Альбом Традыцыйная беларуская вышыўка

"Традыцыйная беларуская вышыўка": ствары вышыванку сам

899
(абноўлена 11:03 31.01.2018)
Выданне будзе карысна не толькі для тых, хто пачынае знаёміцца з традыцыйнай беларускай вышыўкай і спрабуе вышываць самастойна, а і для дасведчаных майстроў, мастакоў, дызайнераў.

Ларыса Мятлеўская, Sputnik.

Адзенне з ільну, ды яшчэ з нацыянальным арнаментам, валодае асаблівай энергетыкай. Нядзіўна, што зараз у Беларусі адчуваецца павышаны попыт на вышыванкі. Яны прадаюцца ў розных крамах — з ручной вышыўкай ці машыннай, аднак ніводная рэч не бывае такой жаданай, як тая, што створана ўласнымі рукамі. І сёння я хачу пазнаёміць вас з новым выданнем, якое будзе цікавым як майстрам вышыўкі, так і пачаткоўцам. Асабіста я не задумваючыся купіла кнігу "Традыцыйная беларуская вышыўка", як толькі ўбачыла прэзентацыю на кніжным кірмашы. 

У топе пяці кніжных навінак беларускіх выдаўцоў

Аўтары выдання — сябры Студэнцкага этнаграфічнага таварыства (СЭТ) Настасся Глушко і Наталля Ярмалінская, даўнія мае знаёмыя. Яны майстры-практыкі са шматгадовым вопытам, якія навучаліся традыцыйным тэхнікам вышыўкі, арыентуючыся непасрэдна на аўтэнтычныя вырабы. На іх рахунку — сотні вышытых кашуль, тканых паясоў і народных строяў.

Аўтар выдання Традыцыйная беларуская вышыўка Настасся Глушко
© Sputnik Ларыса Мятлеўская
Аўтар выдання "Традыцыйная беларуская вышыўка" Настасся Глушко

Настасся Глушко. Мастак, майстар традыцыйных рамёстваў. Вядзе заняткі па стварэнні традыцыйнага касцюма каля 10 гадоў. Рэгулярна праводзіць майстар-класы па рамёствах.

Аўтар выдання Традыцыйная беларуская вышыўка Наталля Ярмалінская
© Sputnik Ларыса Мятлеўская
Аўтар выдання "Традыцыйная беларуская вышыўка" Наталля Ярмалінская

Наталля Ярмалінская. Рэжысёр народных свят, майстар традыцыйных рамёстваў. Сябра Беларускага саюза майстроў народнай творчасці. Вядзе заняткі па стварэнні традыцыйнага касцюма і ткацтве. Праводзіць майстар-класы па рамёствах.

Для пачаткоўцаў і майстроў

Выданне "Традыцыйная беларуская вышыўка" пабачыла свет у выдавецтве "Беларуская энцыклапедыя імя Пятруся Броўкі" ў 2016 годзе. 

У гэтым выданні сабраны выявы аўтэнтычных тэкстыльных вырабаў, якія з'яўляюцца часткай этнаграфічнай калекцыі Рэспубліканскай маладзёжнай грамадскай арганізацыі "Студэнцкае этнаграфічнае таварыства" (СЭТ). На працягу 20 гадоў гэта арганізацыя ладзіць экспедыцыі ў розныя рэгіёны Беларусі і яе памежжа. У калекцыі СЭТ каля 1000 адзінак тэкстыльных вырабаў!

Узор вышыўкі з альбомнага ліста
© Sputnik Ларыса Мятлеўская
Узор вышыўкі з альбомнага ліста

Само выданне выглядае як збор асобных лістоў, на якіх адлюстраваны найбольш пашыраныя тэхнікі народнай вышыўкі: процяг, крыжык, гладзь і іншыя дэкаратыўныя швы. У альбоме змешчаны фотаздымкі вышытых прадметаў адзення і побытавых рэчаў, схемы арнаментаў, якімі яны аздоблены.

Таксама тут прысутнічаюць тэкставыя тлумачэнні, параўнальная характарыстыка сучасных і даматканых тканін, ёсць слоўнік тэрмінаў, дэманструюцца матэр'ялы і інструменты для вышыўкі.

Узор схемы арнамента
© Sputnik Ларыса Мятлеўская
Узор схемы арнамента

На схемах графічна перадаецца характар і карунак шыўка, яго масштаб у адносінах да перапляцення нітак тканіны. Усё гэта будзе карысна не толькі для тых, хто пачынае знаёміцца з традыцыйнай беларускай вышыўкай і спрабуе вышываць самастойна, а і для дасведчаных майстроў, мастакоў, дызайнераў.

Кансультант ЮНЕСКА па захаванні спадчыны

Выпуск выдання ажыццёўлены сумесна з РМГА "Студэнцкае этнаграфічнае таварыства". Прынамсі, маё знаёмства з сябрамі СЭТ цягнецца даўно. Гэта людзі, якія імкнуцца захаваць беларускую традыцыйную культуру і актуалізуюць яе ў сучасным гарадскім асяроддзі. Сярод іх этнографы, майстры, людзі розных прафесій і адукацый, зацікаўленая моладзь.

Дзяўчаты ў адзенні з вышыўкай
© Sputnik Ларыса Мятлеўская
Дзяўчаты ў адзенні з вышыўкай

За некалькі дзесяцігоддзяў мы не раз сустракаліся на агульных культурніцкіх пляцоўках, некалькі гадоў запар ладзілі разам у Беларускім дзяржаўным музеі народнай архітэктуры і побыту такое рамантычнае і прыгожае народнае свята, як Гуканне вясны, іншыя спеўныя і танцавальныя праекты, прымалі ўдзел у навуковых канферэнцыях, семінарах і майстаркласах.

Дзейнасць арганізацыі па захаванні і папулярызацыі традыцыйнай культуры не засталася незаўважанай. З 2014 года "Студэнцкае этнаграфічнае таварыства" з'яўляецца акрэдытаванай установай пры ЮНЕСКА як кансультант па пытаннях нематэрыяльнай спадчыны Беларусі.

Здзіўляюць модныя пляцоўкі

У апошнія гады беларускі народны строй усё больш упэўнена аднаўляе сваё існаванне ў асяродку свят, мастацкіх акцый, музычных праектаў. Так у 2015 годзе мы разам прынялі ўдзел у фестывалі беларускай моды Этна Стыль у Нацыянальнай школе прыгажосці, а ў мінулым годзе сябры СЭТ прадэманстравалі на канцэртнай пляцоўцы VІІІ Рэспубліканскага фестывалю-кірмашу народных рамёстваў "Вясновы букет" калекцыю адноўленых сваімі рукамі беларускіх традыцыйных касцюмаў.

Узоры народных касцюмаў на кірмашы Вясновы букет
© Sputnik Ларыса Мятлеoская
Узоры народных касцюмаў на кірмашы "Вясновы букет"

На рахунку гэтай грамадскай арганізацыі не адна кніга, звязаная з традыцыйным касцюмам. І вось цяпер яшчэ і гэта цудоўнае выданне "Традыцыйная беларуская вышыўка".

Усё больш маладых людзей апранаюць традыцыйны строй на вяселле, многія імкнуцца мець у сваім гардэробе адзенне з нацыянальным каларытам.

Натуральна, што ўсе жадаючыя прыкінуць на сябе такое адзенне могуць яго набыць, дамовіцца ў майстроў, нарэшце, узяць гатовы касцюм на пракат, але згадзіцеся, так прыемна зрабіць штосьці сваімі рукамі. Спрабуйце і памятайце, што пад ляжачы камень вада не цячэ. Кніга вам у дапамогу і да сустрэчы!

899
Тэги:
Вышыўка, Ларыса Мятлеўская, Беларусь
Тэмы:
Беларуская вышыванка - сімвал і ўпрагажэнне (10)
По теме
Маларыцкая майстрыца прысніла згубленае ткацтва пасля візіту Латушкі
Рэшткі падмурка гасцініцы Брозі

Цеплатрасай па Шагалу: віцябляне пра разбурэнне склепа гасцініцы Брозі

9
(абноўлена 17:31 27.05.2020)
Зараз пракладку цеплатрасы ў гістарычным цэнтры Віцебска прыпынілі, паколькі спецыялісты вырашаюць, што рабіць з выяўленымі артэфактамі.

ВІЦЕБСК, 27 мая - Sputnik. Падчас планавых работ па пракладцы цеплатрасы ў гістарычным цэнтры Віцебска недалёка ад Уваскрасенскай царквы рабочыя натыкнуліся на рэшткі падмурка гасцініцы Брозі, дзе ў свой час жыла жонка Марка Шагала. Працы прыйшлося спыніць, спецыялісты вырашаюць, што рабіць далей.

Гістарычная даведка

Для пачатку варта разабрацца, якую цікавасць прадстаўляе гасцініца Брозі, іншая назва якой - дом Вітэнберга.

Будынак быў пабудаваны ў цэнтры Віцебска ў 1890-х гадах купцом Бейнусам Вітэнбергам. Акрамя самой гасцініцы, у ім размяшчаліся некалькі крамаў, рэстаран з французскай і рускай кухнямі, кегельбан, більярдавая і ювелірная майстэрня Розенфельд. На дачцэ ювеліраў Бэле пасля ажаніўся Марк Шагал. Больш за тое, менавіта ў будынку Вітэнберга Шагалы жылі ў 1915 годзе.

Пасля вайны будынак гасцініцы быў разбураны.

На остатки фундамента гостиницы Брози наткнулись случайно
© Sputnik / Павел Вур
На рэшткі падмурка гасцініцы Брозі натрапілі выпадкова

У 2000-х быў распрацаваны праект па ўзнаўленні дома Вітэнберга на гістарычным падмурку гасцініцы. Але ён так і не быў рэалізаваны, паколькі не знайшлося інвестараў, гатовых укласці сродкі ў гэтак дарагі праект.

У 2010 годзе на месцы гасцініцы ўсталявалі пастамент для коннай статуі князя Альгерда, а сам манумент ўзвялі праз чатыры гады.

Цеплатраса не там

Узгадалі аб важным гістарычным падмурку вясной 2020 года, калі пачалі праводзіць рэканструкцыю ўчастка цеплавых сетак. Яшчэ ў сакавіку міністэрства культуры выдала дазвол на правядзенне работ у гістарычным цэнтры Віцебска з агаворкай, што ўсе працы будуць весціся пад пастаянным кантролем Інстытута гісторыі НАН РБ.

Перад пачаткам рэканструкцыі ў план работ былі ўнесены некаторыя карэкціроўкі, і замест таго, каб ісці па старым рэчышчы цеплатрасы, працоўныя выкапалі траншэю там, дзе раней не праводзілася вывучэнне глебы.

Находкой заинтересовались специалисты, местные блогеры и СМИ - работы пришлось остановить
© Sputnik / Павел Вур
Находкой заинтересовались специалисты, местные блогеры и СМИ - работы пришлось остановить

Пры раскопках на новым месцы ўдалося выявіць не толькі падмурак гасцініцы Брозі, але і металічныя часткі брамы, замкі, кафлі і старадаўнюю цэглу - некаторыя былі з клеймамі.

Знаходкай зацікавіліся спецыялісты, мясцовыя блогеры і СМІ, таму работы давялося спыніць. Пры гэтым рабочыя адзначылі, што на спрэчным участку ўсё роўна даводзіцца весці працы, але далёка ад гістарычнай знаходкі, паколькі тэрміны здачы аб'екта падціскаюць.

"Цяпер усе навакольныя дамы без гарачай вады не толькі з-за планавых адключэнняў, але і з-за рэканструкцыі, і пакуль мы тут не скончым, ваду ім ніхто не дасць. Здаць гэты ўчастак мы павінны 1 чэрвеня, таму экскаватар працягвае расчышчаць зямлю, але ў баку ад знаходкі", - падкрэслілі супрацоўнікі фірмы-падрадчыка.

На пытанне аб тым, што адбудзецца калі навукоўцы не дазволяць працягнуць працу ў бліжэйшы час, рабочыя адказалі: археолагі будуць насіць жыхарам гарачую ваду ў вёдрах.

Работы все равно придется проводить - сроки сдачи объекта поджимают
© Sputnik / Павел Вур
Працы ўсё роўна прыйдзецца праводзіць - тэрміны здачы аб"екта падціскаюць

"Шчыра кажучы, не бачу асаблівай каштоўнасці ў знаходцы: частка склепа, які разваліўся, і ўсё. Гістарычным мурам назваць гэта цяжка. У нас у горадзе ёсць месцы, дзе мур сапраўды выдатна захаваўся і яго добра абыгралі пры рэканструкцыі будынкаў", - выказаў сваё бачанне прадстаўнік падрадчыка.

Не такая ўжо і гісторыя

Гараджане, у сваю чаргу, падзяліліся на тры лагеры. Многія не ацанілі знаходкі.

"Гэта месца было культурнай каштоўнасцю, якая ахоўваецца законам? Наколькі я ведаю, яго засыпалі, зверху паклалі пліткай і забыліся. Акрамя таго, прычым тут жонка Шагала? Яна ж сама не была мастачкай! У Беларусі процьма месцаў, дзе жылі чыесьці жонкі, давайце ўсе іх ахоўваць", - пракаментавала сітуацыю жыхарка Віцебска Алена.

Реконструкция достаточно масштабна и идет на нескольких улицах
© Sputnik / Павел Вур
Рэканструкцыя досыць маштабная і ідзе на некалькіх вуліцах

Другая частка гараджан лічыць, што любую гістарычную каштоўнасць трэба ахоўваць, а тым больш месцы, звязаныя з імем мастака, які ўславіў Віцебск на ўвесь свет.

Ёсць і трэцяя частка жыхароў Віцебска, гатовых ацаніць гістарычную значнасць знаходкі, але пры гэтым яны хочуць, каб своечасова далі гарачую ваду.

"Шагал, зразумела, вядомы мастак, і я не супраць таго, каб знойдзены падмурак вывучалі, але не на шкоду маёй сям'і. І хацелася б даведацца, што будуць далей рабіць з знаходкай: вывучаць ці зноў закапаюць?" - заўважыў жыхар аднаго з навакольных дамоў Сяргей.

І сапраўды: што рабіць з гістарычнай знаходкай?

Цяпер на месцы раскопак працуюць археолагі, якія фатаграфуюць, дакументуюць і вывучаюць знойдзеныя артэфакты.

9
Тэги:
археалагічныя знаходкі, Віцебск
Скарб знойдзены падчас будаўнічых работ

"Называць скарбам рана": цікавыя прадметы знайшлі ў старадаўнім склепе Гродна

12
(абноўлена 15:30 26.05.2020)
Падчас работ на падмурках старажытнага будынка ў Гродне археолагі знайшлі гадзіннікі, медалі, манеты і іншыя рэчы, якім больш за сто гадоў.

ГРОДНА, 26 мая - Sputnik, Іна Грышук. Старадаўнія гадзіннікі, партабак, пару памятных медалёў, кулон, а таксама больш за дзясятак розных манет перыяду Рэчы Паспалітай і Расійскай імперыі знайшлі на тэрыторыі па вуліцы Замкавай у цэнтры Гродна.

Цікавыя знаходкі выявілі падчас работ, якія праходзяць на невялікім участку па вуліцы Замкавая паміж былым Палацам тэкстыльшчыкаў і Домам быту. Тут плануецца будаўніцтва копіі комплексу будынкаў, якія былі знесены ў савецкі час.

Гадзіннік, манеты, медалі

На гэтым баку вуліцы Замкавай вядомыя па інвентарах і планах так званы Дом рыбака (Дом з рыбкай), датаваны XVI-XVII стагоддзямі і прылеглыя да яго будынка другой паловы XVIII стагоддзя. У 2019 годзе на тэрыторыі праходзілі археалагічныя раскопкі. Знаходкі не былі заключаны ў адну агульную ёмістасць, хоць і быў знойдзены невялікі скураны футарал з дзвюх частак.

"Усе прадметы знайшлі ў межах аднаго шурфа ў захаваным склепе будынка XVIII стагоддзя, які стаяў побач з Домам рыбака, але крыху на захад, бліжэй да дома №12. У пазамінулым стагоддзі ў доме працавала піцейная ўстанова - шынок. Усе знойдзеныя рэчы выяўлены ніжэй за ўзровень каменнага падмурка склепа дома. У асноўным, гэта прадметы асабістага карыстання і невялікая нумізматычны сход. Магчыма, былі схаваныя ў 20-30-я гады XX стагоддзя, мяркуючы па намінале манет", - распавяла археолаг кандыдат гістарычных навук Наталля Пачобут, якая вядзе археалагічны нагляд на аб'екце па вуліцы Замкавай.

Аб скарбе гаварыць пакуль рана

Самыя цікавыя з знаходак - двое кішэнных гадзіннікаў, медалі, а таксама добрай захаванасці некалькі срэбных рублёў часоў Расійскай імперыі першай паловы XIX стагоддзя. Большасць прадметаў акісленыя і патрабуюць спецыяльнай чысткі пад мікраскопам, ультрагукам, трэба падбіраць склады для чысткі. Напрыклад, адзін са знойдзенных гадзіннікаў, моцна сапсаваны карозіяй - пабіты корпус, скрозь карозію можна разгледзець ўнутраны механізм.

"Манеты не ляжалі ў адной ёмістасці, тым не менш, не выключана, што яны звязаны і складаюць адзіны комплекс.

Пасля камеральнай і навуковай апрацоўкі ўсе прадметы з апісаннямі і фатаграфіямі будуць мною апублікаваныя і размешчаныя ў агульным доступе", - кажа археолаг.

Можна зрабіць першае ў Гродне кафэ-музей

Спецыяліст адзначае, што знойдзеныя прадметы ў будучыні могуць стаць часткай экспазіцыі інтэр'ераў будучага кафэ, бо кафэ-музеі папулярныя ў Еўропе.

"Дзякуючы раскопкам на Замкавай у Гродне з'явілася такая ж унікальная магчымасць арганізаваць уласнае кафэ-музей, якое дапаможа паказаць атмасферу, культуру харчавання і жыцця гродзенцаў таго часу", - дзеліцца сваім бачаннем далейшага выкарыстання адкрытага гістарычнага аб'екта археолаг.

Інвестар, які займаецца рэканструкцыяй, пайшоў на непрадбачаныя дадатковыя фінансавыя выдаткі, каб выяўленыя старадаўнія памяшканні добрай захаванасці, дзе знайшлі ўсе прадметы, якія не былі разбураны ва ўгоду будоўлі, а закансерваваны і захаваны для наступнага выкарыстання. Яны ўвойдуць у перыметр будучага будынка.

У афармленне інтэр'еру кафэ плануецца ўключыць і некаторыя прадметы са знойдзенага прадметна-рэчавай комплексу. Акрамя таго, археолаг уласнаручна ўжо адрэстаўраваў больш за дзясятак прадметаў сталовага посуду - паліўных місак, талерак, гаршкоў, збаноў XVIII-XIX стагоддзяў для стварэння атмасферыва ўстанове.

Залаты скарб быў на суседняй вуліцы

Цікавыя знаходкі і скарбы даволі частая з'ява пры рэканструкцыі старадаўніх будынкаў у цэнтры Гродна. Адзін з самых цікавых і буйных скарбаў быў знойдзены ў доме вясной 2018 года на вуліцы 2-й Працоўнай, якая знаходзіцца прыкладна ў двухстах метрах ад будоўлі на Замкавай, 12. У скрыначцы з-пад тытуню, якая больш за 70 гадоў праляжала пад бэлькай столі яўрэйскага дома, апынуліся залатыя манеты Расійскай імперыі і міжваеннага польскага перыяду, кольцы, завушніцы, зліткі агульнай вагой каля 500 грамаў.

Скарб з вуліцы Працоўнай ацанілі ў 20 тысяч долараў, гэтую суму падзялілі паміж ўласнікам будынка і трыма будаўнікамі, якія знайшлі шкатулку з золатам. Сам скарб быў перададзены ў Гродзенскі гісторыка-археалагічны музей.

12
Тэги:
археалагічныя знаходкі, Гродна
Пункт пропуску Глушкевічы на беларуска-ўкраінскай граинце

Лукашэнка павіншаваў памежнікаў з прафесійным святам

0
(абноўлена 09:11 28.05.2020)
Асаблівыя словы ўдзячнасці прэзідэнт адрасаваў ветэранам, якія прысвяцілі жыццё высокай місіі - берагчы мір на беларускай зямлі.

МІНСК, 28 мая - Sputnik. Прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка павіншаваў камандаванне, асабовы склад і ветэранаў органаў памежнай службы з прафесійным святам - Днём пагранічніка, паведамляе прэс-служба беларускага лідара.

Дзень пагранічніка традыцыйна адзначаюць у Беларусі 28 мая, з віншаваннем да супрацоўнікаў пагранслужбы звярнуўся і кіраўнік дзяржавы.

"У год 75-годдзя Вялікай Перамогі мы ўспамінаем, як абаронцы межаў першымі гераічна трымалі ўдар ворага. Ахоўваючы рубяжы радзімы сёння, вы працягваеце слаўныя традыцыі герояў Вялікай Айчыннай вайны - цвёрда стаіце на варце бяспекі дзяржавы", - сказана ў віншаванні.

На думку Аляксандра Лукашэнкі, памежная служба - адна з самых прэстыжных і адказных, і яна пад сілу толькі сапраўдным патрыётам, верным воінскаму абавязку і адданым айчыне.

"Перакананы, што дзякуючы істотным пераўтварэнням у пагранічнай сферы, высокаму прафесіяналізму і пастаяннай баявой гатоўнасці асабістага складу, мужнасці і адвагі супрацоўнікаў наша дзяржава і беларускі народ знаходзяцца пад надзейнай абаронай", - падкрэсліў прэзідэнт.

Аляксандр Лукашэнка таксама адрасаваў асаблівыя словы ўдзячнасці ветэранам, якія прысвяцілі жыццё высокай місіі - берагчы мір на беларускай зямлі.

0
Тэги:
Аляксандр Лукашэнка, Мытня