Нацыянальны акадэмічны Вялікі тэатр оперы і балета

Беларускаму тэатру оперы і балета 77

149
Галоўная музычная тэатральная пляцоўка краіны адчыніла свае дзверы 25 мая 1938 года

МІНСК, 25 мая — Sputnik. Гісторыя Вялікага пачалася да яго заснавання, калі ў 1920 годзе на сцэне Першага дзяржаўнага тэатра БДТ-1, пачалі выступаць салісты оперы, харавыя і балетныя групы і малы сімфанічны аркестр.Ужо тады пачалі ставіцца музычна-драматычныя спектаклі, урыўкі з опер "Князь Ігар" А. Барадзіна, "Зачараваны лес" Р. Дрыго, "Фея лялек" і інш., са сцэны пачала гучаць народная музыка.

У гэты час тэатр спрабуе паставіць першы нацыянальны балет "У чэрвеньскую ноч" паводле лібрэта К. Алексютовіча.

Да 1930 года оперны клас Мінскага музычнага тэхнікума ўжо паставіў шэраг опер, было вырашана пераўтварыць яго ў Дзяржаўную студыю оперы і балета.  Студыю ўзначаліў оперны спявак Антон Баначыч, які працаваў з Ф. Шаляпіным у Марыінскім тэатры. За тры гады працы ў студыі былі падрыхтаваны прафесійныя артысты і пастаўлены шэраг опер: "Залаты пеўнік", "Кармэн", "Яўген Анегін", "Царская нявеста".

Дзяржаўны тэатр оперы і балета быў адкрыты 25 мая 1933 года ў Мінску спектаклем "Кармэн" з Л. Александроўскай у галоўнай ролі, які быў пастаўлены рэжысёрам Б. Нордам.

У ліку першых пастановак калектыву былі оперы "Яўген Анегін" у пастаноўцы В. Барысевіч і "Пікавая дама" ў пастаноўцы Б. Мардвінава.

Першым беларускім балетам стаў "Салавей" М. Крошнера, пастаўлены ў 1939 годзе. Ужо ў чэрвені 1940-га тэатр гучна заявіў пра сябе ў Маскве, дзе з поспехам былі паказаны тры нацыянальныя оперы: "Міхась Падгорны" Яўгена Цікоцкага, "У пушчах Палесся" Анатоля Багатырова і "Кветка шчасця" Аляксея Туранкова.

Падчас Вялікай Айчыннай вайны многія артысты тэатра пайшлі на фронт або далучыліся да партызанскага руху. Астатні калектыў тэатра, які складаўся з 50 чалавек, эвакуіраваўся ў Паволжа Расіі. Трупа працавала ў Горкім, а затым у Каўрове. Артысты розных жанраў стваралі франтавыя канцэртныя брыгады і выступалі на перадавой перад салдатамі Савецкай Арміі.

Адразу пасля вызвалення сталіцы калектыў вярнуўся ў Мінск і 21 снежня 1944 года адкрыў сезон прэм'ерай оперы Яўгена Цікоцкага "Алеся" на сцэне Дома афіцэраў, які цудам уцалеў пасля бамбардзіроўкі.

Вяртанне ў сталіцу БССР адзначыла адраджэнне Нацыянальнага тэатра оперы Беларусі. Пасля рамонту і рэканструкцыі будынка тэатра, пашкоджанага бамбёжкай, адбылося ўрачыстае адкрыццё 7 лістапада 1947 года операй „Кастусь Каліноўскі" Дзмітрыя Лукаса. Вельмі хутка Беларускі тэатр оперы і балета ўвайшоў у лік прызнаных лідараў на культурнай прасторы СССР, меў устойлівую рэпутацыю аднаго з самых яскравых і творча жыццяздольных оперных калектываў.

4 чэрвеня 2005 года пастановай Саўміна № 595 зацверджаны архітэктурны праект "Рэстаўрацыя і рэканструкцыя помніка архітэктуры — будынка творчага аб'яднання "Нацыянальны акадэмічны Вялікі тэатр оперы і балета РБ".

Генеральнай праектнай арганізацыяй стала АП «Інстытут „Белпраект". У распрацоўцы праекта бралі ўдзел звыш 30 субпадрадчыкаў. Заказчыкам праектавання выступіла творчае аб'яднанне „Нацыянальны акадэмічны Вялікі тэатр оперы і балета РБ". З функцыянальных запатрабаванняў, аб'ект быў разбіты на 3 пускавыя комплексы. Першы складаўся з малой рэпетыцыйная залы, грымёрныя, гаспадарчых і інжынерных памяшканняў. Другі — з памяшканняў абслугоўвання, падрыхтоўкі спектакляў і дэкарацый. У трэці ўвайшлі сцэнічны і гледачовы блокі.

У 2006-2009 гадах будынак мінскай оперы быў зачынены на рэканструкцыю, падчас якой адбылося вяртанне да першапачатковага варыянта архітэктурнага выгляда, які быў прапанаваны яшчэ ў 1933 годзе архітэктарам І. Лангбардам.

За кошт пераўтварэння гарышчаў дадалося 3 паверхі карыснай плошчы, пад будынкам з'явілася прастора, роўная вышыні 6-павярховага дома, дзе размясціліся новыя механізмы сцэны.

149
Тэги:
Гісторыя, Музыка, культура і мастацтва, Мастацтва, Нацыянальны акадэмічны вялікі тэатр оперы і балета, Мінск, Беларусь
Тэмы:
Сучасны беларускі тэатр (27)
Які сёння дзень: 14 траўня

Які сёння дзень: 14 траўня 2021 года

213
(абноўлена 17:22 12.05.2021)
Гэты дзень з'яўляецца сто трыццаць пятым па грыгарыянскім календары, да канца года застаўся 231 дзень.

Якія падзеі адбыліся 14 траўня і чым азнаменаваны гэты дзень у народным календары, чытайце ў спраўцы Sputnik.

Гістарычныя падзеі 14 траўня

  • У 1659 годзе войска маскоўскіх ваяводаў Змеева і Лабанава-Растоўскага пачало аблогу Быхаўскага замка.
  • У 1918 годзе Рада БНР даручыла Р. Скірмунту фарміраванне новага ўраду Беларускай Народнай Рэспублікі.
  • У 1995 годзе адбыўся рэферэндум у Беларусі па пытаннях надання рускай мове роўнага статуса з беларускай і ўстанаўлення новых Дзяржаўнага сцяга і Дзяржаўнага герба.
  • У 2015 годзе Рэспубліка Беларусь далучылася да Балонскага працэсу.

Хто нарадзіўся 14 траўня

  • 1666 год: Казімір Аляксандр Пацей, дзяржаўны і ваенны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага.
  • 1869 год: Якаў Кругер – беларускі жывапісец яўрэйскага паходжання.
  • 1899 год: Тодар Куніцкі, адзін з заснавальнікаў Беларускага студэнцкага саюза ва Універсітэце Стэфана Баторыя ў Вільні і Беларускага сялянскага саюза.

Таксама сёння нарадзіліся амерыканскі кінарэжысёр Джордж Лукас і заснавальнік сацыяльнай сеткі "Фэйсбук" Марк Цукерберг.

14 траўня ў народным календары

Сёння праваслаўныя вернікі шануюць памяць прарока Ерыміі, аднаго з чатырох ветхазапаведных прарокаў. У народзе яго называлі Ярома Засявацель.

Імя прарока асацыявалася ў людзей са словам "ярмо", з-за чаго яго лічылі заступнікам палявых работ і жывёл. Сяляне раніцай маліліся прароку, а потым выязджалі ў поле, каб прадоўжыць сяўбу.

Калі раніца была ясная, то лі лета будзе пагодлівае. Дождж у гэты дзень абяцаў халодную зіму.

213
Тэги:
народны каляндар, які сёння дзень
Тэмы:
Які сёння дзень: каляндар знакавых падзей
Які сёння дзень: 13 траўня

Які сёння дзень: 13 траўня 2021 года

231
(абноўлена 17:24 12.05.2021)
Гэты дзень з'яўляецца сто трыццаць чацвёртым па грыгарыянскім календары, да канца года засталося 232 дні.

Якія падзеі адбыліся 13 траўня і чым азнаменаваны гэты дзень у народным календары, чытайце ў спраўцы Sputnik.

Гістарычныя падзеі 13 траўня

  • У 1986 годзе адкрыўся V з'езд Саюза кінематаграфістаў СССР, на якім першым сакратаром быў абраны рэжысёр Элем Клімаў. З "паліцы" былі знятыя раней забароненыя цэнзурай фільмы.

Хто нарадзіўся 13 траўня

  • 1879 год: Іван Серада, беларускі палітык і навуковец, першы старшыня Рады Беларускай Народнай Рэспублікі.
  • 1905 год: Стэфанія Станюта, беларуская актрыса.
  • 1933 год: Аляксандр Кішчанка, мастак, аўтар вядомага "Габелену стагоддзя".
  • 1949 год: Сяргей Краўчанка, беларускі акцёр.

Таксама сёння нарадзіліся амерыканскі пісьменнік-фантаст Роджэр Жалязны і французскі спявак Грэгары Лемаршаль.

13 траўня ў народным календары

Сёння праваслаўныя вернікі шануюць памяць апостала Іакава Завядзеева - аднаго з дванаццаці апосталаў, бліжэйшага вучня Ісуса Хрыста. У народзе яго называлі Якаў Цёплы, таму што да гэтага дня ўжо ўсталёўвалася добрае надвор'е. Жанчыны верылі, што дождж на Якава прадвяшчае шмат вяселляў увосень. 

13 траўня імкнуліся пазбягаць далёкіх вандровак. Лічылася, што ў гэты час вандруюць па свеце апошнія ліхаманкі, і каб зберагчы здароў'е, лепей было застацца дома.

Калі неба на захадзе яснае, лета будзе пагодлівае, калі ж сонейка сядае ў аблокі, будуць дажджы.

231
Тэги:
народны каляндар, які сёння дзень
Тэмы:
Які сёння дзень: каляндар знакавых падзей
На рынку Новы Лябяжы

Валяр’янава vs Табары: які рынак нам патрэбны?

5
(абноўлена 12:32 14.05.2021)
У мінулым годзе за МКАД пачалі працаваць два новыя рынкі. На выездзе па Лагойскім тракце, каля вёскі Валяр'янава, - экарынак, па гродзенскай трасе, у Табарах, - найбуйнейшы ў краіне аптова-рознічны.

Першы пазіцыянуе сябе як пляцоўка па продажы экалагічна чыстых, натуральных прадуктаў, другі - як самы танны. Sputnik з'ездзіў на два рынкі, каб даведацца, як прадаўцы асвойваюць новыя тэрыторыі і што думаюць пакупнікі пра тамтэйшыя тавары і цэны.

Валяр’янава: "самы экалагічны"

Афіцыйна новы экарынак называецца "Гандлёвы комплекс "Валяр’янава". Ён з'явіўся на месцы даўгабуда за два кіламетры ад Мінска ў мінулым лістападзе, аналагаў, як заяўляюць яго інвестары, няма ва ўсёй Беларусі.

Дабрацца да рынка можна на любым аўтобусе ці маршрутцы, што ідуць у бок Бараўлянаў, або на машыне - на тэрыторыі гандлёвага аб'екта ёсць велізарная паркоўка.

Усё жыццё на рынку пакуль кіпіць на першым паверсе, дзе разгарнуліся гандлёвыя рады на 140 месцаў, харчовы магазін і іншыя кавава-цукерачныя прылаўкі. Верхнія ўзроўні - а іх усяго чатыры - пакуль закрыты. Па задумцы, там будуць размешчаны крамы з экапрадукцыяй. Якой - пакуль невядома.

Рынок Валерьяново
© Sputnik / Виктор Толочко
На тэрыторыі "Валяр"янава" ёсць велізарная паркоўка

Канцэпцыя рынку простая - купля і продаж гародніны, садавіны, мяса і "малочкі" з паметкай "эка". Гэта значыць усяго таго, што вырашчана і выраблена без выкарыстання угнаенняў на ўласным падворку. Але ці так гэта на справе?

На ўваходзе на рынак нас сустракае прылавак з іранскімі кавунамі, азербайджанскімі гранатамі, эквадорскімі бананамі, іспанскімі апельсінамі, турэцкімі таматамі і польскімі яблыкамі. З беларускага "прапіскай" тут толькі цяплічныя агуркі і капуста. Але гэта пакуль, запэўніваюць прадаўцы: з чэрвеня на прылаўках з'явяцца айчынныя садавіна і гародніна, за выключэннем ужо зусім экзатычных.

Фермер Юрый з гонарам паказвае нам сваю прадукцыю. А гонар яго - каралеўскія шампіньёны і бараніна, выгадаваныя на ўласным падворку.

"Гандлюю з адкрыцця. Наведвальнікаў трохі, але свае кліенты ў мяне ўжо ёсць. Прадукцыя вельмі высокай якасці. У мяне такі кантынгент кліентаў, якія прыязджаюць толькі за якасцю. На Камароўцы яны не будуць браць за 34 рублі (адзін кілаграм бараніны - Sputnik), лепш возьмуць тут даражэй, але вельмі якасны тавар", - тлумачыць Юрый і распавядае, чаму гандлюе ў "Валяр’янава", а не на той жа Камароўцы.

Рынок Валерьяново
© Sputnik / Виктор Толочко
Беларускай агародніны і садавіны на рынку пакуль няшмат

"Тут побач вёска, дзе я жыву і трымаю баранчыкаў. Сюды зручна дабірацца. Так, арэнда тут даражэй, але яно таго варта", - кажа фермер.

Фішка экарынка - прадукты з аленіны. Сюды яго пастаўляе Слуцкая паляўнічая гаспадарка "Белы бор".

"Мы аддаём аленіну на апрацоўку на мясакамбінат у Маладзечне, робім тушонку. Яна топавая! А цэннік у нас, як бачыце, не моцна высокі: каўбаса з аленіны - ад 6 рублёў, тушкі - ад 18. Кілаграм у сярэднім - 29-68 рублёў . Народ бярэ, есць, падабаецца", - канстатуе прадавец.

Рынок Валерьяново
© Sputnik / Виктор Толочко
Фішка экарынка - прадукты з аленіны

Ёсць тут і іншыя дэлікатэсы - казіны сыр, крывянка, беларускае прашута, морапрадукты, розныя саленні. Цэны, праўда, не для любога кашалька. Кілаграм казінага сыру, да прыкладу, абыдзецца ў 39 рублёў. Прадстаўлены на рынку і розныя агракамбінаты, якія гандлююць рознай драбязой, але ў зале пакуль шмат пустых вітрын і закрытых павільёнаў. Рынак сямімільнымі крокамі пачынаюць асвойваць фермеры.

"Гэта прадукцыя са Шчучынскага раёна, вырашчана як арганічная, натуральная. Ёсць нават спецыяльныя сертыфікаты. "Чыстая" ялавічына каштуе ў нас не шмат: рабрынкі - 14, шыя - 16, лапатка - 18. Самае дарагое - паляндвіца - 25 рублёў. Нешта танней у параўнанні з крамай, нешта - даражэй. Але такога ў краме не купіш, усё зроблена сваімі рукамі", - запэўнівае нас прадавец Міла, да экарынка яна адпрацавала 25 гадоў на Камароўцы.

Пытаем пра рэнтабельнасць і выгаду. Паводле яе слоў, "калі будзеш працаваць, будзе і заробак".

"Людзі хочуць есці добрае мяса. Прыязджаюць прадаўцы нават з Камароўкі і перакупляюць, каб потым прадаць даражэй. Усё трымаецца на пастаянных пакупніках", - працягвае Міла.

У плане санітарыі на рынку ўсё прыгожа. На ўваходзе ёсць рукамыйнікі, дзе можна памыць рукі і скарыстацца антысептыкам. Прылаўкі чыстыя і не блішчаць ад крыві (для раздзелкі мяса адведзены спецыяльныя памяшканні), а ў паветры не лунае жудасны пах рыбных адходаў.

Рынок Валерьяново
© Sputnik / Виктор Толочко
На ўваходзе ёсць рукамыйнікі, дзе можна памыць рукі і скарыстацца антысептыкам

Пакупніца Ірына адзначае, што на рынку знаходзіцца прыемна: цёпла і сучасная аздабленне. Ды і кошты тут, па яе словах, такія ж, як і ў краме, а прадукцыя - больш высокай якасці.

"Кошт, напэўна, як і ўсюды. Можа, крыху даражэй, чым у стандартнай краме ці на Камароўскім рынку. Сюды закупляцца хаджу, таму што жыву недалёка. А прадукты сапраўды добрай якасці - што мяса, што "малочка", - рэзюмуе яна.

Табары: Бангладэш у мініяцюры

У лютым 2020 года харчова-рэчавага рынку "Лябяжы" ў Мінску афіцыйна не стала. Яго зачынілі, а зямлю аддалі пад жылую забудову.

Новая "Лябяжка" пасялілася ў вёсцы Табары за 10 км ад Мінска па гродзенскай трасе М6. Нейкія прадаўцы пераехалі ў "Свет Моды", што ў гандлёвым доме "Ждановічы", астатнія адправіліся асвойваць новыя тэрыторыі, спадзеючыся, што іх пастаянныя кліенты будуць ездзіць у Табары.

Зараз у "Новы Лябяжы" некалькі раз у дзень ходзіць маршрутка ад станцыі метро "Каменная Горка". Да красавіка 2021-га яна была бясплатнай, сёння ж пасажырам, каб дабрацца да рынку, трэба плаціць 2,5 рубля.

Рынок Новый Лебяжий
© Sputnik / Виктор Толочко
Зараз у "Новы Лябяжы" некалькі разоў у дзень ходзіць маршрутка ад станцыі метро "Каменная Горка"

Мы прыехалі на найбуйнейшы ў краіне і самы танны, як ён сябе пазіцыянуе, аптова-рознічны рынак на машыне - балазе вялікая стаянка на 700 месцаў бясплатная. Першае ўражанне: суцэльны паток машын, якія раз-пораз хаатычна ездзяць туды-сюды, як у Бангладэшы ці Індыі. ПДР тут не існуе, усім кіруюць рынкавыя правілы. Больш за ўсё ў гэтым патоку фур, якія разгружаюць опт. А прадаўцоў больш, чым пакупнікоў.

"Людзі слабавата ходзяць. Ды і на маршрутках гэтых асабліва не наездзішся. Цяпер іх яшчэ і платнымі зрабілі. З той жа Чыжоўкі або Курасоўшчыны тры перасадкі трэба рабіць. Натуральна, яны сюды не паедуць. Для нас жа, прадаўцоў, умовы створаны нармальныя. Чыста і пад навесам", - распавядае жанчына, якая гандлюе плодаагародніннай прадукцыяй.

Рынок Новый Лебяжий
© Sputnik / Виктор Толочко
Цэннік на гародніну і садавіну ў Табарах сапраўды прыемны

Цэннік тут сапраўды прыемны. Вось, напрыклад, некаторыя пазіцыі: апельсіны - 2 рублі 30 капеек, яблыкі - 1,5-2,5 рубля, грушы і клубніцы - 5 рублёў. Капуста і лук - 1,20, морква і буракі - 1,30, тамат - 4,50, радыска і зялёны лук - 55 капеек.

"Стары рынак быў лепшы", - кажа іншы прадавец з каўказскім акцэнтам і на секунду задумваецца. "Але і тут нядрэнна. Ёсць выгоды - санвузел, рукамыйнікі..."

Прадаўцы з мясамалочных шэрагаў, зрэшты, ні на што не скардзяцца. Пакупнікоў, па іх словах, хапае, і добра.

Порой кажется, что продавцов больше, чем покупателей
© Sputnik / Виктор Толочко
Часам здаецца, што прадаўцоў больш, чым пакупнікоў

"Мы тут год працуем, як рынак адкрыўся. На старой "Лябяжцы" таксама працавалі. Потым нам далі месца тут. Шмат хто кажа, што з наведвальнікамі напружна. А мы не заўважаем гэтага. Ходзяць, купляюць. Кошт арэнды тый жа - 900 з лішнім рублёў у месяц", - тлумачыць прадавец мясамалочкі.

Ну ўжо хто сапраўды сумуе ў чаканні кліентаў, так гэта "вещевики". За тры першыя гадзіны працы на рынку мы сталі першымі суразмоўцамі для аднаго з прадаўцоў.

"Пакупнікі? Калі вы што-небудзь у мяне купіце, то будзеце першымі на сёння", - кажа жанчына, якая гандлюе майкамі, шортамі і ўсялякай "спарціўкай". Яна адна з першых прадаўцоў, хто пераехаў сюды год таму. Паводле яе слоў, у першыя дні продаж ішоў больш-менш нядрэнна, але калі здарылася "карона", народ і зусім перастаў хадзіць.

"Цяпер сітуацыя не лепш. Нават выхадныя не ратуюць. На мінулых доўгіх (выхадных - Sputnik) людзям было не да рынкаў. Многія яшчэ не ведаюць, што тут, акрамя мандарынаў, рэчы прадаюцца. Напэўна, трэба час, каб людзі прывыклі", - адзначае яна.

Рынок Новый Лебяжий
© Sputnik / Виктор Толочко
Многія проста не ведаюць, што ў Табарах можна купіць не толькі прадукты, але і адзенне

Паміж шэрагаў - пустата. Адна з прадавачак раскладвае бялізну на прылаўках. Цікавімся, як у яе ідуць справы з пакупнікамі.

"Справы ідуць дрэнна, нашмат горш, чым было год таму. Зусім не весела. Добра, што вы прыйшлі, хоць пагаварыць з кімсьці. У сярэднім 8-10 чалавек у дзень прыходзіць. Не зусім далёка ад Мінска, але вельмі нязручна дабірацца. Маршруткі маленькія і ходзяць некалькі разоў ў дзень. Калі б яшчэ аўтобус які-небудзь пусцілі... "- разважае яна.

Пацвярджаюць гэта і пакупнікі - у Табары, калі няма свайго транспарту, не наездзішся.

5
Тэги:
вёска, МКАД, рынак