Лабараторыя імя Рычарда Лугара ў Грузіі

Біялабараторыі пад эгідай ЗША: мірныя распрацоўкі або небяспечныя доследы?

10
(абноўлена 15:13 29.05.2020)
Навошта амерыканцам біялабараторыі ў Цэнтральнай Азіі і на Каўказе, разважае аглядальнік РІА "Новости", Галія Ібрагімава.

Масква даўно занепакоеная біялагічнай бяспекай суседніх краін.

"Злучаныя Штаты ажыццяўляюць ваенна-біялагічную дзейнасць па ўсім свеце, у тым ліку вакол нашых межаў", - заявіў Сяргей Лаўроў на сустрэчы міністраў замежных спраў АДКБ.

У Казахстане, Арменіі і Таджыкістане амерыканцы стварылі сетку біялагічных лабараторый. Асабліва шмат пытанняў у расійскіх уладаў да цэнтра імя Лугара ў Грузіі.

Наўмысная ўцечка

Першае заражэнне каронавірусам Казахстане зафіксавалі на пачатку сакавіка. Улады зачынілі межы і ўвялі надзвычайнае становішча. У інтэрнэце папаўзлі чуткі, што вірус можа быць звязаны з біялабараторыяй, якую ў 2016 годзе на паўднёвым усходзе рэспублікі пабудавалі амерыканцы.

Цэнтральная реферанс-лабараторыя (ЦРЛ) у Алматы спецыялізуецца на вывучэнні характэрных для Казахстана штамаў вірусаў. Дзейнічае на базе Казахстанского навуковага цэнтра каранцінных і заанозных інфекцый, падпарадкоўваецца Міністэрству аховы здароўя рэспублікі. Лічыцца ўласнасцю Казахстана, хоць будавалася за кошт Пентагона. На гэты аб'ект ЗША выдзелілі 108 мільёнаў долараў.

Вашынгтон тлумачыў: у рэгіёне знаходзяцца амерыканскія вайскоўцы і даследаванні дапамогуць абараніцца ад невядомых вірусных інфекцый.

На самітах АДКБ, СНД і ШАС прадстаўнікі Масквы не раз заяўлялі, што амерыканцы могуць выкарыстоўваць гэтыя лабараторыі супраць расійскіх інтарэсаў. Але ўлады Казахстана пераконвалі, што ў працу мясцовых біёлагаў ніхто не ўмешваецца.

Информационная вывеска лаборатории имени Ричарда Лугара в Грузии
Sputnik
Лабараторыя імя Рычарда Лугара ў Грузіі

"Удзел замежных навукоўцаў дапушчальны, толькі калі праводзяцца сумесныя даследаванні і рэалізуюцца праекты па грантах", - тлумачылі ў ЦРЛ.

У 2018-м у Казахстане прыкметна вырасла колькасць захворванняў на менінгіт, і ў Алматы загаварылі аб уцечцы штаму менінгакокавай інфекцыі з ЦРЛ. Журналісты і блогеры ўсур'ёз пісалі, што амерыканцы наўмысна дапусцілі распаўсюджванне віруса. Такім чынам яны нібыта хацелі праверыць эфектыўнасць распрацоўванага ў лабараторыі бактэрыялагічнай зброі.

Міністэрства аховы здароўя Казахстана запэўнівала, што ніякай эпідэміі няма. "У Казахстане 58 выпадкаў менінгіту, з іх у Алматы - 32. Калі палічыць адносныя паказчыкі, то, па мерках СААЗ, яны нізкія", - паказвалі ў ведамстве.
З каронавірусам падобная гісторыя. Улады абверглі канспіралогію і заклікалі не сеяць паніку.

Закрыты рэжым працы

У савецкі час Інстытут мікрабіялогіі Армянскай ССР лічыўся найбуйнейшым цэнтрам мікрабіялогіі. У дзевяностыя навуковымі распрацоўкамі інстытута зацікавіліся ЗША і Вялікабрытанія. Армянскіх спецыялістаў запрашалі на стажыроўкі ў заходнія краіны.У нулявыя амерыканцы дапамаглі адкрыць у краіне некалькі біялабараторый. Грошы, як і ў Казахстане, вылучаў Пентагон. Толькі на мадэрнізацыю армянскага Нацыянальнага цэнтра па кантролі і прафілактыцы захворванняў патрацілі дзесяць мільёнаў долараў.

Лаборатория имени Ричарда Лугара в Грузии
Sputnik
Лабараторыя імя Рычарда Лугара ў Грузіі

Пабудаваныя ў Ерэване, Гюрмі, Ванадзоры, Мартуні і Іджеване навуковыя цэнтры вывучаюць характэрныя для Каўказскага рэгіёну вірусы і штамы.

Лабараторыі ўваходзяць у сістэму аховы здароўя Арменіі, але Агенцтва па зніжэнні пагрозы пры Мінабароны ЗША мае туды доступ. Акрамя мясцовых спецыялістаў, там працуюць амерыканцы.

Закрытасць біялабараторый ў Арменіі выклікае крытыку Масквы. Каб адкінуць сумневы, мінулай восенню прэм'ер-міністр Нікол Пашынян пагадзіўся падпісаць Мемарандум аб супрацоўніцтве з расійскімі спецыялістамі. Узгаднілі дэталі, але ў апошні момант армянская бок адмовіўся ад гэтага дакумента.

Небяспечная эпідэміялогія

У 2010-х амерыканскія біёлагі звярнулі ўвагу на яшчэ аднаго члена АДКБ - Таджыкістан. Іх турбавала неспрыяльная эпідэміялагічная сітуацыя, здольная прывесці да ўспышкі інфекцыйных захворванняў. Некалькі заходніх фондаў выдзелілі грошы на стварэнне даследчых цэнтраў.

Так, у 2013-м на базе гастраэнтэралагічнfuf інстытута ў Душанбэ адкрылася лабараторыя біялагічнай бяспекі. Праект фінансаваў французскі дабрачынны Фонд Мерьё, які будаваў падобныя аб'екты ў Кітаі, М'янме, Бангладэш і краінах Афрыкі.

Французам, як правіла, дапамагалі ААН і Агенцтва ЗША па міжнародным развіцці USAID. Інвестыцыі перавысілі тры мільёны долараў.

У 2019-м стварылі лабараторыю пры Рэспубліканскім цэнтры барацьбы з туберкулёзам. Спонсарамі выступілі USAID і Пентагон. Мясцовыя біёлагі пры ўдзеле замежных калег вывучаюць такія характэрныя для Цэнтральнай Азіі захворванні, як сухоты, малярыя, гепатыт і халера.

У мінулым годзе на поўначы Таджыкістана ў горадзе Ісфара адкрылі яшчэ адзін аб'ект. Інфармацыі пра яго мала, фінансавалі зноў амерыканцы.

"У Цэнтральнай Азіі і да каронавіруса эпідэміялагічная сітуацыя была няпростай. Для рэгіёну характэрныя ўспышкі гепатыту, халеры, туберкулёзу, таму новыя біялабараторыі неабходныя. На іх патрэбныя сродкі. Без замежнай дапамогі не абысціся", - тлумачыць РІА "Новости№ дырэктар Цэнтра паліталагічных даследаванняў у Душанбэ Абдугані Мамадазімаў.

Таджыкскі эксперт не бачыць нічога падазронага ў актыўнасці амерыканцаў. "Проста яны заўсёды адгукаюцца першымі. Калі пасля каронавіруса Расія, Кітай або ЕС стануць больш актыўна дапамагаць рэгіёну ў барацьбе з вірусамі, улады рэспублік гэта падтрымаюць", - упэўнены эксперт.

Грузінскі патаген

Грузія не ўваходзіць у АДКБ, але мяжуе з Расіяй і адыгрывае ключавую ролю на Каўказе. Заклапочанасць Масквы выклікае Даследчы цэнтр грамадскага аховы здароўя імя Рычарда Лугара. Расійскія ўлады мяркуюць, што біялабараторыя паблізу Тбілісі дзейнічае ў інтарэсах амерыканцаў.

Падазрэнні ўзніклі не на пустым месцы. У верасні 2018-га былы міністр дзяржбяспекі Грузіі Ігар Гіаргадзэ заявіў, што ў лабараторыі маглі праводзіць доследы над людзьмі, і прадставіў дакументы, з якіх вынікала, што дзясяткі чалавек, якія праходзілі лячэнне ў цэнтры Лугара, памерлі. Прычым там працавалі біёлагі трох прыватных амерыканскіх фірмаў - CH2M Hill, Battelle і Metabiota, якія выконваюць заказы Пентагона.

Информационная вывеска лаборатории имени Ричарда Лугара в Грузии
Sputnik
Лабараторыя імя Рычарда Лугара ў Грузіі

іаргадзэ звярнуў увагу на высокі ўзровень бактэрыялагічнай абароны лабараторыі. Больш за тое, цэнтр мае "абсталяванне для распылення шкодных рэчываў і боепрыпасамі з біялагічна актыўным матэрыялам". "Навошта установе, мэта якой - абарона насельніцтва, такія рэчы?" - задаўся пытаннем экс-міністр.

У Маскве гэта пачулі. Кіраўнік дэпартамента па пытаннях нераспаўсюджвання і кантролю над узбраеннямі МЗС Уладзімір Ермакоў заявіў, што Расія не пацерпіць амерыканскіх біялагічных эксперыментаў каля сваіх межаў.

У Пентагоне абвінавачванні Гіаргадзэ назвалі абсурднымі. У Тбілісі запэўнівалі, што лабараторыя займаецца мірнымі распрацоўкамі і ні пра якія доследы над людзьмі гаворкі не ідзе. Грузінскія ўлады былі не супраць наведвання цэнтра Лугара расійскімі спецыялістамі. Але гэтыя планы сарваліся з-за леташняга крызісу ў адносінах дзвюх краін.
"Грузія ніколі не цікавілася даследаваннямі ў фізіка-хімічнай біялогіі. І інфармацыя пра тое, што гэтая лабараторыя - высокага класа біялагічнай абароны персаналу, выклікаюць пытанні. Навошта займацца такімі цяжкімі патагенамі?" - разважае ў гутарцы з РІА "Новости" доктар біялагічных навук, прафесар Сібірскага федэральнага ўніверсітэта Мікалай Сяткоў.

Намеснік генеральнага дырэктара па навуковай рабоце цэнтра вірусалогіі "Вектар" Аляксандр Агафонаў адзначае, што "прамыя дадзеныя аб распрацоўцы біялагічнай зброі і сродкаў яго дастаўкі ў Цэнтры імя Лугара недаступныя".

"Аднак звесткі пра ўдзел прыватных кампаній CH2M Hill, Battelle і Metabiota, аб іх кантрактных абавязацельствах - напрыклад, даследаванне небяспечных бактэрый сібірскай язвы, тулярэміі і віруса Крым-Конга гемарагічнай ліхаманкі - не павінны застацца без увагі", - падкрэслівае спецыяліст.

Эксперты, апытаныя агенцтвам, сышліся ў меркаванні, што постсавецкія дзяржавы, спадзеючыся на дапамогу звонку, могуць страціць кантроль над эпідэміялагічнай сітуацыяй. А гэта багата сур'ёзнымі наступствамі. Да таго ж у перыяд пандэміі да лабараторыям пачалі ставіцца з яшчэ большай асцярогай, што нарэшце дае важкі нагода зрабіць гэтых структуры больш адкрытымі.

Арыгінал матэрыялу чытайце на РІА "Новости"

10
Тэги:
ЗША
Гомельскі абласны суд

Справу блогера Ціханоўскага разгледзяць 24 чэрвеня ў Гомелі - суд

12
(абноўлена 14:11 15.06.2021)
Слуханне па крымінальнай справе будзе праходзіць за зачыненымі дзвярыма ў СІЗА, дзе знаходзіцца фігурант.

МІНСК, 15 чэр – Sputnik. Судовае пасяджэнне па справе блогера Сяргея Ціханоўскага будзе разгледжана 24 чэрвеня, паведамілі Sputnik у Гомельскім абласным судзе.

"Крымінальную справу ў Гомелі суд пачне разглядаць 24 чэрвеня, суд будзе праходзіць у закрытым судовым пасяджэнні ў СІЗА Гомеля", - распавяла прэс-сакратар суда Вольга Барсукова.

У канцы красавіка Следчы камітэт Беларусі завяршыў расследаванне крымінальнай справы ў дачыненні да Сяргея Ціханоўскага, Мікалая Статкевіча і чатырох прадстаўнікоў апазіцыі, ім прад'яўлена абвінавачанне. Што тычыцца Ціханоўскага, то яму інкрымінуецца арганізацыя масавых беспарадкаў, распаўсюджванне групай асоб па папярэдняй змове матэрыялаў, якія накіраваны на распальванне сацыяльнай звады супраць прадстаўнікоў улады і праваахоўных органаў. Акрамя таго, блогеру ставяць у віну пагрозы да старшыні ЦВК, а таксама арганізацыю групавых дзеянняў, што груба парушаюць грамадскі парадак.

Згодна з матэрыяламі справы, Ціханоўскі з чэрвеня 2019 года планаваў арганізацыю масавых беспарадкаў на тэрыторыю Беларусі ў перыяд падрыхтоўкі да прэзідэнцкіх выбараў у рэспубліцы. Падчас вобыску ў яго доме знойдзена пнеўматычная зброя і 900 тысяч долараў.

Матэрыялы крымінальнай справы налічваюць больш за 170 тамоў.

У аўторак стала вядома, што жонку блогера, экс-кандыдата ў прэзідэнты Беларусі Святлану Ціханоўскую, раней абвешчаную ў вышук, выключылі з базы асоб, якія адшукваюцца ў Расіі. Паводле інфармацыі МУС РФ, гэта было зроблена па запыце беларускага боку. Ціханоўская ў Беларусі праходзіць па крымінальнай справе, узбуджанай у дачыненні да членаў Каардынацыйнага савета апазіцыі па ч. 1 арт. 361 Крымінальнага кодэкса - "за публічныя заклікі да захопу дзяржаўнай улады, гвалтоўнай змены канстытуцыйнага ладу рэспублікі або здзяйснення іншых дзеянняў, накіраваных на прычыненне шкоды нацыянальнай бяспецы краіны".

Чытайце таксама:

12
Тэги:
крымінальная справа, слуханне, суд, Гомель, Сяргей Ціханоўскі, блогер, справа
Тэмы:
Пратэсты пасля выбараў у Беларусі
Сустрэча Святланы Ціханоўскай з беларусамі ў Варшаве

Быў запыт з Мінска: у МУС РФ патлумачылі, чаму Ціханоўская знікла з базы

24
(абноўлена 12:21 15.06.2021)
Апазіцыйнага беларускага палітыка і экс-кандыдата ў прэзідэнты Святланы Ціханоўскай больш няма ў базе дадзеных асоб, якія адшукваюцца расійскім МУС.

МІНСК, 15 чэр – Sputnik. Святлану Ціханоўскую выключылі з базы асоб, што адшукваюцца ў Расіі, пасля запыту з Беларусі, паведамілі ў МУС РФ.

"Рашэнне пра абвяшчэнне ў міждзяржаўны вышук асобы або яго спыненне, а таксама накіроўванне дадзенай інфармацыі на цэнтралізаваны ўлік МІБ (Міждзяржаўны інфармацыйны банк - Sputnik) знаходзіцца выключна ў кампетэнцыі праваахоўных органаў дзяржавы-удзельніцы СНД, якая з'яўляецца ініцыятарам вышуку", - гаворыцца ў адказе ведамства на запыт РІА Навіны.

Ведамства рэкамендавала па гэтым пытанні звярнуцца ў праваахоўныя органы Беларусі.

Ціханоўская і вышук у Расіі

У Беларусі Святлана Ціханоўская праходзіць фігурантам па крымінальнай справе, узбуджанай у дачыненні да членаў Каардынацыйнага савета апазіцыі па ч. 1 арт. 361 КК Беларусі - "за публічныя заклікі да захопу дзяржаўнай улады, гвалтоўнай змены канстытуцыйнага ладу рэспублікі або здзяйснення іншых дзеянняў, накіраваных на прычыненне шкоды нацыянальнай бяспецы краіны". Санкцыя гэта артыкула прадугледжвае да пяці гадоў пазбаўлення волі.

На прэзідэнцкіх выбарах, якія прайшлі ў Беларусі 9 жніўня, паводле звестак ЦВК перамог Аляксандр Лукашэнка, Ціханоўская заняла другое месца. Пасля сустрэчы ў Цэнтрвыбаркаме з Лідзіяй Ярмошынай і прадстаўнікамі сілавых структур 10 жніўня Ціханоўская выехала з Беларусі ў Літву.

Раней яна значылася ў РФ у міждзяржаўным вышуку, але ў канцы траўня стала вядома, што Ціханоўскую больш не шукаюць у Расіі. Цяпер пры спробе знайсці прозвішча Ціханоўскай у базе сістэма выдае паведамленне, што па  запыце няма інфармацыі.

Чытайце таксама:

24
Тэги:
прэзідэнт, палітык, Святлана Ціханоўская, МУС РФ, Мінск, запыт
Тэмы:
Пратэсты пасля выбараў у Беларусі
Кашалёк з грашыма

Белстат: рэальныя даходы беларусаў за 4 месяцы выраслі больш чым на 3%

12
(абноўлена 17:35 15.06.2021)
Большая частка даходаў насельніцтва па-ранейшаму фарміруецца за кошт аплаты працы, якая перавышае 60% ад усіх наяўных даходаў.

МІНСК, 15 чэр - Sputnik. Рэальныя наяўныя грашовыя даходы насельніцтва Беларусі ў студзені - красавіку бягучага года павялічыліся на 3,4% у параўнанні з аналагічным перыядам мінулага года, паведамілі ў прэс-службе Нацыянальнага статыстычнага камітэта рэспублікі.

Структура рэальных даходаў беларусаў выглядае наступным чынам:

  • аплата працы - 64,0%
  • даходы ад прадпрымальніцкай і іншай дзейнасці, якая прыносіць даход - 7,5%
  • трансферты насельніцтву (пенсіі, дапамогі, стыпендыі і іншыя) - 23,3%
  • даходы ад уласнасці і іншыя даходы - 5,2%

У адпаведнасці з беларускай метадалогічй рэальнымі размяшчанымі даходамі лічацца грашовыя даходы, з якіх ужо вылічаны падаткі, зборы і ўнёскі, скарэкціраваны на індэкс спажывецкіх цэн на тавары і паслугі.

Белстат ў пачатку чэрвеня распаўсюдзіў інфармацыю, што ў траўні гэтага года індэкс спажывецкіх цэн у параўнанні са снежнем 2020 года склаў 105,2%. Прагнозны паказчык росту інфляцыі пры гэтым павялічылі ў гадавым вымярэнні з 5% да 7%.

Раней міністэрства эканомікі прадставіла прагноз, паводле якога ў 2021 годзе беспрацоўе не павінна перавысіць 4,4%, а даходы насельніцтва ў намінальным выражэнні павялічацца на 7%.

Чытайце таксама:

12
Тэги:
Праца, даходы, Белстат