ААК

Жыць нельга Баяцца 30-я гадавіна аварыі на ЧАЭС

77
(абноўлена 11:39 01.06.2016)
Пра тое, што наступствы радыёактыўнага забруджвання значаць для нас, а таксама пра некаторыя аспекты беларускага жыцця пасля Чарнобыля – у адмысловым праекце Sputnik.

МІНСК, 26 кра — Sputnik. Паглядзець архіўные кадры ліквідацыі аварыі на Чарнобыльскай АЭС, прачытаць успаміны відавочцаў, дазнацца пра экалагічныя наступствы і наступствы для здароўя чалавека, а таксама пра віды радыёактыўных вылучэнняў можна праз адмысловы праект Sputnik "30 гадоў пасля Чарнобыля: Жыць нельга Баяцца" на рускамоўнай версіі сайта. 

Праз 30 гадоў пасля аварыі на ЧАЭС здаецца, што ўсё пад кантролем і пагрозы больш няма, нягледзячы на тое, што радыяцыя ёсць.

Аварыя на Чарнобыльскай атамнай электрастанцыі адбылася ў ноч на суботу 26 красавіка 1986 года. Выбух прагрымеў у 1 гадзіну 23 хвіліны на 4-м энергаблоку і быў настолькі моцным, што цалкам разбурыў рэактар. У атмасферу трапілі вялікія аб'ёмы ізатопаў ёду-131, цэзію-137, стронцыя-90, а таксама трансуранавых элементаў.

Цяжкія трансуранавыя элементы (у тым ліку ізатопы плутонія) аселі пераважна ў 30-кіламетровай зоне. Ёд і цэзій разляцеліся па ўсім свеце, Еўропа апынулася ў брудных плямах: зоны, забруджаныя цэзіем, з'явіліся і на поўначы — у Скандынавіі і Брытаніі, і на поўдні — у Грэцыі і на Кіпры. Радыёактыўны ёд даляцеў нават да Амерыкі. Увесь свет нерваваўся, а Савецкі Саюз рыхтаваўся да першамайскай дэманстрацыі.

Што ж адбылося на станцыі? Вычарпальнага адказу на пытанне, чаму гэта здарылася, няма да гэтага часу. Адны схіляюцца да таго, што вінаваты персанал — не справіўся з сітуацыяй, якая ўзнікла пры планавым эксперыменце на 4-м энергаблоку. Па іншай версіі, галоўная прычына — у недасканалай канструкцыі самога рэактара. Трэція лічаць, што аварыя стала следствам адсутнасці "культуры бяспекі" на ўсіх этапах: ад планавання атамнай энергетыкі і распрацоўкі тэхрэгламентаў да эксплуатацыі АЭС. Прынята меркаваць, што фатальным аказалася збег ўсіх гэтых фактараў.

"Чарнобыль — гэта ланцуг нязначных, невялікіх памылак, якія назапашваліся. У канчатковым выніку колькасць перайшла ў якасць. Спрошчаная канструкцыя рэактара плюс імкненне штосьці удасканаліць на працоўным рэактары… Наогул эксперыментаваць на працоўным рэактары — гэта, вядома, адчайны крок", — распавяла начальнік ДУ "Рэспубліканскі Цэнтр па гідраметэаралогіі, кантролі радыеактыўнага забруджвання і маніторынгу навакольнага асяроддзя" Марыя Герменчук.

Маштаб трагедыі ўсвядомілі не адразу. У першыя гадзіны былі ўпэўненыя, што рэактар ацалеў, і некаторы час нават спрабавалі яго астудзіць. Дазіметры, якія былі ў наяўнасці, "зашкальвалі" — вызначыць рэальны ўзровень радыяцыі было немагчыма.

"Я ўбачыў полымя над блокам №4, якое па форме было падобным да полымя свечкі або паходні. Яно было вельмі цёмным, цёмна-фіялетавым, з усімі колерамі вясёлкі. Полымя было на ўзроўні зрэзу трубы блока №4. Потым пачуўся другі выбух… Секунд праз 15-20 з'явіліся яшчэ адна "паходня", якая была вузейшай за першую, але ў 5-6 разоў вышэй. Полымя таксама павольна вырасла, а потым знікла", — узгадвае відавочца трагедыі.

 

77
Тэги:
Чарнобыль, Аварыя на ЧАЭС, Беларусь, Увесь свет
Тэмы:
Гадавіна аварыі на Чарнобыльскай АЭС (13)
Які сёння дзень: 20 верасня 2020 года

Які сёння дзень: 20 верасня 2020 года

225
(абноўлена 09:59 14.09.2020)
Гэты дзень з'яўляецца дзвесце шасцьдзесят чацвёртым па грыгарыянскім календары, да канца года застаецца 102 дні.

У гэты дзень у 1945 годзе адкрыўся Дзяржаўны літаратурны музей Янкі Купалы. Якія яшчэ падзеі адбыліся 20 верасня і чым азнаменаваны гэты дзень у народным календары, чытайце ў спраўцы Sputnik.

Гістарычныя падзеі 20 верасня

  • У 1620 годзе войска Рэчы Паспалітай на чале з гетманам Жалкеўскім пацярпела паразу ў бітве пры Цацоры на рацэ Прут ад асманскага войска Іскандэр-пашы.
  • У 1944 годзе ў складзе БССР былі ўтвораны Гродзенская, Бабруйская і Маладзечанская вобласці, апошнія дзве былі скасаваныя ў 1954 і 1960 гг. адпаведна.
  • У 1945 годзе быў адкрыты для наведвальнікаў Дзяржаўны літаратурны музей Янкі Купалы.
  • У 1950 годзе ў Нью-Ёрку пачала выходзіць газета "Беларус".

Хто нарадзіўся 20 верасня

  • 1764 год: Юзаф Коцел, вялікалітоўскі дзяржаўны дзеяч, адзін з кіраўнікоў паўстання 1794 года.
  • 1810 год: Плацыд Янкоўскі, беларускі пісьменнік і перакладчык, уніяцкі і праваслаўны святар.
  • 1903 год: Наталля Арсеннева, беларуская паэтэса.
  • 1943 год: Ніна Мацяш, беларуская паэтэса і перакладчыца.
  • 1959 год: Яўген Паплаўскі, беларускі кампазітар.

Таксама сёння нарадзіліся італьянская актрыса Сафі Ларэн і амерыканскі пісьменнік-фантаст Джордж Марцін.

20 верасня ў народным календары

Сёння праваслаўныя вернікі шануюць памяць пакутніка Сазонта і вялебнага Лукі.

20 верасня на агародзе збіралі ўраджай цыбулі. Лічылася, што калі цыбулю з новага ўраджая прыгатуюць да гэтага дня, ураджай цалкам загіне, таму гаспадыні нават вартавалі сваі грады, каб ніякі зламыснік не ўчыніў такой шкоды.

У народзе верылі, што цыбуля можа адпудзіць нячысцікаў, таму яго звязкі развешвалі ў хаце – асабліва калі там хтосьці хварэў. Таксама лічылася, што трэба ў гэты дзень з'есці цыбуліну – тады ўвесь год ніякая хвароба не прычэпіцца.

У гэты дзень назіралі за пералётнымі птушкамі: калі яны ляцелі нізка, хутка будзе дождж.

225
Тэги:
народны каляндар, які сёння дзень, Беларусь
Тэмы:
Які сёння дзень: каляндар знакавых падзей
Які сёння дзень: 19 верасня 2020 года

Які сёння дзень: 19 верасня 2020 года

293
(абноўлена 09:58 14.09.2020)
Гэты дзень з'яўляецца дзвесце шэсцьдзесят трэцім па грыгарыянскім календары, да канца года застаецца 103 дні.

У гэты дзень у 1991 годзе Вярхоўны Савет БССР зацвердзіў назву беларускай дзяржавы — Рэспубліка Беларусь і яе дзяржаўныя сімвалы. Якія яшчэ падзеі адбыліся 19 верасня і чым азнаменаваны гэты дзень у народным календары, чытайце ў спраўцы Sputnik.

Гістарычныя падзеі 19 верасня

  • У 1794 годзе расійскія войскі на чале з Аляксандрам Суворавым разбілі пад Брэстам атрады Рэчы Паспалітай.
  • У 1952 годзе ў Мінску пачалі хадзіць мінскія тралейбусы: першая лінія звязала пасажырскі вакзал з Круглай плошчай.
  • У 1991 годзе Вярхоўны Савет БССР зацвердзіў назву беларускай дзяржавы — Рэспубліка Беларусь і яе дзяржаўныя сімвалы: бел-чырвона-белы сцяг і герб Пагоня.
  • У 2014 годзе ў Віцебску адкрылася Ганаровае консульства Славакіі.

Хто нарадзіўся 19 верасня

  • 1797 год: Януар Сухадольскі, беларускі жывапісец-баталіст.
  • 1958 год: Ігар Цішын, беларускі мастак.

Таксама сёння нарадзіліся англійскі пісьменнік Уільям Голдынг і англійскі акцёр Джэрэмі Айранс.

19 верасня ў народным календары

Сёння вернікі ўспамінаюць цуд Архістраціга Міхаіла. З храмам, пабудаваным у гонар Архістраціга Міхаіла ў Фрыгіі, звязаны два паданні: непасрэдна з гісторыяй будаўніцтва і з уратаваннем храма. Храм быў пабудаваны бацькам нямой дзяўчыны, якая атрымала дарунак мовы пасля таго, як Архістраціг Міхаіл паказаў яму ў сне крыніцу, з якой дзяўчынка павінна была выпіць вады. Але ў IV стагоддзі паганцы паспрабавалі разбурыць храм з дапамогай плыні дзвюх рэк, якія аб'ядналі і накіравалі іх плынь на будынак. Па малітве служыцеля храма з'явіўся сам Архістраціг Міхаіл і ўдарыў сваім жазлом па скале. Ад гэтага ўдару з'явілася шчыліна, у якую і трапіла вада. Менавіта пра гэты цуд і ўспамінаюць 19 верасня.

У народзе верылі, што ў Міхайлаў дзень нячысцікі хаваюцца, бо баяцца яго гневу. Непажадана было 19 верасня працаваць – асабліва ў полі.

Надвор'е ў гэты дзень супярэчлівае – можа і падмарозіць, і затрымацца цёплае восеньскае надвор'е. "З Міхаіла зіма марозы куе", — казалі ў народзе.

293
Тэги:
народны каляндар, які сёння дзень, Беларусь
Тэмы:
Які сёння дзень: каляндар знакавых падзей
Акадэмік Расійскай акадэміі навук Вадзім Пакроўскі

"Гэта вельмі рэдкія выпадкі": акадэмік РАН пра пагрозу COVID на працягу 90 дзён

0
(абноўлена 09:18 18.09.2020)
Інфармацыю пра тое, што чалавек, які перахварэў на каронавірус, вылучае каронавірус яшчэ 90 дзён, пракаментаваў акадэмік РАН, загадчык аддзела НДІ эпідэміялогіі Расспажыўнагляду Вадзім Пакроўскі.
"Это очень редкие случаи": академик РАН об угрозе COVID в течение 90 дней

Часцей за ўсё чалавек, які перахварэў на каронавірус, перастае вылучаць вірус ужо праз 10-15 дзён пасля праявы сімптомаў, але тэрмін можа павялічвацца аж 90 дзён. Пра гэта распавяла кіраўнік Расспажыўнагляду Ганна Папова на прэзідыуме Расійскай акадэміі навук. Зрэшты, для большасці людзей сур'ёзнай пагрозы на самай справе няма, а пасля вакцынацыі чалавек бяспечны для навакольных, заявіў акадэмік РАН, загадчык аддзела НДІ эпідэміялогіі Расспажыўнагляду Вадзім Пакроўскі ў эфіры радыё Sputnik.

"У страха вочы вялікія, усе сталі думаць, што кожны вылучае вірус 90 дзён. Не, гаворка ідзе пра некалькі выпадкаў падазроных. Таму іх спецыяльна апісваюць як вельмі цікавыя", - сказаў ён.

Паводле яго слоў, у выступе Паповай не было ўпэўненасці, што гаворка ідзе менавіта аб выдзяленні віруса, а не толькі яго генаў.

"У некаторых вакцынах яшчэ выкарыстоўваецца аслаблены жывы вірус, але, па-мойму, такіх вакцын ад каронавіруса няма. Таму той, хто атрымаў вакцыну, абсалютна бяспечны", - дадаў Пакроўскі.

Нагадаем, раней у Міністэрстве аховы здароўя РФ паведамілі, што на рэгістрацыі цяпер знаходзяцца пяць вакцын ад COVID. Вытворчасць прэпарата будзе паступова нарошчвацца, масавую вакцынацыю плануецца пачаць ужо ў снежні.

Каментар акадэміка РАН, загадчыка аддзела НДІ эпідэміялогіі Расспажыўнагляду Вадзіма Пакроўскага слухайце ў аўдыёзапісы на радыё Sputnik Беларусь.

0
Тэги:
каронавірус, Распажыўнагляд
Тэмы:
Каронавірус COVID-19