Масавы мітынг працоўных у Мінску

Беларусь абвясціла аб сваёй незалежнасці 25 гадоў таму

57
(абноўлена 10:44 25.08.2016)
25 жніўня 1991 года пазачарговая сесія Вярхоўнага Савету БССР прыняла дакумент, які абвяшчаў дзяржаўны суверэнітэт, палітычную і эканамічную заможнасць Беларускай ССР.

МІНСК, 25 жні — Sputnik. Дваццаць пяць гадоў таму пятая пазачарговая сесія Вярхоўнага Савета БССР прыняла закон "Аб наданні статусу канстытуцыйнага закона Дэкларацыі Вярхоўнага Савета Беларускай ССР аб дзяржаўным суверэнітэце Беларускай Савецкай Сацыялістычнай Рэспублікі" і пастанову "Аб забеспячэнні палітычнай і эканамічнай самастойнасці Беларускай ССР", якімі фактычна была абвешчана незалежнасць БССР.

З чаго пачаўся "парад суверэнітэтаў"

Працэсы дэмакратызацыі, распачатыя напрыканцы 1980-х гадоў, прывялі да "параду суверэнітэтаў" савецкіх рэспублік. 27 ліпеня 1990 года Вярхоўны Саветам Беларускай ССР была прынята Дэкларацыя аб дзяржаўным суверэнітэце БССР. У адпаведнасці з ёй прызнавалася вяршэнства Канстытуцыі БССР і яе законаў.

Працэс распаду СССР паскорылі падзеі 19-21 жніўня 1991 года ў Маскве.

Кіраўніцтва рэспублікі і ЦК Камуністычнай партыі Беларусі не выступілі з асуджэннем перавароту, заняўшы пазіцыі назіральнікаў. На сустрэчы з дэпутатамі — чальцамi парламенцкай апазіцыі старшыня ВС БССР Мікалай Дземянцей у адказ на просьбу растлумачыць факт зрушэння Гарбачова паведаміў, што зняцце прэзідэнта СССР адбылося законным шляхам, паколькі Гарбачоў падпісаў адпаведную заяву.

Михаил Сергеевич Горбачев и Николай Иванович Дементей
© Sputnik / Леонид Палладин
Прэзідэнт СССР Міхаіл Сяргеевіч Гарбачоў (злева) і Старшыня Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР Мікалай Іванавіч Дземянцей. IV З"езд народных дэпутатаў СССР. Крамлёўскі Палац з"ездаў (Дзяржаўны Крамлёўскі палац)

З іншага боку, кіраўніцтва Беларускага Народнага фронту (БНФ), Мінскі гарсавет, Беларуская сацыял-дэмакратычная Грамада, Аб'яднаная дэмакратычная партыя Беларусі, Нацыянальна-дэмакратычная партыя Беларусі, Мінскі стачкам прынялі заяву, у якой назвалі падзеі 19 жніўня "антыканстытуцыйным захопам улады хунтай" і падтрымалі заклік Барыса Ельцына пачаць бестэрміновую забастоўку.

Пасля правалу путчу ГКЧП, у Беларусі пачаліся дэбаты аб незалежнасці краіны.

Як гэта было

24 жніўня БНФ вывеў на плошчу Леніна дзясяткі тысяч людзей, а ў залу, дзе праходзілі паседжанні Вярхоўнага Савета быў унесены бел-чырвона-белы сцяг.

24 жніўня старшыня ВС Беларускай ССР Мікалай Дземянцей падаў у адстаўку, першым кіраўніком незалежнай Беларусі стаў Станіслаў Шушкевіч, што дагэтуль займаў пасаду намесніка старшыні ВС.

25 жніўня 1991 года Беларусь афіцыйна абвясціла сябе незалежнай дзяржавай. На галасаванні па прыняцці дакумента, які абвяшчаў незалежнасць, "за" прагаласавалі 253 дэпутаты з 265, зарэгістраваных у зале.

Станислав Станиславович Шушкевич
© Sputnik / Дмитрий Донской
Старшыня Вярхоўнага Савету Рэспублікі Беларусь Станіслаў Шушкевіч

У гэты ж дзень Вярхоўны Савет прыняў пастановы "Аб часовым прыпыненні дзейнасці КПБ КПСС на тэрыторыі Рэспублікі Беларусь" і "Аб дэпартызацыі органаў дзяржаўнай улады і кіравання Рэспублікі Беларусь, дзяржаўных прадпрыемстваў, устаноў, арганізацый і ўласнасці Камуністычнай партыі Беларусі і Ленінскага Камуністычнага Саюза Моладзі Беларусі".

Сесія ВС таксама прыняла пастанову "Аб забеспячэнні палітычнай і эканамічнай самастойнасці Беларускай ССР". Ва ўласнасць рэспублікі перайшлі ўсе прадпрыемствы, арганізацыі і ўстановы саюзнага падпарадкавання, размешчаныя на тэрыторыі рэспублікі, за выключэннем тых, кіраўніцтва якімі было перададзена згодна з заканадаўствам Беларускай ССР адпаведным органам Саюза ССР.

19 верасня 1991 года Вярхоўны Савет прыняў Закон "Аб назве Беларускай ССР", у адпаведнасці з якім яна стала называцца "Рэспубліка Беларусь", а скарочана — "Беларусь". Дзяржаўнымі сімваламі Рэспублікі Беларусь былі абвешчаны герб "Пагоня" і бел-чырвона-белы сцяг.

57
Тэги:
Гісторыя, Вячаслаў Кебіч, Станіслаў Шушкевіч, Беларусь
Які сёння дзень: 25 лістапада 2020 года

Які сёння дзень: 25 лістапада 2020 года

55
(абноўлена 11:19 20.11.2020)
Гэты дзень з'яўляецца трыста трыццатым па грыгарыянскім календары, да канца года застаецца 36 дзён.

Сёння адзначаецца Міжнародны дзень барацьбы за ліквідацыю гвалту ў адносінах да жанчын. Якія яшчэ падзеі адбыліся 25 лістапада і чым азнаменаваны гэты дзень у народным календары, чытайце ў спраўцы Sputnik.

Гістарычныя падзеі 25 лістапада

  • У 1795 годзе кароль польскі і вялікі князь літоўскі Станіслаў Аўгуст Панятоўскі адмовіўся ад стальца Рэчы Паспалітай на карысць расійскай імператрыцы Кацярыны ІІ. Каралеўства Польскае і Вялікае Княства Літоўскае спынілі сваё існаванне.

Хто нарадзіўся 25 лістапада

  • 1908 год: Анатоль Волкаў, беларускі мастак-графік і жывапісец.
  • 1911 год: Яўген Ціхановіч, беларускі мастак і мемуарыст.
  • 1925 год: Анатоль Дзям'янаў, беларускі скульптар.
  • 1936 год: Іван Крэнь, беларускі гісторык.

Таксама сёння нарадзіліся іспанскі пісьменнік Лопэ дэ Вэга, шведскі метэаролаг Андэрс Цэльсій, нямецкі канструктар аўтамабіляў Карл Бенц і савецкая кінаактрыса Нона Мардзюкова.

25 лістапада ў народным календары

У гэты дзень праваслаўныя вернікі шануюць памяць александрыйскага патрыярха Івана Міласцівага. Яму маліліся пра здароўе і шчаслівую долю маленькіх дзяцей.

Пасля 25 лістапада ўжо не гулялі вяселляў, таму дзяўчынам, да якіх не прыйшлі сваты, прыходзілася чакаць да наступнай вясны.

Па надвор'ю на Івана вызначалі, якім будзе снежань. Калі ў гэты дзень ішоў доджд, значыць, да Новага года будзе цёпла. Калі 25 лістапада выпаў снег, ён праляжыць да позняй вясны.

55
Тэги:
народны каляндар, які сёння дзень
Тэмы:
Які сёння дзень: каляндар знакавых падзей
Куст шыпшыны пад снегам

Які сёння дзень: 24 лістапада 2020 года

80
(абноўлена 11:18 20.11.2020)
Гэты дзень з'яўляецца трыста дваццаць дзявятым па грыгарыянскім календары, да канца года застаецца 37 дзён.

У гэты дзень у ЗША адзначаюць Дзень заваявання сяброў. Якія яшчэ падзеі адбыліся 24 лістапада і чым азнаменаваны гэты дзень у народным календары, чытайце ў спраўцы Sputnik.

Гістарычныя падзеі 24 лістапада

  • У 1996 годзе ў Беларусі быў праведзены рэферэндум, паводле вынікаў якога зменена Канстытуцыя.

Хто нарадзіўся 24 лістапада

  • 1826 год: Аляксандр Саветаў, беларускі навуковец-аграном, першы доктар сельскагаспадарчых навук Расійскай імперыі.
  • 1902 год: Мікалай Арэхва, дзеяч рэвалюцыйнага руху ў Заходняй Беларусі, беларускі гісторык.
  • 1905 год: Леў Любімаў, беларускі дырыжор, народны артыст Беларусі.
  • 1913 год: Вісарыён Гарбук, беларускі пісьменнік.
  • 1965 год: Андрэй Мельнікаў, беларускі бард і літаратар.

Таксама сёння нарадзіліся нідэрландскі філосаф Бенедыкт Спіноза, рускі палкаводзец Аляксандр Сувораў, французскі мастак Анры Тулуз-Латрэк і амерыканскі педагог, пісьменнік Дэйл Карнэгі.

24 лістапада ў народным календары

У гэты дзень Праваслаўная царква шануе памяць вялебнага Фёдара Студзіта. У народзе казалі: "Фёдар Студзіт зямлю студзіць".

Да гэтага часу як правіла ўжо ўсталёўваўся санны шлях. Увечары ў гэты дзень дзяўчыны варажылі на суджанага. Для гэтага бралі часнок і лічылі ў ім зубчыкі. Калі іх была цотная колькасць, вяселле будзе ў бліжэйшы год.

Калі 24 лістапада сонечна, чакаецца пахаладанне. Калі было цёпла, то і зіма будзе цёплай.

80
Тэги:
народны каляндар, які сёння дзень
Тэмы:
Які сёння дзень: каляндар знакавых падзей
Слова COVID-19 адлюстроўваецца ў кроплі на ігле шпрыца

Ад правалаў у памяці да загусцення крыві: якія наступствы ў COVID-19

0
(абноўлена 17:52 25.11.2020)
Амаль 60 мільёнаў чалавек па ўсім свеце апынуліся заражаныя каронавірусам. Самая напружаная сітуацыя склалася ў ЗША, Індыі і Бразіліі.

МІНСК, 25 ліс - Sputnik. Урач-імунолаг Уладзіслаў Жамчугоў распавёў аб наступствах каронавіруснай інфекцыі для арганізма.

Паводле яго слоў, у час захворвання магчымыя пашкоджанні цэнтральнай і перыферычнай нервовай сістэмы. У хворага назіраюцца правалы ў памяці, адсутнасць нюху, парушэнні слыху, парэстэзіі - парушэнне адчувальнасці ў розных частках цела.

Наступствы COVID-19 Уладзіслаў Жамчугоў параўнаў з наступствамі ВІЧ/СНІД, а таксама рассеянага склерозу. Паводле яго слоў, гэтым сімптомы могуць захоўвацца доўгі час, паколькі адбываецца аднаўленне нервовых клетак.

"Мы бачым у такіх хворых пры магнітна-рэзананснай тамаграфіі карціну, вельмі падобную на рассеяны склероз. Такое бывае і пры ВІЧ/СНІД", - адзначыў імунолаг ў эфіры НСН.

У нейкім плане каронавірус падобны да інсульта, дадаў урач. У некаторых хворых адбывалася загусценне крыві. У сувязі з гэтым медык рэкамендаваў асаблівую ўвагу надаваць сасудам і згусальнасці крыві пры лячэнні COVID-19.

Разам з тым, ён нагадаў, што каронавірус да канца не вывучаны, таму казаць аб доўгатэрміновых наступствах рана.

Па дадзеных універсітэта Джонса Хопкінса, у свеце каронавірусам заразіліся каля 60 мільёнаў чалавек. Больш за ўсё выпадкаў заражэння зарэгістравана ў ЗША (больш за 12,5 мільёнаў), Індыі (9,2 млн) і Бразіліі (больш за 6,1 млн). Па ўсім свеце памерлі больш за 1,4 мільёна пацыентаў, у якіх быў знойдзены COVID-19.

0
Тэги:
каронавірус