Крапiва

Чэмпіянат для неслухаў па знішчэнню "жыгучкі": гатуем дэлікатэс

119
(абноўлена 12:29 03.06.2016)
"Прафілактыку" жыгучай крапівой перыядычна праводзілі бабулі, "лекуючы" ўнукаў-неслухаў. Існавала трывалае меркаванне, што апячыся крапівой вельмі карысна для здароўя і быццам бы гэта ўмацоўвае нервовую сістэму.

Ларыса Мятлеўская, Sputnik.

У маленстве мне часта даводзілася праводзіць лета на вёсцы, і сустрэчы з крапівой былі непазбежнымі. Мала таго, што яе чамусьці заўсёды багата ў малінавых кустах, дык яе яшчэ можна было "пакаштаваць", адхваціўшы па лытках ад бабулі за якое-небудзь свавольства. Праўда, існавала трывалае меркаванне, што апячыся крапівой вельмі карысна для здароўя. Быццам бы гэта ўмацоўвае нервовую сістэму.

А яшчэ крапіву ў вялікай колькасці варылі свінням. Ад гэтага яны добра раслі і былі здаровымі. Дарэчы і сала ад такога харчавання нарастала ў іх смачнейшае!

Карысць ад страваў з крапівы цяпер шмат каму вядомая. У Вялікабрытаніі нават існуюць чэмпіянаты па паяданню крапівы! Вёдрамі яе ядуць. Можа, і нам пераняць такую файную завядзёнку? Крапівы ж хоць заваліся!

Асабіста я, як толькі сыйдзе снег, заўсёды з нецярпеннем чакаю маладую крапіву.

Праўда, увяла яе ў меню сваёй сям'і толькі на пачатку дзевяностых. Гэта былі складаныя гады, якія прымусілі мяне ўзгадаць вясковыя кулінарныя традыцыі. Пакаштаваўшы звараны мамай суп з дадаткам крапівы, адразу згадала смак дзяцінства. У тыя часы ў мяне падрастаў маленькі сын і я вырашыла пачаставаць малога вітаміннай салатай з крапівы. З тых часоў вось ужо больш за 20 гадоў гэтая салата ў майго сына — улюбёная.

Крапіву збіраю з красавіка і амаль да канца мая. Важна, каб парасткі былі далікатныя. Калі вару, сачу за тым, каб не пераварыць, бо тады яна страціць вітаміны. Крапівы бяру паболей, бо як зварыцца, яе значна паменшае, а паколькі смачна дык хутка з'есца.

Крапiва для супу
© Sputnik Ларыса Мятлеўская
Крапiва для супу

Паспрабуйце згатаваць такую салату і вы.

Салата з крапівы

Маладыя парасткі крапівы — прыкладна 250-300 г, пер'е часнаку або цыбулі, пучок пятрушкі, 1-2 яйкі, соль па смаку, маянэз або алей.

Крапіву перабраць, памыць і варыць пакуль не стане мяккай. Адцадзіць і астудзіць. Адціснуць і накрышыць. Дадаць у крапіву накрышаныя зеляніну і яйкі, пасаліць і заправіць маянэзам або алеям. Ядуць з чорным хлебам.

Калі салата атрымалася сухаватая, то варта дадаць у яе крапіўны адвар. А вось каб зрабіць намазку на лусцень, наадварот крапіву трэба добра адціснуць і хлеб узяць барадзінскі.

Калі гатую гэту салату, адвар не выліваю, а апаласкваю ім валасы. Яны тады пышныя і шаўкавістыя. Для гэтай справы стараюся насушыць зеляніны на зіму. Карацей, ад крапівы мне толькі шчасце.

Будзце шчаслівыя і вы!

Дарэчы, ці ведаеце вы, што крапіва, паводле верванняў нашых продкаў, была добрым сродкам супраць нячыстай сілы. Асабліва актыўна абараняліся ёй ад усялякіх ведзьмаў і русалак у купальскую ноч. Яе развешвалі па хлявах, затыкалі над дзвярыма ў хаце і нават насілі пад пахай падчас купальскага абраду!

А яшчэ з крапіўнага валакна як з лёну рабілі самыя далікатныя тканіны. Вандруючы па Беларусі, я сама трымала ў руках галаўны ўбор — намітку з крапіўнага палатна. Вось дзе адразу ўзгадалася казка Андэрсэна "Дзікія лебедзі"!

А вось яшчэ адзін рэцэпцік з цудадзейнай жыгучкі.

Суп з крапівы

Лісце крапівы — 300 г, 1 бульбіна, 1 морквіна, 1 цыбуліна, крупа пшанічная — 3-4 ст лыжкі, кроп, соль па смаку.

Суп-пюрэ з крапiвы
© Flickr / Ewan Munro
Суп-пюрэ з крапiвы

Нацерці моркву на буйной тарцы, скрышыць цыбулю і абсмажыць на алеі да гатоўнасці. Бульбу нарэзаць кубікамі, дадаць у моркву. Туды ж усыпаць памытую пшанічную крупу, уліць трохі вады і тушыць да гатоўнасці крупы.

Даліць 1,5 літра вады, давесці да кіпення, укінуць пакрышаную крапіву, пасаліць, закрыць крышкай і даць пастаяць 10 хвілін. Дадаць у талеркі свежы кроп і падаць да стала з хлебам. Можна заправіць смятанай.

119
Тэги:
Нацыянальная кухня, Ларыса Мятлеўская, Беларусь
Тэмы:
Прыродная сталоўка: гатуем з таго, што пад нагамі (63)
Палац Радзівілаў у Паланечцы

Сядзібу Радзівілаў выставілі на аўкцыён ў 13-ы раз

9
(абноўлена 12:08 25.09.2020)
У вёсцы Паланечка Баранавіцкага раёна прадаюць сядзібу 250-гадовай даўніны. Пакуль - безвынікова.

МІНСК, 25 вер - Sputnik. Сядзібу князёў Радзівілаў, якую мясцовыя ўлады спрабуюць прадаць ужо некалькі гадоў, выставілі на аўкцыён у трынаццаты раз, паведамілі Sputnik у аддзеле эканомікі Баранавіцкага райвыканкама.

Цяпер будынак знаходзіцца ў аварыйным стане. Кроквы прагнілі, падмурак размыла, частка сцяны абвалілася. Яго ўласнікам на дадзены момант з'яўляецца аддзел па адукацыі райвыканкама.

"Некалькі гадоў таму ў самой сядзібе знаходзілася школа, аддзел ўкладваў туды сродкі. Калі школы не стала, адпала неабходнасць утрымліваць будынак. Чаму вырашылі прадаць? Яно пустуючае, а выкарыстоўваць яго па прамым прызначэнні як аб'ект гісторыка-культурнай каштоўнасці - значыць, трэба праводзіць рэстаўрацыю. На гэта ў нас няма грошай", - патлумачыла Sputnik намеснік начальніка аддзела па адукацыі Баранавіцкага РВК Таццяна Каляда.

Ужо некалькі гадоў аддзел эканомікі райвыканкама спрабуе прадаць закінуты і забытае маёнтак Радзівілаў. Пакуль - безвынікова.

"Нядаўна выставілі яе на аўкцыён ў 13-ы раз. Цяпер цана на аб'ект ідзе з паніжэннем - мінус 80% ад пачатковага кошту - і складае 19 тысяч беларускіх рублёў (крыху больш за 7 тысяч долараў па актуальнаму курсе - Sputnik). Каля будынка добрае размяшчэнне , знаходзіцца паблізу "алімпійкі" (трасы М1 - Sputnik), увесь участак займае 3 га - тут можна нешта новае пабудаваць. Спадзяемся, ў сядзібы з'явіцца ж такі ўладальнік", - сказаў галоўны спецыяліст аддзела эканомікі Аляксандр Франюк.

Паводле слоў спецыяліста, калісьці ўлады разглядалі варыянт зрабіць у сядзібе мастацкую галерэю, але сродкаў на гэта не знайшлося.

"Патэнцыйныя пакупнікі? Тэлефануюць, цікавяцца, але пакуль ніякай канкрэтыкі. Многія не хочуць купляць будынак, паколькі прыйдзецца займацца рамонтам, узгадняць праект з міністэрствам культуры. Гэта вельмі вялікія ўкладанні", - удакладніў Франюк.

Пры гэтым былому фальварку патрэбна рэстаўрацыя, а яе можна праводзіць толькі па ўзгадненні з міністэрствам культуры Беларусі. Начальнік упраўлення па ахове гісторыка-культурнай спадчыны профільнага міністэрства Наталля Хвір паведаміла Sputnik, што пакуль заяўкі на аднаўленне сядзібы яна не атрымлівала.

"Калі ў перспектыве ў маёнтка з'явіцца новы ўладальнік, ён павінен будзе выканаць патрабаванні заканадаўства ў сферы аховы гісторыка-культурнай спадчыны, то бок пасля правесці яго рэстаўрацыю. Знешняе аблічча будынка павінна быць адноўлена ў адпаведнасці з гістарычным выглядам", - адзначыла прадстаўнік ведамства.

Крыху гісторыі

Сядзіба ў Паланечцы з'явілася ў другой палове XVIII стагоддзя, яе пабудаваў дзяржаўны дзеяч ВКЛ Мацей Радзівіл. Прыкладам і натхненнем для праекта стала віла на італьянскай возеры Кома. Сын Мацея, Канстанцін Радзівіл, які атрымаў у спадчыну гэты палац, вырашыў зрабіць комплекс больш модным: прыбудаваў да яго калоны і гермы - галовы грэчаскіх багоў і філосафаў. У час Вялікай Айчыннай у будынку здарыўся пажар, а пасля вайны яго аднавілі і размясцілі тут школу-інтэрнат.

Чытайце таксама:

9
Тэги:
Баранавіцкі раён, Радзівілы
Багач - 2020

Усё па традыцыях: у Дукоры адзначылі Багач

105
(абноўлена 13:36 22.09.2020)
Працаваць на свята багатага ўраджаю строга забаронена, таму госці ад душы танчылі і весяліліся.

Багач у народным календары прымеркаваны да свята збору ўраджаю. Назву сваю ён атрымаў, бо лічылася, што менавіта ў гэтыя дні у добрых гаспадароў у хаце "усяго багата". На святкаванне Багача ў Дукорскім маёнтку патрапіў фатограф Sputnik Альфрэд Мікус.

Багач - 2020
© Sputnik Альфрэд Мікус
Багач - гэта адмысловы лубок з зернем
Багач - 2020
© Sputnik Альфрэд Мікус
На свята жыхары вёскі збіраліся грамадой

Для святкавання Багача ўсе жыхары старадаўняй беларускай вёскі збіраліся талакой і рабілі адмысловы лубок з зернем, у сярэдзіну якога ўстаўлялі свечку. У гэты лубок, які атрымаў сваю назву ад наймення свята, кожны вясковец прыносіў па жменьцы зерня з новага ўраджаю. Лубок з запаленай свечкай праносілі абавязкова па ўсёй вёсцы. Усе гэтыя дзеянні былі скіраваныя на захаванне дабрабыту, ураджайнасці, плоднасці жывёлы і сямейнага ладу.

Багач - 2020
© Sputnik Альфрэд Мікус
Багач абавязкова праносілі па ўсёй вёсцы
Багач - 2020
© Sputnik Альфрэд Мікус
Кожны вясковец дадаваў у лубок зерне з новага ўраджаю

Напрыканцы Багач размяшчалі пад абразамі на покуці хаты гаспадароў, якіх грамада ў гэтым годзе абірала лепшымі.

Падчас святкавання Багача ўсім сялянам увогуле забаранялася працаваць: яны хадзілі ў госці адзін да аднаго, ладзілі кірмашы і гулянні, танчылі і спявалі.

Багач - 2020
© Sputnik Альфрэд Мікус
госці ў Дукоры вучыліся розным майстэрствам
Багач - 2020
© Sputnik Альфрэд Мікус
І хоць працаваць на Багач забаронена, але ж вучыцца ніхто не забараняў!
Багач - 2020
© Sputnik Альфрэд Мікус
Выдатны майстар навучыць каго заўгодна

Не засталіся ў баку ад гэтай традыцыі і госці Дукорскага маёнтка. Пад музыку гуртоў Стары Ольса і PAWA і беларускага народнага ансамбля "Вербіца" яны ад душы есяліліся і скакалі, а таксама вучыліся майстэрству керамікі, разьбы па дрэве, пляценню лапцей, ткацтву і вырабу лялек.

105
Тэги:
Народныя традыцыі, Багач
Які сёння дзень: 26 верасня 2020 года

Які сёння дзень: 26 верасня 2020 года

0
(абноўлена 09:56 21.09.2020)
Гэты дзень з'яўляецца дзвесце сямідзясятым па грыгарыянскім календары, да канца года застаецца 96 дзён.

У 1788 годзе нарадзіўся беларускі філолаг Іван Насовіч, аўтар "Слоўніка беларускай мовы". Якія яшчэ падзеі адбыліся 26 верасня і чым азнаменаваны гэты дзень у народным календары, чытайце ў спраўцы Sputnik.

Гістарычныя падзеі 26 верасня

  • У 1629 годзе было падпісана перамір'е паміж Рэччу Паспалітай і Швецыяй, якім скончылася вайна 1600-29 гадоў.
  • У 1655 годзе расійскія войскі спалілі Пінск.
  • У 1964 годзе быў утвораны курортны пасёлак Нарач.
  • У 1990 годзе было заснавана Беларускае таварыства архівістаў.

Хто нарадзіўся 26 верасня

  • 1788 год: Іван Насовіч, беларускі філолаг, этнограф і фалькларыст, стваральнік "Слоўніка беларускай мовы".
  • 1910 год: Уладзімір Агіевіч, беларускі літаратурны крытык.
  • 1925 год: Навум Кіслік, беларускі пісьменнік.

Таксама сёння нарадзіліся нямецкі філосаф Марцін Хайдэгер і прэзідэнт Ураіны Пётр Парашэнка.

26 верасня ў народным календары

Сёння праваслаўныя вернікі шануюць памяць Карнілія – рымскага сотніка, які прыняў хрысціянства дзякуючы апосталу Пятру.

У народзе святога Карнілія называлі Карней, і па сугуччы з яго імём казалі, што настаў час прыбіраць апошнія карняплоды з агародаў. Лічылася, што з гэтага дня ўсе расліны спыняюць рост.

Напярэдадні іншага вялікага царкоўнага свята – Узвіжання – казалі: "Узвіжання чакай, а рэпу вырывай".

26 верасня звярталі ўвагу на птушак: калі ўсе гракі ўжо паляцелі ў вырай, хутка выпадзе снег. А калі з дамашняй птушкі пер'е так і ляціць – зіма будзе цёплай, але снежнай.

0
Тэги:
народны каляндар, які сёння дзень, Беларусь
Тэмы:
Які сёння дзень: каляндар знакавых падзей