Купалле ў Гродне

Летняе сонцастаянне - 2020: прыкметы, значэнне і традыцыі

528
(абноўлена 11:27 21.06.2020)
У гэтым годзе летняе сонцастаянне прыпадае на 21 чэрвеня - светлавы дзень будзе самым доўгім у 2020-м.

Яшчэ нашы продкі без тэлескопаў і сучасных касмічных спадарожнікаў ведалі, што напачатку трэццяй дэкады чэрвеня адбываецца нешта незвычайнае: сонца даўжэй звычайнага трымаецца ў небе. Ужо пазней летняе сонцастаянне атрымала навуковае тлумачэнне — у гэты дзень нахіл восі кручэння планеты ў напрамку да Сонца прымае найменшае значэнне. Але задоўга да гэтага вакол летняга сонцастаяння з'явілася мноства легенд, забабонаў і прыкмет. Sputnik распавядае пра іх — будзьце гатовыя да 21 чэрвеня 2020 года.

Летняе сонцастаянне: ад Купалля да Шэкспіра 

Свята летняга сонцастаяння нашы продкі адзначалі вельмі даўно: яшчэ ў паганскія часы многія верылі, што самая кароткая ноч у годзе — апагей лета і адно з самых галоўных святаў у годзе, з якім можна параўнаць толькі святкаванне надыходу новага года, якое ў большасці народаў адбывалася напрыканцы кастрычніка — пачатку лістапада.

Ва ўсходніх славян летняе сонцастаянне святкавалі пад назвай Іван Купала — ці больш знаёмае нашаму вуху Купалле. Пасля змены календароў свята "пераехала" на першую дэкаду ліпеня, аднак сутнасць яго засталася тая ж і праз многія стагоддзі.

Традыцыі ў славян на Купалле былі цесна звязаны з агнём і вадой — трэба было скакаць праз вогнішча ў знак ачышчэння і плаваць у рэках або азёрах, каб быць бліжэй да прыроды. Праводзіліся ў летняе сонцастаянне ў нашых продкаў мноства абрадаў: у тым ліку варажба — на ўраджай і на каханне.

Падобны дзень адзначаюць і фіны — у іх летняе сонцастаянне называюць святам Юханус, а сярод абавязковых атрыбутаў таксама прысутнічаюць распальванне вогнішчаў і купанне. У шведаў гэты дзень — Мідсамар (сярэдзіна лета) адзначалі задоўга да з'яўлення хрысціянства: таксама з вогнішчамі, скокамі і ўсхваленнем багоў.

Дарэчы, знакамітая п'еса Уільяма Шэкспіра "Сон у летнюю ноч" таксама звязана з летнім сонцастаяннем — менавіта падчас яго багі і мелі зносіны з людзьмі, а таксама адкрыта ў свеце з'яўляліся феі і іншыя істоты.

Абрады і прыкметы летняга сонцастаяння 

Летняе сонцастаянне у 2019-м выпала на нядзелю, гэта значыць самы час выбрацца на прыроду і рушыць услед за шматвекавымі традыцыямі. Хоць менавіта ў гэты дзень праводзілі мноства абрадаў і варажбы — лічылася, што ў сонцастаянне ўсе яны выключна праўдзівыя.

Скакаць праз вогнішча продкі раілі для паспяховага года, а хто зможа вышэй за ўсіх падскочыць над полымем — таго чакаюць сапраўдныя поспехі. Акрамя таго, такім рытуалам нашы продкі спрабавалі дамагчыся добрага ўраджаю.

Па народных павер'ях, пара можа скокнуць разам праз вогнішча — і калі закаханыя не разажмуць у скачку рук, то іх чакае доўгі і шчаслівы шлюб. Калі з вогнішча яшчэ і іскры паляцяць — то прамая дарога вам у бліжэйшы ЗАГС.

Абавязковым абрадам на летняе сонцастаянне было і купанне на світанку, калі вада, паводле павер'яў, гаючая і змывае хваробы, а таксама стомленасць і хлусню навакольных вас людзей.

Розныя народы ў летняе сонцастаянне варажылі па-свойму: адны раскідвалі руны, іншыя — карты Таро, трэція — плялі неймаверныя ўзоры на тканіне ў спробе даведацца на свой лёс. Каб акунуцца ў дагістарычныя часы і адчуць тыя часы, вы можаце звярнуцца да любога метаду варажбы, калі на тое ёсць жаданне.

І трохі навукі

Згодна з астранамічнымі разлікамі, працягласць светлавога дня на летняе сонцастаянне 2020 складзе прыкладна 17,5 гадзін  — пагадзіцеся, вельмі шмат! А ўжо з 22 чэрвеня пачнецца так званы "сонцаварот": дні пачнуць станавіцца ўсё карацей.

528
Тэги:
Народныя традыцыі, Нацыянальныя традыцыі, традыцыі, Беларусь
Тэмы:
Спадчына: традыцыі і вераванні нашых продкаў (96)
По теме
Сёння – Купалле: план дзеянняў
Свята моладзі і кахання: Купалле беларускае
Які сёння дзень: 10 ліпеня 2020 года

Які сёння дзень: 10 ліпеня 2020 года

88
(абноўлена 11:00 30.06.2020)
Гэты дзень з'яўляецца сто дзевяноста другім па грыгарыянскім календары, да канца года засталося 174 дні.

Якія падзеі адбыліся 10 ліпеня і чым азнаменаваны гэты дзень у народным календары, чытайце ў спраўцы Sputnik.

Гістарычныя падзеі 10 ліпеня

  • У 1067 годзе на рацэ Ршы Яраславічы ўзялі ў палон Усяслава Брачыславіча і двух яго сыноў.
  • У 1917 годзе Першае беларускае таварыства драмы і камедыі дало прэм’ерную пастаноўку п’есы Я. Купалы "Раскіданае гняздо".
  • У 1994 годзе Аляксандр Лукашэнка быў абраны прэзідэнтам Беларусі.

Хто нарадзіўся 10 ліпеня

  • 1781 год: Антон Марціноўскі, беларускі выдавец і публіцыст.
  • 1900 год: Пётра Сергіевіч, беларускі мастак.
  • 1942 год: Пётр Клімук, беларускі касманаўт.
  • 1953 год: Васіль Сахарчук, беларускі паэт.
  • 1961 год: Міхаіл Цыбульскі, беларускі мастацтвазнаўца.

Таксама сёння нарадзіліся дзеяч Рэфармацыі, заснавальнік кальвінізму Жан Кальвін, французскі мастак Каміль Пісаро, сербска-амерыканскі фізік Нікола Тэсла і французскі пісьменнік Марсель Пруст.

10 ліпеня ў народным календары

Сёння праваслаўныя вернікі шануюць памяць вялебнага Самсона Страннапрыімца.

У гэты дзень у вёсках звычайна займаліся нарыхтоўкай сена, каб паспець да працяглых дажджоў, якія пачнуцца зусім хутка. Па прыкметах, калі ў гэты дзень ужо ідзе дождж, да самай восені будзе дажджліва.

Асабліва злыя пчолы, наадварот, прадказвалі засуху.

88
Тэги:
народны каляндар, які сёння дзень
Тэмы:
Які сёння дзень: каляндар знакавых падзей
Які сёння дзень: 9 ліпеня 2020 года

Які сёння дзень: 9 ліпеня 2020 года

81
(абноўлена 10:59 30.06.2020)
Гэты дзень з'яўляецца сто дзевяноста першым па грыгарыянскім календары, да канца года засталося 175 дзён.

Якія падзеі адбыліся 9 ліпеня і чым азнаменаваны гэты дзень у народным календары, чытайце ў спраўцы Sputnik.

Гістарычныя падзеі 9 ліпеня

  • У 1906 годзе ў вёсцы Мікалаеўшчына адбыўся нелегальны настаўніцкі з’езд, разагнаны паліцыяй. За ўдзел у ім звольнілі 13 настаўнікаў, сярод іх К. Міцкевіча (Якуба Коласа), А. Сянкевіча, І. Фёдарава (Янку Маўра).
  • У 1955 годзе была адкрыта Мінская дзіцячая чыгунка.
  • У 1992 годзе Беларусь усталявала дыпламатычныя адносіны з Вялікім Герцагствам Люксембург.

Хто нарадзіўся 9 ліпеня

  • 1863 год: Уладзімір Краснянскі, беларускі педагог, гісторык, музейны работнік і краязнавец.
  • 1954 год: Святлана Гарбунова, беларускі скульптар.

Таксама сёння нарадзіліся чэшскі пісьменнік Ян Неруда і амерыканскі акцёр і прадзюсар Том Хэнкс.

9 ліпеня ў народным календары

Сёння праваслаўныя вернікі шануюць памяць вялебнага Давіда Салунскага.

У гэты дзень жанчыны хадзілі ў лес збіраць ягады. Суніцы, па народных павер'ях, былі не толькі смачнай ягадай, але і спрыялі ў жаночым жыцці: дзяўчыны ўмываліся сунічнай расой, цяжарныя жанчыны зрывалі і насілі з сабой лісце суніц, каб роды прайшлі лёгка. Ягады суніц ужывалі пры галаўным болю, малакроўі і хваробах печані.

Калі ягад у лесе было шмат, гэта прадвяшчала халодную зіму.

81
Тэги:
народны каляндар, які сёння дзень
Тэмы:
Які сёння дзень: каляндар знакавых падзей
У цэнтры занятасці, архіўнае фота

Cпортсмен за $5 тыс і дырэктар піўзавода: якіх работнікаў шукаюць у Беларусі?

0
(абноўлена 16:40 10.07.2020)
Сярод самых высокааплатных вакансій - шмат месцаў для спартсменаў і трэнераў у футбольныя, хакейныя і гандбольныя клубы.

МІНСК, 10 ліп - Sputnik. Спартсмена-інструктара ў хакейны клуб "Дынама-Мінск" на заробак ад дзесяці тысяч рублёў шукаюць сёння праз Дзяржаўную службу занятасці.

На сёння ў Беларусі зарэгістравана 76878 вакансій. З іх заробак парадку 1000 долараў і вышэй абяцаюць у 156 месцах.

Традыцыйна, у топе вакансій - пілоты для "Белавія", якіх шукаюць не першы месяц.

Цікава, што ў спісе вакансій, на якіх можна атрымаць максімальны заробак - спартсмен-інструктар для ХК "Дынама-Мінск". Суіскальніку абяцаюць ад дзесяці тысяч рублёў.

Дзве вакансіі для спартсменаў-інструктараў адкрыты ў футбольным клубе "Іслач": з заробкам ад трох і ад пяці тысяч рублёў. У ФК "БАТЭ" таксама шукаюць спартсмена-інструктара, заробак абяцаюць ад двух тысяч рублёў. У "Шахцёр" патрэбны трэнер за 1,5 тысячы рублёў.

Цікава, што ў той жа час у гарадзенскі ФК "Нёман" спартсмена-інструктара шукаюць на больш сціплы заробак - 375 рублёў.

Сярод іншых цікавых высокааплатных вакансій - месца для прараба з заробкам вышэй за 6918 рублёў. Таксама шукаюць новага гендырэктара аднаго з піўзаводаў - на заробак ад 3,5 тысячы рублёў.

0
Тэги:
вакансіі, Беларусь