Дзяўчына ладзіць вянок з кветак

Сёння адзначаецца дзень Міколы Вясновага заступніка бедных і земляробаў

346
(абноўлена 11:35 22.05.2020)
Па народным календары сёння адзначаецца дзень вясновага Міколы, у гэты дзень трэба карміць бедных, даваць міласціню, каб пазбегнуць ліха на працягу года.

У беларускім фальклоры Мікола (свяціцель Мікалай) выступае як апякун земляроба, клапоціцца пра ўраджай, хоць часам можа быць і помслівым. Ён аглядае пасевы і папраўляе іх пасля зімы. Свята ў гонар Міколы адзначалі двойчы: вясновы або летні (цёплы) Мікалай, які святкаваўся толькі праваслаўнымі 22 мая, і зімовы — адзначаўся католікамі і праваслаўнымі 19 снежня.

На Міколаў дзень накрывалі для сям'і стол, за які, па традыцыі, трэба было абавязкова сесці не менш, чым чатыры разы.

З 22 мая распачыналі паўсюдны сеў яраваых, правяралі палеткі з азімымі. "А святым Міколам яр засяваюць", — казалі ў народзе.

"Як не накорміш у Міколін дзень галоднага, дык сам увесь год галодны будзеш", — казалі людзі ў гэты дзень.

На Беларусі дзень Міколы веснавога лічыўся святам конюхаў. На Міколу выганялі коней на поле, на начны падножны корм: "Мікола вясновы коней накорміць, Мікола восеньскі на двор загоніць", — казалі ў народзе.

"Вешні Мікола падножны корм коням нясе", — народная прымаўка.

Таксама ў гэты дзень пачыналі стрыгчы авечак. Хто спозніцца нават на дзень, можа застацца без воўны, таму што ў гэты час авечкі пачынаюць ліняць.

Які сёння дзень: 22 мая
© Sputnik Альфред Микус

У народзе існавала строгая забарона купацца да вясновага Міколы. Сярод маракоў існавала правіла падчас буры выносіць абраз Міколы на палубу і маліцца аб выратаванні.

У паданнях усходніх славян сустракаюцца ўяўленні пра Міколу Дуплянскага, які жыве ў дупле ў лесе, апякуецца паляваннем і сябруе з Лесуном. Менавіта на Міколу жанчыны збіралі першыя лекавыя травы вясны, запарвалі іх і мыліся гэтым узварам, надаючы асаблівую ўвагу дзетародным органам, каб лёгка склаліся роды. Відаць, якраз гэтае светапогляднае ўяўленне і стала перадумовай узнікнення ў замовах матыву "Мікольскай травы".

У гэты дзень пільна сачылі за крумкачамі. У народзе лічылі, што калі ў жыце схаваецца крумкач, ураджай будзе добры: "На вешняга Міколу і варона ў рунь схаваецца".

Да вясенняга Міколы трэба было паспець пасадзіць бульбу, пасеяць проса, гарох і лён.

"Авёс Мікольскі — ні гаспадарскі, ні конскі", — казалі ў народзе.

Вадой, прыгатаванай на Мікольскіх зёлках, лячылі ад спуду і "падзіву", нагаворваючы яе словамі: "Ідзе Гасподзь, за ім айцец Мікола, за ім спуд, на сямі межах зелле рвалі, рабе Божай (імя) пудзіў выгаворвалі. Ліст апаў, спуд прапаў".

У сістэме народнага хрысціянства Святы Мікалай успрымаўся не іначай, як Уладар свету. У беларускіх казках і паданнях менавіты ён сустракае душы людзей на тым свеце. Яшчэ да канца ХІХ стагоддзя ў рукі памерлым клалі невялікі кавалак паперы — "ліст да Святога Мікалая", дзе пералічвалі добрыя якасці нябожчыка і просьбы пра заступніцтва перад Богам.

Імя святога захавалася і ў тапонімах. Так, на Уздзеншчыне ёсць вёска Міколка, дзе яшчэ на пачатку XX ст. шанаваўся асабліва распаўсюджаны культ святога Мікалая. Некалі тут была уніяцкая Мікалаеўская царква, каля якой рос магутны святы дуб, стаяў вялікі драўляны крыж, а за вёскай знаходзілася святая крыніца.  

Напярэдадні вясновага Міколы і ў само свята сюды з'язджалася мноства людзей, яны палілі ў лесе вогнішчы, танцавалі, спявалі песні, усе разам ішлі ў царкву, складалі там ахвяраванні. Завяршалася свята хрэсным ходам ад святой крыніцы, дзе святар асвячаў ваду, да храма. У царкве адбываўся малебен у гонар святога Мікалая.

346
Тэги:
Гісторыя, культура і мастацтва, Культура, Мастацтва, Беларусь
Які сёння дзень: 14 траўня

Які сёння дзень: 14 траўня 2021 года

225
(абноўлена 17:22 12.05.2021)
Гэты дзень з'яўляецца сто трыццаць пятым па грыгарыянскім календары, да канца года застаўся 231 дзень.

Якія падзеі адбыліся 14 траўня і чым азнаменаваны гэты дзень у народным календары, чытайце ў спраўцы Sputnik.

Гістарычныя падзеі 14 траўня

  • У 1659 годзе войска маскоўскіх ваяводаў Змеева і Лабанава-Растоўскага пачало аблогу Быхаўскага замка.
  • У 1918 годзе Рада БНР даручыла Р. Скірмунту фарміраванне новага ўраду Беларускай Народнай Рэспублікі.
  • У 1995 годзе адбыўся рэферэндум у Беларусі па пытаннях надання рускай мове роўнага статуса з беларускай і ўстанаўлення новых Дзяржаўнага сцяга і Дзяржаўнага герба.
  • У 2015 годзе Рэспубліка Беларусь далучылася да Балонскага працэсу.

Хто нарадзіўся 14 траўня

  • 1666 год: Казімір Аляксандр Пацей, дзяржаўны і ваенны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага.
  • 1869 год: Якаў Кругер – беларускі жывапісец яўрэйскага паходжання.
  • 1899 год: Тодар Куніцкі, адзін з заснавальнікаў Беларускага студэнцкага саюза ва Універсітэце Стэфана Баторыя ў Вільні і Беларускага сялянскага саюза.

Таксама сёння нарадзіліся амерыканскі кінарэжысёр Джордж Лукас і заснавальнік сацыяльнай сеткі "Фэйсбук" Марк Цукерберг.

14 траўня ў народным календары

Сёння праваслаўныя вернікі шануюць памяць прарока Ерыміі, аднаго з чатырох ветхазапаведных прарокаў. У народзе яго называлі Ярома Засявацель.

Імя прарока асацыявалася ў людзей са словам "ярмо", з-за чаго яго лічылі заступнікам палявых работ і жывёл. Сяляне раніцай маліліся прароку, а потым выязджалі ў поле, каб прадоўжыць сяўбу.

Калі раніца была ясная, то лі лета будзе пагодлівае. Дождж у гэты дзень абяцаў халодную зіму.

225
Тэги:
народны каляндар, які сёння дзень
Тэмы:
Які сёння дзень: каляндар знакавых падзей
Які сёння дзень: 13 траўня

Які сёння дзень: 13 траўня 2021 года

233
(абноўлена 17:24 12.05.2021)
Гэты дзень з'яўляецца сто трыццаць чацвёртым па грыгарыянскім календары, да канца года засталося 232 дні.

Якія падзеі адбыліся 13 траўня і чым азнаменаваны гэты дзень у народным календары, чытайце ў спраўцы Sputnik.

Гістарычныя падзеі 13 траўня

  • У 1986 годзе адкрыўся V з'езд Саюза кінематаграфістаў СССР, на якім першым сакратаром быў абраны рэжысёр Элем Клімаў. З "паліцы" былі знятыя раней забароненыя цэнзурай фільмы.

Хто нарадзіўся 13 траўня

  • 1879 год: Іван Серада, беларускі палітык і навуковец, першы старшыня Рады Беларускай Народнай Рэспублікі.
  • 1905 год: Стэфанія Станюта, беларуская актрыса.
  • 1933 год: Аляксандр Кішчанка, мастак, аўтар вядомага "Габелену стагоддзя".
  • 1949 год: Сяргей Краўчанка, беларускі акцёр.

Таксама сёння нарадзіліся амерыканскі пісьменнік-фантаст Роджэр Жалязны і французскі спявак Грэгары Лемаршаль.

13 траўня ў народным календары

Сёння праваслаўныя вернікі шануюць памяць апостала Іакава Завядзеева - аднаго з дванаццаці апосталаў, бліжэйшага вучня Ісуса Хрыста. У народзе яго называлі Якаў Цёплы, таму што да гэтага дня ўжо ўсталёўвалася добрае надвор'е. Жанчыны верылі, што дождж на Якава прадвяшчае шмат вяселляў увосень. 

13 траўня імкнуліся пазбягаць далёкіх вандровак. Лічылася, што ў гэты час вандруюць па свеце апошнія ліхаманкі, і каб зберагчы здароў'е, лепей было застацца дома.

Калі неба на захадзе яснае, лета будзе пагодлівае, калі ж сонейка сядае ў аблокі, будуць дажджы.

233
Тэги:
народны каляндар, які сёння дзень
Тэмы:
Які сёння дзень: каляндар знакавых падзей
Першая Ласточа адправілася з Мінска ў Маскву з першага пуці станцыі Мінск-Пасажырскі

Хуткасныя цягнікі "Ласточка" за 2 тыдні перавезлі 22 тысячы пасажыраў

7
(абноўлена 17:11 14.05.2021)
Рэйсы Мінск-Масква карыстаюцца высокім попытам, вагоны беларуска-расійскага экспрэса запаўняюцца на 100%

МІНСК, 14 тра - Sputnik. Хуткасныя цягнікі "Ласточка", якія курсіруюць паміж Мінскам і Масквой, за два тыдні перавезлі 22 тысячы пасажыраў, паведаміла прэс-служба РЧ.

Квіткі на праезд у цягніку паміж сталіцамі Беларусі і Расіі выкупляюцца загадзя. Праязныя дакументы на бліжэйшыя рэйсы ўжо набылі 34,5 тысячы чалавек. Паездкі сталі карацей: замест 9 гадзіны маршрут займае менш сямі. Па Беларусі "Ласточка" рухаецца з хуткасцю 140 кіламетраў у гадзіну, па Расіі - 160.

Новы рэйс Мінск - Масква быў адкрыта 30 красавіка. Цягнікі ходзяць па "люстраным" раскладзе: ранішнія з Беларусі і Расіі адпраўляюцца ў 06:20 і прыходзяць у 13:10, вячэрнія стартуюць у 16:00 і прыбываюць а 22:55.

Для харчавання пасажыраў падрыхтавана меню з трыма рацыёнамі. Паветра і ўзровень вільготнасці кантралююць бартавыя сістэмы. Вагоны падзелены на тры класы абслугоўвання: бізнес, эканом і базавы. Для пасажыраў з абмежаванымі магчымасцямі прадугледжаны спецыяльныя месцы.

Чытайце таксама:

7
Тэги:
Масква, Мінск, пасажыр, "Ласточка", цягнік