Дэзактывацыя ЧАЭС

Выбух і жыццё пасля яго: 33 гады са дня Чарнобыльскай катастрофы

216
(абноўлена 13:45 26.04.2015)
Праз тры дзясяткі гадоў Беларусь працягвае змагацца з наступствамі аварыі на атамнай станцыі.

МІНСК, 26 кра — Sputnik. У Беларусі сёння ўспамінаюць адну з самых найбуйнейшых катастроф у гісторыі атамнай энергетыкі  - аварыю на Чарнобыльскай атамнай электрастанцыі, у выніку якой радыеактыўнаму забруджванню падверглася 23% тэрыторыі.

Выбух рэактару

Чарнобыльская АЭС размешчана на правым беразе ракі Прыпяць у 12 кіламетрах ад украінскага горада Чарнобыль.

Первая на Украине атомная электростанция в Чернобыле
© Sputnik / Василий Литош
Першая ва Украіне атамная электрастанцыя ў Чарнобылі

25 красавік 1986 года, за суткі да аварыі, на Чарнобыльскай АЭС рыхтаваліся да спынення чацвёртага энергаблока на планава-папераджальны рамонт. Падчас спынення працы рэактара планавалася правядзенне эксперыменту па праверцы магчымасці дадатковага аварыйнага электразабеспячэння энергаблока ў выпадку яго абясточвання.

З прычыны дыспетчарскіх абмежаванняў спыненне рэактара некалькі разоў адкладалася, гэта выклікала цяжкасці з кіраваннем магутнасцю рэактара.

Дваццаць шостага красавіка ў 01:23 адбыўся некантралюемы рост магутнасці рэактара, які прывёў да выбухаў і разбурэння значнай часткі рэактарнай ўстаноўкі. У выніку аварыі ў навакольнае асяроддзе было выкінута вялікая колькасць радыёактыўных рэчываў. Так, істотна забруджанымі радыёактыўным цэзіем-137 апынуліся тэрыторыі Украіны (37,6 тысячы квадратных кіламетраў), Беларусі (43500 квадратных кіламетраў), еўрапейскай часткі Расіі (59,3 тысячы квадратных кіламетраў).

Дозиметристы проводят контроль радиации на полях в районе аварии на Чернобыльской АЭС
© Sputnik / Игорь Костин
Дазіметрысты праводзяць кантроль радыяцыі на палях у раёне аварыі

Ліквідатарамі аварыі прызнаны каля 600 тысяч чалавек. Ліквідацыя яе наступстваў доўжыцца і цяпер.

Паводле высноў спецыялістаў, асноўнай прычынай аварыі сталі грубыя парушэнні правілаў эксплуатацыі АЭС, дапушчаныя персаналам чацвёртага энергаблока.

Саркафаг і кансервацыя энергаблокаў

Украінскія ўлады хочуць ператварыць Чарнобыльскую станцыю ў бяспечную сістэму. Для гэтага ў цяперашні час будуецца аб'ект у форме аркі вышынёй 105 метраў, даўжынёй 150 метраў і шырынёй 260 метраў — так званы новы саркафаг.

Першы саркафаг (аб'ект "Укрыццё") быў пабудаваны над аварыйным энергаблокам адразу пасля ПП, аднак у апошнія гады канструкцыя стала разбурацца. У канцы 2007 года кансорцыум NOVARKA, які ўзначальвае французскімі кампаніямі, прыступіў да распрацоўкі аркі. Унутры сталёвай канструкцыі будуць знаходзіцца тэхналагічны корпус і дапаможныя збудаванні. Скончыць будаўніцтва планавалася ў 2015 годзе. Аднак з-за недахопу сродкаў завяршэнне работ было адкладзена да лістапада 2017 года.

Ликвидаторы аварии на ЧАЭС
© Sputnik / Борис Приходько
Ліквідатары аварыі на ЧАЭС

 

 

Вяртанне да жыцця

На Беларусі ў 30-кіламетровай зоне устаноўлены асаблівы рэжым, захаванне якога забяспечвае адміністрацыя зон адчужэння і адсялення. Таксама яна адказвае за асобныя тэрыторыі яшчэ ў 13 раёнах Гомельшчыны і Магілёўшчыны, найбольш пацярпелых ад Чарнобыля.

На астатняй забруджанай тэрыторыі ў 28 гарадах і 2355 сельскіх населеных пунктах у цяперашні час, па афіцыйных дадзеных, пражывае адзін мільён 142 тысячы 600 чалавек — 12,14% насельніцтва краіны.

Первый этап строительства нового саркофага на ЧАЭС
© Sputnik / Григорий Василенко
Будаўніцтва новага саркафагу на ЧАЭС

Сёння да найбольш пацярпелых з-за катастрофы на Чарнобыльскай АЭС адносяцца 21 раён Брэсцкай, Гомельскай і Магілёўскай абласцей. Краіна за мінулыя пасля аварыі на Чарнобыльскай АЭС гады вярнула ў абарот 17,5 тысячы гектараў сельгасугоддзяў.

216
Тэги:
Атамная энергетыка, Выбух, Бедствы і надзвычайныя здарэнні, Надзвычайнае здарэнне, Аварыя на Чарнобыльскай АЭС
Які сёння дзень: 17 чэрвеня 2021 года

Які сёння дзень: 17 чэрвеня 2021 года

185
(абноўлена 12:10 16.06.2021)
Гэты дзень з'яўляецца сто шасцьдзясят восьмым па грыгарыянскім календары, да канца года засталося 197 дзён.

Сёння адзначаецца Сусветны дзень барацьбы з апустыньваннем і засухай. Якія яшчэ падзеі адбыліся 17 чэрвеня і чым азнаменаваны гэты дзень у народным календары, чытайце ў спраўцы Sputnik.

Гістарычныя падзеі 17 чэрвеня

  • У 1416 годзе Канстанцкі сабор прыняў рашэнне, паводле якога Жамойць у адміністрацыйным дачыненні падпарадкоўвалася імператару Жыгімонту, а ў царкоўным — польскім і літоўскім біскупам.
  • У 1793 годзе ў Гародні пачаўся апошні сойм Рэчы Паспалітай.
  • У 1907 годзе на з’ездзе ў Вільні створана Краёвая партыя Літвы і Беларусі.

Хто нарадзіўся 17 чэрвеня

  • 1934 год: Барыс Даўгатовіч, беларускі гісторык і літаратар.

Таксама сёння нарадзіліся расійскі кампазітар Ігар Стравінскі і польскі кінарэжысёр Кшыштаф Занусі.

17 чэрвеня ў народным календары

Сёння праваслаўныя вернікі шануюць памяць свяціцеля Мітрафана.

Палявыя работы, нягледзячы на спякоту, не прыпыняліся – сяляне раскідвалі па палях, якія "адпачываюць" – гэта значыць, не засяваюцца ў гэтым годзе, угнаенні.

Таксама сеялі грэчку. Пра тое, што час для гэтага настаў, казалі паружавеўшыя ягады суніц.

Калі ў гэты дзень быў дождж, ён мог зацягнуцца яшчэ на два-тры дні.

185
Тэги:
народны каляндар, які сёння дзень
Тэмы:
Які сёння дзень: каляндар знакавых падзей
Які сёння дзень: 16 чэрвеня 2021 года

Які сёння дзень: 16 чэрвеня 2021 года

83
(абноўлена 15:25 15.06.2021)
Гэты дзень з'яўляецца сто шасцьдзясят сёмым па грыгарыянскім календары, да канца года засталося 198 дзён.

Якія падзеі адбыліся 16 чэрвеня і чым азнаменаваны гэты дзень у народным календары, чытайце ў спраўцы Sputnik.

Гістарычныя падзеі 16 чэрвеня

  • У 2006 годзе для карыстальнікаў адкрыўся новы будынак Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі.

Хто нарадзіўся 16 чэрвеня

  • 1834 год: Аляксандр Ельскі, беларускі пісьменнік, гісторык, этнограф, краязнавец.
  • 1875 год: Канстанцін Галкоўскі, літоўскі і беларускі кампазітар, дырыжор і педагог.
  • 1897 год: Аляксандр Шлюбскі, беларускі літаратуразнавец, этнограф, фалькларыст, бібліёграф.
  • 1911 год: Дзмітрый Лукас, беларускі кампазітар.

Таксама сёння нарадзіліся італьянскі паэт Джавані Бакача і шатландскі эканаміст, філосаф Адам Сміт.

16 чэрвеня ў народным календары

Сёння праваслаўныя вернікі шануюць памяць пакутнікаў Лукіліяна, Клаўдзія, Іпація, Паўла, Дыянісія і пакутніцы Паўлы.

Імя святога Лукіліяна ў народзе ператварылася ў Лук'яна. Казалі: "На Лук'яна глядзі, адкуль вецер дзме". Па ветры спрабавалі вызначыць, які будзе ўраджай. Калі з поўдня – добры, а вось з паднёвага захаду – можа быць і не вельмі, таму што ён прыносіць дажджы. Паўночна-заходні вецер наогул быў неспрыяльны, ён абяцаў навальніцы і буры.

83
Тэги:
народны каляндар, які сёння дзень
Тэмы:
Які сёння дзень: каляндар знакавых падзей