ЛЭП падчас захаду

Што паказала тэставая адмова краін Балтыі ад расійскай электрычнасці

41
Планавыя выпрабаванні энергасістэмы Беларусі з адключэннем трансгранічных ліній электраперадач на мяжы з Літвой, якія прайшлі 8 і 11 красавіка, сталі прыкметнай падзеяй, але не з-за сваіх вынікаў.

На мінулым тыдні Латвія і Літва ў рамках выпрабаванняў упершыню адмовіліся ад імпарту электраэнергіі з Расіі. Аднак наступствы двухдзённых адключэнняў апынуліся неадназначнымі - кошты на электрычнасць у краінах Балтыі рэзка выраслі, а цалкам адмовіцца ад расійскай электраэнергіі краіны так і не змаглі.

Больш падрабязна пра сумніўныя "вучэнні" краін Балтыі па выхадзе з БРЭЛЛ - у матэрыяле аглядальніка Sputnik Мікіты Чыкунова.

Нечаканая трэніроўка

Планавыя выпрабаванні энергасістэмы Беларусі з адключэннем трансгранічных ліній электраперадач на мяжы з Літвой, якія прайшлі 8 і 11 красавіка, сталі прыкметнай падзеяй, але не з-за сваіх вынікаў.

У гэтыя дні, паводле інфармацыі дасведчанай крыніцы расійскага выдання "Коммерсантъ", без тлумачэння прычын Латвія спыніла камерцыйны імпарт электраэнергіі з Расіі. На пытанне Sputnik пра тое, ці быў гэты крок абумоўлены тэхнічнай неабходнасцю, прадстаўнікі латвійскага сістэмнага аператара (AST) адказваць адмовіліся.

У выніку спынення ператокаў цана на электрычнасць у еўрапейскай часткі Расіі і на Урале 8 красавіка знізілася на 1%, склаўшы 1,37 тысячы расійскіх рублёў (46,71 беларускага рубля) за адзін МВт/г. Кошт электраэнергіі ў Прыбалтыцы, у сваю чаргу, прыкметна ўзрос: у Літве, вымушанай павялічыць закупкі з Польшчы і Швецыі, ён павысіўся на 4 еўра - да 51 еўра (160,29 беларускага рубля), удакладняў "Коммерсантъ".

Пры гэтым казаць аб поўнай адмове прыбалтыйскіх дзяржаў ад электраэнергіі з Расіі не зусім карэктна. Як паведамілі Sputnik у прэс-службе расійскага аператара экспарту электраэнергіі "Интер РАО", пастаўкі ў Літву з Калінінградскай вобласці 8 і 11 красавіка не спыняліся - у гэтую краіну традыцыйна працягвалі паступаць лішкі генерацыі рэгіёна.

Энергетычныя сістэмы Беларусі, Расіі, Эстоніі, Латвіі і Літвы (БРЭЛЛ) працуюць у сінхронным рэжыме яшчэ з савецкіх часоў, таму зараз паміж імі вольна праходзяць ператокі.

Да 2025 года краіны Балтыі маюць намер выйсці з энергакола БРЭЛЛ і сінхранізавацца з еўрапейскімі сеткамі, каб "здабыць энергетычную незалежнасць".

Па гэтай прычыне Расія і Беларусь сёння правяраюць устойлівасць сваіх энергасістэм. У 2019 годзе ў Калінінградскай вобласці прайшлі выпрабаванні энергасістэмы ў ізаляваным рэжыме, а на мінулым тыдні - тэставае адключэнне ЛЭП паміж Беларуссю і Літвой.

Па выніках выпрабаванняў расійскае і беларускае міністэрства энергетыкі паведамлялі пра тое, што ўсе праверкі завяршыліся паспяхова і энергасістэмы дзвюх краін з'яўляюцца ўстойлівымі. "Выпрабаванні прадэманстравалі тэхнічную магчымасць беларускай энергасістэмы працаваць без сувязей з літоўскай", - адзначаецца ў заяве беларускага Мінэнерга.

Энергадэфіцытны рэгіён

На дадзены момант прыбалтыйскія краіны не могуць цалкам забяспечыць свае патрэбнасці ў электраэнергіі і закупляюць яе ў суседніх краінах.

Літва, якая пакрывае больш за палову ўласных патрэб за кошт імпарту, атрымлівае расійскую і беларускую электрычнасць праз мяжу з Латвіяй (прыкладна 20% імпарту) і па энергамосце LitPol Link (намінальная магутнасць - 500 МВт) з Польшчы (каля 5%). Больш значныя па аб'ёме пастаўкі ў рэспубліку ідуць са Швецыі па энергамосце NordBalt (намінальная магутнасць - 700 МВт) - да 45% ад усяго імпарту, а таксама з Расіі (каля 30%).

Па дадзеных кампаніі "Интер РАО", у 2019 годзе ў Літву было пастаўлена 6,286 млрд кВт/г (са Смаленскай вобласці транзітам праз Беларусь - 3,8 млрд кВт/г, з Калінінградскай вобласці - 2,6 млрд кВт/г). Гэта крыху менш за палову ад спажытай у краіне ў 2019 годзе электраэнергіі.

У мінулым годзе расійскія пастаўкі скараціліся ў два разы - да 3,143 млрд кВт/г. Збольшага гэта звязана з тым, што літоўскі аператар Litgrid усталяваў нулявую прапускную здольнасць для ператоку электраэнергіі з Беларусі пасля падлучэння Беларускай АЭС да энергасістэмы БРЭЛЛ. Такім чынам, Літва працягвала гандаль толькі з Калінінградскай вобласцю.

Латвія, якая таксама атрымоўвае электраэнергію са скандынаўскіх краін, дазволіла прамыя пастаўкі з Расіі ў лістападзе 2020 года (у 2013-м сістэмныя аператары краін Балтыі выдзелілі толькі два сячэнні для расійскіх паставак: Калінінград - Літва і Беларусь - Літва - Sputnik). У студзені-лютым гэтага года "Интер РАО" прадала Латвіі 418 млн кВт/г. У расійскай кампаніі назвалі гэты паказчык рэкордным, звязаўшы яго з халоднай зімой і рэзкім ростам спажывання электрычнасці.

Свае патрэбнасці ў электраэнергіі Эстонія пакрывае за кошт паставак з Фінляндыі праз падводныя кабелі Estlink 1 і Estlink 2 (сумарная намінальная магутнасць - 1000 МВт). Скандынаўская краіна забяспечвае каля 60% ад эстонскага імпарту. Аднак надзейнасць паставак выклікае сумненні: з моманту свайго запуску ў 2014 годзе кабель Estlink 2 выходзіў з ладу двойчы. Доля расійскіх і беларускіх паставак нязначная - каля 3%, аднак яна павялічваецца ў выпадку праблем з фінскімі сеткамі.

Ненадзейныя альтэрнатывы

БРЭЛЛ забяспечвае краіны Балтыі надзейнымі магістралямі, якія гарантуюць пастаўкі электраэнергіі ў форс-мажорных абставінах, кажа вядучы аналітык расійскага Фонду нацыянальнай энергетычнай бяспекі Ігар Юшкоў.

У той жа час, па словах эксперта, працаздольнасць энергамоста з еўрапейскімі дзяржавамі выклікае сумненні. Так, за першае паўгоддзе працы NordBalt на поўнай магутнасці адбылося дзесяць адключэнняў. Пасля гэтага энергамост пераключылі на меншую магутнасць.

"Шведскія пастаўкі ў Літву нестабільныя, паколькі ў скандынаваў пераважае гідраэнергетыка. Калі вады шмат - гідрастанцыя выпрацоўвае шмат электрычнасці і можа яе экспартаваць. У пікавыя перыяды шведская электрычнасць можа канкурыраваць з расійскай па цане. Але зімой выпрацоўка ГЭС у Швецыі падае - краіна з экспарцёра ператвараецца у імпарцёра. У мінулым годзе шведы куплялі электрычнасць ў Літвы, а тыя - у Расіі. Мы выконваем фундаментальную ролю - забяспечваем надзейнасць і бесперабойнасць паставак", - працягвае эксперт.

Праведзеныя выпрабаванні наглядна паказалі і тое, што выхад з БРЭЛЛ імгненна павысіць кошт электраэнергіі ў краінах Балтыі (сярэдні кошт 1 тыс кВт/г на расійскім аптовым энергарынку - 20-25 еўра, на скандынаўскім энергарынку Nordpool - звыш 40 еўра - Sputnik).

У Латвіі, Літве і Эстоніі гэта выдатна разумеюць, аднак заявамі аб хуткім выхадзе з энергакола спрабуюць дамагчыся фінансавання ад ЕС, мяркуе Ігар Юшкоў.

"Адцягваючы свой выхад з БРЭЛЛ, прыбалты могуць выманьваць ў Еўрасаюза грошы на будаўніцтва новай інфраструктуры. Трэба ўлічваць яшчэ і тое, што сам па сабе гэты крок не азначае поўнай адмовы ад імпарту расійскай электрычнасці. Проста не будзе аўтаматычных ператокаў - трэба будзе асобна дамаўляцца. Сістэма ўзаемадзеяння памяняецца, але не факт, што Расія пойдзе з прыбалтыйскага рынку", - падкрэслівае суразмоўца.

У цэлым выхад з БРЭЛЛ не прынясе краінам Балтыі ніякіх эканамічных выгад, лічыць дырэктар Фонду энергетычнага развіцця Сяргей Пікін.

"Жыць у БРЭЛЛ выгадна і тэхнічна, і эканамічна. Усе энергетыкі, а не палітыкі, гэта пацвярджаюць. Лішкі вырабленай электраэнергіі можна аператыўна перакідваць паміж краінамі, уводзіць больш эканамічныя рэжымы працы электрастанцый. У Прыбалтыку паступае больш танная энергія, у параўнанні з еўрапейскай. Калі краіны захочуць - будуць купляць задорага ў Еўропы, калі не захочуць - у Расіі і Беларусі", - заключае ён.

Нагадаем, адмова ад паставак электрычнасці з Расіі і Беларусі прывяла краіны Балтыі да сур'ёзнага росту цэн на электраэнергію, як толькі ў мінулым годзе прыйшла халодная зіма. Так, у студзені 2021 года аптовая цана на электраэнергію падскочыла ў Эстоніі і Латвіі на 35% (да 53,38 еўра за МВт/г), у Літве - на 36% (да 53,69 еўра).

Як раней у гутарцы з Baltnews адзначаў старшы навуковы супрацоўнік Цэнтра еўрапейскіх даследаванняў ІСЭМА РАН Уладзімір Аленчанка, БРЭЛЛ для балтыйскіх краін добра тым, што з'яўляецца ідэальнай рэзервовай крыніцай энергіі, калі ў Эстоніі, Літве ці Латвіі раптам рэзка ўзрастае попыт.

"Дапусцім, адбыўся нейкі збой ці моцнае пахаладанне. У такім выпадку падача электрычнасці з энергакола пачынае паступаць у Прыбалтыку літаральна на працягу 10 секунд, - распавёў эксперт. - Больш за тое, кошт энергіі з БРЭЛЛ адчувальна ніжэй для краін гэтага рэгіёна, чым у выпадку з пастаўкамі з ЕС. Для параўнання: электрычнасць, якая паступае ў Эстонію з магістралі, куды "уключаны" Расія і Беларусь, на 19% танней, чым калі б закупка паходзіла з Паўночнай Еўропы".

41
Тэги:
Літва, мяжа, Беларусь, энергасістэма, электрычнасць, Балтыя, краіна

Якім прагназуецца падаражанне тавараў і паслуг ў 2021 годзе ў Беларусі

33
(абноўлена 20:50 14.05.2021)
Міністэрства антыманапольнага рэгулявання і гандлю (МАРГ) агучыла прагноз па росце цэн на тавары і паслугі ў 2021 годзе. Глядзіце ў інфаграфіцы Sputnik, па якіх пазіцыях і ў якім памеры чакаецца падаражанне.
Прагноз павышэння рэгуляваных коштаў – 2021 у Беларусі
© Sputnik

МАРГ апублікаваў так званы "тарыфны сшытак", у якім адлюстраваны прыкладныя тэрміны росту рэгуляваных дзяржавай коштаў. У прыватнасці, гэта датычыцца праезду ў транспарце, квіткоў на цягнікі, чакаецца і чарговае "пацяжэнне" жыровак.

Згодна з прагнозам ведамства, падаражэць павінна адукацыя (як вышэйшая, так і сярэдне-спецыяльная), мабільная сувязь, электрасувязь, інтэрнэт, паслугі пошты, тытунёвая прадукцыя, алкаголь і шэраг іншых пазіцый.

Міністэрства пры гэтым удакладняе, што рашэнне па змяненні рэгуляваных цэн будзе прымацца, у прыватнасці, зыходзячы з эканамічнай сітуацыі ў краіне, інфляцыі і даходаў беларусаў.

33
Тэги:
інфаграфіка, цэны, прагноз, МАРГ, Беларусь, паслуга, тавар, падаражанне
Новы Боінг Белавія ў нацыянальным аэрапорце

"Белавія" з канца траўня адкрывае новы маршрут у Расію

14
(абноўлена 15:26 15.05.2021)
Новым маршрутам у расійскім напрамку стане сталіца Башкартастана Уфа, рэйсы будуць выконвацца пакуль раз на тыдзень.

МІНСК, 16 тра - Sputnik. Нацыянальная авіякампанія "Белавія" з 31 траўня запускае прамыя рэйсы ва Уфу, расійскі горад стане ўжо дзесятым маршрутам ў карце палётаў беларускага авіяперавозчыка у суседнюю краіну, паведамілі ў прэс-службе авіякампаніі.

Плануецца, што самалёты будуць лятаць з Мінска ў сталіцу Башкартастана і назад адзін раз на тыдзень, рэйсы будуць выконвацца па панядзелках. Цэны на квіткі стартуюць ад 98 еўра па мінімальным тарыфе без багажу, у абодва бакі - ад 183 еўра.

У пачатку месяца беларускі авіяперавозчык запусціў яшчэ два новых рэйса ў расійскім напрамку - у Екацерынбург і Самару.

Што адбываецца з палётамі ў Ізраіль

"Белавія" будзе глядзець па сітуацыі, ці працягваць палёты ў сталіцу Ізраіля ў сувязі з абвастрэннем палесціна-ізраільскага канфлікту, напярэдадні распавялі Sputnik ў авіякампаніі.

Пакуль беларускі авіяперавозчык выконвае палёты ў Тэль-Авіў (аэрапорт Бэн-Гурыён - Sputnik) тры разы на тыдзень: па аўторках, чацвяргах і нядзелях. Бліжэйшы рэйс - у аўторак 18 траўня: на нядзелю 16 траўня ўжо ўсе квіткі раскуплены.

Чытайце таксама:

14
Тэги:
Уфа, сталіца, Расія, "Белавія"
Яблыневы цвет у кроплях дажджу

Сіноптыкі: да сярэдзіны тыдня ў Беларусі адчувальна пахаладае

13
(абноўлена 18:00 17.05.2021)
Пахаладанне ў рэспубліку ў чацвер 20 траўня прынясе цыклон з Украіны - тэмпература паветра месцамі апусціцца да + 10°С.

МІНСК, 17 траўня - Sputnik. Адчувальнае пахаладанне чакаецца ў Беларусі да сярэдзіны гэтага тыдня, паведамілі ў Рэспубліканскім цэнтры па гідраметэаралогіі, кантролі радыёактыўнага забруджвання і маніторынгу навакольнага асяроддзя.

Паводле інфармацыі сіноптыкаў, на аўторак у рэспубліцы абвешчаны жоўты ўзровень небяспекі з-за моцных дажджоў, якія суправаджаюцца навальніцамі, і туманаў. Пры гэтым днём будзе цёпла - да + 21°С, а на паўднёвым усходзе краіны - да + 23°С.

У сераду 19 траўня надвор'е істотна не зменіцца - яго па-ранейшаму будуць вызначаць атмасферныя франты: чакаюцца дажджы з навальніцамі, а днём паветра прагрэецца да + 19°С, на ўсходзе Беларусі - да + 22°С.

Умовы надвор'я пагоршацца ў чацвер 20 траўня: на тэрыторыю рэспублікі прыйдзе халодная частка цыклона з Украіны: зноў пройдуць дажджы, месцамі прагназуецца парывісты вецер, а дзённая тэмпература паветра будзе знаходзіцца ў межах ад +10 да + 17°С.

Чытайце таксама:

13
Тэги:
пахаладанне, Беларусь, сіноптыкі