Брама Радзівілаў у Лідскім раёне

Брама Радзівілаў развальваецца ў Лідскім раёне

120
(абноўлена 17:29 10.04.2018)
Жыхары навакольных вёсак перажываюць, што рэшткі аркі, якая ўжо абвалілася, могуць знесці.

МІНСК, 10 кра — Sputnik. Трыумфальная арка, частка архітэктурнага комплексу XVIII стагоддзя, якую мясцовыя жыхары называюць "Брама Радзівілаў", пачала рассыпацца ў канцы зімы. Зараз дарога, якая некалі пралягала пад аркай, ідзе ў абыход, а неабыякавыя жыхары навакольных вёсак паведамілі парталу 0154.by аб тым, што аварыйны помнік архітэктуры могуць знесці.

Брама Радзівілаў у Лідскім раёне
Так выглядае арка сёння

Ад маёнтка, які некалі належаў Радзівілам, мала што засталося — частка аркі і некалькі цагляных будынкаў.

Руіны комплексу знаходзяцца паміж вёскамі Вялікае Сяло і Жырмуны ў Лідскім раёне. Гэты маёнтак будаваў у канцы XVIII стагоддзя князь Станіслаў Радзівіл. Па першапачатковай задумцы, тут павінен быў быць вялікі палацавы комплекс, аднак сам палац так і не быў пабудаваны, а флігелі паступова прыходзілі ў заняпад, хоць іх працягвалі выкарыстоўваць мясцовыя жыхары – напрыклад, пасля вайны ў адным з гэтых будынкаў працавала школа.

Цяпер паўразбураны комплекс знаходзіцца ў жудасным стане.

"Раней дарога праходзіла пад аркай, але вялікая яе частка ўпала. Добра, што побач не было людзей", — кажа старшыня Крупаўскага сельсавета Руслан Мельнік.

Паводле яго слоў, на месца выязджала камісія з Лідскага райвыканкама. Дарога цяпер абгінае "браму", аднак па ёй цяжка праехаць з-за глыбіні каляін.

Брама Радзівілаў у Лідскім раёне
Па дарозе ля брамы цяжка праехаць з-за каляін

Тым не меньш гаворкі пра тое, каб знесці арку, якая рассыпаецца практычна на вачах, пакуль не ідзе.

"Там пяць дамоў за гэтай аркай, трэба перанакіраваць дарогу", — паведаміла Sputnik загадчыца сектара культуры аддзела ідэалагічнай работы, культуры і па справах моладзі Лідскага райвыканкама Марыя Дукі.

Паводле яе слоў, руіны сядзібы не ўключаны ў Спіс гісторыка-культурных каштоўнасцяў Рэспублікі Беларусь, і гаворкі пра яе рэстаўрацыю ніколі не ішло. Арка, якая так турбуе мясцовых жыхароў, знаходзіцца ў самым жаласным стане.

"Яна ёсць, але яна сыплецца. Столькі гадоў на яе ўплывалі ўмовы надвор'я, яна не ахоўвалася, не рэстаўраваўся. Калі яе крануць, яна рассыплецца", — адзначыла Марыя Дукі.

Загадчыца сектара культуры падкрэсліла, што арку лепш абгарадзіць і, за адсутнасцю іншых варыянтаў, дазволіць ёй разбурыцца натуральным шляхам, а пакуль няхай яна цешыць вочы мінакоў.

120
Тэги:
маёнтак, спадчына, архітэктура, Радзівілы, Лідскі раён, Беларусь
По теме
Інвентарызацыя наадварот: як на Камянеччыне "перакопваюць" могільнік
Гары Гедыміна пагражае новы апоўзень
Прычына цечы ў крыпце князёў Радзівілаў ліквідавана
Ларыса Геніюш

Вязніца, казачніца, бунтарка: сёння нарадзілася Ларыса Геніюш

367
(абноўлена 13:37 09.08.2020)
Вершы паэткі дэманструюць нязломнасць духа і сталую веру ў лепшае ў людзях.

Ларыса Геніюш (у дзявоцтве Міклашэвіч) нарадзілася 9 жніўня 1910 года ў Гродзенскай губерні (цяпер гэта Гродзенская вобласць, Ваўкавыскі раён) у маёнтку Жлобаўцы паблізу вёскі Воўпы.

Дзяцінства, отрацтва, юнацтва

Калі пачалася Першая сусветная вайна, бацька Ларысы, Антон Міклашэвіч, удзельнік яшчэ Руска-японскай вайны, быў зноў прызваны на фронт, а маці з дзецьмі прыйшлося з'ехаць у эвакуацыю – ва Украіну. Вярнуліся на радзіму яны толькі ў 1919 годзе.

Ларыса атрымала пачатковую адукацыю ў польскай школе, потым – у польскай гімназіі. Беларускіх тады папросту не было: пасля падпісання ў 1921 годзе Рыжскага мірнага дагавору, якім скончылася савецка-польская вайна, Заходняя Беларусь адыйшла да Польшчы. Там жа Ларыса пазнаёмілася са сваім мужам, Янам Геніюшам, які ў той момант вучыўся ў Карлавым універсітэце. Яны ажаніліся ў 1935 годзе, і Ларыса пераехала ў Зэльву – бліжэй да мужа. У тым жа годзе ў Ларысы нарадзіўся сын Юры, а вось з'ехаць у Чэхаславакію ў іх атрымалася толькі ў 1937-м.

Арышт і зняволенне

Пасля далучэння Заходняй Беларусі да СССР у 1939, былі арыштаваныя і высланыя бацькі Ларысы. Маці і сёстры апынуліся ў Казахстане, бацьку расстралялі.

Да 1947 года Ларыса жыла ў Празе і актыўна ўдзельнічала ў палітычным руху БНР. Яна з'яўлялася Генеральным сакратаром ураду і займалася архіўнай працай. Калі скончылася Другая сусветная вайна, савецкія ўлады дамагаліся экстрадыцыі Геніюшаў: іх абвінавацілі ў антысавецкай нацыяналістычнай дзейнасці. У 1948 годзе Ларыса нарэшце была арыштаваная і разам з мужам перададзеная савецкім уладам. Яе дапытваў сам Лаўрэнцій Цанава, які безпаспяхова імкнуўся выцягнуць з яе сведкі пра архівы БНР.

Вяртанне на Радзіму

Праз год утрымання ў мінскай турме Ларысу Геніюш з мужам прыгаварылі да 25 гадоў лагераў. На працягу сямі гадоў яны адбывалі пакаранне ў лагерах Інты і Абезі (Комі) і ў Мардоўскай АССР, пакуль не былі часткова рэабілітаваныя – тэрмін пакарання зменшылі да 8 гадоў, і Геніюшы вярнуліся ў Зэльву. Вядома, што іх дом стаў месцам сустрэч творчай інтэлігенцыі таго часу.

Друкавацца Ларыса Геніюш пачала яшчэ ў 1939 годзе ў беларускай эміграцыйнай перыодыцы, а ў 1942 годзе першы зборнік яе вершаў "Ад родных ніў" убачыў свет ў Празе. Працягвала пісаць Геніюш і ў высылцы. Пасля вызвалення яе творы доўгі час былі забароненыя, пакуль пры садзейнічанні Максіма Танка не быў надрукаваны яе зборнік "Невадам з Нёмана".

Ларыс Геніюш доўгі час была вядомая як дзіцячая пісьменніца – ёй папросту не дазвалялі друкаваць нешта іншае. Амаль адна за другой, у 1972 і 1976 годзе, выйшлі дзве кніжкі яе вершаў для дзяцей "Казкі для Міхаські" і "Добрай раніцы, Алесь". Большасць твораў Ларысы Геніюш былі надрукованы пасмяротна.

Памерла Геніюш у 1983 годзе, пахавана ў Зэльве. Да канца жыцця яна не прыняла савецкага грамадзянства і заставалася грамадзянкай Чэхаславакіі.

367
Тэги:
вершы на беларускай мове, беларускія паэты, біяграфія, Ларыса Геніюш

Як жыве сядзіба Бохвіцаў у вёсцы Флер'янава - фота

14
(абноўлена 18:05 07.08.2020)
  • Невялічкая вёска Флер'янава знаходзіцца ў Ляхавіцкім раёне Брэсцкай вобласці.
  • Менавіта тут у свае часы квітнела сядзіба Бохвіцаў.
  • Гэтая сядзіба - адна з нямногіх, што захаваліся на Беларусі ў добрым стане.
  • Гісторыя сядзібы пачалася ў 60-ых гадах XIX стагоддзя, калі Ян Атон Бохвіц прыехаў сюды пасла года ў астрогу, які атрымаў за ўдзел у паўстанні Кастуся Каліноўскага.
  • Ён вельмі паважаў свайго бацьку Фларыяна, таму змяніў назву маёнтка з Новых Вошкаўцаў на Фларыянава, якое з цягам часу стала Флер'янавым.
  • Развіццём сядзібы ўвесь час займаўся Ян: у лепшыя часы тут налічвалася 19 пакояў, а асаблівай гордасцю была крокетная пляцоўка і вялікая колькасць экзатычных раслін.
  • У летнія часы Ян запрашаў сюды тых, хто хоча адпачыць: за грошы можна было пажыць у адным з пакояў.
  • На пачатку XX стагоддзя тут бывалі пісьменнік і будучы Нобелеўскі лаўрэат Уладзіслаў Рэймант, Рэйтаны, Радзівілы і пісьменніца Алаіза Ажэшка.
  • Дарэчы, Алаіза Ажэшка прыехала ў сядзібу ўлетку 1908 года і засталася тут на год. Яна сябравала з сынам Яна Тадэўшам.
  •  Каханыя пісалі адзін аднаму кранальныя лісты, якія пасля смерці пісьменніцы былі надрукаваныя ў адным томе з 300 старонак.
  • Сёння флер'янаўская сядзіба - гэта цагляны франтон з неагатычнымі вокнамі, які хавае драўляны будынак.
  • У 2012 годзе гэтае месца выкупіў пенсіянер і былы старшыня Генрых Міхайлавіч Траццяк. Зараз разам са сваёй жонкай Ларысай Паўлаўнай ён за ўласныя сродкі аднаўляе сядзібу...
  • ... і праводзіць экскрусіі для рэдкіх гасцей.
  • Сядзіба захавалася дастаткова добра.
  • Траццякі аднаўляюць усё за ўласныя сродкі.
  • Турыстаў тут пакуль няшмат, але ўсіх сустракаюць з радасцю.
  • Сядзіба Бохвіцаў у вёсцы Флер'янава Ляхавіцкага раёна
Зараз сядзібу ў добрым стане за ўласныя сродкі падтрымлівае былы старшыня мясцовага калгаса Генрых Траццяк разам з жонкай. Яны і правялі экскурсію для фотакарэспандэнта Sputnik Альфрэда Мікуса.

Невялічкая вёска Флер'янава знаходзіцца ў Ляхавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Менавіта тут у свае часы квітнела сядзіба Бохвіцаў, куды на мяжы XIX-XX стагоддзя з'язджаліся беларускія і польскія літаратары. Наведваўся сюды і будучы лаўрэат Нобелеўскай прэміі па літаратуры Уладзіслаў Рэймант і пісьменніца Элаіза Ажэшка. Магчыма, гэта і выратавала сядзібу ад разбурэння, якое стала лёсам для шматлікіх гістарычных помнікаў краіны.

Гісторыя сядзібы пачалася ў 60-ых гадах XIX стагоддзя, калі Ян Атон Бохвіц прыехаў сюды пасла года ў астрогу, які атрымаў за ўдзел у паўстанні Кастуся Каліноўскага. Ён вельмі паважаў свайго бацьку Фларыяна, таму змяніў назву маёнтка з Новых Вошкаўцаў на Фларыянава, якое з цягам часу стала Флер'янавым.

Развіццём сядзібы ўвесь час займаўся Ян: у лепшыя часы тут налічвалася 19 пакояў, а асаблівай гордасцю была крокетная пляцоўка і вялікая колькасць экзатычных раслін.

Сёння флер'янаўская сядзіба - гэта цагляны франтон з неагатычнымі вокнамі, які хавае драўляны будынак. У 2012 годзе гэтае месца выкупіў пенсіянер і былы старшыня Генрых Міхайлавіч Траццяк. Зараз разам са сваёй жонкай Ларысай Паўлаўнай ён за ўласныя сродкі аднаўляе сядзібу і праводзіць экскрусіі для рэдкіх гасцей.

У спісе наведвальнікаў аказаўся фотакарэспандэнт Sputnik Альфрэд Мікус. Як зараз выглядае сядзіба Бохвіцаў, глядзіце ў фотастужцы Sputnik.

Глядзіце таксама:

  • Як аднаўляюць сядзібу Наркевічаў-Ёдкаў - фота
  • Ад знакамітага малочнага брэнда да руінаў: як развальваецца Старая Беліца
  • Святыня, якой пашанцавала? Чым зараз жыве Юравіцкі манастыр
14
  • Невялічкая вёска Флер'янава знаходзіцца ў Ляхавіцкім раёне Брэсцкай вобласці.
    © Sputnik Альфред Микус

    Невялічкая вёска Флер'янава знаходзіцца ў Ляхавіцкім раёне Брэсцкай вобласці.

  • Менавіта тут у свае часы квітнела сядзіба Бохвіцаў.
    © Sputnik Альфред Микус

    Менавіта тут у свае часы квітнела сядзіба Бохвіцаў.

  • Гэтая сядзіба - адна з нямногіх, што захаваліся на Беларусі ў добрым стане.
    © Sputnik Альфред Микус

    Гэтая сядзіба - адна з нямногіх, што захаваліся на Беларусі ў добрым стане.

  • Гісторыя сядзібы пачалася ў 60-ых гадах XIX стагоддзя, калі Ян Атон Бохвіц прыехаў сюды пасла года ў астрогу, які атрымаў за ўдзел у паўстанні Кастуся Каліноўскага.
    © Sputnik Альфред Микус

    Гісторыя сядзібы пачалася ў 60-ых гадах XIX стагоддзя, калі Ян Атон Бохвіц прыехаў сюды пасла года ў астрогу, які атрымаў за ўдзел у паўстанні Кастуся Каліноўскага.

  • Ён вельмі паважаў свайго бацьку Фларыяна, таму змяніў назву маёнтка з Новых Вошкаўцаў на Фларыянава, якое з цягам часу стала Флер'янавым.
    © Sputnik Альфред Микус

    Ён вельмі паважаў свайго бацьку Фларыяна, таму змяніў назву маёнтка з Новых Вошкаўцаў на Фларыянава, якое з цягам часу стала Флер'янавым.

  • Развіццём сядзібы ўвесь час займаўся Ян: у лепшыя часы тут налічвалася 19 пакояў, а асаблівай гордасцю была крокетная пляцоўка і вялікая колькасць экзатычных раслін.
    © Sputnik Альфред Микус

    Развіццём сядзібы ўвесь час займаўся Ян: у лепшыя часы тут налічвалася 19 пакояў, а асаблівай гордасцю была крокетная пляцоўка і вялікая колькасць экзатычных раслін.

  • У летнія часы Ян запрашаў сюды тых, хто хоча адпачыць: за грошы можна было пажыць у адным з пакояў.
    © Sputnik Альфред Микус

    У летнія часы Ян запрашаў сюды тых, хто хоча адпачыць: за грошы можна было пажыць у адным з пакояў.

  • На пачатку XX стагоддзя тут бывалі пісьменнік і будучы Нобелеўскі лаўрэат Уладзіслаў Рэймант, Рэйтаны, Радзівілы і пісьменніца Алаіза Ажэшка.
    © Sputnik Альфред Микус

    На пачатку XX стагоддзя тут бывалі пісьменнік і будучы Нобелеўскі лаўрэат Уладзіслаў Рэймант, Рэйтаны, Радзівілы і пісьменніца Алаіза Ажэшка.

  • Дарэчы, Алаіза Ажэшка прыехала ў сядзібу ўлетку 1908 года і засталася тут на год. Яна сябравала з сынам Яна Тадэўшам.
    © Sputnik Альфред Микус

    Дарэчы, Алаіза Ажэшка прыехала ў сядзібу ўлетку 1908 года і засталася тут на год. Яна сябравала з сынам Яна Тадэўшам.

  •  Каханыя пісалі адзін аднаму кранальныя лісты, якія пасля смерці пісьменніцы былі надрукаваныя ў адным томе з 300 старонак.
    © Sputnik Альфред Микус

    Каханыя пісалі адзін аднаму кранальныя лісты, якія пасля смерці пісьменніцы былі надрукаваныя ў адным томе з 300 старонак.

  • Сёння флер'янаўская сядзіба - гэта цагляны франтон з неагатычнымі вокнамі, які хавае драўляны будынак.
    © Sputnik Альфред Микус

    Сёння флер'янаўская сядзіба - гэта цагляны франтон з неагатычнымі вокнамі, які хавае драўляны будынак.

  • У 2012 годзе гэтае месца выкупіў пенсіянер і былы старшыня Генрых Міхайлавіч Траццяк. Зараз разам са сваёй жонкай Ларысай Паўлаўнай ён за ўласныя сродкі аднаўляе сядзібу...
    © Sputnik Альфред Микус

    У 2012 годзе гэтае месца выкупіў пенсіянер і былы старшыня Генрых Міхайлавіч Траццяк. Зараз разам са сваёй жонкай Ларысай Паўлаўнай ён за ўласныя сродкі аднаўляе сядзібу...

  • ... і праводзіць экскрусіі для рэдкіх гасцей.
    © Sputnik Альфред Микус

    ... і праводзіць экскрусіі для рэдкіх гасцей.

  • Сядзіба захавалася дастаткова добра.
    © Sputnik Альфред Микус

    Сядзіба захавалася дастаткова добра.

  • Траццякі аднаўляюць усё за ўласныя сродкі.
    © Sputnik Альфред Микус

    Траццякі аднаўляюць усё за ўласныя сродкі.

  • Турыстаў тут пакуль няшмат, але ўсіх сустракаюць з радасцю.
    © Sputnik Альфред Микус

    Турыстаў тут пакуль няшмат, але ўсіх сустракаюць з радасцю.

  • Сядзіба Бохвіцаў у вёсцы Флер'янава Ляхавіцкага раёна
    © Sputnik Альфред Микус

    Сустракаюць і распавядаюць таямнічыя гісторыі сядзібы.

Тэмы:
Забытыя і знакамітыя: самыя цікавыя славутасці Беларусі
Дзень-два - і калапс: Маргелаў пра тое, як выжывае бізнес без інтэрнэта

"Дзень-два - і калапс": Маргелаў пра тое, як выжывае бізнес без інтэрнэта

0
(абноўлена 15:20 11.08.2020)
Складаней за ўсё цяпер з пастаўкамі прадуктаў харчавання, паколькі іх хутчэй за іншую прадукцыю трэба папаўняць на прылаўках, што ў адсутнасць інтэрнэту спалучана з мноствам праблем, кажа сустаршыня Беларускай канфедэрацыі прадпрымальніцтва Віктар Маргелаў.
"День-два ― и коллапс ": Маргелов о том, как выживает бизнес без интернета

Чым больш высокатэхналагічная кампанія, тым больш хваравіта для яе цяперашняе адключэнне інтэрнэту ў Беларусі, адзначае суразмоўца радыё Sputnik, ёсць кампаніі, якія дагэтуль падтрымліваюць сувязь па тэлефоне і факсе, і для іх вялікіх праблем няма, але такіх у нас меншасць.

"Учора менеджары па адгрузках сур'ёзных кампаній сыходзілі ў 11-й гадзіне з працы, таму што тое, што рабіў інтэрнэт ― людзі заяўкі скідалі кансалідавана праз інтэрнэт-праграму, і там фармаваліся накладныя і нічога не трэба было рабіць, то зараз людзі ў мыле бегалі, жыўцом збіралі заяўкі па горадзе, потым гэта ўсё ўносілі рукамі ў камп'ютары, каб не спыніць працу на сёння, таму што паслязаўтра будуць пустымі прылаўкі магазінаў", ― распавядае суразмоўца.

Большае за ўсё без інтэрнэта пакутуе сфера гандлю, прычым не толькі прадуктамі харчавання. Але і любымі іншымі таварамі, але прадукты харчавання сканчаюцца хутчэй за ўсё, "таму людзі гераічна касцямі кладуцца, каб любымі спосабамі вырашыць гэтыя задачы, але колькі яны пратрымаюцца ― дзень ці два, складана сказаць па кожным, гэта велізарны аб'ём працы", дадае бізнесмен.

"Звярталіся да правайдараў, да правайдараў прэтэнзій няма, яны нічога самі не рабілі, практычна закрыты знешні канал сувязі, і ў тых, чые серверы знаходзяцца за мяжой, камунікацыі нерэальныя. Унутры зачыненыя многія камунікацыі", - кажа суразмоўца.

Былі праблемы з плацяжамі, цяпер большасць прадпрымальнікаў дакладвае, што атрымліваецца праводзіць плацяжы праз кліент-банк, але элементарная рэч ― а як перакінуць плацёжку, што ты праплаціў, цікавіцца прадпрымальнік.

"Кім назапашваецца, дзень-два - яшчэ куды ні ішло, а далей пойдзе ўжо калапс", кажа Маргелаў, і дадае, што прадпрымальніцкая супольнасць "абмяркоўвае праблему, назапашвае інфармацыю, проста так крыкнуць "варту"? Трэба ж сабраць фактуру, гэтым зараз і займаемся", рэзюмуе суразмоўца.

0
Тэги:
Эканоміка, Беларусь