Развітанне з Сяргеем Картэсам

Развітанне з Картэсам: ён навучыў любові і веры

34
(абноўлена 16:59 28.06.2016)
Мінчане развітваюцца з кампазітарам Сяргеем Картэсам. Праводзіць былога мастацкага кіраўніка беларускай оперы ў апошні шлях прыйшлі сваякі, сябры, калегі, прыхільнікі творчасці і нават аднакласнікі. Народнага артыста Рэспублікі Беларусь не стала 26 чэрвеня.

МІНСК, 28 чэр — Sputnik. Да рытуальнай залы лечкамісіі на Чырвонаармейскай з раніцы збіраюцца людзі — сярод іх і чыноўнікі міністэрства культуры, але ўсё ж нашмат больш — сваякоў, сяброў і калегаў вялікага кампазітара Сяргея Картэса.

"Я б з радасцю пагаварыў, але мне трэба паспець развітацца з Сяргеем", — кажа, блукаючы ў калідорах лечкамісіі ў пошуках рытуальнай залі, адзін з сяброў Картэса.

Ля ўваходу ў залу — натоўп людзей, размаўляюць пра Картэса-чалавека і Картэса-музыку.

"Ён да апошняга верыў у жыццё", — распавядае малады чалавек у майцы "Metallica". Гэта сын Сяргея Альбертавіча, таксама Сяргей.

"Ён умеў любіць. Ён быў чалавекам веруючым, адмаўляў смерць на падсвядомым узроўні, не разглядаў яе як варыянт. Яшчэ некалькі дзён таму абмяркоўвалі з ім, як ён паедзе пад Маскву адпачываць. Яму адпампоўвалі вадкасць з лёгкіх, а ён хацеў папрасіць лекараў, каб яны далі яму з сабой грушу, каб ён сам мог гэта зрабіць. Усё, што заўгодна — але не смерць", — распавёў Картэс-малодшы.

Сергей Кортес-младший (в центре) на прощании с отцом
© Sputnik / Виктор Толочко
Сяргей Картэс-малодшы (у цэнтры) на развітанні з бацькам

Ён кажа, што галоўнае, што пераняў ад бацькі — вера і любоў. Нягледзячы на ​​вялікую колькасць тых, хто прыйшоў праводзіць кампазітара ў апошні шлях, сын пазнае тут амаль кожнага.

"А мяне вы, Сярожа, не ведаеце?" — Пытаецца немаладая жанчына і называецца Алай Георгіеўнай.

"Я — тая, да каго Сярожа сеў за парту. Ён прыехаў, і першага верасня яго пасадзілі са мной за парту, і мы з ім трымалі матэматыку за ўвесь клас!"

"Ён распавядаў: калі прыехаў у Мінск у 1956 годзе, усе аднакласніцы з-за яго пасварыліся. У школе быў ліфт, і ён, выходзячы, усім дзяўчынкам падаваў руку. Руку падаваў тым, хто быў бліжэй, ён рос у такой краіне, дзе дзяўчат такім чынам не кадрылі, гэта было нармальна — падаць дзяўчыне руку", — усміхаецца Сяргей.

Сяргей Картэс прыехаў у Беларусь з Чылі. Першыя 20 гадоў жыцця будучы беларускі кампазітар правёў у Аргенціне, вучыўся музыцы ў Буэнас-Айрэсе. У 1947 году сям'я падала прашэнне аб савецкім грамадзянстве і вяртанні на радзіму, і толькі ў 1955 годзе ім дазволілі прыехаць у Мінск.

Нягледзячы на ​​сумную нагоду для сустрэчы, нягледзячы на ​​тое, што многія плакалі на парозе залы, атмасфэра не панурая. Людзі згадваюць кожны свой эпізод знаёмства з вялікім кампазітарам. Хтосьці працаваў з ім, хтосці быў яго вучнем, хтосьці жыў у адным доме — і кожны успамінае самыя светлыя моманты.

Генеральный директор Большого театра Беларуси Владимир Гридюшко на прощании с Сергеем Кортесом
© Sputnik / Виктор Толочко
Генеральны дырэктар Вялікага тэатра Беларусі Уладзімір Грыдзюшка на развітанні з Сяргеем Картсам

"Ён быў нефармальны дырэктар, вельмі трапяткі. Пры ім усё было жывое, мы сталі ездзіць на гастролі, людзі адчулі сябе свабодна. Мы працавалі з ім амаль пятнаццаць гадоў", — успамінае пра Картэса яго калега з Тэатра оперы і балета, мастак Людміла Ганчарова.

Тут жа нямала вучняў Картэса.

Прощание с композитором Сергеем Кортесом прошло в Минске
© Sputnik / Виктор Толочко
Развітанне з кампазітарам Сяргеем Картэсам

"Пазнаёміўся з ім у 60-х гадах, калі вучыўся ў Музычным вучылішчы імя Глінкі. Ён выкладаў музычны аналіз, і выказванні яго заўсёды былі смелымі. Пры гэтым ён меў аблічча інтэлігента, чалавека мяккага — і гэтая мяккасць і смеласць дзіўным чынам спалучаліся ў ім", — згадвае Картэса музыка Юры Відзёхін.

У натоўпе абмяркоўваюць музыку, творы, створаныя самім Картэсам, успамінаюць эпізоды сумеснай працы, а побач, ня ўвязваючыся ў гутаркі пра музыку, сціпла стаяць сваякі кампазітара, якія ведаюць яго больш за іншых — як чалавека, а не толькі як музыканта.

"Гэта быў вялікі чалавек. Учора мне прыйшло паведамленне ад сябра, з якім вучыўся ў інстытуце і якога не бачыў гадоў трыццаць. У паведамленні гаварылася: "Прымі спачуванні, гэта вялікі чалавек, я бачыў яго адзін раз, але гэта памяць на ўсё жыццё". Найяснейшы чалавек, вельмі шкада, што сыходзіць гэтае пакаленне — такіх людзей няма і не будзе ўжо. Бог даў жыць побач з Сяргеем Альбертавіч, з яго братам, з маёй мамай…", — успамінае пляменнік Рыгор.

На прощании с заслуженным деятелем искусств БССР, народным артистом Беларуси Сергеем Кортесом
© Sputnik / Виктор Толочко
На развітанні з заслужаным дзеячам мастацтва БССР, народным артыстам Беларусі Сяргеем Картэсам

"Тут шмат людзей, з якімі ён працаваў на кінастудыі, у тэатры — ды вось найвялікшыя артысты ідуць з кветкамі", — дадала пляменніца Картэса Мар'яна.

Развітанне з кампазітарам, былым мастацкім кіраўніком беларускай оперы Сяргеем Картэсам адбылося ў аўторак у рытуальнай зале Рэспубліканскага клінічнага медыцынскага цэнтра.

Заместители директора Большого театра Владимир Рылатко (справа) и Валерий Гедройц (слева)
© Sputnik / Виктор Толочко
Намеснік дырэктара Вялікага тэатра Уладзімір Рылатка (справа) і Валеры Гедройц (злева)

Сяргей Картэс памёр 26 чэрвеня. Ён быў легендарнай асобай у гісторыі беларускай музыкі і тэатра, напісаў дзесяткі музычных партытур да драматычных спектакляў, пастаўленых у розныя гады ў Купалаўскім і Рускім тэатрах, іншых тэатрах краіны.

Будучы галоўным музычным рэдактарам кінастудыі "Беларусьфільм" у 1980-я, кампазітар напісаў музыку да многіх фільмаў, у ліку якіх знакамітыя "Вазьму твой боль", "Чорны замак Альшанскі" і іншыя.

Міжнародную вядомасць кампазітару прынеслі інструментальныя, а таксама вакальныя і вакальна-сімфанічныя цыклы твораў на вершы Яўгена Еўтушэнкі і Янкі Купалы, Максіма Танка і Гарсія Лоркі, Нікаласа Гільена і Жака Ленуара.

З 1991 года Сяргей Картэс быў дырэктарам Дзяржаўнага тэатра оперы і балета Беларусі і мастацкім кіраўніком оперы, з 1996 да 2002 года кіраваў беларускім Нацыянальным акадэмічным Вялікім тэатрам оперы.

Кампазітарам напісаны пяць опер, а яго балет "Апошні Інка" з поспехам быў пастаўлены ў Гаване. У лютым 2015 гэты балет Сяргея Картэса быў прадстаўлены на сцэне Вялікага тэатра Беларусі (прэм'ерны спектакль называўся "Хто я?").

34
Тэги:
Смерць публічных людзей, Нацыянальны акадэмічны вялікі тэатр оперы і балета, Сяргей Картэс, Беларусь
Каментары