Рэканструкцыя ваенна-гістарычных падзей, архіўнае фота

Беларуская дзяржаўнасць фарміравалася без нарманскага ўплыву

626
(абноўлена 09:23 26.08.2019)
Беларусь мае тысячагадовую гісторыю і толькі зараз навукоўцы здолелі прасачыць усе этапы фарміравання дзяржаўнасці на беларускіх землях, пачынаючы з Полацка.

Зусім нядаўна Аляксандр Лукашэнка даручыў адлюстраваць у новых школьных падручніках станаўленне беларускай дзяржаўнасці. "Трэба прапісаць і ўкараніць у розумы нашых людзей праўду. Тут калі і ёсць нейкі нацыяналізм, то гэта нацыяналізм разумны", — сказаў прэзідэнт.

Такое меркаванне беларускі лідар выказаў пасля таго, як азнаёміўся з вынікамі навуковага даследвання — "Вытокі беларускай дзяржаўнасці: Полацкая і Віцебская землі ў IX — XVIII стагоддзях".

Карэспандэнт Sputnik пагутарыў з загадчыцай Цэнтра археалогіі і старажынай гісторыі Інстытута гісторыі НАН Беларусі Вольгай Ляўко, якая з'яўляецца аўтарам дадзенай працы.

Загадчык Цэнтра археалогіі і старажынай гісторыі Інстытута гісторыі НАН Беларусі, доктар гістарычных навук, прафесар Вольга Ляўко
Загадчык Цэнтра археалогіі і старажынай гісторыі Інстытута гісторыі НАН Беларусі, доктар гістарычных навук, прафесар Вольга Ляўко

— Чаму мы можам казаць пра вытокі беларускай дзяржаўнасці, пачынаючы з ІХ стагоддзя?

— Якраз у гэты перыяд адбываецца пераход ад адной стадыі развіцця грамадства да другой. Гэта значыць пераход ад племянного стану да стадыі фарміравання дзяржаўных структур. У гістарычнай навуцы да гэтага часу называюцца два цэнтра ва Усходняй Еўропе, дзе адбываліся працэсы па ўтварэнню дзяржаўнасці: Ноўгарад і Кіеў. Наўгародчына пазначана на карце як вобласць славен, а Кіеўшчына — як вобласць палян, гэта значыць там ужо былі нейкія славянскія тэрытарыяльныя ўтварэнні. Полацк з дадзеных працэсаў выключаны, пра яго не гавораць. Шэраг навуковых даследванняў адводзіць Полацку статус другаснага цэнтру. Некаторыя даследчыкі нават сцвярджаюць, што на той момант у ім яшчэ не было ўмоў для пераходу да новай ступені развіцця. Пры гэтым замоўчваецца той факт, што Полацк стаяў на важнай магістралі — Заходняй Дзвіне. Славянскае насельніцтва вакол Полацка таксама на карце не пазначана. Але для гэтага часу вядома пра існаванне "палачан". Хто гэта былі? Летапісы ўтрымліваюць звесткі аб тым, што першымі насельнікамі ў Полацку былі крывічы, а ў палачан быў язык "словенск". Відаць да IX ст. тут усталявалася тэрытарыльна-племяное ўтварэнне поліэтнічнага насельніцтва, у якім перавага была за славянамі, і называлася гэта супольнасць "палачане".

Мапа станаўлення Полацкага княства
© Photo : мапа з архіву Вольгі Ляўко
Мапа станаўлення Полацкага княства

Адносна Ноўгарада, зараз ніхто ўжо не аспрэчвае, што туды быў прызваны Рурык менавіта для ўрэгулявання пытанняў кіравання. Але невядома, наколькі яго дзяржаўны досвед быў наватарскім для тых плямёнаў, якімі ён быў прызваны.

— Якую ўвогуле ролю адыграў Рурык у гэтых працэсах?

— Дакладных звестак, кім быў той самы Рурык, ці то скандынаў, ці то выхадзец з заходнеславянскіх земляў, няма. Кансэнсуса ў навуковым асяродку на конт таго, што ён прынёс новага з палітычнай культуры на Наўгародскія землі, якую асабіста роль пры фарміраванні ўлады адыграў, на дадзены момант няма.

Далей нашая ўвага звяртаецца ў бок Кіева, куды ў 882 годзе пераемнік Рурыка князь Алег рухаецца праз тэрыторыю смаленскіх крывічоў. На гэтым шляху ўзнікае Гнёздава, якое становіцца звязуючым звяном "з вараг у грэкі" паміж Ноўгарадам і Кіевам. Калі Алег прыбывае да Кіева, там ужо атабарыліся Аскольд і Дзір. Згодна гістарычным звесткам яны рухаліся з поўначы ў бок Візантыі, але на сваім шляху ўбачылі прыемны горад, гэтым месцам апынуўся Кіеў. На той момант — гэта быў цэнтр славянскага племені палян. На той жа самы момант на Наўгародскіх землях славен было два цэнтры: на Ладазе і на "Рурыкавым гарадзішчы", каля Ноўгарада, бо яго самога як горада тады не існавала. Ноўгарад з'яўляецца только з Х стагоддзя.

Адкрыццё памятнага знака Княжы камень на Рурыкавым гарадзішчы
© Sputnik / Константин Чалабов
Адкрыццё памятнага знака "Княжы камень" на Рурыкавым гарадзішчы

— Як адбылося, што Полацку адводзілі толькі другасную ролю?

— Напрыканцы 30-ых гадоў ХХ стагоддзя была створана канцэпцыя Старажытнарускай дзяржавы. Сэнс яе ў тым, што велізарнаму Савецкаму Саюзу ў старадаўнія часы папярэднічала такая ж велізарная, паглынуўшая ўсі плямёны Кіеўская Русь.

Затым у 1966 годзе выйшла выбітная манаграфія Л. Аляксеева "Полацкая зямля", дзе былі сабраныя ўсе магчымыя звесткі і дадзеныя з гісторыі, археалогіі, этнаграфіі, нумізматыцы. Сутнасць гэтай працы была ў тым, што князі полацкія вызначаны сепаратыстамі ў дачыненні да кіеўскай улады. Князям кіеўскім даводзілася ўвесь час хадзіць у паходы на Полацк, наказваць і ўціхамірваць палачан. Полацк і Смаленск параўноўваліся, як два цэнтры крывічоў,  землі якіх знаходзіліся побач і мелі адзін узровень палітычнага і дзяржаўнага развіцця.

Канешне, насамрэч гэта не адпавядае рэчаіснасці і гэта падмацоўваецца шматлікімі археалагічнымі дадзенымі, якія паказваюць розначасовасць узнікнення і развіцці Полацка і Смаленска. Нават Гнёздава — гэта Х стагоддзе, і ніякіх знаходак, якія адносяцца да ІХ стагоддзя, там наўпрост няма.

— Як беларуская навука можа пацвердзіць той тэзіс, што Полацк быў цэнтрам фарміравання вытокаў беларускай дзяржаўнасці і ні ў чым не саступаў Кіеву і Ноўгараду?

— У Полацку і побач з ім ёсць археалагічныя знаходкі VІ-VІІІ стагоддзяў, што звязаныя з прыходам крывічоў і мясцовай банцараўскай культурай. У VІІІ стагоддзі насельніцтва наваколля Полацка ўжо папоўнілася як паўднёвымі, так і заходнімі славянамі. Раней ніхто не звяртаў увагі на тое, што ранняя кругавая кераміка поўначы Беларусі адрозніваецца ад паўднёвай і між тым яна адначасовая ляпной IX-X стст.

Даследчыкі проста казалі, што была старажытнаруская кераміка, агульная для ўсей Усходняй Еўропы. Пры гэтым кераміка — гэта самая кансерватыўная катэгорыя археалагічных крыніц, якая дазваляе дакладна вызначыць яе паходжанне. Ніхто не прывозіў кераміку ад заходніх славянаў у Полацк. Які ў гэтым сэнс, калі можна зрабіць на месцы. Значыцца кераміка з'явілася натуральна з насельніцтвам, якое прыйшло з заходнеславянскіх земляў, таксама як і з поўдня. Толькі зараз, калі быў адкрыты помнік Кардон VIII/IX — X стст. на Заходней Дзвіне паміж Полацкам і Віцебскам і ў адным слоі выяўлены ляпны мясцовы посуд побач з ганчарным, таксама як раней гэта атрымалася на раскопках Віцебска, стала відавочна, што дзве этнічныя групы людзей у гэты час жылі разам.

Дадзены факт сведчыць, што на тэрыторыі Полацкага Падзвіння ў ІХ стагоддзі насельніцтва дасягнула таго ўзроўню развіцця, што і Кіеўшчына і Наўгародчына. Гэта былі тры цэнтры, якія сталі адпраўнымі кропкамі для фарміравання дзяржаўнасці ва Усходняй Еўропе. Галоўнае адрозненне Полацка ад Ноўгарада і Кіева ў тым, што скандынаўскі складнік будавання дзяржаўнасці ў ім ніякімі крыніцамі (ні пісьмовымі, ні археалагічнымі) не адзначаны.

Рэканструкцыя сярэдневечнага Полацка
© Photo : рэканструкцыя з архіву Вольгі Ляўко
Рэканструкцыя сярэдневечнага Полацка

Дарэчы кіеўскі даследчык П. Талочка піша, што калі расійскія навукоўцы лічаць, што Рурык сыграў сваю ролю ў фарміраванні дзяржаўнасці, то ён з гэтым не можа пагадзіцца. На яго думку, дзяржаўнасць у Ноўгарадзе і Кіеве фарміравалася на мясцовым асяродку, што цалкам сугучна з нашай канцэпцыяй аб фарміраванні дзяржаўнасці ў Полацку.

— На якой падставе мы можам агучыць такую думку?

— Па-першае, на тэрыторыі Полацка і полацкага гарадзішча не зафіксавана аніякай прысутнасці дружыны скандынаваў. Зыходзячы з гэтага ў сваёй канцэпцыі мы выдвігаем тэзіс, што ў адрозненні ад Ноўгарада і Кіева, дзе ў арганізацыі палітычнай улады актыўны ўдзел прымалі варагі, улада ў Полацку ў той жа час (IX  ст.) сфарміравалася на мясцовым асяродку. Канешне, мы таксама кантактавалі са скандынавамі, але кантакты насілі іншы характар.

Напрацягу VІІІ — ІХ-Х стст. скандынавы прыбывалі на тэрыторыю Падзвіння з адной галоўнай мэтай — прасоўвацца праз гэтую тэрыторую, каб наладзіць гандлёвыя сувязі з Візантыяй. Для гэтага ім было патрэбна мірнае суіснаванне і зацікаўленасць мясцовых улад у сваёй выгадзе. На археалагічным помніку Кардон вельмі выразна бачна, што там была значная факторыя з наладжаным гандлёвым абменам тавараў. Гэта дэманструе нам, што беларускае Падзвінне і пераход у Падняпроўе — зона найбольш актыўнага ўзаемадзеяння паўночнай і паўднёвай частак Усходняй Еўропы. Менавіта тут фарміруецца першая фаза гандлёвага шляху "з вараг у грэкі", яна ідзе з нашай Дзвіны ў Днепр. Гэтыя знаходкі таксама пацвярджаюць канцэпцыю, што Полацк — адзіначасовы Кіеву і Ноўгараду цэнтр з пачатковай фазай фарміравання дзяржаўнасці.

Па-другое, толькі калі княгіня Вольга ў сярэдзіне Х ст. рухалася з на поўнач ад Дняпра праз Віцебск да ракі Ловаць з мэтай усталявання новай формы збору даніны, у раёне Віцебска з'яўляюцца знаходкі мячоў і фібул скандынаўскага тыпу. Яны маглі належыць яе варажскай дружыне. Знойдзеныя на тэрыторыі Полацка скандынаўскага тыпу рэчы таксама не раней за Х ст., калі ў апошней яго чвэрці "з-за мора" з'явіўся Рагвалод.

— Вельмі часта можна сустрэць меркаванні, што Полацк падпарадкоўваўся цалкам ці то Ноўгараду, ці то Кіеву. Гэта адпавядае рэчаіснасці?

— Частка гісторыкаў абапіраюцца на паведамленне летапісу аб раздачы Рурыкам падчас яго праўлення (864 год) сваім ваеначальнікам гарадоў Полацка, Растова, Белавозера. Але гэтыя гарады не маюць слядоў знаходжання скандынаўскіх дружын. У дадзеным выпадку раздача гарадоў Рурыкам — гэта хутчэй за ўсё спроба ўзяць з гэтых гарадоў даніну. Канкрэтныя дадзеныя аб знешнім кіраванні Полацкам адносяцца толькі да часоў княжання князя Уладзіміра (80-90-я гг. Х ст.).

Рэканструкцыя пячаткі князя Ізяслава Уладзіміравіча
© Photo : Рэканструкцыя з архіву Вольгі Ляўко
Рэканструкцыя пячаткі князя Ізяслава Уладзіміравіча

Ён пасля хрышчэння Русі пасадзіў на княжанне ў Полацкую зямлю свайго сына Ізяслава, якога нарадзіла яму полацкая княжна Рагнеда. Але ўлада Кіева скончылася, як толькі яна перайшла да галіны полацкіх Рагвалодавічаў (з пачатку XI стст.). Нельга забываць і пра тое, што тры праваслаўныя храмы Сафіі ў XI ст. былі збудаваны менавіта ў Кіеве, Ноўгарадзе і Полацку. Гэта матэрыяльнае сведчанне роўнасці палітычнага статусу тых цэнтраў ва Усходней Еўропе.

626
Тэги:
гісторыя, Даследаванні, Вольга Ляўко, Аляксандр Лукашэнка, Полацк

Дзіцячы вясновы абрад гукання вясны “Жаваронкі”

80
(абноўлена 11:44 13.04.2021)
  • Дзіцячы веснавы абрад гукання вясны Жаваронкі
  • Дзіцячы веснавы абрад гукання вясны Жаваронкі
  • Дзіцячы веснавы абрад гукання вясны Жаваронкі
  • Дзіцячы веснавы абрад гукання вясны Жаваронкі
  • Дзіцячы веснавы абрад гукання вясны Жаваронкі
  • Дзіцячы веснавы абрад гукання вясны Жаваронкі
  • Дзіцячы веснавы абрад гукання вясны Жаваронкі
  • Дзіцячы веснавы абрад гукання вясны Жаваронкі
  • Дзіцячы веснавы абрад гукання вясны Жаваронкі
  • Дзіцячы веснавы абрад гукання вясны Жаваронкі
  • Дзіцячы веснавы абрад гукання вясны Жаваронкі
  • Дзіцячы веснавы абрад гукання вясны Жаваронкі
  • Дзіцячы веснавы абрад гукання вясны Жаваронкі
  • Дзіцячы веснавы абрад гукання вясны Жаваронкі
  • Дзіцячы веснавы абрад гукання вясны Жаваронкі
  • Дзіцячы веснавы абрад гукання вясны Жаваронкі
  • Дзіцячы веснавы абрад гукання вясны Жаваронкі
  • Дзіцячы веснавы абрад гукання вясны Жаваронкі
Абрад прайшоў у вёсцы Забалаць Любанскага раёна Беларусі 10 красавіка. У ім удзельнічалі дзіцячыя калектывы "Верабейкі" з Любані і "Нашчадкі" з Забалацця.

Па вясковай вуліцы з чырвонай хусткай (трымаючы яе за чатыры рагі) ходзяць малыя дзеткі. Яны наведваюцца да самых старых бабуль. Падыходзячы да двара, яны гукаюць бабулю: "Баба Маня, выходзь жаваронкаў страчаць!" і пачынаюць спяваць песню "Жавароначкі прыляціце".

Ходзяць з хусткаю па колу. Бабуля кладзе ў хустку выпячаныя ёю птушачкі-жаваронкі.

Бабуля просіць снег патаптаць, каб хутчэй вясна прыйшла. Дзеткі скачуць і спяваюць:

Ой, топчам мы, ой топчам мы?
А што ж мы да вытапчам?
А ці снег і з лёдам?

А ці зіму з марозам?

Падораных бабулямі птушачак-жаваронкаў саджаюць на палачкі, якія нясуць падняўшы ў гару, па дарозе водзяць кругавыя карагоды услед за сонцам.

Дзеткі ідуць да наступнага двара па дарозе, спяваючы вяснянкі. Абыйшоўшы некалькі двароў, да скрыжавання дарог сходзяцца гурты дзетак, яны бяруцца за рукі, аб’ядноўваюцца ў карагод. У сярэдзіне становяцца дзеці з жаваронкамі. Дзяўчаты ідуць па ходу сонца, а дзеці супраць і падкідваюць жаваронкаў на палачках.

Потым дзеці ідуць да высокага месца, дзе складзены невялікі касцёр.

Дзеці разбіраюць жаваронкаў і садзяць іх на тонкія пруцікі, падымаюць у гару, утыкаюць палачкі вакол кастра са словамі: "Няхай нашы жавароначкі пагрэюцца, каб хутчэй вясна прыйшла".

Затым кожны гурт па чарзе спявае сваю вяснянку, пасля разбіраюць птушачак і з'ядаюць кожны сваю.

Рукавіцы, рукавічкі, рукаўкі, рукавачкі…
© Photo : Ларыса Мятлеўская
Потым ідуць кідаць тварог на бярозу, няхай птушкі прыляцяць, паядуць і на крыльцах вясну прынясуць. Усе запяваюць: "Вол бушуе, вясну чуе", закідаюць тварог на бярозу так, каб ён каціўся па ствале. Потым дзяўчаты развітваюцца з зімовым прадзівам, пад песню "Ой, вясна, ой, вясна, да чужые людзі ткуць кросна" яны падыходзяць да жанчыны з пасмай кудзелі, і высмыкваюць ад яе па кавалку, далей бягуць да бліжэйшых дрэў і чапляюць кудзелю на галінкі, прыгаворваючы "каб болей пальчыкі не калола, каб болей вечарочкі не караціла".

Затым усе ўдзельнікі павязалі рознакаляровыя стужачкі на галіны дрэў для выканання жаданняў і ў дар прыродзе, каб тая стала дабрэй і адарыла добрым ураджаем! Канчаецца свята народнымі танцамі з салодкім сталом.

Глядзіце таксама:

80
  • Дзіцячы веснавы абрад гукання вясны Жаваронкі
    © Sputnik Альфред Микус

    Абрад прайшоў у вёсцы Забалаць Любанскага раёна.

  • Дзіцячы веснавы абрад гукання вясны Жаваронкі
    © Sputnik Альфред Микус

    Удзельнікамі свята сталі дзіцячыя калектывы «Верабейкі» з Любані і “Нашчадкі” з Забалацця.

  • Дзіцячы веснавы абрад гукання вясны Жаваронкі
    © Sputnik Альфред Микус

    Пачынаецца абрад з таго, што па вясковай вуліцы з чырвонай хусткай (трымаючы яе за чатыры рагі) ходзяць малыя дзеткі.

  • Дзіцячы веснавы абрад гукання вясны Жаваронкі
    © Sputnik Альфред Микус

    Малыя дзеткі наведваюцца да самых старых бабуль.

  • Дзіцячы веснавы абрад гукання вясны Жаваронкі
    © Sputnik Альфред Микус

    Ад аднаго двара да другога дзеткі ідуць, спяваючы вяснянкі.

  • Дзіцячы веснавы абрад гукання вясны Жаваронкі
    © Sputnik Альфред Микус

    Абыйшоўшы некалькі двароў, да скрыжавання дарог сходзяцца гурты дзетак, яны бяруцца за рукі, аб’ядноўваюцца ў карагод.

  • Дзіцячы веснавы абрад гукання вясны Жаваронкі
    © Sputnik Альфред Микус

    Дзяўчаты чапляюць кудзелю на галінкі, прыгаворваючы “каб болей пальчыкі не калола, каб болей вечарочкі не караціла”.

  • Дзіцячы веснавы абрад гукання вясны Жаваронкі
    © Sputnik Альфред Микус

    Усе ўдзельнікі павязваюць рознакаляровыя стужачкі на галіны дрэў для выканання жаданняў і ў дар прыродзе.

  • Дзіцячы веснавы абрад гукання вясны Жаваронкі
    © Sputnik Альфред Микус

    Жаваронкаў дзеці садзяць на тонкія пруцікі і ходзяць вакол кастра са словамі: “Няхай нашы жавароначкі пагрэюцца, каб хутчэй вясна прыйшла”.

  • Дзіцячы веснавы абрад гукання вясны Жаваронкі
    © Sputnik Альфред Микус

    Дзеці разбіраюць тварог, дзякуючы якому будуць заклікаць вясну.

  • Дзіцячы веснавы абрад гукання вясны Жаваронкі
    © Sputnik Альфред Микус

    Тварог кідаюць на бярозу, каб птушкі прыляцелі, паелі і на крыльцах вясну прынеслі.

  • Дзіцячы веснавы абрад гукання вясны Жаваронкі
    © Sputnik Альфред Микус

    Пасля свята дзеці разбіраюць птушачак і з'ядаюць кожны сваю.

  • Дзіцячы веснавы абрад гукання вясны Жаваронкі
    © Sputnik Альфред Микус

    Пасля песень і карагода можна і птушачкай пачаставацца.

  • Дзіцячы веснавы абрад гукання вясны Жаваронкі
    © Sputnik Альфред Микус

    Дзеці з задавальненнем водзяць карагоды і спяваюць.

  • Дзіцячы веснавы абрад гукання вясны Жаваронкі
    © Sputnik Альфред Микус

    Дзеці ўздымаюць палачкі са словамі: “Няхай нашы жавароначкі пагрэюцца, каб хутчэй вясна прыйшла”.

  • Дзіцячы веснавы абрад гукання вясны Жаваронкі
    © Sputnik Альфред Микус

    Дзеці штогод з нецярпеннем чакюць абраду гукання вясны "Жаваронкі".

  • Дзіцячы веснавы абрад гукання вясны Жаваронкі
    © Sputnik Альфред Микус

    Дзяўчаты развітваюцца з зімовым прадзівам, пад песню “Ой, вясна, ой, вясна, да чужые людзі ткуць кросна".

  • Дзіцячы веснавы абрад гукання вясны Жаваронкі
    © Sputnik Альфред Микус

    Рознакаляровыя стужачкі на галінках дрэў - дар прыродзе, каб тая стала дабрэй і адарыла добрым ураджаем!

Тэги:
Гуканне вясны, вясна, абрады

Як "закалыхвалі" моладзь у Салігорскім раёне на Дабравешчанне

264
(абноўлена 19:10 08.04.2021)
  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
Старадаўні абрад "Закалыхванне" у вёсцы Гаўрыльчыцы Салігорскага раёна Беларусі святкуюць з спрадвечных часоў на Дабравешчанне 7 красавіка.

У цыкле веснавых свят беларускага народнага календара асаблівае месца займае Дабравешчанне. 7 красавіка - Трэцяя сустрэча вясны. Дабравешчанне - старажытнае веснавое свята, яно лічылася вялікім - святам прылёту бусла, ластаўкі.

Весела было! Жыхары вёскі і госці выйшлі на высокае месца, расклалі вогнішча, спявалі песні, вадзілі карагоды.

Усе ўпрыгожвалі папяровымі вясновымі птушачкамі дрэвы. Потым па народнай традыцыі птушак выпускалі на волю па-сучаснаму - птушачкі былі прывязаны да паветраных шарыкаў!

Значнае месца ў забавах дзяцей і моладзі займала гушканне на калыханцы або на арэлях.

На Дабравешчанне, яшчэ зранку маладыя хлопцы, знаходзілі галоўны атрыбут свята - "вужышча" - гэта доўгая вяроўка з канаплі ці лейцы. Потым трэба было знайсці месца, дзе будзе гэта свята адбывацца. Так, як у той час усе жылі на хутарах, месца адводзілася у лесе, альбо у каго небудзь на двары, дзе знаходзілася азярода (прыспасабленне для сушкі сена). Азярода была як мага добрым прыстасаваннем, каб зачапіць калыханку ці арэлі. На свята зыходзіліся з усёй акругі, старыя і маладыя.

Першымі закалыхвалі самых смелых, каб можна было ўпэўніцца ў добрым мацаванні калыханкі, затым - усiх, хто прысутнічаў. Абавязкова павінны закалыхацца дзеці, каб былі ўвесь год дужыя і здаровыя. Па павер'і, хто ў гэта свята закалыхаецца, той будзе здаровы цэлы год.

І традыцыя была такой - чым вышэй цябе разгойдваюць, чым больш ты баішся, тым лепш. Калі "закалыхацца" на арэлях ў гэты дзень, то цэлы год не будзе хвароб.

А калі хацелі выйсці замуж (ажаніцца), дык таксама трэба было "закалыхацца" на арэлях і гучна крычаць імя каханага. І разгойдвалі да таго часу, пакуль дзяўчаты і юнакі не прызнаюцца, каго яны любяць.

Потым былі народныя песні, агульны стол… з гарачай юшкай, мясцовымі блінамі з печы і сапраўдным збожжавым "бярозавым сокам"!

Чытайце таксама:

264
  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
    © Sputnik Альфред Микус

    Старадаўні абрад "Закалыхванне" у вёсцы Гаўрыльчыцы Салігорскага раёна Беларусі святкуюць з спрадвечных часоў на Дабравешчанне.

  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
    © Sputnik Альфред Микус

    7 красавіка - Трэцяя сустрэча вясны. Благавешчанне - старажытнае веснавое свята

  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
    © Sputnik Альфред Микус

    Яно лічылася вялікім - святам прылёту бусла, ластаўкі.

  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
    © Sputnik Альфред Микус

    Весела было! Жыхары вёскі і госці знайшлі высокае месца...

  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
    © Sputnik Альфред Микус

    ...на свята прыйшлі людзі з усёй акругі - старыя і маладыя...

  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
    © Sputnik Альфред Микус

    ...расклалі спякотнае вогнішча...

  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
    © Sputnik Альфред Микус

    ...спявалі народныя песні...

  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
    © Sputnik Альфред Микус

    ...вадзілі сонечныя карагоды, бо карагод - здаўна сімвал сонца!

  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
    © Sputnik Альфред Микус

    Усе ўпрыгожвалі папяровымі вясновымі птушачкамі дрэвы.

  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
    © Sputnik Альфред Микус

    Потым па народнай традыцыі птушак выпускалі на волю па-сучаснаму - птушачкі былі прывязаны да паветраных шарыкаў!

  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
    © Sputnik Альфред Микус

    Значнае месца ў забавах дзяцей і моладзі займала гушканне на калыханцы або на арэлях.

  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
    © Sputnik Альфред Микус

    Першымі закалыхвалі самых смелых, каб можна было ўпэўніцца ў добрым мацаванні калыханкі, затым - усiх, хто прысутнічаў. Абавязкова павінны закалыхацца дзеці, каб былі ўвесь год дужыя і здаровыя. Па павер'і, хто ў гэта свята закалыхаецца, той будзе здаровы цэлы год.

  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
    © Sputnik Альфред Микус

    А калі хацелі выйсці замуж (ажаніцца), дык таксама трэба было "закалыхацца" на арэлях і гучна крычаць імя каханага. І разгойдвалі да таго часу, пакуль дзяўчаты і юнакі не прызнаюцца, каго яны любяць.

  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
    © Sputnik Альфред Микус

    Але якое ж свята без пачастункаў!?

  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
    © Sputnik Альфред Микус

    Удзельнікі свята падрыхтавалі багаты агульны стол...

  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
    © Sputnik Альфред Микус

    ...з гарачай юшкай, мясцовымі блінамі з печы і сапраўдным збожжавым "бярозавым сокам"!

Тэги:
Беларусь, вёска, Закалыхванне, абрады, Дабравешчанне, Салігорскі раён, моладзь
Вытворчасць вакцыны Спутник V

Новыя вытворчасці вакцыны "Спутник V" адкрыюць у ЕАЭС

11
(абноўлена 16:32 16.04.2021)
Зараз ідуць перамовы з Кыргызстанам і Арменіяй, у першы час вытворчасць вакцын будзе арыентавана на ўнутраны рынак.

МІНСК, 16 кра – Sputnik. Еўразійская эканамічная камісія зацікаўлена ў адкрыцці новых вытворчасцей расійскай вакцыны "Спутник V" на прасторы Саюза, паведаміў падчас анлайн-тэлемоста ў мультымедыйным прэс-цэнтры Sputnik міністр па прамысловасці і аграпрамысловаму комплексу ЕЭК Артак Камалян.

Паводле яго слоў, цяпер ідуць актыўныя перамовы па наладжванні вытворчасцей прэпарату з двума краінамі - Арменіяй і Кыргызстанам. ЕЭК таксама займаецца гэтым пытаннем.

"Паводле маёй інфармацыі, эканамічныя ведамствы Кыргызстана і Расіі абмяняліся дакументамі. Перамовы працягваюцца. Магчыма, яны некалькі запаволіліся па той прычыне, што цяпер ва ўрадзе Кыргызстана ідуць сур'ёзныя перастаноўкі. Але мы спадзяемся, што пляцоўка для "Спутник V" будзе адкрыта ў гэтай краіне", - падкрэсліў Камалян.

Ён таксама ўдакладніў, што вытворчасць спачатку будзе разлічана для ўнутранага рынку, а ўжо пасля можна будзе наладзіць пастаўкі вакцыны за мяжу.

"Вакцына "Спутник V" карыстаецца вялікім попытам у свеце, многія краіны хочуць атрымаць гэты прэпарат", - дадаў міністр ЕЭК.

Як заявіў Артак Камалян, Арменія зараз знаходзіцца ў завяршальнай стадыі перамоў па вытворчасці расійскай вакцыны.

"Арменія гатова прадаставіць пляцоўку пад вытворчасць 100 тысяч доз у месяц", - адзначыў ён.

Міністр па прамысловасці і аграпрамысловаму комплексу ЕЭК выказаў надзею на больш хуткую рэалізацыю дамоўленасцей.

"Спутник V" у свеце

Расійская вакцына зарэгістравана ў 60 краінах з насельніцтвам звыш 1,5 мільярда чалавек. Па колькасці атрыманых адабрэнняў рэгулятарамі прэпарат займае другое месца ў свеце.

Навуковы часопіс Lancet ў пачатку лютага апублікаваў вынікі трэцяй фазы клінічных даследаванняў вакцыны "Спутник V", якія пацвярджаюць высокую эфектыўнасць і бяспеку прэпарату. У ходзе фазы III клінічных даследаванняў прэпарат "Спутник V" прадэманстраваў высокія паказчыкі імунагеннасці і бяспекі, а эфектыўнасць склала 91,6 працэнта.

"Спутник V" дае поўную абарону ад цяжкіх выпадкаў захворвання новай каронавіруснай інфекцыяй.

Вытворчасць у Беларусі

Першыя вопытныя партыі расійскай вакцыны на "Белмедпрэпаратах" былі выраблены 28 лютага. 25 сакавіка ў Беларусі пачаўся прамысловы выпуск вакцыны па расійскіх тэхналогіях. Першую такую ​​партыю праверыў сам распрацоўшчык - Навуковы цэнтр імя Гамалеі.

Плануецца, што прамысловы выпуск расійскай вакцыны складзе 500 тысяч у месяц. Адна вакцына ўключае ў сябе дзве дозы прэпарату, такім чынам, пасля выпуску першай партыі, прышчапіцца змогуць паўмільёна чалавек.

Чытайце таксама:

11
Тэги:
рынак, Арменія, Кыргызстан, перамовы, ЕАЭС, вакцына "Спутник V", вытворчасць, вакцына
Тэмы:
Расійскія вакцыны ад каронавіруса