Мінская кніжная выстава

Пёры Радзівілаў і Вадалазкін на экране: адкрылася Мінская кніжная выстава

46
(абноўлена 22:38 18.02.2021)
У гэтым годзе на траціну скарацілася колькасць краін-удзельніц выставы, менш стала і беларускіх выдавецтваў, якія прадстаўляюць новыя творы аўтараў. У павільёны "Белэкспа", тым не менш, ёсць сэнс зазірнуць.

Кнігі выратавалі чалавецтва ў дні пандэміі, але хто ўратуе кнігі? Мінская міжнародная кніжная выстава-кірмаш адкрылася ў 28-ы раз. Гэта ўжо другі год пандэміі, які ўдаецца перажыць форуму. Але ці так лёгка, як само мерапрыемства, спраўляюцца з сітуацыяй аўтары?

У гэтым годзе колькасць удзельнікаў знізілася ў параўнанні з мінулым амаль на траціну. Калі ў 2020-м у Мінску прадставілі кніжныя навінкі на стэндах 30 краін, то ў гэтым годзе іх было толькі каля двух дзесяткаў.

На открытии выставки
© Sputnik / Виктор Толочко
На адкрыцці выставы

"Кніга - яшчэ адна вакцына"

На расійскім стэндзе кідаецца ў вочы манітор і малюнак пісьменніка Яўгена Вадалазкіна, які замяняе самога Вадалазкіна. З-за пандэміі сустрэчы з пісьменнікамі ў гэтым годзе праходзяць у такім дыстанцыйным фармаце. У планах расійскага стэнда - выступленні самых розных літаратараў. Для аматараў забаўляльных жанраў - Таццяна Усцінава, Дар'я Данцова, Алег Рой, для знатакоў сур'ёзнай прозы - і той самы Вадалазкін і многія іншыя. Але ўсе - на "выдаленцы".

Владимир Григорьев
© Sputnik / Виктор Толочко
Уладзімір Грыгор"еў

Намеснік кіраўніка Расдруку Уладзімір Грыгор'еў пахваліў Мінск - гэта апошні кніжны салон, на якім ён пабываў у 2020 годзе, і першы, на які трапіў ў 2021-м. Усе астатнія на час пандэміі дзверы для гасцей зачынілі, а Мінск адбыўся - хай і без аншлагу.

Старшыня Федэральнага агенцтва па культуры і кінематаграфіі Расіі Міхаіл Швыдкой прыязджае на Мінскую міжнародную кніжную выставу-кірмаш не ўпершыню, але ў гэтым годзе пра кнігі кажа ў асаблівым ключы. Сам ён на карантыне не быў - прыходзілася працаваць, але многіх у дні пандэміі кнігі ратавалі: занадта шмат часу даводзілася праводзіць сам-насам з сабой, з кнігай гэта давалася куды як лягчэй.

Михаил Швыдкой
© Sputnik / Виктор Толочко
Міхаіл Швыдкой

"Без кнігі было б немагчыма выжыць, гэта свайго роду яшчэ адна вакцына. Калі людзі знаходзіліся ў ізаляцыі, перажывалі лакдаўн, кніга была выратавальным кругам для ўсяго чалавецтва. Яна дазваляе з аднаго боку перажываць мноства жыццяў, з другога - агароджвае ад смерці", - падзяліўся з журналістамі Швыдкой.

Як толькі ён спусціўся са сцэны пасля афіцыйнага адкрыцця выставы, Швыдкога акружылі госці выставы. Хтосьці прапаноўваў пачытаць і прэзентаваў свае кнігі, хтосьці пытаўся, ці змянілася кніжная выстава.

Число стран-участниц выставки стало меньше
© Sputnik / Виктор Толочко
Колькасць краін-удзельніц выставы стала менш

Міхаіл Яфімавіч пасмейваўся: "Я чалавек ва ўзросце, чым кансерватыўныя, тым лепш". А потым прызнаваў: асабліва вырасла паліграфічнае выкананне сучасных кніг.

Карэспандэнты Sputnik распыталі Швыдкога пра ўспрыманне беларускай літаратуры мірам рускамоўнага чытача.

"Беларуская літаратура двухмоўная, і калі расіяне кажуць пра Васіля Быкава, Аляксея Дударава, які пісаў і па-беларуску, і па-руску, то гэтыя кнігі ўспрымаюцца як родная з'ява. У нас ёсць разуменне таго, што беларуская літаратура - гэта асаблівы феномен. Многія робяць памылку, калі кажуць, што беларуская і руская культуры - гэта адно і тое ж. Пачынаючы са Скарыны і Даля, у беларускай і рускай моў свой шлях, хоць мы і ўспрымаем беларускую культуру як роднасную", - падзяліўся Швыдкой у гутарцы з карэспандэнтам Sputnik.

Посетителей выставки в этом году тоже немного
© Sputnik / Виктор Толочко
Наведвальнікаў выставы ў гэтым годзе таксама няшмат

"У складаныя часы беларусы спыняюць пісаць"

Беларускім аўтарам у складаныя часы не пішацца, лічыць пісьменнік, адзін з заснавальнікаў выдавецтва "Галiяфы" Зміцер Вішнёў.

"Тыя, хто піша прозу, цяпер не можа пісаць псіхалагічна. Мінулы год усім даўся няпроста. Ён быў складаны і з-за пандэміі, і з-за выбараў, і ў тым ліку для нашага выдавецтва ён быў няпростым", - распавёў ён.

Книги на выставке
© Sputnik / Виктор Толочко
Кнігі на выставе

І, тым не менш, аўтараў, якія хочуць працаваць з выдавецтвам, дастаткова, а вось фінансавы бок - праблема.

"Заўсёды праблема знайсці сродкі, каб выдаць кнігу. Ёсць некалькі кніг беларускіх аўтараў, на якія няма грошаў. Мы проста робім макет і чакаем, калі з'явяцца сродкі. Аўтары звяртаюцца да нас кожны тыдзень", - прызнае Вішнёў.

Выдавецтва у выставе бярэ ўдзел рэгулярна, на гэты раз атмасфера адрозніваецца ад ранейшых гадоў, прызнае Вішнёў.

"Відавочна, што выстава ў гэтым годзе меней, у ёй менш прадстаўлены заходне-еўрапейскія пасольствы, менш незалежных выдавецтваў. Але мы працуем, вырашылі ўзяць удзел у выставе", - расказаў пісьменнік.

Паэтычны маршрут у "Белэкспа"

Тыя, хто хоча ад выставы сустрэч і адпачынку, могуць паўдзельнічаць у майстар-класах па пляценню з лазы ці стварэнню традыцыйных беларускіх лялек. Тут жа і кнігі, у якіх падрабязна расказана пра гэтыя традыцыйныя промыслы - напрыклад, кніга бабруйчанкі Гульнары Качан. Можна не толькі пагартаць кнігу, але і разгледзець традыцыйныя беларускія цацкі паблізу.

Стенд Ирана
© Sputnik / Виктор Толочко
Стэнд Ірана

На асобным стэндзе - наборы пісьмовых прылад. Цікава, якімі пёрамі пісалі лісты Радзівілы? Іх пісьмовы камплект таксама можна ўбачыць за шклом.

Слоган выставы ў гэтым годзе - "Кніга аб'ядноўвае людзей і краіны".

"Фёдар Міхайлавіч Дастаеўскі пагарачыўся. Прыгажосць не ўратуе свет. А вось пасля зносін з кнігай людзі мяняюцца, і, я думаю, мяняюцца ў лепшы бок", - рэзюміраваў Швыдкой.

Замглавы администрации президента Максим Рыженков на выставке
© Sputnik / Виктор Толочко
Намеснік кіраўніка адміністрацыі прэзідэнта Максім Рыжанкоў на выставе

На тое, каб убачыць навінкі кніжнай выставы, у беларусаў чатыры дні. З-за пандэміі лік дзён кірмашу скарацілі. Затое на гадзіну працягнулі час яе працы. Так што сядайце ў "паэтычны аўтобус", які стартуе ад станцыі метро "Няміга", і прыязджайце ў "Белэкспа" за навінкай. Пандэмія яшчэ не скончылася, самы час прыкупіць кнігу для нешумных вечароў.

46
Тэги:
Кнігі, Мінск, выстава, Радзівілы
Кнігі

Алесь Бачыла: мне лепей ад роднага краю нічога на свеце няма

557
(абноўлена 18:12 01.03.2021)
У сто трэці дзень нараджэння беларускага паэта, драматурга і перакладчыка Sputnik успамінае яго вершы.

Алесь Бачыла нарадзіўся 2 сакавіка 1918 года ў вёсцы Лешніца, непадалёк ад Мінска, у сялянскай сям'і. Пачаў друкавацца яшчэ ў 1934 годзе, але першы зборнік убачыў свет толькі ў 1947 годзе. Вышэйшую адукацыю Алесь Бачыла атрымаў у Мінскім настаўніцкім інстытуце, пасля яго заканчэння быў прызваны ў армію і служыў да 1945 года.

Пасля заканчэння вайны Алесь Бачыла працаваў у "Настаўніцкай газеце", а потым – у газеце "Літаратура і мастацтва", дзе ў 1952 годзе стаў намеснікам галоўнага рэдактара.  

Алесь Бачыла – аўтар шматлікіх зборнікаў паэзіі: "Шляхі", "Зоры вясеннія", "Юнацтва", "Тры багіні", "Паэмы тугі" і іншых. Шматлікія яго вершы пакладзены на музыку. Акрамя таго, Бачыла напісаў лібрэта для опер "Яснае світанне", "Калючая ружа", "Зорка Венера" і іншых, а таксама аперэты "Паўлінка". Звяртаўся паэт і да жанра сатыры. Ведаў некалькі моў, перакладаў на беларускую творы рускіх, украінскіх, латышскіх паэтаў.

Пайшоў з жыцця Алесь Бачыла 3 студзеня 1983 года, калі яму было ўсяго 64 гады, і быў пахаваны ў Мінску на Усходніх могілках.

У дзень нараджэння славутага паэта Sputnik прапануе ўспомніць яго творы, а мабыць нават і праспяваць іх.

Чытайце таксама:

557
Тэги:
Беларуская мова, Вершы, Алесь Бачыла
Тэмы:
Беларуская літаратура

Беларускі лён: сакрэты вытворчасці элітнай тканіны

597
(абноўлена 11:03 01.03.2021)
  • Беларускі лён
  • Беларускі лён
  • Беларускі лён
  • Беларускі лён
  • Беларускі лён
  • Беларускі лён
  • Беларускі лён
  • Беларускі лён
  • Беларускі лён
  • Беларускі лён
  • Беларускі лён
Людзі спрадвеку з павагай ставіліся да льну: у льняныя тканіны заварочвалі муміі егіпецкіх фараонаў і апраналі цнатлівых дзяўчат на вяселлі.

Лён на Беларусі вырошчваюць са старадаўніх часоў. Продкі заўсёды ставіліся з павагай да гэтай культуры, бо яна літаральна магла апрануць цэлую сям’ю і нават вёску.  Чыстае і светлае льняное адзенне было сімвалам нявіннасці і маральнай чысціні, таму маладыя дзяўчаты на вяселле апраналі сукенкі, зробленыя з ільнянога матэрыялу. А ў Старажытным Егіпце, дзе людзі даведаліся пра лён 7-9 тысяч гадоў таму, тканіны з лёну лічыліся элітнымі, таму ў іх заварочвалі муміі егіпецкіх фараонаў.

Прыгажосць і зручнасць ільняной тканіны цэніцца ва ўсім свеце, а на Беларусі і дагэтуль захоўваюць традыцыі льнянога ткацтва. Кросны, варштат, мялкі, церніцы, трапкач і іншыя старадаўнія прылады для вырабу льняной тканіны — у фотастужцы Sputnik.

Гэта, безумоўна, не нанатэхналогіі, але паглядзець таксама ёсць на што.

Глядзіце таксама:

597
  • Беларускі лён
    © Sputnik Альфрэд Мікус

    На Беларусі лён вырошчваюць са старадаўніх часоў. Нашы продкі казалі, што "лён усіх апранае", і прысвячалі гэтай сельскагаспадарчай культуры свае песні, вершы і казкі.

  • Беларускі лён
    © Sputnik Альфрэд Мікус

    Лён быў сімвалам нявіннасці і маральнай чысціні, таму нявеста на вяселле апранала сукенку з ільну. На беларускім гербе кветачкі льну сімвалізуюць працавітасць, дабрабыт і парадак.

  • Беларускі лён
    © Sputnik Альфрэд Мікус

    Традыцыйнай прыладай ткацтва на Беларусі быў гарызантальны ткацкі станок — кросны. Беларускія навукоўцы вылучаюць некалькі тыпаў ткацкіх станкоў, якія існавалі ў XIX — пачатку XX стагоддзя і адрозніваліся па канструкцыі. У больш прымітыўных (на "сохах" і на "станінах") асобныя дэталі ўкапваліся ў зямлю ці мацаваліся да столі. Больш дасканалыя называліся "рамавы ткацкі станок" ці "варштат".

  • Беларускі лён
    © Sputnik Альфрэд Мікус

    На першым этапе льноапрацоўкі ад сцяблоў саспеўшага, а потым вымачанага і высушанага льну аддзяляюць галоўкі. Рабілася гэта пры дапамозе драўляных "пранікаў", якімі іх аббівалі. На поўначы Беларусі галоўкі абрывалі спецыяльнымі нажамі-"драчкамі".

  • Беларускі лён
    © Sputnik Альфрэд Мікус

    Пасля абрывання галовак сцябло льну разміналі на "мялках" або "церніцах", каб вызваліць з яго валакно. На Беларусі вядомыя нахільныя і гарызантальныя мялкі. Іх рухомыя часткі — білы — мелі адно ці два рэбры.

  • Беларускі лён
    © Sputnik Альфрэд Мікус

    Пасля апрацоўкі на мялках рэшткі кастры на валакне выдалялі пры дапамозе "трапала".

  • Беларускі лён
    © Sputnik Альфрэд Мікус

    Прыладамі для часання льну служылі драўляныя і металічныя "грэбні". Пры іх дапамозе валакно расшчаплялася на больш тонкія валаконцы і канчаткова ачышчалася ад кастры. Пасля часання льну атрымлівалася валакно рознай якасці. Адыходы ад часання ўтваралі "кудзелю".

  • Беларускі лён
    © Sputnik Альфрэд Мікус

    Валакно, якое заставалася пасля часання, — "кужаль" — спляталася ў косы і ў такім выглядзе захоўвалася да прадзення.

  • Беларускі лён
    © Sputnik Альфрэд Мікус

    Наступны этап апрацоўкі льну — прадзенне — звязаны з вырабам нітак з валакна. Звычайна ім займаліся жанчыны ў перыяд з лістапада па сакавік. Асноўнымі прыладамі прадзення былі прасніца, верацяно і самапралка.

  • Беларускі лён
    © Sputnik Альфрэд Мікус

    Працэс прадзення пачынаўся з замацавання кудзелі на прасніцы. На стойцы мацавалася кудзеля, а на донца садзілася жанчына. Стойка прасніцы, якая не мела донца, устаўлялася ў спецыяльную адтуліну ў лаве.

  • Беларускі лён
    © Sputnik Альфрэд Мікус

    Самая старадаўняя прылада для прадзення — верацяно. Яго выраблялі з драўніны ясеня, грушы ці бярозы. Пры прадзенні жанчына пальцамі правай рукі выцягвала валакно з кудзелі, адначасова трыма пальцамі левай рукі паварочвала верацяно.

Тэги:
лён, Беларусь, Народныя традыцыі, спадчына
Вучань у класе

Трэці этап рэпетыцыйнага тэсціравання пачаўся ў Беларусі

6
(абноўлена 13:10 02.03.2021)
Праверыць веды перад здачай цэнтралізаванага тэсціравання абітурыенты могуць у 107 пунктах РТ па ўсёй краіне, а таксама анлайн.

МІНСК, 2 сак – Sputnik. У Беларусі пачаўся трэці этап рэпетыцыйнага тэсціравання, ён будзе доўжыцца да канца красавіка, паведамілі Sputnik у Рэспубліканскім інстытуце кантролю ведаў (РІКВ).

Першы этап РТ адбыўся з кастрычніка па снежань 2020 года, другі - са студзеня па люты 2021-га.

"Што тычыцца раскладу ЦТ, яно стане вядома ўжо ў гэтым месяцы: Мінадукацыі апублікуе адпаведную пастанову", - паведамілі ў РІКВ.

Новае ў беларускім ЦТ

Нагадаем, што ў новай уступнай кампаніі 2021 года правілы ЦТ па ўсіх прадметах, акрамя рускай і беларускай мовы, злёгку змяніліся. Такім чынам, у бягучым годзе ў тэстах па хіміі, біялогіі, геаграфіі, грамадазнаўстве, гісторыі Беларусі, сусветнай гісторыі (найноўшы час), а таксама замежнай мове (англійскай, нямецкай, іспанскай, французскай) заданняў у частцы А стане менш.

Па ўсіх прыродазнаўчых прадметах з часткі А тэстаў прыбралі 10 заданняў (раней іх было 38, цяпер - 28), а ў В дадалі 4 задачы - зараз іх 16 замест 12. Што тычыцца тэсту па замежнай мове, то тут замест 48 заданняў у частцы А стала 30, а ў В будзе 18 задач - замест 12 ранейшых.

Пры гэтым час на праходжанне выпрабаванняў застаўся ранейшым.

Як раней пісаў Sputnik, першыя змены ў ЦТ адбыліся ў тэстах па матэматыцы і фізіцы. У тэставанні па гэтых прадметах з часткі А прыбралі дзве задачы (зараз іх 18 замест 20), у В дадалі дзве (цяпер 14 замест 12). Акрамя таго, у заданнях частцы А зараз можа быць некалькі правільных адказаў (раней правільны адказ мог быць толькі адзін).

Як распавялі ў РІКВ, змены зроблены для таго, каб "звесці" тэорыю верагоднасці "пры выкананні тэстаў да мінімуму, зрабіць цэнтралізаванае тэсціраванне больш справядлівым для добрасумленных абітурыентаў".

Чытайце таксама:

6
Тэги:
Абітурыенты, веды, Беларусь, Цэнтралізаванае тэсціраванне, Рэпетыцыйнае тэсціраванне