Які сёння дзень: 1 верасня 2020 года

Які сёння дзень: 1 верасня 2020 года

134
(абноўлена 09:51 26.08.2020)
Гэты дзень з'яўляецца дзвесце сорак пятым па грыгарыянскім календары, да канца года застаецца 121 дзень.

Сёння ў Беларусі і Расіі святкуюць Дзень ведаў. Якія яшчэ падзеі адбыліся 1 верасня і чым азнаменаваны гэты дзень у народным календары, чытайце ў спраўцы Sputnik.

Гістарычныя падзеі 1 верасня

  • У 1435 годзе адбылася бітва пад Вількамірам, войскі Жыгімонта Кейстутавіча разам з палякамі разбілі Свідрыгайлу і яго саюзнікаў.
  • У 1482 годзе Крымскія татары на чале з Менглы-Гірэям разрабавалі і спалілі Кіеў, кіеўскі ваявода Івашка Хадкевіч трапіў у палон.
  • У 1827 годзе ў Расійскай імперыі было забаронена прымаць сялян у вышэйшыя і сярэднія навучальныя ўстановы.
  • У 1906 годзе ў Вільні выйшла першая легальная беларуская газета "Наша доля". Упершыню надрукаваны верш Якуба Коласа.
  • У 1944 годзе пачалі працаваць беларускія гімназіі ў Бельску і Гайнаўцы, беларуска-руская ў Беластоку і беларускія пачатковыя школы ва ўсёй Усходняй Беласточчыне, але праз год яны былі ліквідаваныя польскімі ўладамі.
  • У 1978 годзе адбыўся пуск першага тралейбуса ў Віцебску.
  • У 1992 годзе быў адкрыты Чэрвеньскі раённы краязнаўчы музей.
  • У 2002 годзе школы Беларусі перавялі на 12-гадовую навучальную праграму.
  • У 2007 годзе быў адкрыты помнік Усяславу Чарадзею ў Полацку.
  • У 2015 годзе быў адкрыты Верхнядзвінскі гісторыка-краязнаўчы музей.

Хто нарадзіўся 1 верасня

  • 1743 год: Кароль Антоні Жэра, польскі і беларускі пісьменнік.   
  • 1853 год: Міхал Федароўскі, беларускі фалькларыст, этнограф, археолаг.
  • 1900 год: Сымон Баранавых, беларускі празаік.
  • 1913 год: Масей Сяднёў, беларускі пісьменнік.
  • 1942 год: Іван Басюк, беларускі гісторык.
  • 1956 год: Уладзімір Салодкі, беларускі спявак.

Таксама ў гэты дзень нарадзіліся амерыканскі пісьменнік Эдгар Райс Бероўз і расійсці пісьменнік Андрэй Платонаў.

1 верасня ў народным календары

Сёння дзень святых Андрэя Страцілата і Фёклы. Страцілата яшчэ называюць "цяпляк", таму што дні пачатку восені часам бываюць нават цяплей за летнія, быццам бы сонейка развітваецца з зямлёю. А Фёклу – "бурачніцай", бо пачынаюць у гэты дзень убіраць саспелыя буракі. 

На полі касілі авёс – дарэчы, любімы сняданак канёў. Сноп аўса ставілі ў сенцах і ў хаце, а часам падвешвалі з конскай збруяй: верылі, што ён зможа адагнаць ад хаты і хатніх жывёл нячысцікаў.

У некаторых вёсках жанчыны пасля таго, як авёс быў скошаны, каталіся па полі — зміналі астаткі сцеблаў – і галасілі. Гэты старажытны абрад азначаў аднаўдленне поля, зямлі і жанчыны, якія заўсёды ў вераваннях былі звязаныя разам. 

134
Тэги:
народны каляндар, які сёння дзень, Беларусь
Тэмы:
Які сёння дзень: каляндар знакавых падзей (327)
Які сёння дзень: 19 верасня 2020 года

Які сёння дзень: 19 верасня 2020 года

290
(абноўлена 09:58 14.09.2020)
Гэты дзень з'яўляецца дзвесце шэсцьдзесят трэцім па грыгарыянскім календары, да канца года застаецца 103 дні.

У гэты дзень у 1991 годзе Вярхоўны Савет БССР зацвердзіў назву беларускай дзяржавы — Рэспубліка Беларусь і яе дзяржаўныя сімвалы. Якія яшчэ падзеі адбыліся 19 верасня і чым азнаменаваны гэты дзень у народным календары, чытайце ў спраўцы Sputnik.

Гістарычныя падзеі 19 верасня

  • У 1794 годзе расійскія войскі на чале з Аляксандрам Суворавым разбілі пад Брэстам атрады Рэчы Паспалітай.
  • У 1952 годзе ў Мінску пачалі хадзіць мінскія тралейбусы: першая лінія звязала пасажырскі вакзал з Круглай плошчай.
  • У 1991 годзе Вярхоўны Савет БССР зацвердзіў назву беларускай дзяржавы — Рэспубліка Беларусь і яе дзяржаўныя сімвалы: бел-чырвона-белы сцяг і герб Пагоня.
  • У 2014 годзе ў Віцебску адкрылася Ганаровае консульства Славакіі.

Хто нарадзіўся 19 верасня

  • 1797 год: Януар Сухадольскі, беларускі жывапісец-баталіст.
  • 1958 год: Ігар Цішын, беларускі мастак.

Таксама сёння нарадзіліся англійскі пісьменнік Уільям Голдынг і англійскі акцёр Джэрэмі Айранс.

19 верасня ў народным календары

Сёння вернікі ўспамінаюць цуд Архістраціга Міхаіла. З храмам, пабудаваным у гонар Архістраціга Міхаіла ў Фрыгіі, звязаны два паданні: непасрэдна з гісторыяй будаўніцтва і з уратаваннем храма. Храм быў пабудаваны бацькам нямой дзяўчыны, якая атрымала дарунак мовы пасля таго, як Архістраціг Міхаіл паказаў яму ў сне крыніцу, з якой дзяўчынка павінна была выпіць вады. Але ў IV стагоддзі паганцы паспрабавалі разбурыць храм з дапамогай плыні дзвюх рэк, якія аб'ядналі і накіравалі іх плынь на будынак. Па малітве служыцеля храма з'явіўся сам Архістраціг Міхаіл і ўдарыў сваім жазлом па скале. Ад гэтага ўдару з'явілася шчыліна, у якую і трапіла вада. Менавіта пра гэты цуд і ўспамінаюць 19 верасня.

У народзе верылі, што ў Міхайлаў дзень нячысцікі хаваюцца, бо баяцца яго гневу. Непажадана было 19 верасня працаваць – асабліва ў полі.

Надвор'е ў гэты дзень супярэчлівае – можа і падмарозіць, і затрымацца цёплае восеньскае надвор'е. "З Міхаіла зіма марозы куе", — казалі ў народзе.

290
Тэги:
народны каляндар, які сёння дзень, Беларусь
Тэмы:
Які сёння дзень: каляндар знакавых падзей (327)
Які сёння дзень: 18 верасня 2020 года

Які сёння дзень: 18 верасня 2020 года

142
(абноўлена 09:57 14.09.2020)
Гэты дзень з'яўляецца дзвесце шэсцьдзесят другім па грыгарыянскім календары, да канца года застаецца 104 дні.

У 1772 годзе Расійская імперыя, Аўстра-Венгрыя і Каралеўства Прусія падзялілі паміж сабой Рэч Паспалітую. Якія яшчэ падзеі адбыліся 18 верасня і чым азнаменаваны гэты дзень у народным календары, чытайце ў спраўцы Sputnik.

Гістарычныя падзеі 18 верасня

  • У 1651 годзе Багдан Хмяльніцкі заключыў з уладамі Рэчы Паспалітай Белацаркоўскі мір, паводле якога казацкай тэрыторыяй прызнавалася толькі Кіеўскае ваяводства, а Хмяльніцкі мусіў падпарадкоўвацца вялікаму гетману кароннаму і не мець самастойных знешніх зносін.
  • У 1772 годзе Расійская імперыя, Аўстра-Венгрыя і Каралеўства Прусія паведамілі ўладам Рэчы Паспалітай аб факце падзелу яе тэрыторыі і запатрабавалі склікання надзвычайнага сейма, каб фармальна пацвердзіць законнасць сваіх захопаў.
  • У 1915 годзе кайзераўскія войскі занялі Вільню, у гэты ж дзень пачаўся Свянцянскі прарыў — наступальная аперацыя кайзераўскіх войск на Заходнім фронце.
  • У 1919 годзе польскія войскі акупіравалі Мінск.

Хто нарадзіўся 18 верасня

  • 1985 год: Андрэй Жыгалка, беларускі шахматыст, гросмайстар.

Таксама сёння нарадзіліся французскі фізік і астраном Леон Фуко і шведская і амерыканская актрыса Грэта Гарба.

18 верасня ў народным календары

У гэты дзень Праваслаўная царква ўспамінае прарока Захарыю і яго жонку, праведную Лізавету — бацькоў Іаана Хрысціцеля. Па паданні, у іх доўга не было дзяцей, пакуль Лізавеце не з'явіўся анёл, які распавёў, што ў яе нарадзіцца сын, якому належыць выканаць вялікую місію – падрыхтаваць людзей да прыходу Хрыста. У гэты дзень маліліся святым аб зачацці і нараджэнні дзіцяці або пры складаных родах.

18 верасня ў народзе лічылася прыдатным для ўсялякіх гаданняў, прадказанняў і іншых чараўніцкіх спраў.

Назіралі за прыродай: калі на рабіне лісце ўжо пажоўкла, зіма будзе ранняя. Калі рабін шмат – восень будзе дажджлівая.

142
Тэги:
народны каляндар, які сёння дзень, Беларусь
Тэмы:
Які сёння дзень: каляндар знакавых падзей (327)

Астраномы выявілі ў атмасферы Венеры фасфін. Што гэта значыць - відэа

0
(абноўлена 12:30 18.09.2020)
У кіслотных аблоках Венеры знайшлі намёкі на жыццё - навукоўцы выявілі ў атмасферы планеты газ фасфін. Ён хоць і атрутны, але з'яўляецца маркерам наяўнасці жыцця.

Навукоўцы выявілі малекулу фасфіна ў атмасферы Венеры, што павышае верагоднасць таго, што асноўныя формы жыцця могуць хавацца прама над паверхняй планеты.

На роліку, апублікаваным на сайце Еўрапейскай паўднёвай абсерваторыі, відаць планета, што верціцца па арбіце, а таксама падпісаныя тлумачэнні да вынікаў.

Навукоўцы апублікавалі даследаванне ў часопісе Nature Astronomy. Аўтары не сцвярджаюць, што фасфін - надзейны доказ наяўнасці жыцця. На іх думку, гэта кажа пра невядомыя геалагічныя або хімічныя працэсы на планеце.

Адкрыццё было зроблена з дапамогай магутных тэлескопаў, яго вынікі выкладзеныя ў адкрыты доступ, што дазваляе іншым навукоўцам ацэньваць і аспрэчваць атрыманыя дадзеныя.

Венера - другая планета ад Сонца - падобная на Зямлю сваімі памерамі, масай, арбітальнай хуткасцю. Аднак умовы на Венеры непрыдатныя для жыцця чалавека. Сярэдняя тэмпература на яе паверхні складае прыкладна + 462°С, планету акружае шчыльная газавая абалонка, якая складаецца ў асноўным з вуглякіслага газу і азоту. У атмасферы знаходзіцца шмат злучэнняў серы і практычна адсутнічаюць вадзяная пара і кісларод.

0
Тэги:
Космас