Купалле ў Гродне

Летняе сонцастаянне - 2019: прыкметы, значэнне і традыцыі

493
(абноўлена 09:06 21.06.2019)
У гэтым годзе летняе сонцастаянне прыпадае на 21 чэрвеня - светлавы дзень будзе самым доўгім у 2019-м.

Яшчэ нашы продкі без тэлескопаў і сучасных касмічных спадарожнікаў ведалі, што напачатку трэццяй дэкады чэрвеня адбываецца нешта незвычайнае: сонца даўжэй звычайнага трымаецца ў небе. Ужо пазней летняе сонцастаянне атрымала навуковае тлумачэнне — у гэты дзень нахіл восі кручэння планеты ў напрамку да Сонца прымае найменшае значэнне. Але задоўга да гэтага вакол летняга сонцастаяння з'явілася мноства легенд, забабонаў і прыкмет. Sputnik распавядае пра іх — будзьце гатовыя да 21 чэрвеня 2019 года!

Летняе сонцастаянне: ад Купалля да Шэкспіра 

Свята летняга сонцастаяння нашы продкі адзначалі вельмі даўно: яшчэ ў паганскія часы многія верылі, што самая кароткая ноч у годзе — апагей лета і адно з самых галоўных святаў у годзе, з якім можна параўнаць толькі святкаванне надыходу новага года, якое ў большасці народаў адбывалася напрыканцы кастрычніка — пачатку лістапада.

Ва ўсходніх славян летняе сонцастаянне святкавалі пад назвай Іван Купала — ці больш знаёмае нашаму вуху Купалле. Пасля змены календароў свята "пераехала" на першую дэкаду ліпеня, аднак сутнасць яго засталася тая ж і праз многія стагоддзі.

Традыцыі ў славян на Купалле былі цесна звязаны з агнём і вадой — трэба было скакаць праз вогнішча ў знак ачышчэння і плаваць у рэках або азёрах, каб быць бліжэй да прыроды. Праводзіліся ў летняе сонцастаянне ў нашых продкаў мноства абрадаў: у тым ліку варажба — на ўраджай і на каханне.

Падобны дзень адзначаюць і фіны — у іх летняе сонцастаянне называюць святам Юханус, а сярод абавязковых атрыбутаў таксама прысутнічаюць распальванне вогнішчаў і купанне. У шведаў гэты дзень — Мідсамар (сярэдзіна лета) адзначалі задоўга да з'яўлення хрысціянства: таксама з вогнішчамі, скокамі і ўсхваленнем багоў.

Дарэчы, знакамітая п'еса Уільяма Шэкспіра "Сон у летнюю ноч" таксама звязана з летнім сонцастаяннем — менавіта падчас яго багі і мелі зносіны з людзьмі, а таксама адкрыта ў свеце з'яўляліся феі і іншыя істоты.

Абрады і прыкметы летняга сонцастаяння 

Летняе сонцастаянне у 2019-м выпала на пятніцу, гэта значыць самы час выбрацца на прыроду і рушыць услед за шматвекавымі традыцыямі. Хоць менавіта ў гэты дзень праводзілі мноства абрадаў і варажбы — лічылася, што ў сонцастаянне ўсе яны выключна праўдзівыя.

Скакаць праз вогнішча продкі раілі для паспяховага года, а хто зможа вышэй за ўсіх падскочыць над полымем — таго чакаюць сапраўдныя поспехі. Акрамя таго, такім рытуалам нашы продкі спрабавалі дамагчыся добрага ўраджаю.

Па народных павер'ях, пара можа скокнуць разам праз вогнішча — і калі закаханыя не разажмуць у скачку рук, то іх чакае доўгі і шчаслівы шлюб. Калі з вогнішча яшчэ і іскры паляцяць — то прамая дарога вам у бліжэйшы ЗАГС.

Абавязковым абрадам на летняе сонцастаянне было і купанне на світанку, калі вада, паводле павер'яў, гаючая і змывае хваробы, а таксама стомленасць і хлусню навакольных вас людзей.

Розныя народы ў летняе сонцастаянне варажылі па-свойму: адны раскідвалі руны, іншыя — карты Таро, трэція — плялі неймаверныя ўзоры на тканіне ў спробе даведацца на свой лёс. Каб акунуцца ў дагістарычныя часы і адчуць тыя часы, вы можаце звярнуцца да любога метаду варажбы, калі на тое ёсць жаданне.

І трохі навукі

Згодна з астранамічнымі разлікамі, працягласць светлавога дня на летняе сонцастаянне 2019 складзе прыкладна 17,5 гадзін  — пагадзіцеся, вельмі шмат! А ўжо з 22 чэрвеня пачнецца так званы "сонцаварот": дні пачнуць станавіцца ўсё карацей.

Узыход сонца 21 чэрвеня ў Беларусі павінен адбыцца ў 04:38, закат — у 21:45.

493
Тэги:
Народныя традыцыі, Нацыянальныя традыцыі, традыцыі, Беларусь
Тэмы:
Спадчына: традыцыі і вераванні нашых продкаў (89)
По теме
Сёння – Купалле: план дзеянняў
Свята моладзі і кахання: Купалле беларускае
Камар

Які сёння дзень: 26 мая 2020 года

53
(абноўлена 17:04 25.05.2020)
Гэты дзень з'яўляецца сто сорак шостым па грыгарыянскім календары, да канца года засталося 219 дзён.

Якія падзеі адбыліся 26 мая і чым азнаменаваны гэты дзень у народным календары, чытайце ў спраўцы Sputnik.

Гістарычныя падзеі 26 мая

  • У 1926 годзе пачало дзейнасць у БССР літаратурнага аб’яднання "Узвышша".
  • У 1926 годзе быў заснаваны Беларускі інстытут гаспадаркі і культуры (БІГіК) у Вільні.
  • У 1976 годзе ў Мінску ўстаноўлены мемарыяльны знак у гонар Тараса Шаўчэнкі.
  • У 1992 годзе Беларусь устанавіла дыпламатычныя адносіны з Ізраілем.

Хто нарадзіўся 26 мая

  • 1910 год: Эдзі Рознер, джазавы трубач, заслуджаны артыст Беларусі.
  • 1958 год: Аляксандр Кушнярэвіч, беларускі археолаг.

Таксама сёння нарадзіліся амерыканскі акцёр Джон Уэйн і джазавы музыкант Майлс Дэйвіс.

26 мая ў народным календары

Сёння праваслаўныя вернікі шануюць памяць пакутніцы Глікерыі Іраклійскай, якую ў народзе празвалі Лукер'я камарніца, таму што ў гэты перыяд з'яўляюцца першыя камары.

Калі да 26 мая камары ўжо лятаюць, значыць, летам будзе шмат ягад. Таксама ў народзе верылі, што ўбачыць вялікага камара абяцае добры год. А калі камароў мала і яны маленькія – гэта дрэнна, бо будзе мала аўса і травы.

53
Тэги:
народны каляндар, які сёння дзень
Тэмы:
Які сёння дзень: каляндар знакавых падзей
Які сёння дзень: 25 мая

Які сёння дзень: 25 мая 2020 года

133
(абноўлена 16:20 21.05.2020)
Гэты дзень з'яўляецца сто сорак шостым па грыгарыянскім календары, да канца года засталося 220 дзён.

Якія яшчэ падзеі адбыліся 25 мая і чым азнаменаваны гэты дзень у народным календары, чытайце ў спраўцы Sputnik.

Гістарычныя падзеі 25 мая

  • У 1907 годзе ў Вільні адбыўся з’езд настаўнікаў, на якім быў створаны Беларускі настаўніцкі саюз.
  • У 1938 годзе У Мінску адкрыўся Беларускі дзяржаўны тэатр оперы і балета (зараз Нацыянальны акадэмічны Вялікі тэатр оперы і балета).
  • У 1991 годзе ў Мінску пачаўся I Міжнародны кангрэс беларусістаў.
  • У 1992 годзе Беларусь усталявала дыпламатычныя адносіны з Кувейтам.
  • У 2001 годзе Беларусь усталявала дыпламатычныя адносіны з Ісландыяй.

Хто нарадзіўся 25 мая

  • 1933 год: Рамуальд Клім, беларускі спартсмен, рэкардсмен свету.
  • 1937 год: Сяргей Сідор, беларускі географ, прафесар БДУ.

Таксама сёння нарадзіліся амерыканскі паэт і філосаф Ралф Уолда Эмерсан і рускі і амерыканскі авіяканструктар, вучоны, вынаходнік Ігар Сікорскі.

25 мая ў народным календары

Сёння праваслаўныя вернікі шануюць памяць свяціцеля Епіфана.

У народным календары гэты дзень атрымаў назву Рабінаўка, таму што звычайна пачынае квітнець рабіна. У гэты дзень зрывалі галінку дрэва і прыносілі дадому – чым больш яна прастаіць, тым больш паспяховы для сям'і будзе год.

Калі раніцай цёпла і сонечна, летам будзе горача і суха. Шмат хрушчоў таксама прадвяшчаюць сухое лета. Блакітныя аблокі ўвечары прадвяшчаюць перамену надвор'я.

133
Тэги:
народны каляндар, які сёння дзень
Лес, архіўнае фота

Забарона на наведванне лясоў дзейнічае ў 16 раёнах Беларусі

0
(абноўлена 15:35 26.05.2020)
Абмежаванні ўвялі на большую частку Мінскай вобласці, таксама апынуліся пад забаронай лясы ў адным з раёнаў Гомельшчыны.

МІНСК, 26 мая - Sputnik. Забароны і абмежаванні на наведванне лясоў па стане на раніцу аўторка уведзены ў 16 раёнах Беларусі, пра гэта сведчаць дадзеныя інтэрактыўнай карты на сайце Міністэрства лясной гаспадаркі.

У дадзены момант забарона дзейнічае на тэрыторыі 15 раёнаў Мінскай вобласці, пад яго дзеянне патрапілі Вілейскі, Маладзечанскі, Мінскі, Смалявіцкі, Крупскі, Бярэзінскі, Дзяржынскі, Стаўбцоўскі, Уздзенскі, Нясвіжскі, Клецкі, Слуцкі, Старадарожскі, Салігорскі і Любанскі раёны.

Таксама абмежаванні ўведзены на Гомельшчыне. Там з 25 мая лесу нельга наведваць у Мазырскім раёне.

"На дадзены момант практычна ўсюды ўсталяваўся першы-другі клас пажарнай небяспекі, толькі ў асобных рэгіёнах - трэці. Пажаранебяспечная абстаноўка ў лясным фондзе стабілізавалася", - апісаў сітуацыю намеснік міністра лясной гаспадаркі Валянцін Шатраўка.

Абмежаванні пачалі ўводзіць у краіне ў сярэдзіне сакавіка бягучага года - на фоне сухога надвор'я і адсутнасці ападкаў. Усяго з пачатку года ў лясным фондзе Мінлясгаса адбылося 737 выпадкаў узгарання. Агульная плошча пажараў склала больш як 6,3 тысяч гектараў.

Адсочваць, лясы ў якіх раёнах яшчэ патрапілі пад забарону, можна з дапамогай інтэрактыўнай карты забаронаў і абмежаванняў на наведванне лясоў Мінлясгаса. Інфармацыя абнаўляецца на працягу ўсяго дня.

0
Тэги:
Міністэрства лясной гаспадаркі Рэспублікі Беларусь