Зверху гэтай канструкцыі наматваецца цеста, пасля запякання якога конус дастаюць.

Рускі паэт і перакладчык Сяргей Гарадзецкі, з якім сябраваў Колас, узгадваў, што падчас візіта ў Ташкент да пары Міцкевічаў для яго арганізавалі сапраўдны беларускі стол з грыбамі, беларускімі сырамі і паляндвіцай. Галоўнай стравай была печань ментуза, якую Гарадзецкі вельмі любіў.

Вырошчваў тытунь, рабіў настойкі

З 1944 года Якуб Колас жыў у Мінску, але без жонкі. Яна памерла ў 1945 годзе.  Тут у яго быў свой сад, дзе раслі вішні, грушы, агрэст, маліны і слівы. Канстанцін Міхаілавіч вырошчваў усё самастойна і нават праводзіў сельскагаспадарчыя эксперыменты. Аднойчы пасадзіў разам жыта і ячмень — такі спосаб прачытаў у кнізе XVI стагоддзя, а вынікі сваіх даследванняў адправіў у Нацыянальную акадэмію навук.

Яблыкі ў садзе Якуба Коласа
© Sputnik Алеся Шаршнёва
Яблыкі ў садзе Якуба Коласа

Ёсць у Дзяржаўным музеі і склеп, дзе захоўваліся хатнія нарыхтоўкі — бульба, яблыкі і кансервы. Гэта самая старая пабудова на тэрыторыі сядзібы класіка.

Тыповы гарадскі склеп сярэдзіны ХХ стагоддзя
© Sputnik Віктар Талочка
Тыповы гарадскі склеп сярэдзіны ХХ стагоддзя

Якуб Колас быў апантаным грыбніком, асабліва паважаў баравікі, таму нарыхтоўкі з грыбоў меліся ў хаце заўсёды. Урачы забаранілі пісьменніку есці мяса і вострыя стравы і ён ужываў шмат мочаных яблыкаў, капусты і салёных агуркоў.

Некаторы час паэт вырошчваў на ўчастку тытунь, але потым паліць забаранілі ўрачы, і на такое хобі прыйшлося забыцца.

Сёння ў музеі Якуба Коласа ёсць сталовая, дзе захоўваецца посуд і некаторыя побытавыя рэчы. Напрыклад, набор для крушону — так называецца віно або сумесь вінаў з кавалачкамі садавіны — падарыў Янка Маўр, драўляную бутэльку і кубачкі — Пятрусь Броўка і Пятро Глебка.

Набор для крушону, які Коласу падарыў Янка Маўр
© Sputnik Алеся Шаршнёва
Набор для крушону, які Коласу падарыў Янка Маўр
Падарунак ад Пятруся Броўкі і Пятро Глебкі
© Sputnik Алеся Шаршнёва
Падарунак ад Петруся Броўкі і Пятро Глебкі

Было ў жыцці пісьменніка месца і алкагольным напоям. Напрыклад, у Ташкенце яго сябар Ісаак Драбкін вырабляў незвычайны настой, галоўнымі інгрыдыентамі якога былі спірт і вінаградныя адходы — скуркі, мякаць, костачкі і крыху сока. Колас называў гэты напой "хомут".

Наліўкі
© Sputnik Віктар Талочка
Наліўкі

Некаторыя настойкі пісьменнік рабіў самастойна. Вядома, што "Міхасёўку" па адмысловым рэцэпце сям'і Міцкевічаў зараз працягвае рабіць малодшы сын Міхась і хавае рэцэпт у сакрэце.

1559
Тэги:
беларуская кухня, Дзяржаўны літаратурна-мемарыяльны музей Якуба Коласа, Якуб Колас, Беларусь
Тэмы:
Класічная кухня: што елі і чым частавалі знакамітыя беларусы (10)
По теме
Кухня нашых продкаў: каперсы з капуцынаў і дзікія качкі з белым соусам
Віно і смажаныя кураняты: што яшчэ гатавалі нашы продкі з агрэсту
Кухня нашых продкаў: як гатаваць прываротнае зелле і любімы соус Гётэ
У гародзе лебяда — гаспадыні не бяда, ці як гатаваць пірог з пустазелля
Дзяржаўны акадэмічны ансамбль танца Беларусі на адкрыцці XXVII Міжнароднага фестывалю мастацтваў Славянскі базар у Віцебску

Усё будзе выдатна: Мінкульт аб "Славянскім базары"

8
(абноўлена 14:12 14.06.2021)
Некаторыя выканаўцы адмовіліся ўдзельнічаць у юбілейным фестывалі "Славянскі базар" у Віцебску з-за псіхалагічнага ціску на іх у сацсетках па палітычных матывах.

МІНСК, 14 чэр -Sputnik. Адмова некалькіх артыстаў ад удзелу ў "Славянскім базары" ў Віцебску істотна не паўплывае на правядзенне традыцыйнага свята, пра гэта заявіў міністр культуры Беларусі Анатоль Маркевіч у эфіры СТБ.

Ён адзначыў, што яны прынялі такое рашэнне з-за эмацыйнага ціску ў сацсетках, выкліканага палітычнымі матывамі.

Міністр лічыць, што "тут ніякай трагедыі няма".

"Адмовіліся літаральна лічаныя артысты. Яны ніякага надвор'я не зрабілі ў адносінах да фестывалю ў дрэнным сэнсе слова", - дадаў ён.

Маркевіч упэўнены, што юбілейны, 30-ы фестываль адбудзецца і будзе яркім. На яго думку, гэты музычны форум "мацнее з году ў год дзякуючы гледачам, якія наведваюць яго".

Ён дадаў, што на ўдзел у свяце паступілі заяўкі больш чым з 30 краін.

"Гэта яскравае пацверджанне таму, што ніякія знешнія сілы нам абсалютна не страшныя. Усё будзе выдатна", - падкрэсліў кіраўнік ведамства.

Нагадаем, што Міжнародны фестываль мастацтваў "Славянскі базар", падчас якога праходзяць конкурсы эстрадных выканаўцаў, запланаваны на 14-19 ліпеня.

Пасля апублікавання афішы канцэртаў шэраг артыстаў атрымалі ў сваіх акаўнтах у сацсетках звароты з заклікамі не прымаць удзел у мерапрыемстве з-за палітычнага становішча ў рэспубліцы. Некаторыя з іх адмовіліся ад сваіх выступленняў.

Чытайце таксама:

8
Тэги:
сацсеткі, артыст, Славянскі базар у Віцебску, Міністэрства культуры РБ

У Кітаі робатаў навучылі іграць на музычных інструментах - відэа

13
(абноўлена 18:47 12.06.2021)
У выніку атрымаўся сапраўдны аркестр, які назвалі MOJA. Робаты ўжо правялі некалькі выступленняў на аніміраванай сцэне - глядзіце відэа.

Тэхнікі калібруюць і настройваюць інструменты для робатаў, якія затым ужо выступаюць на сцэне. У наборы ў робамузыкантаў - бамбукавая флейта, кітайская арфа, пайгу, а таксама барабаны.

Стварылі такі незвычайны музычны калектыў студэнты і выкладчыкі пекінскага Універсітэта Цінхуа. Як яны кажуць, каб паказаць сувязь паміж гісторыяй і тэхналогіямі. Аказваецца, гэта цалкам спалучальна.

У мінулым аркестр робатаў разам са студэнтамі ўніверсітэта ставіў спектаклі ва ўніверсітэце. І гэта таксама мела вялікі поспех.

Глядзіце таксама:

13
Тэги:
сцэна, выступленне, аркестр, відэа, музычны інструмент, робат, Кітай

У Маскве ўвялі абмежаванні з-за пагаршэння сітуацыі з COVID-19 відэа

0
(абноўлена 14:50 14.06.2021)
Да 20 чэрвеня ў сталіцы Расіі прыпынілі працу заапаркі, фудкорты і дзіцячыя гульнявыя пакоі. Рэстараны, кафэ, бары і клубы не будуць абслугоўваць гасцей у начны час з 23:00 да 06:00. Глядзіце на відэа, як каронавірус адабраў забавы ў масквічоў.

У расійскай сталіцы з 13 па 20 чэрвеня ўведзены дадатковыя абмежаванні ў сувязі з пагаршэннем эпідэміялагічнай сітуацыі. Пра гэта мэр Масквы Сяргей Сабянін абвясціў у суботу.

Згодна з пастановай, работа заапаркаў, фудкорты ў гандлёвых цэнтрах, а таксама дзіцячых гульнявых пакояў будзе прыпыненая.

На кадрах закрыты Маскоўскі заапарк, непрацуючыя атракцыёны ў Цэнтральным парку культуры і адпачынку імя Горкага, а таксама агароджаныя тэрыторыі кафэ і рэстаранаў унутры будынка Цэнтральнага рынку.

Маскоўскія рэстараны, кафэ, бары і клубы спынілі абслугоўванне наведвальнікаў у начны час з 23:00 да 06:00. На кадрах, знятых увечары 13 чэрвеня, натоўпы жыхароў і гасцей сталіцы стаяць каля закрытых устаноў на Патрыяршых сажалках.

Яраслаўль
© Sputnik / Алексей Куденко

На працягу пазначанага перыяду арганізацыям грамадскага харчавання дазваляецца абслугоўваць наведвальнікаў навынас. Названыя абмежаванні распаўсюджваюцца і на іншыя забаўляльныя ўстановы: караоке, боўлінг і дыскатэкі.

Акрамя таго, Сабянін падпісаў указ аб працягу непрацоўных дзён у перыяд з 15 па 19 чэрвеня з захаваннем заработнай платы. Таксама працадаўцам рэкамендавана перавесці не менш за траціну супрацоўнікаў на аддалены рэжым працы.

Паводле дадзеных аператыўнага штаба, на 13 чэрвеня ў Маскве за суткі выявілі 7 704 новыя выпадкі заражэння COVID-19, што з'яўляецца максімумам з 14 студзеня бягучага года.

Глядзіце таксама:

0
Тэги:
Рэстараны, заапарк, Расія, сталіца, відэа, COVID-19, абмежаванне, Масква
Тэмы:
Каронавірус COVID-19