Кадр з мультфільма Зоркі сёмага неба

Першы ў гісторыі Беларусі аніміраваны мюзікл прэзентавалі ў Мінску

47
(абноўлена 16:03 01.06.2021)
У Доме кіно адбылася прэм'ера паўнаметражнага мультфільма рэжысёра Алены Туравай "Зоркі сёмага неба". Музычная казка разлічана на гледача любога ўзросту, хоць і стваралася для дзяцей.

Аўтары працавалі над праектам амаль пяць гадоў. У адпаведнасці з законамі жанру ў фільме, працягласць якога больш за 70 хвілін, гучыць 45 песень. Іх выконваюць беларускія акцёры. Пра гэта распавяла карэспандэнту Sputnik Алена Турава.

У фае кінатэатра з журналістамі і гледачамі правялі сустрэчу стваральнікі карціны. Сярод іх - аўтар сцэнарыя Генадзь Давыдзька, прадзюсер і генеральны дырэктар кінастудыі "Беларусьфільм" Уладзімір Карачэўскі. Гасцей прэм'еры вітаў кампазітар Леанід Шырын і беларускі спявак Юрый Вашчук, вядомы пад псеўданімам ТЕО, ён агучваў аднаго з галоўных персанажаў мульціка - Ката Мурмота. З Масквы на прэзентацыю фільма прыехаў знакаміты гукарэжысёр Віктар Морс.

Светлая казка

"Зоркі сёмага неба" - гісторыя пра тое, як таленавіты вучоны з дапамогай створанага ім суперкамп’ютара абяцае ўсіх людзей зрабіць шчаслівымі. Але праз гэта вынаходніцтва ў рэальны свет прабіраецца страшны монстр. Ён закрывае зямлю шасцю паднябессямі. Людзі перастаюць бачыць зоркі, любіць і марыць. Тады феі адпраўляюцца на зямлю, каб знайсці сапраўднага летуценніка, які ўсіх выратуе.

На думку Туравай, усю казку пранізвае светлая думка, і, вядома, дабро перамагае.

"Галоўная ідэя карціны - не здолець знішчыць нейкае абстрактнае зло, а для пачатку перамагчы яго ў сабе. Нашы героі маюць магчымасць папрасіць у чароўнага партала аб выкананні толькі аднаго адзінага жадання. У кожнага яно сваё, індывідуальнае. Аднак просяць ўсе яны пра адно - каб зоркі вярнуліся да людзей", - распавяла Алена Турава.

Нацыянальны прадукт

"Мюзікл - яркая фантазійная карціна. Фішка яе ў тым, што гэта не проста першы ў Беларусі анімацыйны фільм. Гэта чыста беларускі нацыянальны прадукт, да праекту не прыцягваліся ніякія замежныя студыі", - адзначыла рэжысёр.

Паводле яе слоў, яшчэ адна асаблівасць - тое, што такіх анімацыйных мюзіклаў раней не было ў Беларусі. "Больш за тое, я нават не ўзгадаю расійскіх аналагаў. Успамінаюцца мультфільмы падобнага жанру з дзяцінства - "Брэменскія музыкі", "Лятучы карабель", "Блакітны шчанюк", - дадала яна.

Калектыўнае дзіцё

"Перад намі была пастаўлена задача - стварыць экраннае ўвасабленне кніжкі і пастаўленага раней спектакля", - распавяла аўтар.

Алена Турава лічыць, што мульцяшны поўны метр, які быў прадстаўлены сёння гледачам, - гэта "калектыўнае дзіця".

Спярша ствараецца гісторыя і сцэнар, потым ідзе чарнавая раскадроўка ў выглядзе коміксу. Першапачаткова ўсе малююць аніматары. Толькі потым ужо дадаецца камп’ютарная апрацоўка.

"Акцёр грае ролю малюнкам. Гэтаму трэба доўга вучыцца, набіваць руку. У нас былі задзейнічаны акцёры ўсіх калібраў - ад мэтраў да маладых людзей, выпускнікоў тэатральных ВНУ", - падзялілася Турава.

Паводле яе слоў, многія працавалі адразу на розныя ролі. "Некаторыя агучвалі да чатырох персанажаў, і мужчынскім, і жаночым голасам. Гэта дзіўная якасць, калі чалавек можа пераўвасабляцца", - адзначыла рэжысёр.

Песні былі запісаны загадзя. Па іх выбудоўвалася канструкцыя фільма - усе кадры павінны былі адпавядаць музычнаму суправаджэнню.

Расіяне зацікавіліся

Гендырэктар кінастудыі "Беларусьфільм" Уладзімір Карачэўскі паведаміў карэспандэнту Sputnik, што "расійскія партнёры ўжо паглядзелі і хочуць набыць  анімацыйную карціну "Зоркі сёмага неба", каб прадэманстраваць яе па сваіх тэлеканалах і інтэрнэт-платформах". Зараз ідзе перамоўны працэс.

"І не толькі з расійскім бокам. Мы спадзяемся, што пакажам фільм у рамках фестывалю ШАС, які адбудзецца ў канцы чэрвеня - пачатку ліпеня ў Душанбэ, а таксама на "Славянскім базары". Плануем продаж не толькі ў рускамоўныя краіны - ужо ёсць субцітры па-англійску", - расказаў Карачэўскі.

Па Беларусі пройдзе больш за 60 паказаў, у Мінску - у кінатэатры "Беларусь" і "Аўрора", таксама разглядаюцца пляцоўкі кіназалаў "Піянер" і "Дома кіно".

"Пасля сённяшняй прэм'еры наш фільм пачынае актыўнае самастойнае падарожжа", - рэзюмаваў Карачэўскі.

Чытайце таксама:

47
Тэги:
Алена Турава, Прэзентацыя, Мінск, мюзікл, Гісторыя Беларусі
Траецкая закусачка

Гуляй, вёска, сёння Кірмаш!

32
(абноўлена 19:00 18.06.2021)
Этнограф Ларыса Мятлеўская нанава адкрывае даўняе свята пэўнай вёскі і дае кулінарныя парады да "кірмашовага" стала.

Абы была добрая нагода, а нашы продкі ўмелі скарыстаць яе для добрага адпачынку. Асабліва калі надыходзіў час "кірмашу" або "фэсту". Так у розных мясцовасцях Беларусі называлі свята пэўнай вёскі. Шматлікія моўныя сведчанні аб гэтым храмавым свяце захаваліся і па сёння: "Фэсты былі, з’язджаўся народ. У суседняй вёсцы фэст быў. На Спожку фэст у вёсцы. Фэст – прастольны празьнік у чэсць Пятра і Паўла. На фэсце была – фэст бальшой празьнік".

Але ж часцей за ўсё свята вёскі называлі "кірмашом". Бабуля ўзгадвала, што калісьці ў гэты дзень зранку "бацюшка" перш служыў малебен, пасля хадзіў па падворках і асвячаў хаты, хлявы, агароды. За ім ішлі ўсе вяскоўцы, таму гаспадыні імкнуліся добра прыбраць у двары, пабяліць печ у хаце, каб мець добрую славу. У гэты дзень у вёсцы адбываўся гандаль, "кірмаш". Адсюль і пайшла агульная назва свята, якой карыстаюцца і цяпер.

Слова "кірмаш" заўсёды выклікае ў мяне светлы і радасны ўспамін аб шчаслівых гадзінах майго вясковага дзяцінства. У вёсцы, дзе жылі мае дзяды, "спраўлялі кірмаш" на наступнай пасля Сёмухі нядзелі. Зранку ў хаце пачыналася перадсвяточная мітусня. Бясконца ляскала жалезная клямка дзвярэй, паколькі бабуля літаральна лётала з кухні ў клець па прысмакі. Дзед і дзядзькі даставалі з паветкі сталы і лавы, абкашвалі двор. У падпаленай печы пякліся вялікія, румяныя бліны і шкварчэла сала. Сон знікаў адразу, як толькі ў галаву ўлятала думка пра кірмаш і гасцінцы, якія павінны прывезці госці. Дзеці таксама не заставаліся без працы. Пасля сняданку маім абавязкам было збіванне масла ў драўлянай маслабойцы. Пасля трэба было сабраць у гнёздах свежыя, яшчэ цёплыя яйкі, наршчыпаць на агародзе зялёнага пер’я цыбулі. Прымаць удзел у супольным клопаце было за шчасце.

Даўняя традыцыя збірацца разам у гонар пэўнага рэлігійнага свята і святкаваць дзень вёскі ўзнікла яшчэ ў дарэвалюцыйныя часы. Непадалёк ад Мінска "кірмашы" і цяпер святкуюць толькі ў старадаўніх вёсках, у якіх прытрымваюцца старых дат іх правядзення. Хутчэй за ўсё іх замацавалі за кожным паселішчам яшчэ ў пачатку ХХ стагоддзя праз царкоўныя прыходы. Так, у вёсцы з прыгожай назвай Дубіцкая Слабада "кірмаш" калісьці ладзіўся на Троіцу, следам праз тыдзень на Граной нядзелі святкавала іншая вёска і гэтак далей. Большасць вядомых мне кірмашоў прыпадалі на лета і пачатак восені. Гэта было зручна, паколькі важныя палявыя работы былі завершаны і быў час для кароткага адпачынку.

На кірмашах прадаваліся ганчарныя, бандарныя вырабы, тканыя рушнікі і посцілкі, гародніна, мёд, яйкі, птушка, рыба і  малочныя прадукты. Тут заўсёды было весела, гучала музыка і смех, жартаўлівыя спрэчкі. Смешныя кірмашовыя здарэнні любілі пераказваць, асабліва ўвечары, седзячы за святочным сталом. Вось што падымала настрой нашым продкам.

Кірмашовыя жарты

Свежая капейка

Мужык дорага купіў карову і адразу ж яе прадаў значна танней. На пытанне навошта ён так зрабіў, адказаў: "Абы ў руцэ капейка свежая была".

На дарозе

- Сядай, дзядзька, паедзем.

- Няма часу: трэба ісці.

Не прызнаў

Варочаючыся з кірмашу, чалавечак, прыкуцнуў на дарозе і заснуў, дый так моцна, што не чуў, як і боты нехта з яго ног сцягнуў. Ажно едзе нейкі чалавек і крычыць: "Прыймай ногі!" заспаны мужык, глянуўшы на свае босыя ногі, кажэ: "Едзь! Гэта не мае: мае ў ботах".

На судзе

- Ты што ўкраў? - пытае суддзя злодзея.
- Вяроўку, - кажа, - з рагамі.
- З якімі  рагамі?
- З кароўімі.
- А дзе ж тая карова?

- Цягнулася і яна, падла, за гэтымі рагамі.

Сон

Мужык кажа да жонкі:
- Ведаеш, Тэкля, вельмі нешта добрае я сягоняшняй ночы прысніў.
Жонка:

- Я такі здагадалася. Праз сон ты крыкнуў: "Дай, Моўша яшчэ кварту".

Дагадзіў

- Слухай, цыгане, ты прадаў мне сляпую кабылу.

- Табе ж лепей, бо будзе яна есці салому, а думаць, што сена.

Добры конь

Адзін селянін прадаваў на кірмашы свайго каня. А конь той быў худы-худы, ад ветру падаў. Селянін усё хваліў яго і выгукваў:
- Купляйце каня, не здзіўляйцеся, што ён такі худы, ён як разбяжыцца, дык бяжыць пятнаццаць вёрст і не спыняецца.

- Я б яго купіў, - кажа адзін чалавек, - але ж мне да дому ўсяго дзесяць вёрст, то ён перабяжыць маю хату.

Каля магазіна

- Што так прыглядаешся на выставу, Амілька?
- Аглядаю панчохі і не ведаю, які сабе выбраць колер.

- Вось дурная, вазьмі чорныя, бо як зробіцца дзірка, дык не будзе відаць ног.

З цягам часу і набажэнства, і гандлёвы кірмаш у гонар свята зніклі, але традыцыя запрашаць у пэўны дзень у госці далёкіх сваякоў і паважаных людзей з суседніх вёсак засталася. Да сярэдзіны 1980-х у вёсках Загацце, Паздзіркі, Дубінкі, Дубіцкая Слабада, Пагуляйка, што ў Мінскім раёне кірмашы адбываліся аднолькава. Раніцай  хлопцы ішлі да брыгадзіра і прасілі каня з вазом, каб паехаць у лес па маладыя бярозкі. З іх на выгане рабілі кола для танцаў. У сярэдзіне майстравалі лаўкі, каб, натанцаваўшыся, было дзе прысесці. У складчыну наймалі музыкаў і танцавалі цэлую ноч пасля ўрачыстай вячэры. На такія танцы сцякалася моладзь з усёй ваколіцы. Пазней, калі з’явіліся магнітафоны і гукаўзмацняльная апаратура, ёй пачалі замяняць музыкаў.

Вячэра

Вячэра ў дзень кірмаша – асаблівы клопат для гаспадыні. Ад самага рання, а часам і за дзень пачыналі гатаваць святочную вячэру. Ежы гатавалі шмат паколькі, як казалі "ладзіліся вялікія госці". У гэтай справе маці дапамагалі дарослыя дочкі, нявесткі і нават, калі мелі час, суседкі. Апрануўшыся ў "чыстае" (святочнае адзенне) усе знаходзіліся ва ўзрушаным, святочным настроі, жартавалі, прыветна віталі адзін аднаго, чакаючы вечара. Да глыбокай ночы ў хатах не гасілі святла. Вёска гула, як пчолы ў вуллі, а на наступны дзень пасля абеду свята працягвалася. На танцавальнай пляцоўцы моладзь саступала месца старэйшым, якія з асалодай круціліся ў вальсах, "кракавяках" і польках.

Існавала прыкмета, што калі харошы стол на Троіцу, то будзе хапаць усяго, увесь год будзеш добра жыць. Вось і імкнуліся застолле зрабіць багатым і разнастайным на стравы.

На стале прысутнічала ўсё, што было прыпасена гаспадыняй і засталося ад зімы: салёныя агуркі і грыбы, квашаная галоўкамі капуста, яшчэ старая бульба і буракі. Са свежай агародніны да гэтага часу на градах паспелі падняцца толькі зялёная цыбуля і кроп. Абавязкова загадзя рабілі сыр і збівалі масла, даставалі з сальніцы салёнае сала, якое наразалі скрылікамі не вельмі тонкімі, каб было што падчапіць на відэлец, а таксама з гарышча, з вялікага каша з вечкам даставалі вялены кумпяк, каўбасы пальцам тыканыя, каўбух і іншыя мясныя прысмакі, якія яшчэ засталіся пасля Вялікадня і сенакосу. Калі было з чаго, варылі халадзец, смажылі курыцу.

У Мінск ехалі па "купляную рыбу": селядцы, траску і хек. Гадоў 40 таму ў крамах інакшай рыбы амаль не было. Стараліся налавіць у мясцовай сажалцы ляшчоў, карасёў ды плотак. Шчупакі былі рэдкасцю ў гэтым калісьці балоцістым краі. На радасць дзецям пяклі салодкія "грыбкі" (від бісквітнага пірага). З сухіх яблыкаў і груш варылі ўзвар з дадаткам мяты і чабарку. Ну, і пэўна ж, была свая і купляная гарэлка, хатняе вінцо са смародзіны для жанчын.

Салата з квашанай капусты

З чаго гатаваць:

  • галоўка квашанай капусты,
  • пучок пёрак зялёнай цыбулі,
  • крыху зялёнага кропу,
  • 100 г смятаны або алею,
  • 1 ст лыжка цукру.

Як гатаваць. Квашаную галоўкамі капусту дастаць з расолу і абмыць. Тонка нашаткаваць капусту, дадаць дробна сечанае пер’е зялёнай цыбулі, зусім трошкі зялёнага кропу, пасаладзіць і заправіць смятанай або алеям. Смаката - не ад’есціся!

Смажанка па-сялянску

З чаго гатаваць:

  • 600 г мяса,
  • 6-8 бульбін,
  • 1-2 цыбуліны,
  • 1 морква,
  • 1,5 ст лыжкі мукі,
  • 0,5 ст лыжкі здору,
  • 100 г смятаны,
  • соль, перац, лаўровы ліст.

Як гатаваць. Мяса прамыць, нарэзаць кавалкамі па 30-40 г, злёгку адбіць, пасаліць, паперчыць, укачаць у муку і абсмажыць на здоры да ўтварэння румянай скарынкі. Пакласці мяса ў чыгунок або каструлю, дадаць ачышчаныя і нарэзаныя цыбулю, моркву, бульбу, уліць булён або ваду і тушыць на слабым агні. Калі мяса будзе амаль гатова, дадаць лаўровы ліст, соль, уліць смятану і патушыць усё разам.

На жаль у канцы 1990-х святкаванне кірмашоў амаль сышло. Але прайшло колькі часу і гэта цудоўная традыцыя паціху пачала адраджацца.

Вось і сёння, атрымала ад суседзяў запрашэнне на кірмаш, то пачну рыхтавацца, а вам святочнай нядзелі і смачна есці!

32
Тэги:
кулінарныя парады, Ларыса Мятлеўская, этнограф, Кірмаш, вёска
Тэмы:
Спадчына: традыцыі і вераванні нашых продкаў
Марат Башараў у спектаклі Граф Люксембург

Марат Башараў стане салістам мінскай Музкамедыі

17
(абноўлена 16:19 15.06.2021)
Заслужаны артыст Татарстана, лаўрэат дзяржаўнай прэміі Расіі Марат Башараў выйдзе на сцэну Беларускага дзяржаўнага акадэмічнага музычнага тэатра ў ролі Князя Базінэлі ў аперэце Ферэнца Легара "Граф Люксембург".

Вядомы акцёр і тэлевядучы стане салістам мінскага тэатра. Праўда, толькі на два дні. На сцэну Музкамедыі ён выйдзе 22 чэрвеня і 11 ліпеня. У гэтым годзе Беларускі дзяржаўны акадэмічны музычны тэатр адзначае 50-годдзе. Удзел медыйнай персоны ў аперэце "Граф Люксембург" - своеасаблівы падарунак верным прыхільнікам гэтай культурнай установы. Дарэчы, за паўстагоддзя на гэтай сцэне было пастаўлена больш за 300 разнажанравых спектакляў.

Марат Башаров в спектакле Граф Люксембург
© Photo : БГАМТ
Марат Башараў у ролі Князя Базінэлі ў аперэце Ферэнца Легара "Граф Люксембург".

Прэм'ера "Графа Люксембурга" там адбылася 25 сакавіка 2012 года. Хоць упершыню гэта аперэта была пастаўлена ў далекім 1909 у Вене. Новае тварэнне Ферэнца Легара мела вялікі поспех у сучаснікаў, не страціў сваёй актуальнасці твор і праз стагоддзе. Дзеянне ў аперэце адбываецца ў Парыжы. Менавіта ў сталіцы кахання і весялосці сустрэліся і пакахалі адзін аднаго збяднелы арыстакрат і таленавітая актрыса…

Дзе: Беларускі дзяржаўны акадэмічны музычны тэатр (г.Мінск, вул Мяснікова, 44).

Калі: 22 чэрвеня, 11 ліпеня.

Кошт квіткоў: ад 40 да 100 рублёў.

17
Тэги:
артыст, тэатр, Марат Башараў
Папка для матэрыялаў крымінальнай справы

Следства па справе аб дзяржперавароце ў Беларусі падоўжана да кастрычніка

3
(абноўлена 16:46 20.06.2021)
Тэрмін утрымання пад вартай Рыгора Кастусёва падоўжаны да шасці месяцаў, пра гэта ён напісаў у лісце родным.

МІНСК, 21 чэр - Sputnik. Следства па крымінальнай справе аб падрыхтоўцы дзяржаўнага перавароту ў Беларусі падоўжана да 12 кастрычніка бягучага года, пра што адзін з фігурантаў Рыгор Кастусёў напісаў у лісце блізкім, паведамляе РІА Навіны са спасылкай на яго зяця Дзмітрыя Антончыка.

"Следства па справе падоўжана на чатыры месяцы, да 12 кастрычніка. А тэрмін утрымання пад вартай Рыгора Кастусёва падоўжаны да шасці месяцаў. Гэта інфармацыя з яго ліста (адпраўленага з СІЗА - Sputnik)", - прыводзіць агенцтва словы Антончыка.

Спроба дзяржаўнага перавароту

Аб падрыхтоўцы замаху распавёў прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка 17 красавіка. Паводле яго слоў, беларускі КДБ затрымаў арганізаваную групу, якая рыхтавала ўзброены пераварот. У яе склад уваходзілі як грамадзяне Беларусі, так і замежнікі. Як удакладніў прэзідэнт, у падрыхтоўцы перавароту немалую ролю маглі гуляць амерыканскія спецслужбы.

Дапамогу ў спецаперацыі аказалі расійскія калегі з ФСБ. Як паведаміў Цэнтр грамадскіх сувязяў ведамства, у Маскве былі затрыманыя юрыст Юрый Зянковіч, які мае падвойнае грамадзянства ЗША і Беларусі, і беларускі палітолаг Аляксандр Фядута, якія планавалі ваенны пераварот 9 траўня ў Мінску. У гэтую ж групу, па дадзеных беларускага КДБ, уваходзіў і лідэр апазіцыйнай партыі Рыгор Кастусёў - ён затрыманы на тэрыторыі рэспублікі.

Аперацыя "Цішыня"

17 красавіка ў эфіры беларускага тэлебачання паказалі сюжэт аб затрыманні людзей, якія маюць дачыненне да падрыхтоўкі замаху на кіраўніка Беларусі і падрыхтоўкі дзяржаўнага перавароту.

Старшыня КДБ Іван Церцель распавёў, што была спынена праца арганізаванай групы, якая спрабавала захапіць уладу ў Беларусі. Ён удакладніў, што "у склад групы ўваходзілі, як грамадзяне Рэспублікі Беларусь, гэтак і замежныя грамадзяне". Змоўшчыкі свае планы назвалі кодавым словам "Цішыня".

У сюжэце, паказаным на АНТ, удакладнялася, што палітолаг Аляксандр Фядута распрацоўваў сцэнар сілавога захопу ўлады ў рэспубліцы, а галоўным арганізатарам быў названы Юрый Зянковіч, які ўжо даўно эміграваў у ЗША. На запісе Аляксандр Фядута распавёў аб магчымым сцэнары змены ўлады, прывёўшы ў прыклад дзеянні ГКЧП. Старшыня партыі БНФ Рыгор Кастусёў таксама нібыта выказаўся ў падтрымку сілавога варыянту змены ўлады ў рэспубліцы.

Чытайце таксама:

3
Тэги:
лісты, Рыгор Кастусёў, Беларусь, Дзяржаўны пераварот, следства