БелАЗ

Самазвал у абмен на дэталі: глядзіце, як на БелАЗе робяць беспілотнікі для РФ

11
(абноўлена 12:51 19.10.2020)
Прамысловая кааперацыя і ёмісты рынак - гэта, мабыць, ключавыя фактары арыентацыі беларускага аўтагіганта на Расію. Як вытворца самазвалаў з Жодзіна адчувае сябе на традыцыйным напрамку, разбіраўся Sputnik.

Беларускія вытворцы ўжо не першы год займаюцца імпартазамяшчэннем, якое мае на ўвазе, у тым ліку, і лакалізацыю вытворчасці камплектуючых. Нават такі прамысловы гігант, як БелАЗ, не ў стане ўсё вырабіць цалкам, часам гэта банальна немэтазгодна з пункту гледжання эканомікі.
У Жодзіне стаўку робяць на супрацоўніцтва з традыцыйнымі партнёрамі. Асноўны рынак збыту для беларускіх самазвалаў гістарычна знаходзіцца ў Расіі. Як развіваецца кааперацыя з партнёрамі і ідзе продаж на ўсходзе, разбіраўся Sputnik.

Самазвалы ў абмен на дэталі

У цяперашні час імпарт камплектуючых з Расіі вагаецца ў раёне 40-50% у вартасным выражэнні ад усіх замежных дэталяў.

Заинтересованность в продукции БелАЗа высказывали предприятия на Сахалине, в Карелии, в Кузбассе
© Sputnik / Виктор Толочко
Зацікаўленасць у прадукцыі БелАЗа выказвалі прадпрыемствы на Сахаліне, у Карэліі, у Кузбасе

"Асноўным нашым пастаўшчыком высокатэхналагічнага абсталявання з'яўляецца завод "СібЭлектраПрывад" у Новасібірску, які за 2019-2020 гады адгрузіў камплектуючых на 40 мільёнаў долараў (6,4% ад усіх закупак за 2020 г.)", - распавёў намеснік гендырэктара БелАЗ па камерцыйным імпарце і матзабеспячэнні Леанід Васько.

Паводле яго слоў, на другім месцы "Сілавыя машыны" з Санкт-Пецярбурга, яны паставілі камплектуючыя на суму каля 35 мільёнаў долараў (каля 6% ад усіх закупак). Наступным ідзе прадпрыемства "Татэлектрамаш" з Набярэжных Чалноў, на якое прыпадае 5% ад усіх закупак, што складае звыш 30 мільёнаў долараў.

Заместитель гендиректора БелАЗ по коммерческому импорту и матобеспечению Леонид Васько
© Sputnik / Виктор Толочко
Васько удакладніў, што асноўны пастаўшчык высокатэхналагічнага абсталявання - новасібірскі завод "СібЭлектраПрывад"

Гэтая вялікая тройка пастаўляе на Беларускі аўтамабільны завод электрацягавае абсталяванне, якое можна назваць "другім сэрцам" машыны пасля рухавіка. Цяпер расійскія вытворцы "крочаць у нагу з часам".

У спіс буйных пастаўшчыкоў уваходзяць кампанія "Русэлпрам", "Руспалімет", прадпрыемства НЛМК, "Поўначсталь". З імі ў жодзінцаў падпісаныя буйныя кантракты на пастаўкі прадукцыі.

Леанід Васько адзначыў, што гэта ўзаемавыгаднае супрацоўніцтва, таму што БелАЗ закупляе у расіян шмат камплектуючых, а тыя ў сваю чаргу, напрыклад НЛМК і "Поўначсталь", бяруць ужо гатовыя самазвалы.

По сравнению с 2018 годом продажи техники снизились
© Sputnik / Виктор Толочко
У параўнанні з 2018 годам продаж тэхнікі знізіўся

За студзень-верасень 2020 года мы закупілі ў Расіі абсталявання на 47,7 мільёна долараў. За ўвесь папярэдні год было закуплена камплектуючых, уключаючы і беларускай, і замежнай вытворчасці, на суму амаль 500 мільёнаў долараў", - удакладніў спецыяліст.

Вугаль усяму віной

У сваю чаргу начальнік камерцыйнага аддзела па краінах СНД Анатоль Трамбіцкі кажа, што ў добры для БелАЗа 2018 год на расійскі рынак прыходзілася каля 70% ад усіх продажаў.

"На сённяшні дзень гэта 30%. Гэта звязана з тым, што прадпрыемствы, якія здабываюць сыравіну і якія выкарыстоўваюць беларускія самазвалы, сутыкнуліся са зніжэннем коштаў на сваю прадукцыю. Гэта, у сваю чаргу, выклікала падзенне попыту на нашу тэхніку", - растлумачыў ён.

Паводле яго слоў, бягучая сітуацыя прывяла да таго, што на тэрыторыі Расіі цяпер з эксплуатацыі выведзена каля 500 адзінак беларускай тэхнікі, вырабленай на БелАЗе. Галоўнымі заказчыкамі самазвалаў з Жодзіна заўсёды былі кампаніі, якія здабываюць каменны вугаль.

Начальник коммерческого отдела по странам СНГ Анатолий Трамбицкий
© Sputnik / Виктор Толочко
Па словах Трамбіцкага, зараз вядзецца "дашліфоўка" дамовы з Узбекістанам

Анатоль Трамбіцкі удакладніў, што ў параўнанні з 2018 годам продаж тэхнікі знізіўся: "На сённяшні дзень мы прадалі ў Расію тэхніку на суму каля 100 мільёнаў долараў".

Прычым сур'ёзнай дапамогай у падтрымцы экспарту стала пагадненне з расійскім банкам ВЭБ, падпісанае ў мінулым годзе на Форуме рэгіёнаў у Санкт-Пецярбургу. Згодна з ім банк на суму ў 50 мільёнаў долараў прафінансуе пастаўкі беларускай тэхнікі з высокай доляй камплектуючых, створаных у Расіі, на рынкі трэціх краін.

Прадстаўнік БелАЗ распавёў, што вядзецца праца па "дашліфоўцы" дамовы з Узбекістанам, куды адправіцца пробная партыя самазвалаў, як раз у рамках падпісанага з банкам ВЭБ дакумента.

Серьезным подспорьем в поддержке экспорта стало соглашение с российским банком ВЭБ
© Sputnik / Виктор Толочко
Сур"ёзнай дапамогай у падтрымцы экспарту стала пагадненне з расійскім банкам ВЭБ

"На будучы год у нас асцярожныя чаканні, невялікае ажыўленне пачынаецца. Раней з эксплуатацыі ў Расіі было выведзена 800 адзінак тэхнікі, сёння ўжо менш, чым 500. Гэта сведчыць пра тое, што пачалося нязначнае павелічэнне попыту на сыравіну. Адбіваецца і набліжэнне зімы, калі вугаль больш запатрабаваны", - растлумачыў начальнік камерцыйнага аддзела па краінах СНД.

Стаўка на інавацыі

Пасля чаго дадаў, што ў 2021 годзе БелАЗ разлічвае на ўздым попыту на свае самазвалы на расійскім рынку. У цяперашні час завод праводзіць вялікую працу па распрацоўцы новых перспектыўных інавацыйных прадуктаў. Цяпер у Расіі працуюць "беспілотнікі", якія ўжо каля года праходзяць тэставую эксплуатацыю ў Хакасіі.

"Перспектыва, якой сёння ўсё зацікавіліся, гэта тралейвозы. Неабходная інфраструктура на палігоне завода знаходзіцца ў завяршальнай стадыі. Да канца года мы плануем ўвесці ў эксплуатацыю 220-тонную машыну і запрасіць спажыўцоў з мэтай азнаёміцца з самазвалам ў рэальным часе", - анансаваў Анатоль Трамбіцкі.

Выглядае яго праца прыблізна наступным чынам: пасля таго, як самазвал загружаецца, ён пад'язджае да кантактнай лініі і падымае "рогі", ці, як кажуць спецыялісты, пантограф, і далей працуе на электрацязе.

Разлікі паказваюць, што на чыстай электрацязе БелАЗ грузападымальнасцю 240 тон паказвае "значнае паляпшэнне цягава-дынамічных характарыстык". І самае важнае, што дасягаецца вялікі эфект за кошт эканоміі паліва і выдаткаў на эксплуатацыю.

Полигон с линией для испытания троллейвоза
© Sputnik / Виктор Толочко
Палігон з лініяй для выпрабаванні тралейвоза

Прычым ён распавёў, што ўжо цяпер ёсць зацікаўленасць з боку прадпрыемстваў на Сахаліне, у Карэліі, у Кузбасе, таму што выкарыстанне дызель-тралейвозаў у тэхналагічным ланцужку перавозкі карысных выкапняў эканамічна мэтазгодна.

Ідуць зараз перамовы і з расійскімі вытворцамі кантактных ліній, каб скааперавацца і разам выходзіць на рынак, пакуль, праўда, начальнік камерцыйнага аддзела па краінах СНД не гатовы сказаць, з кім, таму што "перамовы любяць цішыню".

Напрыканцы ён даў асцярожны прагноз на канец года, што БелАЗ выйдзе на ўзровень продажаў у Расіі ў 150 мільёнаў долараў.

11
Тэги:
Расія, Жодзіна, БелАЗ
ААТ Гродна Азот

На "Гродна Азоце" спыняць два цэхі: іх будуць рамантаваць

10
(абноўлена 13:07 07.05.2021)
"Аміяк-4" і "Карбамід-4" зарабілі 21 красавіка - праз два дні пасля таго, як на іх адбыўся пазапланавы прыпынак абсталявання.

МІНСК, 7 тра - Sputnik. У двух цэхах ААТ "Гродна Азот" пройдуць прыпыначныя рамонты, паведамляе прэс-служба прадпрыемства.

Рамонтныя работы ў цэхах "Аміяк-4" і "Карбамід-4" пачнуцца 18 чэрвеня і будуць доўжыцца 25 сутак. Па словах галоўнага механіка Аляксея Плякіна, на дадзены момант вядуцца арганізацыйныя працы перад рамонтам. Для гэтага ўжо адабраны амаль 200 чалавек персаналу, у працах будуць удзельнічаць у тым ліку людзі, камандзіраваныя з іншых цэхаў.

"Таксама акрэслены выканаўцы работ, забяспечваецца камплектнасць неабходным сыравінай, інструментам і абсталяваннем", - адзначылі ў прэс-службе.

Прыпынак цэхаў

Пазапланавы прыпынак абсталявання цэха "Аміяк-4" адбыўся 19 красавіка, за ім спыніў працу і цэх "Карбамід-4". Цэхі ўключылі ў працу вечарам у 23:30 20 красавіка.

Як патлумачылі на прадпрыемстве, прычынай пазапланавага прыпынку сталі памылковыя дзеянні персаналу электрацэха пры выкананні работ планавага абслугоўвання "Аміяк-4", што выклікала прыпынак тэхналагічна звязанага з ім цэха "Карбамід-4".

Па дадзеных прэс-службы ААТ, пагрозы гораду, экалогіі, жыхарам і работнікам прадпрыемства з-за таго, што адбылося, не было.

Нагадаем, што аварыйныя прыпынкі адных з галоўных цэхаў "Гродна Азот" - "Аміяк-3" і "Аміяк-4" - апошнім часам адбываліся некалькі разоў. У асноўным яны здараліся з-за збояў працы тэхналагічнага абсталявання. Праца, як правіла, аднаўлялася праз адзін-два дні.

ААТ "Гродна Азот" - адно з найбуйнейшых прадпрыемстваў Беларусі. У пачатку красавіка кіраўніцтва хімічнага гіганта паведамляла, што ў планах - 12 праектаў па мадэрнізацыі, у іх лік уваходзіць і рэканструкцыя цэхаў па выпуску аміяку. Праводзіць мадэрнізацыю дзеючых вытворчасцей плануюць паралельна з будаўніцтвам новага азотнага комплексу коштам 1,3 мільярды долараў, які павінен павялічыць вытворчыя магутнасці завода ўдвая.

Раней беларускі прэзідэнт Аляксандр Лукашэнка заявіў, што ўдзел у мадэрнізацыі прадпрыемства было прапанаваны расійскаму "Газпрому".

Чытайце таксама:

10
Тэги:
ААТ "Гродна Азот"

На вуліцы Мінска і абласных гарадоў выйдуць новыя электробусы відэа

11
(абноўлена 10:09 06.05.2021)
Год таму доследны ўзор электробуса МАЗ прадэманстравалі прэзідэнту. Тады Аляксандр Лукашэнка паставіў задачу вырабіць першыя 10 адзінак такой тэхнікі і паставіць у аўтапаркі краіны. Уласна, даручэнне сёння выканана. Глядзіце відэа Sputnik.

Электробус пабудаваны на базе ўжо вядомай мадэлі МАЗ-303. Іх лёгка пазнаць па каларытнай "гарбінцы" на даху, якая паўтарае сілуэт зубра.

Цяпер на сталічныя маршруты выйдуць чатыры электробусы ў кузаве МАЗ-303, яшчэ шэсць адзінак электратэхнікі адправяцца ў абласныя цэнтры.

Паколькі мадэль электробуса нізкапольная, батарэі размясцілі па ўсім даху, частка цягавых акумулятараў - у маторнай шахце. Але галоўная асаблівасць у зарадцы.

Беларускія вытворцы ўжо робяць розныя мадэлі электробусаў. Але яны працуюць на суперкандэнсатарах, пры гэтым маюць малы запас ходу і зараджаюцца на кожнай канчатковай станцыі. Электробус МАЗ працуе на начной зарадцы.

"Сутнасць у тым, што батареянакапіцелі на машыне забяспечваюць назапашванне энергіі ў межах 4-6 гадзін. Гэта дазваляе забяспечыць запас ходу электробуса ў 300 кіламетраў, інакш кажучы машына адпрацоўвае змену на маршруце і вяртаецца ў парк. А ўжо ў начны час адбываецца зарадка батарэі. І гэта выгадна - начны тарыф на электраэнергію больш танны", - распавёў намеснік дырэктара па маркетынгу прадпрыемства Уладзімір Янушка.

Сам электробус не толькі экалагічны, але і практычна бясшумны. Мае плыўны ход, а для пасажыраў у салоне працуе кандыцыянер, ёсць USB-порт для зарадкі гаджэтаў. Месца кіроўцы выглядае вельмі сучасна, уражвае панэль прыбораў - яна "віртуальная".

Тэхнікай зацікавіліся аўтапаркі ў Расіі і Украіне. Дарэчы, там ужо "ходзяць" некалькі адзінак гэтай мадэлі электробусаў.

"Мы бачым перспектывы дадзенага прадукту на рынках сумежных краін, ён добра сябе зарэкамендаваў у Кіеве, у Санкт-Пецярбургу. Гэта канкурэнтаздольны прадукт, які можа заняць цалкам добрую долю рынку", - заявіў генеральны дырэктар ААТ "МАЗ" Валерый Іванковіч.

Асноўная праблема беларускіх электробусаў - дарагоўля, да паловы кошту складае батарэя, а яна імпартная. Але ў Беларусі плануюць стварыць вытворчасць айчынных батарэй, за кошт чаго знізіць кошт электратранспарту.

Мінтранс, з улікам уводу ў поўную эксплуатацыю Беларускай АЭС, а таксама ў цэлым развіцця напрамкаў электратранспарту, не мае намеру зніжаць абароты па закупцы беларускай тэхнікі на электрацязе. А таму экалагічны грамадскі транспарт паступова заменіць амаль усю тэхніку з рухавікамі ўнутранага згарання.

Чытайце таксама:

11
Тэги:
Аляксандр Лукашэнка, МАЗ, відэа, электробус, горад, Мінск
Фёдар Мінавіч Лісоўскі

Ветэран распавёў, як дзякуючы інфаркту застаецца бадзёрым ў 101 год

17
(абноўлена 17:10 07.05.2021)
Ветэран з Віцебска перанёс у 1940-х інфаркт, а цяпер робіць зарадку, якую яму параілі тады лекары, і імкнецца праходзіць каля двух кіламетраў пешшу.

Фёдар Мінавіч Лісоўскі прайшоў Вялікую айчынную вайну з першага да апошняга дня, ваяваў на трох франтах. Sputnik пагутарыў з ветэранам і даведаўся пра голад, які той часта адчуваў, невытлумачальным шанцаванні і інфаркце, дзякуючы якому Лісоўскі да гэтага часу знаходзіцца ў добрай фізічнай форме.

Перад вайной

Фёдар Лісоўскі нарадзіўся ў вёсцы Малатынь Аршанскага раёна. У сям'і Лісоўскіх было тры сыны і дзве дачкі.

"Бацька быў непісьменным, але заўсёды казаў мне, каб я вучыўся, а ён паспрабуе дапамагаць мне матэрыяльна. Наколькі памятаю, жылі мы тады надгаладзь, ад голаду нават памёр адзін з маіх братоў", - паведаміў ветэран.

У 1939 годзе Лісоўскі скончыў Смальянскі сельгастэхнікум і атрымаў прафесію агранома. Не паспеў малады чалавек папрацаваць па спецыяльнасці, як яго прызвалі ў армію.

"Разам са мной з вёскі заклікалі яшчэ семярых хлопцаў. З вайны вярнуліся толькі трое: адзін без рукі, другі без нагі, а ў мяне былі раненне і кантузія", - адзначыў Лісоўскі.

Практычна адразу пасля прызыву маладога чалавека адправілі ў школу малодшых камандзіраў. Як адзначыў Фёдар Мінавіч, сваю ролю адыграла сярэдняя адукацыя, якая ў тыя гады была рэдкасцю. Пасля школы Лісоўскі атрымаў званне малодшага сяржанта. Калі падыходзіў дэмбель, пачалася вайна.

 

Лисовский после призыва в армию
© Photo : Фото из архива Федора Лисовского
Лісоўскі пасля прызыву ў войска

Масты, мука і вайсковыя ватнікі

У пачатку вайны малодшы сяржант Фёдар Лісоўскі служыў у чыгуначных войсках на Заходнім фронце, камандаваў аддзяленнем з 12 чалавек 6-га асобнага чыгуначнага батальёна.

"У нашы абавязкі ўваходзіла будаваць масты пры наступе і падрываць іх пры адступленні. На ўзвядзенне моста ў нас сыходзіла месяца паўтара, але затое масты атрымліваліся моцныя, многія яшчэ доўга служылі пасля вайны", - паведаміў ветэран.

Падрываць масты атрымлівалася хутчэй, але і нашмат небяспечней. Па словах Фёдара Мінавіча, яго аддзяленне заўсёды было на адлегласці ад асноўных войскаў, як бы замыкала іх. Атрымліваючы заданне, салдаты сыходзілі яго выконваць, але пры гэтым ні паўнавартаснай ежы, ні абмундзіравання ў іх не было.

"Паколькі мы заўсёды былі па-за асноўнымі сіламі, нас не кармілі, даводзілася здабываць ежу самім: часам нешта збіралі, часам лавілі рыбу, часам палявалі. Адзін раз ад голаду двое маіх байцоў скралі мяшок мукі з таварнага цягніка, іх ледзь не расстралялі, ледзь абараніў рабят", - адзначыў Фёдар Мінавіч.

Па словах ветэрана, з абмундзіраваннем у іх аддзялення таксама былі праблемы, замест формы ім выдалі вайсковыя ватнікі, штаны і чаравікі, зверху "перавязаныя чымсьці чорным".

"Думаю, калі б мяне своечасова не накіравалі вучыцца ў гвардзейскае вучылішча, я б памёр, паколькі сіл станавілася ўсё менш", - прызнаўся ветэран.

Гвардзейскія "Кацюшы"

Па ўспамінах ветэрана, у пачатку вайны парадак у войсках яшчэ быў, але калі пачалося масавае адступленне, многія салдаты страцілі свае часткі, і на дарогах можна было сустрэць велізарную колькасць вайскоўцаў, якія адбіліся ад сваіх частак. Каб вяртаць такіх салдат у шэрагі якія ваююць, амаль на кожным перакрыжаванні, на кожнай дарозе дзяжурылі афіцэры, якія збіралі салдат у групы і зноў адпраўлялі на фронт.

Фёдару Мінавічу пашанцавала: у канцы лета 1942 года іх аддзяленне, ад якога засталося некалькі чалавек, на адным з перакрыжаванняў спыніў маёр і накіраваў маладога Лісоўскага ў 1-е гвардзейскае Чырвонасцяжнае мінамётна-артылерыйскае вучылішча імя Красіна на перападрыхтоўку.

"Выпусцілі" адтуль Лісоўскага старшыной. Служыць маладога чалавека накіравалі на 4-й Украінскі фронт памочнікам камандзіра ўзвода 4-га дывізіёна 31-й асобнай гвардзейскай мінамётнай брыгады. Пад яго пачаткам знаходзіліся так званыя "Гвардзейскія "Кацюшы"- рэактыўныя сістэмы залпавага агню" БМ-31-12 ".

Лисовский с сослуживцами
© Photo : Фото из архива Федора Лисовского
Лісоўскі з таварышамі па службе

Старэйшыя сёстры, а дакладней браты, паколькі "Гвардзейскіх "Кацюш" называлі і " Андрюшамі", адрозніваліся ад звычайных "Кацюш" іншымі накіроўвалымі, сістэмай пуску і больш магутнымі снарадамі, якія важылі 92 кілаграма.

Па словах Лісоўскага, машына выстрэльвала 12 снарадаў за лічаныя секунды. Салдаты хадзілі глядзець, што застаецца пасля залпу некалькіх "Гвардзейскіх "Кацюш". Як адзначыў Фёдар Мінавіч, ад ворага нічога не заставалася, уся зямля была цалкам «перамалат і выпалена".

"Калі мы выпускаліся з вучылішча, усе падпісалі паперы аб тым, што, калі раптам вораг будзе побач, мы загінем, але машыны альбо снарады ў рукі немцам не аддадзім", - паведаміў ветэран.

Лісоўскі камандаваў разлікам з чатырох машын. З гэтымі ж машынамі Фёдар Минович дайшоў да Берліна, ваюючы ўжо на 2-м Беларускім фронце. Сам горад гвардзейцам абстрэльваць не дазволася, паколькі ад яго тады наогул магло нічога не застацца.

На этой машине Лисовский прошел войну до Берлина
© Photo : Фото из архива Федора Лисовского
На гэтай машыне Лісоўскі прайшоў вайну да Берліна

"Мяне вельмі здзівіла Германія. Нават тады ў іх былі чыстыя вуліцы і асфальт, я яшчэ падумаў: хто ўсё гэта мяце і прыбірае? Платы акуратна пафарбаваныя, у той час, калі ў нас мала хто мог пафарбаваць сабе аконныя рамы. А ў падвалах ў немцаў велізарная колькасць закатак і саленняў, якіх мы тады яшчэ не рабілі", - прызнаўся ветэран.

Пасля вайны

Паколькі Фёдар Лісоўскі быў аграномам, пасля вайны яго адправілі ў Познань. Там яму далі ў падпарадкаванне 12 салдат і пару дзесяткаў грамадзянскіх, якіх у свой час немцы сагналі на работу ў Германію. Задача перад старшыной стаяла наступная: яму трэба было стварыць на тэрыторыі аднаго з панскіх маёнткаў нешта накшталт фермы, каб карміць савецкіх салдат, якія вярталіся праз Познань.

"Для гэтага мы сабралі ўсю жыўнасць, якую пакідалі уцякаючы адтуль палякі, і пачалі патроху развіваць ферму", - паведаміў ветэран.

Праз некаторы час гаспадарка настолькі адужэла, што Лісоўскі мог частаваць салдат вэнджанымі кумпякамі. Нягледзячы на ​​тое, што Фёдару палякі прапаноўвалі застацца, паколькі бачылі, наколькі добра ён спраўляецца з гаспадаркай, але франтавік хацеў дадому. Вярнуўшыся, Фёдар убачыў, што ў жывых засталіся толькі маці і сястра, а каля дома нават няма даху.

 После возвращения домой Федор Минович узнал, что в живых остались лишь мать и сестра
© Photo : Фото из архива Федора Лисовского
Пасля вяртання дадому Фёдар Мінавич даведаўся, што ў жывых засталіся толькі маці і сястра

"Найбольш складана было знайсці працу, усе месцы занялі мясцовыя партызаны, якія ўвесь час знаходзіліся тут, і я не мог нікуды ўладкавацца", - падзяліўся ўспамінамі Лісоўскі.

Тады Фёдар пайшоў да аднаго, які быў старшынёй калгаса, і папрасіў даць яму хоць якую-небудзь працу. Сябар прапанаваў Лісоўскаму адзіную пасада - кіраваць палявымі працамі ў чатырох вёсках, і даў аклад ў 40 рублёў.

"Гэта былі вельмі маленькія грошы! Для параўнання: тады ў Оршы невялікая міска кіпеню з чатырма кавалачкамі бульбы каштавала рубель. Праз некаторы час на глебе голаду ў мяне здарыўся інфаркт", - распавёў ветэран.

У бальніцы Лісоўскага выхадзіць на працягу некалькіх месяцаў, а лекары паказалі яму практыкаванні "ад інфаркту", якія Фёдар Мінавіч робіць з тых часоў штодня.

Пасля бальніцы Лісоўскі зноў прыйшоў да сябра і паведаміў, што доўга на такім заробку не працягне. Тады старшыня вырашыў адправіць яго на "Курсы ўдасканалення аграномаў" у Горкі. Там Фёдара Мінавіча не толькі павінны былі нармальна карміць, але за ім захоўваўся аклад ў 40 рублёў.

Пасля вучобы Фёдар Мінавіч пайшоў уверх па кар'ернай лесвіцы, аж да інструктара Віцебскага абкама партыі. У Лісоўскага шмат падзяк і грамат, і на кожным новым месцы начальства адзначала яго прафесіяналізм.

У Лисовского множество грамот и благодарностей, которые он получил за долгую работу
© Sputnik Фото Павла Артюшкевича
У Лісоўскага мноства грамат і падзяк, якія ён атрымаў за доўгую працу

Адно каханне на ўсё жыццё

Праз некалькі гадоў пасля вайны Фёдар Минович ажаніўся на аднавяскоўцы, якая была на пяць гадоў за яго маладзейшая. Прычым дзяўчына перад вяселлем паставіла ўмову, што выйдзе замуж толькі ў тым выпадку, калі Лісоўскі забярэ ў сям'ю яе малодшых сясцёр, пра якіх яна клапацілася пасля смерці бацькоў. Лісоўскі пагадзіўся, не раздумваючы. Неўзабаве пасля вяселля ў пары нарадзіўся першынец.

"Было вельмі цяжка: працаваў я адзін, а ў сям'і нас было сем чалавек. Прыходзілася працаваць на некалькіх работах і брацца за ўсе, што прапаноўвалі", - адзначыў Фёдар Мінавіч.

Пасля таго, як сям'я "устала на ногі" нарадзіліся яшчэ двое сыноў.

Лисовский с женой и младшими сыновьями
© Photo : Фото из архива Федора Лисовского
Лісоўскі з жонкай і малодшымі сынамі

На жаль, старэйшы сын Фёдара Мінавіча памёр даволі рана. З часам раз'ехаліся астатнія дзеці, а ў 80-х памерла і жонка ветэрана, з тых часоў Лісоўскі нават не задумваўся пра тое, каб ажаніцца яшчэ раз.

Зараз Фёдар Мінавіч жыве адзін, ежу ветэрану перыядычна прыносяць дзеці.

"Я шчаслівы чалавек, у мяне ёсць дзеці, унукі і праўнукі", - адзначыў суразмоўца.

Шчасліўчык

"Ведаеце, на вайне мне так шанцавала, што я паверыў у Бога", - прызнаўся Фёдар Мінавіч.

Па словах ветэрана, за яго службу было шмат выпадкаў, калі ён абсалютна выпадкова заставаўся жывы, а вакол многія, а, часам, і ўсе, гінулі.

Адзін з такіх выпадкаў адбыўся ў сярэдзіне вайны. На адным з прывалаў сталі рыхтаваць абед, а Фёдар Мінавіч адышоў у кусты. У гэты час незразумела адкуль узяўся бамбавік і скінуў бомбу, і ўсе, акрамя яго, загінулі.

За время службы было много случаев, когда Лисовский абсолютно случайно оставался жив, а вокруг многие погибали
© Photo : Фото из архива Федора Лисовского
За час службы было шмат выпадкаў, калі Лісоўскі абсалютна выпадкова заставаўся жывы, а вакол многія гінулі

"Падобны выпадак адбыўся і ў пачатку вайны. Мы ехалі на фронт, на цягнік наляцеў нямецкі бамбавік і падарваў пярэднія вагоны. Вакол агонь, усе, хто застаўся жывы, пабеглі да рова, і амаль усіх "выкасіў" нямецкі пілот. А я не пабег , паколькі не мог прымусіць сябе гэта зрабіць пад абстрэлам, і прыціснуўся да кола цягніка. Гэта мяне і выратавала ", - распавёў ветэран.

Ветэран памятае мноства падобных выпадкаў, якія адбыліся з ім падчас вайны, і за тое, што застаўся жыць, удзячны лёсу.

101 год яшчэ не ўзрост?

"У свае гады я жыву, як калісьці на вайне: дзень пражыў - дзякуй", - прызнаўся ветэран.

Фёдар Мінавіч старанна сочыць за сабой з тых часоў, як у саракавых у яго здарыўся інфаркт. Алкаголь ён заўсёды не любіў, а паліць кінуў у пачатку вайны.

"Вядома, у мяне і спадчыннасць добрая: калі быў зусім дзіцем, у нас у доме жыла бабуля, бацькі казалі, што ёй тады было больш за 100 гадоў! Але, як цяпер памятаю: валасы чорныя, ніводнай сівінкі, а зубы белыя, роўныя ", - успамінае Лісоўскі.

Фёдар Мінавіч падтрымлівае фізічную форму дзякуючы зарадцы, якой навучылі лекары ў шпіталі, дзе ён ляжаў калісьці з інфарктам. Да апошняга часу ветэран штодня хадзіў пешшу па два кіламетры. Зараз ногі сталі менш слухацца, але ён усё роўна працягвае гуляць вакол дома.

Нягледзячы на ​​шаноўны ўзрост, перажытыя падзеі і некаторыя праблемы са здароўем, Фёдар Лісоўскі працягвае верыць, што свет складаецца, у асноўным, з добрых людзей і радуецца, калі пра яго ўспамінаюць не толькі сваякі, але і проста знаёмыя. У свае 101 ветэран перажывае, калі дрэнна атрымліваецца на фотаздымках, паколькі далёка не малады, і просіць не здымаць яго буйным планам, а ў артыкуле апублікаваць фота дзесяцігадовай даўніны, калі ён быў яшчэ поўным энергіі 90-гадовым мужчынам.

 

17
Тэги:
Віцебск, Ветэраны