Бабёр

Быць бабру: ці стане каўбаса з дзікага грызуна нацыянальным трэндам?

21
(абноўлена 10:06 07.02.2017)
Карэспандэнт Sputnik пабывала ў некалі традыцыйных месцах пражывання баброў і высветліла, якія перспектывы ёсць у новай галіны айчыннай мясаперапрацоўкі.

У студзені Міністэрства лясной гаспадаркі Беларусі выступіла з прапановай запусціць вытворчасць каўбас і тушонкі з бабра. Нібыта гэтых звяроў развялося ў нас шмат, ды і мяса іх карысна. Карэспандэнт Sputnik Юлія Балакірава праверыла, ці так гэта, адправіўшыся ў Бабруйск, наваколлі якога заўсёды лічыліся традыцыйным арэалам пражывання грызуна.

Бабруйскі Віні-Пух

Перш за ўсё, апынуўшыся на месцы, хочацца паглядзець на бабра. Што за звер такі, з-за якога пачаўся ўвесь сыр-бор? Супрацоўнікі Бабруйскага лясгаса спяшаюцца мяне засмуціць: жывёла баязлівая, днём хаваецца, шанцы сустрэць яе невялікія. Тым не менш, вырашаем рызыкнуць і адпраўляемся за горад. На другім кіламетры ад Бабруйска заўважаем бабровую хатку. Здалёку падобная на ўзгорак, пакрыты снегам. Дабрацца да яе аказваецца не так ужо і проста: паўсюль балота. Ды і гурбы абцяжарваюць рух: у некаторых месцах дастаюць нам да калена.

Аказваецца, у хатцы бабра, як і ў нашых кватэрах, ёсць некалькі пакояў. Гэта кухня, у якой захоўваюцца галінкі, і спальня.

Бобровые хатки иногда бывают весьма внушительных размеров
© Sputnik Егор Литвин
Бабровыя хаткі часам бываюць вельмі вялікіх памераў

Самая вялікая ў паляўнічай гаспадарцы хатка размяшчаецца ў Глускім раёне. У вышыню яна 5 метраў. Нядаўна на "хмарачос" зладзілі аблаву ваўкі. Прыняліся яго разбіраць, але надоўга іх не хапіла. Бабры ўмацавалі пабудову і працягваюць у ёй шчасліва жыць.

"Рачныя насельнікі нярэдка самі ствараюць надзвычайныя сітуацыі. Напрыклад, у мінулым годзе звярок засеў у плоце аднаго з прыватных дамоў. Жыхарам у рукі не даваўся. Усе спробы да яго наблізіцца скончыліся няўдачай — ён нават пракусіў гаспадыні бот. Прыйшлося клікаць на падмогу пажарных. Тыя выпусцілі палоннага ў вадаём, празвалі яго "бабруйскім Віні-Пухам", — распавядаў галоўны ляснічы Бабруйскага лясгаса Вадзім Станько.

А нядаўна іншага бабра выявілі на прыпынку грамадскага транспарту ў пасёлку Глуша. Ён апынуўся цалкам міралюбным. На людзей не кідаўся, наадварот, глядзеў на іх з цікаўнасцю. Яго таксама даставілі да вадаёма.

"У цэлым вялікіх клопатаў бабры нам не дастаўляюць. За апошнія гады было затоплена толькі два дачных участка пад Бабруйскам з-за таго, што рачныя насельнікі збудавалі плаціну", — рэзюмаваў галоўны ляснічы.

38 баброў

Сваю назву Бабруйск атрымаў у гонар баброў: раней у гэтых краях іх было нямерана. У горадзе грызунам нават ўсталявана некалькі помнікаў. Тым не менш, сёння у мясцовай паляўнічай гаспадарцы плошчай 15,6 тысячы гектараў баброў амаль не засталося.

Следы бобровой работы
© Pixabay
Сляды працы бабра

"У савецкі час былі модныя шапкі з футра бабра. Здабыча звера вялася дзяржавай у велізарных маштабах. З-за гэтага від трапіў у Чырвоную кнігу як выміраючы. Сёння ён такім не з'яўляецца. Аднак пад Бабруйскам баброў адносна няшмат. У нас жыве 38 асобін. Лічым іх па хатках, плацінам, норам, слядах, як належыць. Ёсць ліміт на здабычу звера. У год дазволена забіваць толькі 10 асобін", — распавёў Вадзім Уладзіміравіч.

Бывае, што да баброў за сезон паляўнічыя наогул не праяўляюць цікавасці. Попыт на грызуна невысокі.

"Шмат у чым гэта з-за таго, што павысіўся кошт пуцёўкі. Сезонная каштуе 180 рублёў. За кожную здабытую тушку трэба заплаціць яшчэ па 20 рублёў", — тлумачыць вядучы паляўніцтвазнаўца Бабруйскай раённай арганізацыйнай структуры Беларускага таварыства паляўнічых і рыбаловаў Міхаіл Плахоцкі.

Ды і шкура рачнога грызуна ўжо не так цэніцца, як раней. А да мяса звера ахвотны далёка не кожны паляўнічы — нярэдка яго пакідаюць у паляўнічай гаспадарцы. Асноўная каштоўнасць бабра — у яго бруі, якая выкарыстоўваецца ў медыцынскіх мэтах.

Разам з тым існуе план па здабычы баброў, які штогод даводзіцца да паляўнічых гаспадарак. Незапатрабаванага паляўнічымі звера прыходзіцца браць "на сябе" егерам.

Хто спрагназуе попыт

Перспектывы вытворчасці бабровых каўбас Міхаіл Плахоцкі ставіць пад сумнеў. На яго думку, вырабляць каўбасу з бабра ў прамысловых маштабах нерэальна. Спецыяліст меў зносіны з супрацоўнікамі Бабруйскага мясакамбіната — для вытворчасці патрэбныя немалыя маштабы нарыхтоўкі мяса для штодзённай загрузкі — да 10 тон мяса. Дзе ўзяць столькі баброў, калі адзін важыць да 30 кілаграмаў? Акрамя таго, сезон палявання на грызуна доўжыцца з 1 верасня па 31 сакавіка. Як быць у астатні час? Ды і ці будзе каўбаса карыстацца стабільным попытам? Бо тыя ж паляўнічыя, напрыклад, бабровага мяса не любяць.

Мех бобра не особо ценится бобруйскими охотниками. Зверя, как правило, добывают ради струи, которая используется в медицинских целях.
© Sputnik Егор Литвин
Футра бабра не асоба шануецца бабруйскімі паляўнічымі. Звера, як правіла, здабываюць дзеля бруі, якая выкарыстоўваецца ў медыцынскіх мэтах.

Вадзім Станько прапануе пайсці іншым шляхам. У кожным лясгасе ёсць базы адпачынку. Можна было б прапаноўваць адпачывальнікам паляваць на бабра. Здабытага звера рыхтавалі б кухары ўстаноў.

"Таксама ў Бабруйску маглі б падаваць мяса бабра як фірмовую страву ў рэстаранах. Такая ў нас была б фішка. Мяса спрабаваў. Цалкам ядомае. Па смаку нічым не адрозніваецца ад астатняга", — заўважыў галоўны ляснічы.

Між тым у міністэрстве паведамляюць: да восені гэтага года прадукт з бабра паступіць у крамы.

"Тушонка і каўбаса названыя як варыянты. Можа, будуць і іншыя віды прадукцыі. Рэцэптуры распрацуюць перапрацоўчыя арганізацыі, якім гэта будзе даручана", — сказаў начальнік аддзела паляўнічых гаспадарак міністэрства Сяргей Шастакоў.

Ужо прыняты ТУ, якія дазваляюць пускаць мяса на перапрацоўку.

Цана на мяса бабра будзе вышэй, чым на свініну. Усё ж такі мяса рачнога грызуна лічыцца дэлікатэсам. Напярэдадні Інстытут мяса-малочнай прамысловасці правёў даследаванне, у рамках якога высвятліў, што ў ім утрымліваецца шмат бялка, селена і вітаміна С.

Што тычыцца грызуноў, то ў краіне іх больш чым дастаткова, запэўніў Шастакоў. Так, за 2015 год карыстальнікамі паляўнічых угоддзяў было здабыта 8 919 асобін бабра.

"Большая частка тушак будзе ісці на ўласныя патрэбы паляўнічых. Астатняе — на перапрацоўку", — адзначыў Сяргей Міхайлавіч.

Ведущий охотовед Михаил Плохоцкий ставит под сомнение возможность масштабного производства колбасы из бобра
© Sputnik Егор Литвин
Вядучы паляўніцтвазнаўца Міхаіл Плахоцкі ставіць пад сумнеў магчымасць маштабнай вытворчасці каўбасы з бабра

Гэта значыць выпускаць каўбасу і тушонку з бабра напачатку плануюць у абмежаванай колькасці.

Чыноўнік дадаў, што асабліва мяса бабра любяць у Літве і краінах Скандынавіі. Аднак пра экспарт каўбас туды пакуль казаць рана.

21
Тэги:
прысмакі, бабёр, турызм, Прырода, Міністэрства лясной гаспадаркі Рэспублікі Беларусь, Бабруйск, Беларусь
Пятровіца - 2018

Самы салодкі месяц лета: як працавалі нашы продкі ў ліпені

182
(абноўлена 15:11 02.07.2020)
Этнограф Ларыса Мятлеўская распавядае пра заняткі нашых продкаў у ліпені і вучыць гатаваць смачныя стравы з рыбы.

У народзе кажуць: "Хто ў ліпені на полі пацее, таго ўзімку печка грэе". Працы на агародзе і ў полі, сапраўды, хапае ўсім.

Народная мудрасць пра ліпеньскія клопаты:

  • Ранняя птушка зубкі цярэбіць, а позняя — вочкі трэць.
  • Зерне ў каласку, не валяйся ў халадку.
  • Святы Андрэй за ўсіх мудрэй, саху ладзіць, каня гладзіць.
  • На Андрэя азімыя наліліся, а татка-авёс да палавіны дарос.
  • Святы Данат коскі точыць, сянцо косіць.

Пакуль жанчыны працуюць з садавінай і агароднінай, мужчыны займаюцца нарыхтоўкай сена. Касавіца — мужчынская праца. Нарыхтоўка сена была заўсёды не меньш важнай справай, чым жніво. Чым больш было назапашана сена, тым больш упэўнена адчуваў сябе гаспадар зімой. Лішкамі сена нават гандлявалі на кірмашах. Асабліва цаніліся сакавітыя, духмяныя ліпеньскія ўкосы.

Луговые травы и цветы
© Sputnik / Игорь Подгорный
Траву нарыхтоўвалі паўсюдна: на паплавах, у полі і ў лесе

Траву нарыхтоўвалі паўсюдна: на паплавах, у полі і ў лесе. Часам на касавіцу выпраўляліся далёка ад хаты. Спяшаючыся накасіць як найболей, начавалі ў полі ў адмысловых буданах. Ежу бралі з сабой. Выпраўляючы гаспадара на касавіцу, гаспадыня клала ў яго торбу кавалак сала, хлеб, пер'е цыбулі і агуркі.

Часам гарачы абед хто-небудзь з жанчын прыносіў у поле. Бралі з сабой і пітво. Звычайна гэта быў укіслы да гэтага часу бярозавік або хлебны квас. Калі касьба адбывалася каля ракі, то стараліся ў вольную хвіліну налавіць рыбы, каб падсілкавацца юшкай, або проста пяклі яе на вуголлях. Сушыць у ліпені сена перашкаджалі частыя дажджы і вялікія росы, таму даводзілася пільна сачыць за надвор'ем па прыкметах, якіх было нямала.

Як прадказаць надвор'е ў ліпені?

  • Калі дажджавыя чэрві выпаўзаюць з зямлі, то яснае сонечнае надвор'е зменіцца дажджом з навальніцай;
  • Птушкі раптам змоўклі, а ластаўкі і стрыжы лётаюць над зямлёй — будзе навальніца;
  • Вераб'і сціхлі і схаваліся пад дах — набліжаецца навальніца;
  • Камары ўвечары "мак таўкуць" (клубяцца) — да добрага надвор'я;
  • Неба ў навальнічных хмарах, а пчолы не хаваюцца — дажджу не будзе;
  • Весела скачуць і стракочуць конікі — да сухога і яснага надвор'я;
  • Калі на шырокім лісці канаў раніцай з'яўляюцца кроплі вады, то ўдзень будзе дождж або навальніца.

Гарачы і сухі чэрвень прыспешыў зацвітанне ліпы, у гонар якой называецца другі месяц лета. Калісьці ж па часе зацвітання ліпы вызначалі  пачатак масавай уборкі азімага жыта. Ліпа зацвіла — праз тры тыдні пачынай жніво. Таксама аб спеласці жыта селяніну падказвалі паспелыя ў лесе ягады чарніц. Пачатак жніва прымяркоўвалі да святкавання ў народзе прысвятка Ганны, які прыходзіўся на канец месяца. Казалі: "Святая Ганна снапы кладзе".

Сбор черники в Омской области
© Sputnik / Алексей Мальгавко
Аб спеласці жыта селяніну падказвалі паспелыя ў лесе ягады чарніц

Гэтым жа часам у пятніцу перад Іллёй, якога святкуюць 2 жніўня, адзначалі дзень "зазубрывання" або вастрэння сярпоў — Серпавіцу, калі каля кузні стаяла чарга з вясковых баб. Асабліва цанілася кавальскае майстэрства вандроўных кавалёў-цыганоў. Лічылася, што яны ўмелі выкаваць і зазубрыць такі серп, якім было лёгка і скора жаць.

Пятровіца – 2018
© Sputnik Альфрэд Мікус
Гаспадынька з сярпамі

Аб жанчыне, якая за дзень больш за іншых накладала снапоў, казалі, што яна "мае цыганскі серп". Калі пачыналася жніво, усе іншыя гаспадарчыя працы адкладаліся ў бок. Усе сілы сялянскай сям'і былі скіраваныя на тое, каб як мага хутчэй звезці з поля ўраджай збожжавых.

Ліпень — месяц, поўны працы. У народных прыказках нават святыя ў ліпені не сядзяць без працы: "Святы Пятро жыта сцеліць, святы Кузьма сярпы робіць, а святы Дзям'ян сена грабіць".

Вядомы і добры звычай бескарыснай дапамогі ў працы нямоглым суседзям талакой. Адбывалася гэта на Пятра і Паўла. Пра такую талаку ёсць прымаўка: "Святы Пётра талаку збіраў копы сена вазіць, стагі мятаць".  Дарэчы, ў гэты дзень працаваць на ўласную гаспадарку забаранялася, паколькі лічылася грахом. Калі праца была завершана, па традыцыі гаспадары наладжвалі частаванне. Звычайна гэта былі простыя, але пажыўныя стравы. У гэты час на стале ў селяніна з'яўлялася маладая бульба, агуркі і цыбуля, у лесе было поўна грыбоў, а ў вадаёмах — рыбы. Таму гаспадарам было чым пачаставаць талакоўцаў.

Рыбныя галушкі

  • 500 гр рачной рыбы

  • 75 гр пшанічнай мукі
  • 2 яйкі
  • 1 ч. лыжка чорнага перцу гарошкам
  • 1 ст. лыжка насення кропу
  • 1-2 цыбуліны
  • 1,5 ч. лыжкі солі
  • 1 ч. лыжка масла

Як гатаваць:

Дробную рачную рыбу пачысціць ад костак, дробна насячы нажом, але не прапускаць праз мясарубку і расцерці. Дробна насечаную цыбулю, кроп, перац і соль стаўчы ў ступцы, дадаць у рыбу.

Рыбалка
© Pixabay
Для рыбных галушак можна браць любую рачную рыбу

Муку развесці ў малацэ, уліць узбітыя яйкі і перамяшаць, аб'яднаць з рыбным фаршам, усё разам добра расцерці і ўзбіць, каб атрымалася аднародная маса. Зварыць рыбную юшку з галоў, плаўнікоў і костак, пасаліць і адварыць у ёй галушкі на маленькім агні да гатоўнасці. Дастаць з юшкі і падаць асобна з маслам і бульбай.

Смачна есці!

182
Тэги:
народныя прыкметы, беларуская кухня, Ларыса Мятлеўская, Беларусь
Тэмы:
Спадчына: традыцыі і вераванні нашых продкаў
По теме
Прыродная сталоўка: гатуем з таго, што пад нагамі
Віно і смажаныя кураняты: што яшчэ гатавалі нашы продкі з агрэсту
Таблетка ад страху і абярэг ад нячысцікаў: чым яшчэ праславіўся часнок
Добра жыць і не тужыць, або Народныя парады для мужоў і жонак
Навошта кувае зязюля і што пра гэта кажуць у народзе
Кухня нашых продкаў: як гатаваць прываротнае зелле і любімы соус Гётэ
Кухня нашых продкаў: каперсы з капуцынаў і дзікія качкі з белым соусам
Старая стужка

Экранізацыі Шамякіна: успамінаем класіка і глядзім фільмы па яго кнігах

507
(абноўлена 09:31 30.01.2020)
30 студзеня 1921 года нарадзіўся выбітны беларускі пісьменнік Іван Шамякін. Яго вялізная літаратурная спадчына лягла ў аснову шматлікіх фільмаў.

Каб успомніць знакамітага дзеяча беларускай літаратуры і з сэнсам правесці вечар, Sputnik прапануе вам паглядзець бессмяротную класіку: экранізацыі кніг вялікага аўтара. 

Атланты і карыятыды

Месца дзеяння — абласны горад Беларусі. Фільм прысвечаны жыццю савецкай інтэлігенцыі і праблемам сямейнага жыцця галоўнага архітэктара горада Максіма Карнача. Ён таленавіты, але яму даводзіцца пераадольваць непаразуменне, а часам прамы канфлікт інтарэсаў з чынавенствам.

Рэжысёр: Аляксандр Гутковіч.

Эпілог (1994)

Фільм зняты па матывах аповесцяў Івана Шамякіна. Пісьменнікі і мастакі аказваюцца непатрэбнымі грамадству, вымушаныя зарабляць на жыццё продажам асабістых твораў. Мастаку пашчасціла — ягоныя карціны набылі. Як выжывае інтэлігенцыя — глядзіце ў фільме і разбірайцеся, як выжываць самім.

Рэжысёр: Ігар Дабралюбаў.

Крыніцы (1964)

Першы экранізаваны раман. Як і ў кнізе, сюжэт фільма пабудаваны на малюнку жыцця сельскай інтэлігенцыі. Час дзеяння — лета 1953 і наступны навучальны год.

Прызначаны ў сельскую мясцовасць з буйнога сталічнага навуковага інстытута Лемяшевич не хавае, што быў звольнены не па ўласным жаданні, як паказана ў яго дакументах, а ў выніку канфлікту з кіраўніцтвам. Яго крытычная ацэнка работы інстытута не атрымала падтрымкі, і супрацоўніку было рэкамендавана памяняць профіль заняткаў.

Рэжысёр: Іосіф Шульман.

Глыбокая плынь (2005)

Галоўная гераіня Тацяна Маеўская ў першыя дні вайны выратоўвае яўрэйскага хлопчыка. Бацьку і мачасе яна гаворыць, што гэта яе сын. Мачаха выдае Тацяну і расказвае аб гэтым нямецкаму агенту Мацею Куляшу. Пасля гэтага да Тацяны завітваюць паліцэйскія, ды Тацяна праяўляе смеласць і рашучасць. Яна забівае фашысцкіх паслугачоў, а сама з дзіцем і бацькам падаецца ў партызаны.

Рэжысёр: Маргарыта Касымава, Іван Паўлаў.

Вазьму твой боль (1980)

У вёску пасля працяглага зняволення вяртаецца былы паліцай Дашкевіч, вінаваты ў смерці аднавяскоўцаў. Іван, у якога сястра і маці загінулі ад рук паліцая, не можа спакойна перанесці такога вяртання.

Рэжысёр: Міхаіл Пташук.

507
Тэги:
Літаратура, Іван Шамякін, Беларусь
Тэмы:
Беларуская літаратура
На беразе Бярэзіны знайшлі ўнікальны шлем

"Шлем Марзалюка" атрымаў статус гісторыка-культурнай каштоўнасці

0
(абноўлена 17:37 28.10.2020)
У красавіку мінулага года ў Бабруйску на беразе Бярэзіны знайшлі шлем X-XI стагоддзяў, які паспелі абвясціць шлемам полацкага князя Ізяслава. Што вядома пра артэфакт, разбіраўся Sputnik.

Нядаўна стала вядома, што ў кастрычніку на пасяджэнні Беларускага рэспубліканскага навукова-метадычнага савета было прынята рашэнне аб прысваенні шлему, знойдзенаму ў Бабруйску, статуса гісторыка-культурнай каштоўнасці.

Адразу пасля таго, як у красавіку ў ходзе работ па паглыбленні дна ракі ў затоцы правага берага Бярэзіны, быў знойдзены сярэднявечны шлем, да вывучэння знаходкі падключыўся дэпутат і па шчаслівым збегу абставінаў археолаг Ігар Марзалюк.

Дзякуючы яго намаганням шлем быў перададзены кваліфікаваным спецыялістам на рэстаўрацыю ў Беларускі дзяржаўны музей гісторыі Вялікай Айчыннай вайны. Гісторыкі прыйшлі да высновы, што дадзены артэфакт з'яўляецца нічым іншым, як помнікам зброевага мастацтва Х-ХІ стагоддзяў.

Ігар Марзалюк выказаў здагадку, што гэты статусны прадмет належаў Ізяславу, сыну полацкай князёўны Рагнеды і кіеўскага князя Уладзіміра.

Шлем, пячатка і экспедыцыя

"Менавіта такія шлемы называлі залатымі. Такія шлемы належалі, як правіла, менавіта тым, хто кіраваў дружынай, як правіла, першым у бой ішоў князь.

Усё гэта дазваляе казаць, што гэта ўнікальная рэч, якая, безумоўна, належала чалавеку з высокім сацыяльным статусам", - тлумачыў Ігар Марзалюк.

Па версіі беларускіх гісторыкаў, шлем, знойдзены ў Бабруйску, быў зроблены ў Скандынавіі, а затым ужо прывезены ў Беларусь па старажытным гандлёвым шляху "з варагаў у грэкі".

Родапачынальнік дынастыі полацкіх князёў Ізяслаў памёр прыблізна на пачатку XI стагоддзя, але інфармацыі пра месца яго пахавання няма. Адзінай вядомай археалагічнай знаходкай, якая пэўна звязана з яго імем, з'яўляецца пячатка з надпісам князь Ізяслаў і горад Полацак. У 1954 годзе яна была знойдзена на раскопках у Ноўгарадзе. Цікава, што на пячатцы таксама намаляваны трызубец - радавы знак Рурыкавічаў.

Князь Ізяслаў вядомы не толькі як палітык, які здолеў аднавіць разбураны яго бацькам Полацк, але і як дзед Усяслава Чарадзея. Пры кіраванні апошняга ў горадзе быў узведзены Сафійскі сабор як сімвал магутнасці княства.

Погляд з Кіева на бабруйскі шлем

У сваю чаргу кандыдат гістарычных навук, выкладчык кафедры гісторыі Цэнтральнай і Усходняй Еўропы Кіеўскага нацыянальнага універсітэта Арцём Папакін распавёў, што знаходка сапраўды унікальная для Беларусі, але ні пра якую сенсацыі не можа ісці і гаворкі.

"Вось так ствараюцца міфы. Цудоўнай захаванасці шлем тыпу "Чорная Магіла" (курган пад Чарнігавам, які, на думку даследчыкаў, з'яўляецца помнікам эпохі вікінгаў - Sputnik), знойдзены ў Бярэзіне каля Бабруйска - адзіная знаходка такога тыпу на тэрыторыі Беларусі - "спрытным рухам рукі" ператварылася ў шлем Ізяслава Уладзіміравіча і адначасова ў сімвал беларускай дзяржаўнасці. Разам з тым агучылі няправільную колькасць шлемаў гэтага тыпу (ужо вядома больш за 40 цэлых і фрагментаў), недарэчна параўналі з "шапкай Манамаха" і прыпісалі аўтарства выраба скандынавам", - лічыць украінскі гісторык.

Паводле яго слоў, "ні пра якую прывязку да гістарычных асобаў гаворкі быць не можа. Гэтыя шлемы разам з арабскім срэбрам і іншымі рэчамі ўсходняга паходжання распаўсюджваліся ў Х стагоддзі ў многіх рэгіёнах ваенна-гандлёвай актыўнасці ўсходніх вікінгаў: у Ноўгарадзе, Сярэднім Падняпроўі, Прусіі і Вялікай Польшчы".

Спецыяліст па гісторыі зброі упэўнены, што бабруйскі шлем варта разглядаць у кантэксце такіх знаходак, як Брылеўскі скарб (знойдзены ў Барысаўскім раёне і адносіцца да IX стагоддзя і эпохі вікінгаў - Sputnik), месца яго знаходкі паказвае не на цэнтр княжацкай улады, а на гандлёвы і ваенны шлях па Дняпры да Балтыкі.

Рэха ўнікальнай знаходкі

У маі бягучага года непадалёк ад таго месца, дзе быў знойдзены адзіны ў Беларусі шлем тыпу "Чорная магіла", атрымалася знайсці меч эпохі высокага Сярэднявечча.

Средневековый меч найден в Бобруйске на берегу Березины
© Photo : Николай Силков
Сярэднявечны меч знойдзены ў Бабруйску на беразе Бярэзіны

"Гэты меч датуецца XI-XIII стагоддзямі і адносіцца да поствікінгскай эпохі. На дзяржальні захаваліся сляды серабрэння. Стан для археалагічнага артэфакта ў яго добры", - распавёў гісторык Мікалай Сілкоў.

У цэлым меч захаваўся амаль цалкам і толькі часткова згублена лязо. Гэта дазваляе яго датаваць і аднесці да пэўнага тыпу.

Пры гэтым ён удакладніў, што цяпер меч пры захаванасці каля 80% адсоткаў важыць прыблізна 1,2 кілаграма і мае даўжыню ў 70 сантыметраў. На жаль, нельга вызначыць дакладна, дзе быў выраблены меч.

"Меч трэба чысціць і рэстаўраваць, тады можна будзе вызначыць ўсё больш дакладна. Пакуль можна казаць толькі пра тое, што ён належаў або князю ці дружынніку. Простыя воіны ў гэты час былі ўзброены дзідай і сякерай", - падкрэсліў гісторык.

Знойдзеныя ў Бабруйску шлем і меч, могуць быць паміж сабой звязаныя, таму што маглі існаваць у адзін час. Абедзве знаходкі вельмі статутныя, але сур'ёзных доказаў гэтаму пакуль няма.

0
Тэги:
Бабруйск