Вышыванкі на розны густ

Ярмоленка падарыў Лешчанку вышыванку: прыгожа, модна і з душой

76
(абноўлена 16:46 20.02.2017)
Калі не ведаеце, што падарыць босу, сябру або любімаму чалавеку, паўтарыце падарунак Анатоля Ярмоленкі. Вядомы беларускі спявак падарыў да юбілею не менш вядомаму расійскаму сябру Льву Лешчанку вышываную кашулю.

Вольга Караленка, Sputnik.

Зіма — не сезон для турыстаў, таму і ў спецыфічных сувенірных крамах Траецкага прадмесця зараз зацішша. Прадавец галярэі "Славутыя майстры", якая размешчана побач з адным з домікаў на набярэжнай, Тамара Прохарава паспявае кожнаму з завітаўшых прысвяціць столькі часу, колькі было б немагчыма спякотным летам. Ну а цяпер не толькі прапаноўвае завітаўшай дзяўчыне розныя фасоны вышыванак, але і падбірае да іх паяскі, завушніцы, вянкі.

Пасуюць да джынсаў

Патэнцыйнай пакупніцай аказалася расіянка Каця Барабашава. У Мінск яна прыехала да сяброў па перапісцы. Будучы паракладчык — студэнтка Варонежскага ўніверсітэта — мае далёкія беларускія карані па дзядулі. Мабыць, гэта і паўплывала на любоў да арнаменту, вопратку з якім яна мэтанакіравана шукала па магазінах горада.

Дзяўчына з Варонежа
© Sputnik Вольга Караленка
Дзяўчына з Варонежа

— Была ў "Сталіцы", бачыла фабрычны тавар, але захацелася ручной работы, таму завітала сюды.

Дарэчы, у "Галерэі" можна знайсці вышыванкі і аўтарскія, і фабрычныя такіх вядомых вытворцаў, як Аршанскі льнокамбінат, "Скарбніца", брэсцкі "Этнапіпл" ды і многіх іншых.

Работы розняцца і па тыпу тканіны, нават калі на адной і той жа напісана "лён", і па кошце. Вышыванку можна набыць ад 30-40 рублёў да 150-200. Вельмі многа фактараў уплывае на кошт, хоць некаторыя ляжаць на паверхні. Ручную вышыўку маленькімі крыжыкамі лёгка адрозніць ад машыннай, на першыя кошт звычайна вышэйшы.

Вышыванкі на ўсе памеры
© Sputnik Вольга Караленка
Вышыванкі на ўсе памеры

Хоць і незаўсёды. Па словах вядучага спецыяліста, кансультанта галерэі "Славутасць" Мірыны Каржанеўскай, усё залежыць ад аўтара. "Многія ставяць рэальныя цэны, таму і аўтарскія работы бываюць танней за фабрычныя. Мне вельмі падабаецца спалучэнне кошту і якасці у аршанскай і брэсцкай фабрык. Разнастайны асартымент. Але галоўнае — тая энергетыка, якая сыходзіць з вышываных рэчаў. Мы ж не проста прадаём, мы падбіраем, зыходзячы з падзеі. Вось, напрыклад, вельмі часта набываюць ручнікі. Пытаемся, для чаго канкрэтна: маладым пад ногі паслаць ці каб хлеб-соль на ім паднесці. Арнамент жа ўсюды розны. Птушачкі адна за адной ідуць — перыяд заляцання. Калі адна насупраць другой і так званы вазон у цэнтры — на вяселле як сімвал дабрабыту і дастатку".

За выбарам вышыванкі
© Sputnik Вольга Караленка
За выбарам вышыванкі

Нашу размову тым часам перабівае пакупніца. Маша выбрала чырвоную майку з арнаментам, на этыкетцы якой таксама апісанне: сімвал прыгажосці, росквіту. Падыйдзе сяброўцы з Польшчы, для якой дзяўчына і шукала падарунак. Яна год працуе валанцёрам у Беларусі, вельмі цікавіцца нашай мовай, культурай, таму і выбірала "беларускую" майку.

Дарэчы, моладзь сярод вышыванак шукае менавіта лёгкія фуфайкі. Якія пасуюць да джынсаў і летніх спадніц.

А вось Тамара Іванаўна заўсёды прапаноўвае маладым наведвальнікам прымерыць блакітныя вышыванкі, паколькі ведае, як яны пасуюць да джынсаў. А апрануўшы, іх ужо не хочацца і здымаць.

А як вышыванкі мяняюць твар! Каця, далучыўшы яшчэ вяночак ды паясок, ператварылася ў тыповую беларускую прыгажуню.

Вышыванка чорная
© Sputnik Вольга Караленка
Вышыванка чорная

Колеравыя адценні можна выбраць любыя — ад традыцыйнага белага да чорнага, як і тып гузікаў, арнамент і яго памер.

Нягледзячы на тое, што сцены аднаго з пакояў завешаны кашулямі і сукенкамі, калі вам нешта не падабаецца ці не аказалася вашага памеру, без пажаданай абноўкі вы не застанецеся.

Непасрэдна тут, у галерэі "Славутыя майстры", і выслухаюць вашы пажаданні, і нават здымуць меркі. Па папярэдняй дамоўленасці сюды прыходзіць майстар, якая і абмерыць, і падбярэ разам фасон. Варта толькі загадзя папярэдзіць.

Кліенты з падарачнымі сертыфікатамі

Ёсць у краме і асаблівыя кліенты, якія прыходзяць за вышываным адзеннем не з кашальком, а са спецыяльным сертыфікатам. Цікава, што выпускае іх не майстар ручных работ і нават не магазін — а пакупнік, хоць і не зусім звычайны — пастаянны. Гэта кіраўнік аднаго з прадпрыемстваў, які і сам вельмі любіць натуральныя рэчы з лёну, і сябрам, знаёмым дорыць вышыванкі.

Спачатку дарыў рэчы, а цяпер вось сертыфікаты, каб кожны дагаджаў сабе сам.

Але самыя частыя пакупнікі беларускіх вышыванак, па словах прадаўцоў, не жахары Беоарусі, а іх нашчадкі-замежнікі. Тыя, хто па нейкіх прычынах пакінуў краіну, і зараз арнамент на ільне —  тая нітачка, што звязвае з радзімай.

Няма вышыванкі - пазначайся стужкай
© Sputnik
Няма вышыванкі - пазначайся стужкай

Зразумела, што такая экалагічна чыстая кашуля — яшчэ і выдатны падарунак, які не сорам прыпаднесці на самыя важкія юбілеі. Зусім нядаўна вышыванку ў галерыі "Славутыя майстры" набыў Анатоль Ярмоленка для юбілею Льва Лешчанкі. Так што калі не ведаеце, які падарунак абраць — смела шукайце вышыванку. І для сябе, любімага, таксама. Да іх можна падабраць і мноства прыгожых дадаткаў, якія толькі падкрэсляць беларускасць: ад паяскоў да завушніц ці калье — вышыванага ці з бісеру. Такая рэч упрыгожыць любую вячэрнюю сукенку.

Вышыўка раскажа нават пра ўзрост

Цэнтр культуры і рамёстваў вёскі Каменюкі
© Sputnik Дмитрий Босак
Цэнтр культуры і рамёстваў вёскі Каменюкі

Дарэчы, па старадаўняй вышыванцы можна было сказаць пра ўзрост майстрыхі, а таксама аб месцы яе пражывання. Для Віцебшчыны акрамя асноўных колераў (чырвонага, чорнага) характэрныя шэра-блакітныя, а вось для паўднёвых рэгіёнаў Беларусі больш яркія арнаменты. З узростам жа зусім проста: дробным крыжыкам вышывалі незамужнія дзяўчаты, у якіх на гэта быў час, а вось ткацтвам займаліся ў асноўным замужнія жанчыны.

76
Тэги:
Вышыванкі, Беларусь
Тэмы:
Беларуская вышыванка - сімвал і ўпрагажэнне (10)
По теме
Маларыцкая майстрыца прысніла згубленае ткацтва пасля візіту Латушкі
Нясвіжскі замак

Як адпачывалі і жартавалі князі Радзівіллы

26
(абноўлена 15:39 30.05.2020)
Этнограф Ларыса Мятлеўская распавядае пра вычварэнскія жарты прадстаўнікоў аднаго з самых знакамітых княскіх родаў.

"Абед у замку, і дужа многа гасцей меў я. Пасля абеду адбылася карусель...", - некалі запісаў у сваім дзённіку Міхал Радзівіл Рыбанька. Радзівілы лічылі, што вядуць свой род ад рымлянаў, а тыя, як вядома, любілі відовішчы і святы.

Ладзіць вечарыны з багатымі абедамі і тэатральнымі пастаноўкамі ў Нясвіжы былі звычайнай з’явай напрацягу некалькіх стагоддзяў. Асабліва адзначыліся ў гэтым Караль і Міхал Радзівілы, пры якіх забавы ў Нясвіжы дасягнулі асаблівага росквіту.

А завёў моду пышна прымаць гасцей Мікалай Крыштаф Радзівіл па мянушцы Сіротка, які ў XVI стагоддзі ў сэрцы сінявокай вырашыў зрабіць сапраўдны рымскі куток. Падышоўшы да справы грунтоўна, на вадасховішчы, што знаходзілася каля палаца, ён стварыў штучную выспу са свяцілішчам у гонар багіні Цэрэры. Менавіта там і адбываліся першыя святкаванні надыходу вясны.  Выглядалі яны даволі цнатліва ў параўнанні з больш познімі, якія сталі адбывацца ў XVIII стагоддзі пры Каралі Станіславе Радзівіле па мянушцы Пане Каханку.

Але гэта наперадзе, а пакуль з’явілася мода здзіўляць, а яшчэ лепш пужаць гасцей незвычайным і нечаканым. Так, напрыклад зайшоўшы ў залу, госці маглі пабачыць замест столі вялікі акварыўм з трохметровымі асятрамі, а навокал – усё ў люстэрках.

Усё змянілася пры Міхале Казіміры Радзівіле. За вялікую гасціннасць і зварот "рыбанька" гэтага прадстаўніка Радзівілаў пазней так і пачалі называць Рыбанька. У нясвіжскай Альбе ён наблізіў свята сустрэчы вясны да яго антычнай сутнасці. На выспу, якая называлася Цытэраю адпраўляліся адмысловыя караблікі са шляхецкай моладдзю, дзе яны гарэзліва забаўляліся. Амаль каралеўскія багацці рода Радзівілаў дазвалялі не стрымліваць сябе ў забавах і Рыбанька, і Пане Каханку балявалі з размахам і, часам, з рознымі жорсткімі вычварэнствамі.

У дзенніку Міхала Радзівіла Рыбанькі часта сустракаюцца запісы, якія характарызуюць забавы шляхты таго часу: "Абед у замку, і дужа многа гасцей меў я. Пасля абеду адбылася карусель. Былі чатыры банды кавалераў: у кожнай бандзе шэф і чатыры кавалеры... Было столькі ж банд дам на фаэтонах. Запрэжаных адным канём... пасля была цудоўная вячэра ў замку, і там нам весела прайшоў дзень".

Пане Каханку - пазёр і бацька селядцоў

А вось як любіў "весяліцца" Караль Радзівіл або Пане Каханку, якога мемуарыст Кітовіч называў "трэцім п’яніцам" Рэчы Паспалітай і адзначаў, што князь "па натуры мала адрозніваўся ад вар’та, а п’яны зусім шалеў... Займаўся распустай, а таксама, выпіўшы, жорстка здзекваўся з розных прыдворных. Нечакана грукнуць ззаду кіем, у час піцця убіць келіх у рот, каб чалавек аж захлынуўся, наліць ззаду за каўнер віна таму, хто марудна п’е, моцна стукнуць галовамі ў час размовы – каб аж выскачылі на лбах гузы, выкідваць розныя фіглі з абразай для жаночага сораму – вось самая прыемная забава Радзівіла".

Вядомы і такі выпадак "сяброўскага" розыгрышу, калі  Пане Каханку пажартаваў з Паца, вялікага літоўскага пісара, свайго фаварыта і нязменнага ўдзельніка ўсіх оргій. Аднойчы Пац не сцярпеў грубіянцкіх здзекаў і прыгразіў Радзівілу дуэллю. Але Радзівіл, жадаючы застацца ў сяброўстве, але і адпомсціць сябру за выклік, зрабіў выгляд, што моцна раззлаваўся і загадаў схапіць Паца, закаваць у кайданы і кінуць у турму. Назаўтра пісара апранулі ў смяротную кашулю і вывелі на плошчу ў суправаджэнні ката і ксяндза. Сябры і сам Пац, прасілі міласці ў Радзівіла, але над галавой небаракі завісла сякера. Урэшце, калі Пац папрасіў хвіліну для споведзі, Радзівіл, насыціўшыся жартам, падскочыў да Паца з мілай усмешкай: "Вось бачыш, я цябе больш напалохаў, чым ты сваёй дуэллю".

"Спектакль" працягнуўся багатымі падарункамі Пацу, які так і заставаўся ў саване ў той вечар і скончыўся папойкай ў гонар гэтай задумы. Праз тры дні Пац памёр.

З асаблівым задавальненнем "жартаваў" князь з замежных гасцей: камедыянтаў, гувернёраў і нават паслоў. Мемуарыст Нямцэвіч узгадваў, што папскі нунцый Салузі быў напалоханы да смерці магчымасцю ехаць з Радзівілам на прагулку не ў звычайным экіпажы, а ў лёгкай павозцы на двух колах, запрэжанай шасцёркай мядзведзяў. Праўда і ў іншыя часы беларусы любілі дурыць іншаземцаў.

Гісторыкі сцвярджаюць, што Караль Радзівіл быў вялікім пазёрам з акторскімі здольнасцямі. Многія мемуарысты аднадушна сцвярджаюць, што ў яго было нешта ад блазана і параўноўваюць яго з шэкспіраўскім Фальстафам. Усё жыццё ў Нясвіжы таго часу  нагадвала аперэту ці буфанаду. Так перад выбарамі ён выязджаў на бочцы на рынак і, седзячы на ёй частаваў усіх віном, бічаваў сябе ў перадвелікодную пятніцу, наўмысна ставіў сябе ў анегдатычныя і скандальныя сітуацыі: катаўся летам на санках, запрэжаных мядзведзямі па дарозе, высыпанай соллю, конна ўязджаў на тэатральныя прадстаўленні.

А яшчэ любіў распавядаць пра сябе шляхце ўсялякія "глупствы". То ён нібы разбагацеў, служачы кухарчыкам у нейкай пані Лазоўскай, то нібы ў яго быў раман з сірэнай, ад якога ў Каспійскім моры з’явіліся селядцы. Адам Мальдзіс у эсэ "Як жылі нашы продкі ў XVIII стагоддзі" апавядае, што асабліва часта Пане Каханку паўтараў анекдот аб тым, як ён, удзельнічаючы ў штурме Гібралтара, скочыў на вал на адной палавіне каня, бо другую адарвала гарматным снарадам.

"Хіба не так было?" - пытаўся апавядальнік у сваіх прыдворных, Бароўскага або Валаковіча. "Не ведаю, - гучаў завучаны адказ,  - я гэтага ўжо не мог бачыць, бо яшчэ раней быў забіты". Усё гэта рабілася не толькі дзеля дасягнення асабістай папулярнасці сярод шляхты і замацавання ўлады але і адлюстроўвала густы той эпохі.

Вядома ж, такія баляванні і паводзіны магнацкай вярхушкі былі толькі моднай завядзёнкай у пэўны гістарычны час і для пэўных прадстаўнікоў рода Радзівілаў. Яны былі пашыраны толькі сярод найбольш заможных прадстаўнікоў шляхты са сваім поглядам на смешнае і не маглі замацавацца назаўсёды.

Чытайце таксама:

26
Тэги:
Радзівілы
Тэмы:
Спадчына: традыцыі і вераванні нашых продкаў
Рэшткі падмурка гасцініцы Брозі

Цеплатрасай па Шагалу: віцябляне пра разбурэнне склепа гасцініцы Брозі

13
(абноўлена 17:31 27.05.2020)
Зараз пракладку цеплатрасы ў гістарычным цэнтры Віцебска прыпынілі, паколькі спецыялісты вырашаюць, што рабіць з выяўленымі артэфактамі.

ВІЦЕБСК, 27 мая - Sputnik. Падчас планавых работ па пракладцы цеплатрасы ў гістарычным цэнтры Віцебска недалёка ад Уваскрасенскай царквы рабочыя натыкнуліся на рэшткі падмурка гасцініцы Брозі, дзе ў свой час жыла жонка Марка Шагала. Працы прыйшлося спыніць, спецыялісты вырашаюць, што рабіць далей.

Гістарычная даведка

Для пачатку варта разабрацца, якую цікавасць прадстаўляе гасцініца Брозі, іншая назва якой - дом Вітэнберга.

Будынак быў пабудаваны ў цэнтры Віцебска ў 1890-х гадах купцом Бейнусам Вітэнбергам. Акрамя самой гасцініцы, у ім размяшчаліся некалькі крамаў, рэстаран з французскай і рускай кухнямі, кегельбан, більярдавая і ювелірная майстэрня Розенфельд. На дачцэ ювеліраў Бэле пасля ажаніўся Марк Шагал. Больш за тое, менавіта ў будынку Вітэнберга Шагалы жылі ў 1915 годзе.

Пасля вайны будынак гасцініцы быў разбураны.

На остатки фундамента гостиницы Брози наткнулись случайно
© Sputnik / Павел Вур
На рэшткі падмурка гасцініцы Брозі натрапілі выпадкова

У 2000-х быў распрацаваны праект па ўзнаўленні дома Вітэнберга на гістарычным падмурку гасцініцы. Але ён так і не быў рэалізаваны, паколькі не знайшлося інвестараў, гатовых укласці сродкі ў гэтак дарагі праект.

У 2010 годзе на месцы гасцініцы ўсталявалі пастамент для коннай статуі князя Альгерда, а сам манумент ўзвялі праз чатыры гады.

Цеплатраса не там

Узгадалі аб важным гістарычным падмурку вясной 2020 года, калі пачалі праводзіць рэканструкцыю ўчастка цеплавых сетак. Яшчэ ў сакавіку міністэрства культуры выдала дазвол на правядзенне работ у гістарычным цэнтры Віцебска з агаворкай, што ўсе працы будуць весціся пад пастаянным кантролем Інстытута гісторыі НАН РБ.

Перад пачаткам рэканструкцыі ў план работ былі ўнесены некаторыя карэкціроўкі, і замест таго, каб ісці па старым рэчышчы цеплатрасы, працоўныя выкапалі траншэю там, дзе раней не праводзілася вывучэнне глебы.

Находкой заинтересовались специалисты, местные блогеры и СМИ - работы пришлось остановить
© Sputnik / Павел Вур
Находкой заинтересовались специалисты, местные блогеры и СМИ - работы пришлось остановить

Пры раскопках на новым месцы ўдалося выявіць не толькі падмурак гасцініцы Брозі, але і металічныя часткі брамы, замкі, кафлі і старадаўнюю цэглу - некаторыя былі з клеймамі.

Знаходкай зацікавіліся спецыялісты, мясцовыя блогеры і СМІ, таму работы давялося спыніць. Пры гэтым рабочыя адзначылі, што на спрэчным участку ўсё роўна даводзіцца весці працы, але далёка ад гістарычнай знаходкі, паколькі тэрміны здачы аб'екта падціскаюць.

"Цяпер усе навакольныя дамы без гарачай вады не толькі з-за планавых адключэнняў, але і з-за рэканструкцыі, і пакуль мы тут не скончым, ваду ім ніхто не дасць. Здаць гэты ўчастак мы павінны 1 чэрвеня, таму экскаватар працягвае расчышчаць зямлю, але ў баку ад знаходкі", - падкрэслілі супрацоўнікі фірмы-падрадчыка.

На пытанне аб тым, што адбудзецца калі навукоўцы не дазволяць працягнуць працу ў бліжэйшы час, рабочыя адказалі: археолагі будуць насіць жыхарам гарачую ваду ў вёдрах.

Работы все равно придется проводить - сроки сдачи объекта поджимают
© Sputnik / Павел Вур
Працы ўсё роўна прыйдзецца праводзіць - тэрміны здачы аб"екта падціскаюць

"Шчыра кажучы, не бачу асаблівай каштоўнасці ў знаходцы: частка склепа, які разваліўся, і ўсё. Гістарычным мурам назваць гэта цяжка. У нас у горадзе ёсць месцы, дзе мур сапраўды выдатна захаваўся і яго добра абыгралі пры рэканструкцыі будынкаў", - выказаў сваё бачанне прадстаўнік падрадчыка.

Не такая ўжо і гісторыя

Гараджане, у сваю чаргу, падзяліліся на тры лагеры. Многія не ацанілі знаходкі.

"Гэта месца было культурнай каштоўнасцю, якая ахоўваецца законам? Наколькі я ведаю, яго засыпалі, зверху паклалі пліткай і забыліся. Акрамя таго, прычым тут жонка Шагала? Яна ж сама не была мастачкай! У Беларусі процьма месцаў, дзе жылі чыесьці жонкі, давайце ўсе іх ахоўваць", - пракаментавала сітуацыю жыхарка Віцебска Алена.

Реконструкция достаточно масштабна и идет на нескольких улицах
© Sputnik / Павел Вур
Рэканструкцыя досыць маштабная і ідзе на некалькіх вуліцах

Другая частка гараджан лічыць, што любую гістарычную каштоўнасць трэба ахоўваць, а тым больш месцы, звязаныя з імем мастака, які ўславіў Віцебск на ўвесь свет.

Ёсць і трэцяя частка жыхароў Віцебска, гатовых ацаніць гістарычную значнасць знаходкі, але пры гэтым яны хочуць, каб своечасова далі гарачую ваду.

"Шагал, зразумела, вядомы мастак, і я не супраць таго, каб знойдзены падмурак вывучалі, але не на шкоду маёй сям'і. І хацелася б даведацца, што будуць далей рабіць з знаходкай: вывучаць ці зноў закапаюць?" - заўважыў жыхар аднаго з навакольных дамоў Сяргей.

І сапраўды: што рабіць з гістарычнай знаходкай?

Цяпер на месцы раскопак працуюць археолагі, якія фатаграфуюць, дакументуюць і вывучаюць знойдзеныя артэфакты.

13
Тэги:
археалагічныя знаходкі, Віцебск
Які сёння дзень: 31 мая

Які сёння дзень: 31 мая 2020 года

0
(абноўлена 17:07 25.05.2020)
Гэты дзень з'яўляецца сто пяцьдзясят другім па грыгарыянскім календары, да канца года засталося 214 дзён.

Сёння адзначаецца Сусветны дзень без тытуню, Сусветны дзень барацьбы с няроўнасцю, Сусветны дзень культуры, а ў Беларусі - Дзень хіміка. Якія яшчэ падзеі адбыліся 31 мая і чым азнаменаваны гэты дзень у народным календары, чытайце ў спраўцы Sputnik.

Гістарычныя падзеі 31 мая

  • У 1919 годзе ў Варшаве створана Польска-беларускае таварыства.
  • У 2008 годзе ў Полацку адкрыты памятны знак "Геаграфічны цэнтр Еўропы".

Хто нарадзіўся 31 мая

  • 1556 год: Юры (Ежы) Радзівіл, царкоўны і дзяржаўны дзеяч Рэчы Паспалітай .
  • 1948 год: Святлана Алексіевіч, беларуская пісьменніца.
  • 1952 год: Тамара Чабан, беларускі літаратуразнавец.

Таксама сёння нарадзіліся рускі пісьменнік Канстанцін Паўстоўскі і рускі музыкант Уладзімір Кузьмін.

31 мая ў народным календары

Сёння праваслаўныя вернікі шануюць памяць пакутніка Феадота Анкірскага і сямі дзеў пакутніц.

Святога Феадота ў народзе празвалі Фядот Дубоўнік, таму што ў гэты дзень на дубах пачынала разгортвацца лісце. Лічылася, што калі дубы паспелі зазелянець, будзе добры ўраджай аўса.

Калі дуб зазелянеў раней, чым ясень, лета будзе сухое. Яблыні яшчэ квітнеюць – восень будзе позняя. Калі ад зямлі падымаецца пара, будзе дождж.

0
Тэги:
народны каляндар, які сёння дзень
Тэмы:
Які сёння дзень: каляндар знакавых падзей